Khi danh sách đề cử giải Oscar lần thứ 80 được công bố vào ngày 21 tháng 1, tình hình của toàn bộ mùa giải thưởng đã trở nên sáng tỏ. Việc "There Will Be Blood" (tạm dịch: Máu sẽ đổ) làm nên chuyện tại Liên hoan phim Berlin có thể tạo thêm chút ưu thế cho buổi lễ trao giải sắp tới, ngoài ra không xuất hiện tình huống "ngựa ô" nào, nhưng lại mang đến không ít bất ngờ.

Trong hạng mục Phim hay nhất, "No Country for Old Men" (tạm dịch: Không chốn dung thân) và "There Will Be Blood" đã không nằm ngoài dự đoán mà tiến vào vòng chung kết. "Atonement" (tạm dịch: Chuộc tội) chật vật trải qua suốt mùa giải nhưng vẫn duy trì được ưu thế của nhóm dẫn đầu, chen chân vào danh sách 5 đề cử cuối cùng. "Michael Clayton" và "Into the Wild" (tạm dịch: Về với thiên nhiên) trở thành hai cái tên cuối cùng trong danh sách này.

Thực tế trong danh sách 5 ứng cử viên Phim hay nhất, nhìn chung thì việc góp mặt của "No Country for Old Men", "There Will Be Blood" và "Atonement" là khá chắc chắn. Còn "Michael Clayton" và "Into the Wild" đã đánh bại "The Diving Bell and the Butterfly" (tạm dịch: Chiếc chuông lặn và con bướm) cùng "Sweeney Todd" để thuận lợi tiến vào danh sách đề cử cuối cùng, cũng có thể coi là kết quả nằm trong dự liệu.

Trong đó, bất ngờ lớn nhất không nghi ngờ gì chính là bộ phim đề tài nhỏ "Into the Wild", vượt lên giữa sự cạnh tranh khốc liệt để mở ra một con đường máu, sát cánh cùng "There Will Be Blood" giữ lại hy vọng cho Eleven Studio trong việc tranh đoạt giải thưởng Phim hay nhất. Trong ba năm qua, Eleven Studio lần lượt lên ngôi tượng vàng ở hạng mục này hai năm liên tiếp với "Crash" (tạm dịch: Va chạm) và "Brokeback Mountain" (tạm dịch: Chuyện tình sau núi), năm ngoái thì thất bại dưới tay "The Departed" (tạm dịch: Vô gian đạo), năm nay lại có hai tác phẩm cùng xuất kích, thật đáng mừng. Đặc biệt là thắng lợi của "Into the Wild", tuyệt đối có thể coi là thắng lợi thứ hai của dòng phim độc lập sau "Little Miss Sunshine" (tạm dịch: Hoa hậu nhí).

Cần phải nhắc tới là, trong hai năm Eleven Studio lên ngôi Phim hay nhất, đều có hai ứng cử viên nặng ký tham gia: kỳ 77 với "Crash" và "Mysterious Skin" (tạm dịch: Làn da bí ẩn), kỳ 78 với "Brokeback Mountain" và "Little Miss Sunshine". Năm ngoái, "Perfume" (tạm dịch: Hương nước hoa) đơn độc tác chiến cuối cùng lại ngã ngựa. Không biết năm nay sau khi "Into the Wild" và "There Will Be Blood" cùng nhau lọt vào đề cử, tình thế sẽ ra sao.

Tất nhiên, đối thủ mạnh nhất trong hạng mục Phim hay nhất vẫn là "No Country for Old Men", đây tuyệt đối là tác phẩm có khí chất vương giả nhất năm nay. Tình thế này đã tốt hơn rất nhiều so với năm ngoái khi cả năm tác phẩm đều có khả năng giành giải; "No Country for Old Men" và "There Will Be Blood" thuộc nhóm dẫn đầu, ba tác phẩm còn lại đang chờ cơ hội gây bất ngờ.

