Sau khi bỏ lại sau lưng Allan Gold cùng con đường dẫn đến Thunder Run, Richard Cleave chẳng mấy chốc đã về đến ngôi nhà của chính mình—một căn nhà cổ kính, quy mô vừa phải, tọa lạc trên một sườn đồi phủ cỏ xanh nhìn xuống dòng suối đang chảy róc rách. Anh rẽ khỏi đường cái, mở cánh cổng năm thanh gỗ, đi qua những thửa ruộng bỏ hoang để đến một cánh cổng thứ hai. Mở cánh cổng này xong, anh lướt qua một gò đất mọc ba cây sồi khổng lồ, rồi thong thả cưỡi ngựa theo con đường nhỏ ngập cỏ dẫn lên nhà. Con đường đưa anh ra phía sau nhà, từ đằng xa, bầy chó bắt đầu sủa vang mừng chủ trở về. Khi anh vừa xuống ngựa trước hiên nhà, một chú bé da đen cầm đèn lồng liền bước ra dắt ngựa. "Trời trở lạnh buốt rồi đấy, cậu Dick ạ!"
– Trời lạnh thật đấy, Jim. Cho con Dundee ăn ngay đi rồi dắt nó quay lại đây nhé. Xuống đi, Bugle! Xuống nào, Moira! Xuống đi, Baron!
Phòng lớn tối lờ mờ và lạnh lẽo, nhưng qua cánh khép hờ của căn phòng mẹ anh, một luồng ánh lửa bập bùng hắt ra ấm áp và sáng rực. Tiếng mẹ anh gọi với ra: "Richard!" Anh bước vào. Bà đang ngồi trên chiếc ghế bành cổ rộng rãi cạnh lò sưởi, hiếm hoi lắm mới thấy bà ngơi tay, hai bàn tay thon thả đan vào nhau đặt trên đầu gối. Ánh lửa chiếu rọi lên gương mặt thanh tú, đăm chiêu của bà. "Muộn rồi đấy!" bà nói. "Muộn và lạnh nữa! Lại đây sưởi lửa đi con. Ailsy sẽ dọn bữa tối xong ngay thôi."
Anh tiến lại, quỳ xuống bên cạnh bà trên chiếc thảm tết. "Ở đây lúc nào cũng ấm áp. Mấy đứa nhỏ đâu rồi mẹ?"
– Ở dưới lều của Tullius ấy con.—Kể cho mẹ nghe mọi chuyện xem nào. Ai đã phát biểu thế?
Cleave kéo chiếc ghế bành từng là của cha mình lại gần lò sưởi, ngồi thụp xuống, rồi nhặt thanh củi khô ở góc tường lên khơi những khúc gỗ đang bén lửa hồng. "Các Nghị quyết của Thẩm phán Allen đã được đọc và thông qua. Fauquier Cary phát biểu—cùng nhiều người khác nữa."
– Thế còn con?
– Không ạ. Họ có mời con, nhưng có ngần ấy người rồi thì cũng không cần thiết. Mọi người xúc động lắm...
Anh bỏ dở câu nói, ngồi im lặng khơi lò sưởi. Mẹ anh cùng anh nhìn vào những khoảng tối sâu thẳm trong bếp lò. Trông anh giống hệt người cha đã khuất từ lâu, nhưng sợi dây liên kết nội tâm mạnh mẽ và tinh tế hơn cả lại gắn kết giữa anh và người phụ nữ đã sinh ra anh. Thành vợ khi chưa tròn mười bảy, làm mẹ ở tuổi mười tám, giờ đây bà ngồi cạnh đứa con trai đầu lòng của mình, vẫn giữ nguyên nét đẹp kiêu sa và được tôn vinh bởi một cuộc đời bình dị mà đáng yêu. Bà vẫn giữ được tuổi trẻ, trong khi anh sớm phải gánh vác trách nhiệm của một người đàn ông. Từ nhiều năm nay, hai mẹ con đã đồng hành cùng nhau, chăm lo cho điền trang vốn chẳng lấy gì làm rộng lớn, cho vài ba người hầu, và cho hai đứa em nhỏ là Will với Miriam. Khoảng cách mười tám tuổi giữa họ đã được xóa nhòa bởi những mối quan tâm chung, bởi sự chín chắn trong suy nghĩ của anh và nét thanh xuân đầy sức sống của mẹ. Bà phá vỡ sự im lặng. "Fauquier Cary đã nói những gì?"
