Giáng sinh trôi qua, năm 2001 chẳng còn lại mấy ngày. Đối với Evan Bell, người đang dồn hết tâm huyết vào vai diễn John Laroche, năm 2002 đã lặng lẽ đến bên cạnh tự lúc nào không hay. Lẽ ra năm mới phải mang đến khí thế mới, nhưng Evan Bell không cảm thấy như vậy, vẫn là việc quay phim liên tục thử thách giới hạn, vẫn là sự học hỏi diễn xuất đầy hứng khởi.

Anh em nhà Bell đang ở trong vùng đầm lầy Miami, dồn sự chú ý vào "kịch bản chuyển thể", lặng lẽ đón chào năm mới. Nhưng ở New York, hay nói đúng hơn là trên khắp nước Mỹ, giới truyền thông lại vô cùng náo nhiệt. Một năm nữa lại trôi qua, thời điểm tổng kết cuối năm của các ngành nghề cũng đã đến. Mùa giải thưởng bắt đầu từ tháng Mười Hai đã sớm đưa làng giải trí bước vào thời điểm nóng bỏng nhất trong năm.

Làng giải trí Mỹ năm 2001 xảy ra không ít chuyện lớn, cả giới điện ảnh lẫn âm nhạc đều có nhiều điều thú vị, nhưng cũng vì sự kiện 11/9 gây chấn động toàn cầu mà nhuốm chút màu sắc trầm buồn.

Về mặt điện ảnh, phần đầu tiên của loạt phim "Harry Potter" và phần mở đầu của "Chúa Tể Những Chiếc Nhẫn" (The Lord of the Rings) công chiếu đã trở thành chủ đề nóng hổi nhất năm 2001.

"Harry Potter và Hòn Đá Phù Thủy" khởi chiếu vào ngày 16 tháng Mười Một, chỉ trong hơn một tháng đã tạo nên doanh thu ba trăm mười bảy triệu đô tại Bắc Mỹ, mạnh mẽ giành lấy ngôi vị quán quân bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Bắc Mỹ năm 2001. Dịp lễ Tạ Ơn vốn là thời điểm thường bị người Mỹ bỏ quên, nhưng sự thành công của "Harry Potter" lần này đã khiến các hãng phim lớn chú ý rằng: ngoài mùa phim hè và dịp lễ Giáng sinh, dịp lễ Tạ Ơn sau lễ Halloween cũng là một khoảng thời gian có khả năng tạo nên kỳ tích doanh thu.

Cũng được chuyển thể từ tiểu thuyết, phần mở đầu của "Chúa Tể Những Chiếc Nhẫn" đã chọn dịp lễ Giáng sinh. Tuy thời gian công chiếu ngắn hơn, nhưng doanh thu vẫn không thể xem thường, ba trăm mười bốn triệu đô la, chỉ thua quán quân ba triệu đô, đành ngậm ngùi xếp thứ hai trong bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Bắc Mỹ năm 2001.

Ngoài ra, các bộ phim như "Shrek", "Giờ Cao Điểm" (Rush Hour), "Trân Châu Cảng" (Pearl Harbor), "Công Viên Kỷ Jura 3" (Jurassic Park 3), "Một Tâm Hồn Đẹp" (A Beautiful Mind) cũng đều lần lượt tạo nên thành tích xuất sắc, khiến bảng xếp hạng doanh thu phòng vé của Mỹ năm 2001 trở nên vô cùng rực rỡ.

Đáng nói là, "Donnie Darko" tạo ra doanh thu năm triệu đô la, thế mà lại lọt vào top 150 trên bảng xếp hạng phòng vé, thực sự đáng kinh ngạc, cuối cùng đứng ở vị trí 143. Thành tích này, có lẽ trong mắt nhiều người không hiểu rõ tình hình thì đúng là quá tệ, nhưng người trong cuộc lại phải trầm trồ khen ngợi: thật không thể tin nổi!

