Ngày mùng sáu tháng này, trên tờ "Tân Thần Báo" có đăng bài viết dài của tiên sinh Dao Quân, trách mắng Thư viện Đại học Bắc Kinh. Tác giả chia làm bốn điểm để nói, lời văn dồi dào, mắng mỏ vô cùng thống khoái, chuyện đó tạm gác lại không bàn tới. Nhưng khi đọc đến đoạn thứ ba, tôi không khỏi có chút dị nghị, muốn kêu oan thay cho những cuốn sách đó, đồng thời hô lên khẩu hiệu ủng hộ. Nguyên văn bài viết như sau:
"Căn cứ vào những sách tiếng Trung đã mua, thậm chí có cả những tác phẩm lớn đến mức bày bán ở các sạp hàng ven đường, trẻ con ba tuổi cũng chẳng thèm lấy, mà nay lại hiên ngang có mặt ở đó. Có thể thấy nhân viên mua sách là kẻ không biết chữ. Xin tạm lấy một ví dụ, những sách được mua về như 'Đạt Sinh Biên', cùng với 'Giới Dâm Bổn Huấn', và cả 'Thái Thượng Cảm Ứng Thiên' vân vân. Theo quan điểm cá nhân tôi, những loại sách thánh dụ này thực sự không có sự cần thiết phải đưa vào thư viện, không biết người khác nghĩ thế nào? Cuốn sách ấy thật may mắn làm sao, lại gặp phải kẻ vô tri, được một phen bước vào chốn lầu cao của Đại học Bắc Kinh, đây quả thực là một trò cười lớn trong thiên hạ! Những thứ hữu dụng và phổ biến nhất thì lại không được trang bị, còn thấy chữ trên giấy vụn là nhặt nhạnh, quả thực là hành vi tốt đẹp gì cho cam, tệ nạn của nó có thể tưởng tượng được. Dù cho tiền mua sách không đến nỗi phải lớn tiếng kêu oan, nhưng người chịu trách nhiệm ít ra cũng nên bắt họ bồi thường trước mặt mọi người, rồi cùng nhau nhổ nước bọt đuổi đi."
Tôi lại cho rằng, giá trị của "Đạt Sinh Biên" và những sách khác chưa chắc đã hoàn toàn bằng không như thế. Thừa nhận rằng, "Đạt Sinh Biên" là cuốn sách chuyên bàn về sản khoa, Đại học Bắc Kinh vốn dĩ không phải là trường đào tạo bà mụ, thế nên bảo nó không hữu dụng lại cũng chẳng phổ biến thì nguyên là không sai. Còn như "Giới Dâm Bổn Huấn" và "Thái Thượng Cảm Ứng Thiên" thì lại là cái gọi là sách thiện, đáng lẽ chỉ nên do các cơ quan như Tổng hội đạo đức in ấn phát miễn phí, thanh niên nam nữ dù có nhận được cũng chỉ vứt xơ vào một xó, bằng không thì nên đưa đến nơi cần đến mới phải phép. Thế nhưng, theo ý kiến cá nhân tôi, lại cho rằng những cuốn sách này có giá trị rất lớn, không những nên bảo tồn mà còn phải hết sức trân quý.
Tại sao vậy? Nghiên cứu văn hóa Trung Quốc, nhìn từ thành tựu đỉnh cao mang tính đại diện quả là một phương pháp, nhưng nếu nhìn từ thành tựu trung bình của toàn thể, thì những gì nhìn thấy sẽ tương đối gần với chân tướng hơn. Về các hiện tượng tính dục, giao hợp, mang thai, sinh nở, cho con bú, nuôi dạy trẻ, cùng đủ loại tư tưởng và tập quán trong dân gian, nếu có thể thu thập và nghiên cứu, sắp xếp thành một loại sử chí có hệ thống theo cả chiều ngang từ các địa phương và chiều dọc theo các thời đại, tôi tin rằng nó có thể nắm bắt được một mặt của văn hóa Trung Quốc, số lượng thậm chí còn nhiều hơn và chính xác hơn cả những loại sách như "Cửu Thông".
"Đạt Sinh Biên" chính là một trong những tư liệu về sinh nở, chỉ tiếc là tư tưởng của nó có phần quá cởi mở, không quan trọng bằng những y thư nguyên thủy hơn, loại này thì chúng ta buộc phải tốn tiền tốn sức mới thu thập được. "Giới Dâm Bổn Huấn" tôi chưa từng thấy qua, không biết có phải là bài viết được ghi chép trong những cuốn sách như "Bất Khả Lục" hay không. Còn "Thái Thượng Cảm Ứng Thiên" thì vốn là một trong những tư liệu tốt về đạo giáo đã được Nho hóa mà tôi vẫn luôn coi trọng, có thể sánh ngang với "Âm Trắc Văn" của Văn Xương Đế Quân và "Giác Thế Chân Kinh" của Quan Thánh Đế Quân, gọi là tam bích. Tư tưởng quốc dân Trung Quốc thực chất là đạo giáo, tức là sa mạc giáo (shaman giáo), nhưng cũng pha tạp các yếu tố Nho và Phật. Ba cuốn sách kể trên nằm trong số các kinh điển cùng với "Ngọc Lịch Sảo Truyện" chính là thành quả pha trộn của hai phái này. Đem những kinh điển đạo giáo hỗn hợp thành văn này cùng với phong tục lễ tiết bất thành văn (nhưng lại càng quan trọng hơn) để thu thập rộng rãi, nghiên cứu sâu sắc, thì kết quả thu được sẽ còn có thể nắm bắt được chân tướng tư tưởng quốc dân hơn là chỉ nghiên cứu từ Tam Kinh Tứ Thư hay Nhị Thập Tứ Sử.
Cho nên tôi chủ trương phải tranh thủ lúc ở các sạp hàng ven đường hiện nay vẫn còn, hễ nhìn thấy là thu mua càng nhiều càng tốt, lưu giữ làm tư liệu nghiên cứu trọng điểm đặc biệt. Nếu có thể thu thập được nhiều, lập hẳn một kho sách riêng để cất giữ thì lại càng tuyệt vời hơn. Giờ đây lời đã nói xong, hãy để tôi cất cao giọng hô lên khẩu hiệu ủng hộ:
Ủng hộ "Đạt Sinh Biên"!
Ủng hộ "Giới Dâm Bổn Huấn" và "Thái Thượng Cảm Ứng Thiên"!
Ủng hộ tất cả các loại sách thánh dụ!
(Xuất bản tháng 6 năm 1930, tuyển từ "Khám Vân Tập")