– Anh ấy tha thiết kêu gọi sự kiên nhẫn, ôn hòa và hòa bình—Con định đi Lauderdale sau bữa tối nay.
– Để gặp Judith à?
– Không ạ. Để nói chuyện với Fauquier... Maury Stafford đang ở Silver Hill.
Anh đứng thẳng người dậy, đặt thanh củi xuống và đứng hẳn lên. "Chẳng mấy chốc nữa chuông sẽ reo gọi bữa tối. Con lên gác một lát đây."
Margaret Cleave đưa tay ra níu lại. "Chờ một lát đã—Richard, con có chắc chắn, hoàn toàn chắc chắn là cô ấy thích Maury Stafford đến vậy không?"
– Sao lại không thích được chứ? Cậu ta là kẻ dễ mến mà.
– Nhiều người cũng dễ mến. Cả con nữa.
Cleave cười nhạt, một nụ cười lạnh lẽo đầy vẻ tự trào. "Con á? Con chỉ là họ hàng của cô ấy—lại là một người họ hàng tẻ nhạt nữa chứ, chẳng làm nên tích sự gì với nghề luật sư, thậm chí còn chẳng phải là một tay nông dân giỏi giang! Con có chắc không? Vâng, con đủ chắc chắn rồi!" Tay anh bấu chặt vào lưng ghế; chiếc ghế rung lên bần bật theo từng cử chỉ đầy u uất và bực dọc của anh. "Chẳng phải chính mắt con đã thấy mọi chuyện diễn ra thế nào vào mùa hè năm ngoái, trong tuần lễ con ở Greenwood đấy sao? Cậu ta chẳng phải luôn kè kè bên cô ấy đấy ư?—vừa khéo léo sắc sảo, vừa thoải mái mạnh mẽ, với gương mặt đẹp như tranh vẽ, lại có tất cả những lợi thế mà con không có—học thức, sự từng trải, tiền tài!—Chính Edward đã kể cho con nghe cơ mà—và chẳng lẽ con không tự nhìn thấy sao? Bầu không khí ở đó đã nói lên tất cả—đến cả đầy tớ trong nhà cũng thừa biết hắn đến để tán tỉnh!"
– Nhưng lúc đó họ đã đính ước đâu. Nếu có thì chúng ta đã biết rồi.
– Lúc đó thì chưa đính ước thật, nhưng chắc chắn là chẳng hề bị từ chối! Hắn lại đến đó vào mùa thu. Và hôm nay hắn vẫn ở bên cô ấy.
Chiếc ghế lại rung lên lần nữa. "Và sáng nay, khi nói chuyện với con, Fauquier Cary đã cười và bảo rằng người Albemarle đã định ngày cưới cho họ rồi!"
Mẹ anh thở dài. "Ôi, mẹ tiếc quá—tiếc cho con quá!"
– Lẽ ra con không bao giờ nên đến Greenwood vào mùa hè năm ngoái—không bao giờ nên trải qua tuần lễ khốn khổ ở đó! Trước đấy mọi chuyện chỉ là một thứ tình cảm vẩn vơ—vậy mà con lại cứ lao đầu vào để rồi để nó gặm nhấm trái tim, trí óc và cuộc đời mình—
Anh đột ngột buông tay khỏi chiếc ghế và quay ngoắt về phía cửa. "Thôi được, bây giờ con phải cố gắng chỉ nghĩ đến đất nước thôi! Chúa mới biết rõ mọi chuyện đã đi đến cái bước mà những đứa con trai của Người phải chỉ biết nghĩ đến đất nước rồi! Đang là mùa đông, mẹ ạ; bấy giờ chim chóc đâu còn đôi lứa nữa—ngoại trừ hai con người ấy—ngoại trừ hai con người ấy mà thôi!"