Sự thật đúng là như vậy, khi tổng kết về phim điện ảnh năm 2001, các phương tiện truyền thông đều không thể bỏ qua "Donnie Darko". Không chỉ vì nó tạo nên một bộ phim cult kinh điển khác, cũng không chỉ vì bộ phim này thể hiện tiềm năng đáng kinh ngạc trên cả thị trường doanh thu phòng vé lẫn DVD, mà còn vì khán giả đặc biệt yêu thích bộ phim này, thậm chí đưa phim lọt vào top 150 phim của IMDb, hơn nữa là vì bộ phim này đã mang đến hai nhân vật thiên tài là Richard Kelly và Evan Bell. Thiên tài năm nào cũng có, là thoáng chốc lóe sáng hay ngày càng tỏa sáng rực rỡ, chỉ có thời gian mới có thể chứng minh được.

Tuy nhiên, khi nhắc đến Evan Bell, những tiếng cảm thán của truyền thông lại càng không dứt. Một chút kỳ tích của "Donnie Darko" chỉ là một mặt, phần lớn hơn là do sự xuất hiện đầy bất ngờ của chàng thiếu niên này trong lĩnh vực âm nhạc, đã thắp sáng thị trường âm nhạc Mỹ năm 2001!

Tin tức quan trọng nhất của thị trường âm nhạc Mỹ năm 2001, không gì khác chính là sự xuất hiện của thương mại hóa nhạc số. Nếu được thúc đẩy thuận lợi, đây sẽ là một cú sốc lớn đối với thị trường âm nhạc truyền thống.

Tổng doanh số bán đĩa năm 2001 giảm tám mươi triệu bản so với năm ngoái. Ngoài tác động của sự kiện 11/9, Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Mỹ (RIAA) còn đổ lỗi cho vấn nạn tải xuống bất hợp pháp tràn lan, cũng như hoạt động thương mại hóa nhạc số của Apple.

Nhưng trên thực tế, "Tạp chí Kinh tế Chính trị" (Journal of Political Economy) của Đức đã công bố một bộ dữ liệu khảo sát, chứng minh rằng việc tải nhạc số — bao gồm cả bất hợp pháp và hợp pháp — hầu như không có bất kỳ ảnh hưởng nào đến doanh số bán album. Điều này hoàn toàn khác biệt với quan điểm của nhiều công ty và người trong ngành.

Bản nghiên cứu mang tên "Ảnh hưởng của việc chia sẻ tệp tin đối với doanh số bán đĩa: Một phân tích thực nghiệm", trong đó đã đối chiếu một lượng lớn các mẫu tải nhạc và dữ liệu bán nhạc tại Mỹ, mục đích là tìm ra mối quan hệ nhân quả giữa tải nhạc số và doanh số bán đĩa vật lý. Thông qua phân tích và đối chiếu dữ liệu từ tháng Tám đến tháng Mười Hai năm 2001, các nhà nghiên cứu dự đoán ảnh hưởng của việc tải nhạc số đối với doanh thu âm nhạc không vượt quá 0,7%, gần như có thể bỏ qua không tính tới.

Thời gian nghiên cứu bao gồm cả thời điểm học sinh sinh viên hoạt động thường xuyên nhất vào kỳ nghỉ hè tháng Tám, thời điểm ngành công nghiệp giải trí toàn cầu suy thoái vào tháng Chín, cũng như khoảng thời gian có nhiều ngày lễ vào tháng Mười Một và tháng Mười Hai. Kết quả cuối cùng như đã nêu trên, việc tải nhạc số không gây ra tác động tiêu cực quá lớn đến tình hình bán đĩa, ảnh hưởng này gần như có thể bỏ qua.

Cùng lúc đó, Warner Music, Apple và nghệ sĩ độc lập Evan Bell đã công bố tình hình lợi nhuận thu được thông qua thương mại hóa nhạc số.