Sau hai năm dò dẫm, đã có thể thấy được mạch lạc của giải Oscar dưới sự điều hành chung của Sid Ganis. Những tác phẩm do các hãng sản xuất độc lập đã nhận được sự coi trọng đáng kể. Mặc dù Viện Hàn lâm vẫn đang tìm kiếm sự cân bằng giữa các công ty phim độc lập và các hãng sản xuất lớn, ví dụ như "The Departed" năm ngoái hay "Michael Clayton" năm nay đều là những tác phẩm của hãng lớn, nhưng nhìn chung, xu thế trỗi dậy của dòng phim độc lập đã không thể cản phá. Trong đó, Eleven Studio đã trở thành bên hưởng lợi lớn nhất. Tính cả năm nay, trong 4 kỳ Oscar gần nhất, Eleven Studio đã giành được tổng cộng 7 đề cử hạng mục Phim hay nhất, xứng đáng là cái tên nắm giữ vị thế số một trong các công ty điện ảnh.

Trong 5 đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất, hai anh em nhà Coen với "No Country for Old Men" và Evan Bell với "There Will Be Blood" là kết quả không có gì bất ngờ. Đạo diễn Tony Gilroy của "Michael Clayton" và đạo diễn Julian Schnabel của "The Diving Bell and the Butterfly" đều lọt vào danh sách. Vị trí cuối cùng còn lại thuộc về Evan Bell với "Into the Wild".

Danh sách đề cử này vừa lộ diện đã được coi là bất ngờ lớn nhất của giải Oscar lần thứ 80. Đầu tiên, Evan Bell giành đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất năm thứ tư liên tiếp, san bằng kỷ lục lịch sử của William Wyler khi nhận đề cử 4 lần liên tiếp từ năm 1940 đến 1943. Tất nhiên, so với kỷ lục tổng cộng 12 lần giành đề cử của William Wyler, Evan Bell còn một chặng đường dài phía trước. Tuy nhiên, William Wyler phải đến lần giành đề cử thứ 5 mới thỏa nguyện, không biết Evan Bell sẽ ra sao.

Thứ hai, Evan Bell trở thành đạo diễn thứ năm trong lịch sử giành được nhiều hơn một đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất trong cùng một năm với hai hoặc nhiều bộ phim. Bốn đạo diễn trước đó lần lượt là Frank Lloyd giành 3 đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất tại Oscar lần thứ 2; Clarence Brown giành 2 đề cử tại Oscar lần thứ 3; Michael Curtiz giành 2 đề cử tại Oscar lần thứ 11; và Steven Soderbergh giành đề cử cho hai tác phẩm "Erin Brockovich" và "Traffic" (tạm dịch: Mạng lưới thuốc phiện) tại Oscar lần thứ 73 năm 2001. Giờ đây, Evan Bell nhờ vào "Into the Wild" và "There Will Be Blood" đã trở thành người thứ năm trong lịch sử!

Tuy nhiên, trong bốn đạo diễn trước đó, chỉ có Frank Lloyd và Steven Soderbergh giành được giải Đạo diễn xuất sắc nhất của năm đó, bởi sức mạnh phân tán phiếu bầu của các tác phẩm là điều không thể xem thường.

Dù thế nào đi nữa, Evan Bell một lần nữa lại tạo nên kỳ tích trên cương vị đạo diễn. Khi Steven Soderbergh lập được thành tích xuất sắc như vậy vào năm 2001, mọi người đều cho rằng trong tương lai, ai đó có thể lập lại kỳ tích này là điều gần như không thể, bởi ba đạo diễn kia đều ở thời kỳ đầu khi Oscar chưa hoàn toàn trưởng thành, thế nhưng Evan Bell vẫn tạo ra kết quả khó tin này. Ở bất kỳ thời điểm nào, việc có cú đúp đề cử đều là một chuyện khó tin, mà năm nay Evan Bell lại tạo ra kỳ tích này ở hạng mục đạo diễn, tuyệt đối đủ để ghi vào sử sách!