Trên lầu, trong căn phòng trống trải và trần cao của mình, sau khi vội vã chỉnh trang lại trang phục, anh đứng trước lò sưởi đang bập bùng ngọn lửa, đưa mắt nhìn quanh. Dạo gần đây—kể từ mùa hè vừa qua—mọi thứ dường như đang dần sáng tỏ. Có một thứ dung môi vĩ đại nào đó đang hoạt động, làm tan biến đi thứ xỉ than của thói quen và lề thói thường nhật. Mọi thứ đã xoay chiều; những đường nét trở nên rõ ràng hơn trước, ánh sáng mạnh mẽ hơn và chiếu rọi từ một góc độ hoàn toàn khác. Ngày hôm nay, cả hình ảnh của một gương mặt lẫn nỗi lo về một quốc gia đang lâm nguy đã góp phần làm cho ánh sáng ấy càng thêm mãnh liệt. Căn phòng quen thuộc từ lâu nay bỗng trở nên xa lạ với anh vào đêm nay. Một chiếc tủ sách cao đứng sừng sững trước mặt. Anh bước tới đứng trước nó, đờ đẫn nhìn qua những ô cửa kính quả trám vào gáy của những cuốn sách. Nào là Coke và Blackstone của anh, nào là Vattel, Henning, Kent và Tucker, rồi ở đây còn có những cuốn sách khác mà anh yêu quý hơn những cuốn luật pháp kia, và cả một vài tập thơ nữa. Trong số tất cả, chỉ có những tập thơ là vẫn giữ được vẻ quen thuộc vào đêm nay. Anh rút ra một tập sách, bìa cũ ngả màu da bò, chữ đề vàng óng, rồi tùy tiện lật mở nó ra—
Khuôn mặt nàng rạng rỡ, chẳng giống phàm trần,
Tựa bức họa thiên thanh từ chốn bồng lai tươi sáng,
Trong trẻo tựa bầu trời, chẳng một tì vết hay ô nhơ—
Tiếng chuông reo vang dưới nhà. Đầy vẻ trẻ trung và vui tươi, phá vỡ sự tĩnh lặng của ngôi nhà, một tràng tiếng nói cười rộn rã báo hiệu sự trở lại của "bọn trẻ" từ lều của Tullius. Khi Cleave bước xuống lầu chỉ một lát sau đó, anh thấy cả hai đang chờ sẵn ở chân cầu thang, được soi sáng bởi ánh đèn hắt ra từ phòng ăn. Miriam chộp lấy tay anh. "Richard, Richard! Nói mau cho em biết đi! Ai vĩ đại hơn, Achilles hay Hector?"
Will, người thanh mảnh và nước da trắng trẻo, đang nghỉ lễ về nhà từ Lexington và với tư cách là một học viên của Học viện Quân sự Virginia, tự cho mình là một bậc thầy uyên bác về hầu hết mọi chuyện, liền tỏ vẻ thiếu kiên nhẫn. "Con gái mới ngốc làm sao chứ! Cứ bảo con bé là Hector đi, rồi chúng ta đi ăn tối thôi! Nó sẽ tin anh ngay mà thôi."
Bên trong phòng ăn, quanh chiếc bàn tròn, trước những món đồ bạc cao ngẳng đính hạt cườm và bộ đồ sứ viền mạ vàng, trong lúc Mehalah người hầu bàn mang bánh từ bếp lên và ngọn lửa cháy êm đềm trong lò sưởi ngay dưới bức chân dung vẽ theo lối Saint-Memin của một vị tướng kiêm nhà lập pháp, câu chuyện lập tức xoay quanh sự kiện lớn trong ngày, chính là buổi họp đã thông qua các Nghị quyết Botetourt. Miriam, với cái miệng rộng nhạy cảm, chiếc mũi hếch lên, đôi mắt màu hạt dẻ, cùng phong thái tựa như một bông hoa trong khu vườn kỳ lạ đang lượn lờ theo chiều gió, hết lòng vì chiến tranh và những khúc ca hùng tráng, nàng muốn cả hai người anh đều trở thành tướng quân. "Hoặc Richard có thể làm tướng, còn anh sẽ là một kỵ binh giống như anh họ Fauquier! Richard có thể chiến đấu như Napoleon còn anh thì chiến đấu như Ney!"