Apple thông qua việc vận hành iTunes, trong chín tháng của năm nay đã thu về lợi nhuận năm triệu đô la; Warner Music đạt lợi nhuận bốn triệu đô la từ doanh số bán nhạc số, con số này chưa bao gồm doanh thu từ đĩa vật lý nhờ vào việc tải xuống trực tuyến; còn Evan Bell, với năm đĩa đơn và một album, lợi nhuận chỉ riêng từ nhạc số đã đạt tới sáu trăm nghìn đô la, điều này khiến giới âm nhạc một phen xôn xao.

Mặc dù chuỗi con số này không tính là nhiều, thậm chí trong mắt các công ty lớn có doanh thu hàng chục triệu đô thì đây chỉ là lợi nhuận nhỏ như chân muỗi. Nhưng số lượng lợi nhuận không phải là điểm chính, mà là: thực sự đã có lợi nhuận! Thương mại hóa nhạc số thực sự đã có lợi nhuận!

Quan trọng hơn, nhờ tiên phong cung cấp tải nhạc số, khoảng cách thị phần giữa hai công ty Warner Music và Universal Music đã được thu hẹp hai phần trăm. Mặc dù Universal Music vẫn dẫn trước Warner Music hai phần trăm, nhưng đối với Universal Music mà nói, đây chắc chắn là một tin buồn lớn, thành tích năm 2001 của họ không mấy lạc quan.

Từ trước đến nay, mọi người đều cho rằng thương mại hóa nhạc số là việc làm thua lỗ. Nếu Evan Bell không đưa nhạc của mình lên iTunes để bán, thành tích trên Billboard chắc chắn sẽ còn xuất sắc hơn nữa, không ít chuyên gia cảm thấy tiếc nuối. Nhưng sự thật là, thương mại hóa nhạc số không những không chịu ảnh hưởng nặng nề từ việc tải xuống bất hợp pháp, mà ngược lại, từng bước đi qua hơn nửa năm, kết quả là thực sự đạt được lợi nhuận!

Nếu cộng thêm báo cáo nghiên cứu từ Đức kia, thì kết luận đã rõ ràng: ảnh hưởng của tải xuống bất hợp pháp đối với doanh số đĩa vật lý là rất nhỏ, còn đối với tải nhạc số thì ảnh hưởng tương đối lớn hơn một chút, nhưng vẫn nằm trong phạm vi có thể chấp nhận được. Như vậy, thương mại hóa nhạc số hiện tại xem ra không chỉ có thể mô tả là lợi nhiều hơn hại, mà dùng cụm từ "xu hướng phát triển trong tương lai" để diễn đạt cũng không hề quá lời.

Sau khi số liệu thống kê cuối năm được công bố, chắc hẳn những người trong giới âm nhạc sẽ có một cuộc thảo luận và tranh luận gay gắt. Hướng đi của thị trường âm nhạc năm 2002, không ai có thể dự đoán trước được.

Trong làn sóng thương mại hóa nhạc số, Evan Bell đã trở thành tấm gương đi đầu. Trong chín tháng qua trên iTunes, năm đĩa đơn cá nhân của Evan Bell gần như thâu tóm gần hai phần ba vị trí quán quân tải xuống hằng ngày, còn trên bảng xếp hạng tải xuống album, "One" (Một) lại một mình một ngựa, thể hiện sức mạnh thống trị đầy mạnh mẽ.

Tất nhiên, chịu ảnh hưởng lớn từ mạng Internet, các đĩa đơn và album của Evan Bell cũng thể hiện rất xuất sắc về doanh số vật lý.

Trên bảng xếp hạng doanh số đĩa đơn cuối năm, đĩa đơn đầu tiên "Hanging by a Moment" trích từ album đầu tay của ban nhạc mới nổi Lifehouse đã đứng đầu bảng xếp hạng cuối cùng với doanh số hai triệu bản.