Ngoài ra, đạo diễn Tony Gilroy của "Michael Clayton" xuất thân là biên kịch, lần đầu thử sức ở vị trí đạo diễn đã giành được sự công nhận như vậy, tiền đồ vô lượng; đạo diễn Julian Schnabel của "The Diving Bell and the Butterfly" xuất thân là họa sĩ, cũng có thể nói là một trường hợp thành công khi rẽ ngang, cộng thêm một Evan Bell xuất thân là ca sĩ, danh sách ứng cử viên đạo diễn năm nay quả thực rất náo nhiệt.

Điểm khác biệt duy nhất giữa đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất và Phim hay nhất chính là Julian Schnabel thay thế đạo diễn Joe Wright của "Atonement" để lọt vào top 5 đạo diễn. Từ đây có thể thấy, "Atonement" tuy thuộc nhóm dẫn đầu nhưng đã bung sức quá sớm, giai đoạn sau bị "There Will Be Blood" vượt mặt, giờ đây cả khí thế đang dốc xuống dốc một cách chóng mặt.

Về phần hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất, ưu thế của hai anh em nhà Coen có lẽ còn lớn hơn so với hạng mục Phim hay nhất, bởi bất lợi về độ tuổi của Evan Bell cộng với sức mạnh phân tán phiếu bầu từ hai tác phẩm cùng được đề cử, khiến sự cạnh tranh ở hạng mục này kém gay gắt hơn so với Phim hay nhất một chút. Tuy nhiên, "hươu chết về tay ai" vẫn chưa biết được, Evan Bell đã bị Oscar "cho leo cây" ba lần liên tiếp, lần này tình hình sẽ ra sao, không ai dám nói trước.

Tiếp theo là hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, không có quá nhiều bất ngờ. George Clooney của "Michael Clayton", Leonardo DiCaprio của "There Will Be Blood", Johnny Depp của "Sweeney Todd", Viggo Mortensen của "Eastern Promises" (tạm dịch: Đại chiến băng đảng) và Evan Bell của "Into the Wild" đã tiến vào danh sách đề cử cuối cùng.

Ở hạng mục Ảnh đế, "No Country for Old Men" vì trọng lượng các vai diễn tương đương nhau nên tiếc nuối bỏ lỡ, các tác phẩm như "Atonement", "The Diving Bell and the Butterfly" vẫn có khoảng cách về sức nặng. Ryan Gosling của "Lars and the Real Girl" (tạm dịch: Lars và cô bạn gái) không thể vượt qua đỉnh cao của "Half Nelson" năm ngoái, nên cuối cùng Viggo Mortensen của "Eastern Promises" đã vượt lên chiếm một suất.

Leonardo DiCaprio lần thứ 4 giành đề cử, George Clooney và Johnny Depp đều lần thứ 2 giành đề cử, còn Viggo Mortensen lần đầu tiên lọt vào tầm mắt của Viện Hàn lâm. Về phần Evan Bell, đây là lần thứ 6 liên tiếp anh giành đề cử cho giải diễn xuất, trong đó có hai lần Nam phụ, bốn lần Nam chính. Xem ra hành trình chinh phục tượng vàng Ảnh đế của Evan Bell tại Viện Hàn lâm so với Leonardo DiCaprio cũng là "kẻ tám lạng người nửa cân".

Lần này rốt cuộc ai sẽ là người chiến thắng, nhìn vào thành tích của các trận tiền trạm hiện tại, Leonardo DiCaprio chiếm ưu thế không nhỏ, Evan Bell và George Clooney theo sát phía sau với sát thương đáng kinh ngạc, đang giằng co quyết liệt với Leonardo DiCaprio; Johnny Depp và Viggo Mortensen thì hơi tụt lại phía sau một chút, nhưng nhìn chung, không có đối thủ nào đặc biệt yếu, kết quả cuối cùng vẫn khó mà đoán trước.