Cậu học viên quân sự ra vẻ nghiêm nghị. "Cảm ơn lòng tốt của tiểu thư nhé! Dù sao thì anh cũng chẳng thèm hờn dỗi trong lều như cái tên Achilles quý hóa của em đâu—chỉ vì một đứa con gái nhé! Richard này! 'Lão Jack' bảo rằng..."
– Anh ước gì, Will, – mẹ cậu lẩm bẩm, – em gọi ngài ấy là 'Thiếu tá Jackson'."
Cậu bé cười vang. "'Lão Jack' là cách bọn em gọi ngài ấy đấy, thưa mẹ! Gọi cách kia thì có vẻ thiếu tôn trọng lắm. Ngài ấy chẳng bao giờ là 'Thiếu tá Jackson' ngoại trừ lúc đang cố gắng dạy môn triết học tự nhiên cả. Còn trên bãi tập, ngài ấy chính là 'Lão Jack'. Richard ạ, ngài ấy bảo rằng—Lão Jack bảo rằng—từ sau thời Napoleon chẳng có ai hiểu được cách sử dụng kỵ binh cả."
Cleave ngồi, ánh mắt đăm đăm nhìn vào bức chân dung của ông nội, mơ màng đáp: "Lão Jack có lẽ có lý đấy, Will ạ. Kỵ binh là một binh chủng lớn, nhưng anh sẽ chọn pháo binh."
Mẹ anh đặt tách cà phê xuống với một tiếng động nhỏ, Miriam hất mái tóc xõa trước mắt ra và sực tỉnh khỏi giấc mơ về câu chuyện mình đang đọc, còn Will quay phắt lại cứ như thể cậu đang đứng trên bãi duyệt binh ở Lexington vậy.
– Thế anh không nghĩ rằng tất cả chuyện đó chỉ là nói suông thôi sao, Richard? Anh chắc chắn là chúng ta sắp sửa đánh nhau thật à?
– Các anh mà cũng đòi đánh nhau á! – Miriam kêu lên. – Sao cơ chứ, anh còn chưa tròn mười sáu tuổi mà!
Will nổi sùng lên. "Biết bao người lính đã hy sinh khi mới mười sáu tuổi rồi đấy, tiểu thư nhé! 'Lão Jack' rõ hơn em nhiều, nếu như em không biết..."
– Các con, các con! – Margaret Cleave cất giọng run rẩy. – Chỉ cần biết rằng chẳng có người đàn ông nào trong cái gia đình này lại không sẵn sàng chiến đấu vì Virginia ngay lúc này, giống như cách họ đã chiến đấu từ hơn tám mươi năm trước! Đúng vậy, và phụ nữ chúng ta thời đó cũng đã làm tròn bổn phận của mình, và bây giờ chúng ta cũng sẽ làm thế! Nhưng mẹ cầu xin Chúa, ngày cũng như đêm—và Miriam, con cũng phải cầu nguyện nữa—rằng cơn giông bão này sẽ không bùng nổ! Còn hai đứa con, những kẻ từ bé đã được che chở và nuôi dưỡng, chưa từng phải chịu một đòn roi nào, lớn lên như những đóa hoa được chăm bón trong vườn—các con chẳng biết chiến tranh là gì đâu! Đó là một Chiếc Chén Đắng vô cùng vĩ đại và sâu sắc! Đó là một thứ tai họa quét qua lưng của tất cả mọi người! Đó là sự hủy diệt toàn diện—và ân huệ mà thế giới này phải cầu xin chính là được xây dựng trong hòa bình! Có đúng thế không, Richard?