Thành tích này thấp hơn một nửa so với quán quân doanh số đĩa đơn năm ngoái là bốn triệu bản. Không thể phủ nhận, thương mại hóa nhạc số đóng vai trò nhất định trong đó, và tác động của sự kiện 11/9 đối với thị trường đĩa nhạc cũng rất rõ ràng.

Ở vị trí á quân của bảng xếp hạng doanh số đĩa đơn cuối năm, vẫn tiếp tục bị các gương mặt mới chiếm giữ. Đĩa đơn "Just a Dream" do Evan Bell phát hành ngày 1 tháng Tư, với doanh số một triệu chín trăm nghìn bản đã vượt qua các đối thủ! "Just a Dream" cũng là đĩa đơn duy nhất trong top 10 bảng xếp hạng này không giành được vị trí quán quân Billboard, thành tích tốt nhất của nó trên Billboard chỉ là á quân. Nhưng dựa vào doanh số ổn định và bền bỉ này, nó vẫn giành được một vị trí chói lọi trên bảng xếp hạng cuối năm 2001.

Vị trí thứ ba cũng đến từ gương mặt mới, "Fallin'" của Alicia Keys với doanh số một triệu tám trăm nghìn bản, cũng không thể xem thường.

Top 3 doanh số đĩa đơn đều bị các gương mặt mới thâu tóm, cũng là hình ảnh thu nhỏ của hiện tượng "lớp sau đè lớp trước" trong năm 2001.

Janet Jackson và nhóm nhạc Train đã vớt vát thể diện cho các ca sĩ kỳ cựu, lần lượt xếp thứ tư và thứ năm trong bảng xếp hạng doanh số đĩa đơn cuối năm. Còn vị trí thứ sáu, bị chiếm giữ bởi cái tên tỏa sáng nhất năm 2001, "Tonight, Tonight", đến từ Evan Bell, với doanh số một triệu sáu trăm nghìn bản, chiếm thêm một suất trong top 10.

Sau đó là Jennifer Lopez, Gwen Stefani, Dido, Destiny's Child đã lấp đầy bốn vị trí còn lại trong top 10 bảng xếp hạng doanh số.

Nhưng đây chỉ là top 10, "Wide Open Sky" với doanh số vật lý một triệu bốn trăm ba mươi nghìn bản, giành vị trí thứ 12, chỉ thua vị trí thứ mười đúng mười vạn bản; "In the End" với doanh số một triệu hai trăm nghìn bản đã chen chân vào top 30, xếp thứ 27.

Đĩa đơn "Mad World" phát hành muộn hơn, cộng thêm xu hướng doanh số khá bình lặng, không bùng nổ năng lượng quá lớn, nhưng thành tích một triệu bản vẫn giành được một chỗ trong top 100.

Năm đĩa đơn mà Evan Bell phát hành năm 2001 đều lọt vào top 100 bảng xếp hạng doanh số cuối năm, trong đó top 20 có ba bài, top 10 có tới hai bài. Gọi anh là tân binh âm nhạc mạnh nhất, quả thực không hề quá lời.

Nếu nhìn tổng thể, năm đĩa đơn đã tạo ra con số doanh thu vượt quá bảy triệu bản, đây mới chỉ là phần đĩa đơn, và chưa bao gồm hơn sáu triệu lượt tải xuống tích lũy trên iTunes. Evan Bell trên thị trường âm nhạc năm 2001 quả thực đã làm mưa làm gió, thể hiện một khí thế bá đạo chưa từng có.

Doanh thu đáng kinh ngạc, cộng với sự tán thưởng mạnh mẽ, việc Evan Bell trở thành một trong những tiêu điểm đáng chú ý nhất trong danh sách đề cử lễ trao giải Grammy lần thứ 44 được công bố vào ngày 4 tháng Một cũng là điều không có gì đáng ngạc nhiên.