Danh sách đề cử hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất lại thú vị hơn nhiều: Cate Blanchett của "Elizabeth: The Golden Age" (tạm dịch: Nữ hoàng Elizabeth 2: Thời đại hoàng kim), Anne Hathaway của "Becoming Jane" (tạm dịch: Chuyện tình Jane Austen), Julie Christie của "Away from Her" (tạm dịch: Xa người thân), Marion Cotillard của "La Vie en Rose" (tạm dịch: Cuộc đời màu hồng), và Laura Linney của "The Savages" (tạm dịch: Nhà Savages). Kết quả cuối cùng này cơ bản phù hợp với dự đoán, việc Angelina Jolie, Amy Adams và những người khác bị loại chỉ có thể nói là rất đáng tiếc.

Ở đây, Cate Blanchett trở thành diễn viên thứ hai tại Oscar năm nay giành được cú đúp đề cử—cô cũng giành được một suất ở hạng mục Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất. Còn Anne Hathaway sau khi lọt vào danh sách Nữ phụ xuất sắc nhất năm ngoái, lại một lần nữa lọt vào cuộc đua Nữ chính xuất sắc nhất, quả xứng danh là hình mẫu diễn viên thế hệ mới trong những năm gần đây.

Ở hạng mục Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất, Evan Bell giành được cú đúp đề cử thứ hai—cú đúp đề cử diễn xuất. Anh nổi bật nhờ màn thể hiện xuất sắc trong "There Will Be Blood", cộng thêm Hal Holbrook của "Into the Wild", Philip Seymour Hoffman của "Charlie Wilson's War" (tạm dịch: Cuộc chiến của Charlie Wilson), Javier Bardem của "No Country for Old Men" và Heath Ledger, cùng nhau tạo thành danh sách đề cử cuối cùng.

Cần nhắc thêm là, hạng mục Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất vốn luôn bị coi là "viện dưỡng lão" nay lại đón chào hai diễn viên thế hệ mới là Evan Bell và Heath Ledger, phải nói đây là một bước tiến lớn.

Ở hạng mục Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, ngoài Cate Blanchett giành đề cử nhờ "I'm Not There" (tạm dịch: Tôi không ở đó), Tilda Swinton của "Michael Clayton", Blake Lively của "No Country for Old Men", Saoirse Ronan của "Atonement", và Ruby Dee của "American Gangster" (tạm dịch: Gangster Mỹ) cùng nhau lọt vào danh sách.

Hạng mục Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất luôn được coi là nơi để người mới nổi lên, năm ngoái có Anne Hathaway, năm nay thì có Blake Lively và Saoirse Ronan.

Ngoài ra, "Ratatouille" (tạm dịch: Chú chuột đầu bếp) lọt vào đề cử Phim hoạt hình dài hay nhất, Nhạc phim gốc xuất sắc nhất, Biên tập âm thanh xuất sắc nhất, Hòa âm xuất sắc nhất, Kịch bản gốc xuất sắc nhất; "There Will Be Blood" lọt vào đề cử Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất, Quay phim xuất sắc nhất, Biên tập phim xuất sắc nhất, Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất, Biên tập âm thanh xuất sắc nhất, Nhạc phim gốc xuất sắc nhất; "Into the Wild" lọt vào đề cử Quay phim xuất sắc nhất, Biên tập phim xuất sắc nhất, Nhạc phim gốc xuất sắc nhất, Ca khúc gốc xuất sắc nhất; "Pirates of the Caribbean 3" lọt vào đề cử Hóa trang xuất sắc nhất, Kỹ xảo xuất sắc nhất.

Danh sách đề cử giải Oscar lần thứ 80 đã ra lò nóng hổi, "There Will Be Blood" dẫn đầu với 10 đề cử, "No Country for Old Men" cũng giành được 10 đề cử không kém cạnh, "Into the Wild" theo sát phía sau với 8 đề cử.