– Vâng, đúng là như vậy, – Richard đáp. – Đừng thế nữa, Will, – anh nói khi cậu bé định cất lời. – Tối nay chúng ta đừng bàn về chuyện đó nữa. Suy cho cùng, rất nhiều cơn giông bão rồi cũng sẽ qua đi—và kẻ khôn ngoan là kẻ biết đọc được cuốn sổ lệnh của Thời gian." Anh đứng dậy khỏi bàn ăn. "Cũng giống như ngụ ngôn vậy. Nhà Vua có thể chết, con Lừa có thể chết, nhà Triết học có thể chết—và Giáng sinh năm tới có lẽ sẽ là mùa lễ hòa bình nhất từ trước đến nay! Anh định cưỡi ngựa đi Lauderdale một lát, và nếu em thích, anh sẽ hỏi mua cho em khẩu súng săn đó."
Chỉ vài phút sau, anh đã phi ngựa trên con đường lấp lánh ánh sao dẫn đến Lauderdale. Trên đường đi, anh không nghĩ đến các Nghị quyết Botetourt, không nghĩ đến Fauquier Cary, hay Allan Gold, cũng chẳng nghĩ đến bàn ăn ở Three Oaks, hay một vụ án mà anh phải giải quyết ở tòa án ba ngày tới, mà trong đầu anh chỉ hình bóng của Judith Cary. Tiếng móng guốc con Dundee nện xuống mặt đất phủ sương giá vang dội. Judith Cary—Judith Cary—Judith Cary! Anh nghĩ về Greenwood, về khu vườn nơi đó, về tuần lễ mùa hè năm ngoái, về Maury Stafford—người mà ngay lần gặp đầu tiên anh từng nghĩ là vô cùng dễ mến! Tối nay thì anh không còn thấy hắn dễ mến thế nữa rồi, khi mà hắn đang ở Silver Hill và sẵn sàng đến Lauderdale vào ngày mai!—Judith Cary—Judith Cary—Judith Cary. Anh hình dung ra cảnh Stafford ở bên cạnh cô ấy—Stafford bên cạnh cô ấy—Stafford ở bên cạnh cô ấy—
– Nếu nàng yêu hắn, – Cleave khẽ lẩm bổng thành tiếng, – thì hắn hẳn phải là người xứng đáng. Ta không thể quá nhỏ nhen hay cay đắng được! Ta chúc nàng được hạnh phúc.—Judith Cary—Judith Cary. Nếu nàng yêu hắn...
Bên trái là một con suối nhỏ chảy ào ạt qua những đồng cỏ phủ đầy sương giá; bên phải nhô lên một ngọn đồi thấp đen sẫm màu cây tuyết tùng. Chạy dài theo chân trời phía nam là dãy núi Blue Ridge, tựa như bức tường thành của những vị thần Titan, một chiến lũy sừng sững trong đêm. Đường chân trời kéo dài và sắc nét; ẩn phía sau là một luồng ánh sáng hắt lên giống như tia chớp lấp lánh màu thép nguội. Phía trên trời cao, những vì sao mùa đông đang rực sáng. "Nếu nàng yêu hắn—nếu nàng yêu hắn..." Anh tự quyết định rằng tối nay ở Lauderdale anh sẽ cố gắng tìm cách gặp riêng nàng trong chốc lát. Anh sẽ tìm ra sự thật—anh buộc phải làm thế—nếu có bất kỳ sự hoài nghi nào anh cũng sẽ làm cho sáng tỏ.
Không gian vô cùng tĩnh lặng và trong trẻo. Anh nghe thấy tiếng cộ xe ở phía trước trên đường. Nó đang tiến về phía anh—kèm theo cả một kỵ sĩ, rõ ràng là đang cưỡi ngựa sóng đôi bên cạnh. Ngay phía trước là đoạn đường băng qua một cây cầu—không phải là chỗ thuận lợi để vượt qua nhau vào ban đêm. Cleave hơi lách sang một bên, kìm cương con Dundee lại. Với tiếng cỗ xe kèn kẹt rầm rì, chiếc xe ngựa lướt qua dòng suối. Hóa ra đó là một cỗ xe cổ kính có đèn lồng, do những con ngựa xám to lớn và chậm chạp kéo. Cleave nhận ra ngay cỗ xe ngựa của gia đình Silver Hill. Chắc là người Silver Hill vừa sang Lauderdale dùng bữa tối xong. Anh lập tức đoán ra vị kỵ sĩ đi cùng là ai. Cỗ xe tiến đến ngang tầm, những chiếc đèn lồng tỏa ra một vành sáng nhỏ.
– Chào buổi tối, thưa anh Stafford! – Cleave lên tiếng. Người kia ngẩng đầu cất mũ chào.
– Có phải anh Cleave đó không? Chào buổi tối, thưa anh!
Một giọng nói vang lên từ bên trong cỗ xe. "Bây giờ là Richard Cleave đấy nhé! Dừng lại đi, Ephraim!"
Những con ngựa xám chậm chạp dừng lại. Cleave xuống ngựa, tay cầm mũ tiến đến cửa sổ xe. Nữ chủ nhân của Silver Hill, một phụ nữ trẻ đã có gia đình, cởi mở và dịu dàng, chìa tay ra.
– Chào buổi tối, anh Cleave! Anh đang trên đường đến Lauderdale à? Em gái tôi cùng với Maury Stafford và tôi đang rước Judith sang Silver Hill chơi đêm nay đây.—Con bé muốn nhắn gửi anh vài lời...
Cô dịch người sang một bên để Judith thế chỗ—Judith đội mũ lông thú và khoác áo choàng, gương mặt tuyệt đẹp được thắp sáng mờ ảo bởi ngọn đèn lồng trên xe. "Đó không phải là lời nhắn nhủ gì đâu, Richard ạ. Em—em vốn không hề biết là anh sẽ đến Lauderdale tối nay. Giả sử mà em biết trước, thì em—Gửi lời thăm hỏi của em, lời thăm hỏi thân thiết nhất của em đến bác Margaret nhé. Lẽ ra em đã ghé qua Three Oaks rồi, chỉ có điều..."
– Ngày mai em về nhà chứ?
– Vâng ạ. Fauquier muốn quay lại Albemarle—
– Em sẽ khởi hành từ Lauderdale chứ?
– Không, từ Silver Hill ạ. Anh ấy sẽ qua đón em ở đó. Nhưng giả sử mà em biết trước, – Judith nói rõ ràng từng tiếng, – giả sử mà em biết là tối nay anh sẽ cưỡi ngựa đến Lauderdale..."
– Thì em sẽ làm trọn đạo lý mà ở nhà để gặp một người họ hàng rồi, – Cleave thầm nghĩ với nỗi đau đớn cào xé tâm can. Anh điềm tĩnh lên tiếng, giọng nói được kìm nén nhưng vẫn đầy vẻ rung cảm mà anh từng dùng trên đỉnh đồi hồi chiều. "Anh tiếc là tối nay sẽ không được gặp em. Dù sao thì anh vẫn sẽ tiếp tục cưỡi ngựa đi tiếp để nói chuyện với Fauquier. Em sẽ gửi lời hỏi thăm của anh đến tất cả những người họ hàng bên Greenwood chứ? Anh không bao giờ quên mọi người đã đối xử tốt với anh thế nào vào mùa hè năm ngoái đâu!—Tạm biệt em, Judith."
Nàng đưa tay ra cho anh. Bàn tay đeo găng khẽ run lên bần bật. "Anh hãy lại đến Greenwood chơi nhé! Dù mùa đông hay mùa hạ, nơi đó vẫn luôn vui mừng chào đón anh!—Tạm biệt anh, Richard."
Chiếc mũ lông, tấm áo choàng và gương mặt tuyệt mỹ lùi dần vào trong bóng tối. "Đi tiếp đi, Ephraim!" nữ chủ nhân của Silver Hill ra lệnh.
Những con ngựa xám chậm chạp chuyển động, cỗ xe lướt đi. Maury Stafford chờ cho đến khi Cleave leo lên yên ngựa xong mới cất lời. "Hôm nay quả là một ngày đầy sôi động! Tôi nghĩ rằng chúng ta đang đứng trước ngã ba đường của số phận."
– Tôi cũng nghĩ vậy. Anh sẽ ở lại Silver Hill suốt tuần này chứ?
– Không, tôi nghĩ là ngày mai tôi cũng sẽ giục ngựa quay về hướng Albemarle. Được ở bên cạnh Fauquier Cary thêm một chút nữa cũng đáng giá lắm chứ.
– Điều đó hoàn toàn đúng, – Cleave chậm rãi đáp. – Ngày mai tôi không đi Albemarle, thế nên tôi sẽ tiếp tục con đường đến Lauderdale để tận hưởng trọn vẹn buổi tối bên anh ấy đây!" Anh quay đầu ngựa, khẽ nhấc vành mũ chào. Stafford cũng làm y như vậy. Họ chia tay nhau, và chẳng mấy chốc Cleave nghe thấy tiếng móng ngựa phi nước đại đuổi theo kịp cỗ xe của Silver Hill rồi lập tức chậm dần lại thành nhịp điệu thong thả hơn. "Lúc này hắn đang ghé vào cửa sổ để nói chuyện với nàng rồi!" Tiếng bánh xe và móng ngựa nhỏ dần rồi biến mất hẳn. Cleave giật nhẹ dây cương con Dundee và tiếp tục tiến về phía Lauderdale. Judith Cary—Judith Cary—Cuộc đời này còn có những thứ khác ngoài tình yêu—còn nhiều thứ khác ngoài tình yêu—còn nhiều thứ khác ngoài tình yêu... Judith Cary—Judith Cary...
Tại Three Oaks, Margaret Cleave đang nghỉ ngơi trên chiếc ghế dài cạnh lò sưởi. Miriam cuộn tròn người trên tấm thảm với một cuốn sách, một quả táo và con mèo Tabitha. Will đang vá lại quai giày trượt patin và say sưa kể chuyện về "Lão Jack". "Thật đấy mẹ ạ! Wilson giải xong bài toán, đọc đáp án lên và liền bị Lão Jack mắng cho một trận tơi bời hoa lá! Ai cũng sẽ kể cho mẹ nghe rằng ngài ấy rất tài giỏi trong khoản mắng mỏ người khác! 'Anh làm sai rồi, anh Wilson,' ngài ấy nói bằng cái giọng đó—khô khốc như bùi nhùi, và làm cho người ta phải khựng lại ngay lập tức như tiếng súng hỏa mai nổ! 'Anh lúc nào cũng sai. Về chỗ ngồi đi, thưa anh.' Thế là lão Wilson đành phải lủi thủi về chỗ, ngồi đấy giận đến mức run cả người. Mẹ thấy đấy, rõ ràng là cậu ta làm đúng, và bản thân cậu ta cũng thừa biết điều đó. Thế rồi, mọi chuyện trong ngày cứ thế trôi qua bình thường. Trời bắt đầu đổ tuyết, và đến đêm thì xuất hiện thứ mà một tên người miền Tây ở trường bọn con gọi là 'bão tuyết'. Khu nhà ở lạnh như một cái tủ đá, tuyết rơi dày đặc đến mức chẳng thể nhìn thấy bên kia Sân trường! Trời lạnh thấu xương và ánh đèn thì ảm đạm đến mức bọn con chỉ mong mau đến giờ điểm danh tối. Bỗng một sĩ quan trực ban xuất hiện. 'Mời anh Wilson đến văn phòng Chỉ huy trưởng!'—Thế là lão Wilson giật mình thon thót, vì cậu ta có làm sai điều gì đâu; nhưng rồi vẫn phải lầm lũi bước đi trong khi bọn con đứng đó đoán già đoán non thể nào cậu ta cũng bị treo cổ cho xem. Thế mẹ đố mẹ biết cậu ta tìm thấy ai trong văn phòng Chỉ huy trưởng?"
– Lão Jack chứ gì?
– Đoán chuẩn ghê cơ! Chính là Lão Jack—tuyết bám đầy người, tuyết dính trên áo khoác, trên đôi giày bốt cao cổ, trên bộ râu, và trên cả chiếc mũ của ngài ấy nữa. Ngài ấy sống cách xa Học viện tới gần một dặm đường, mà thời tiết thì tồi tệ thực sự chứ chẳng đùa! Thế là lão Wilson chẳng biết mình sẽ phải đối mặt với điều gì—chắc chắn là một trận lôi đình, đạn pháo rền vang cùng với súng trường bắn tỉa kèm theo rồi—nhưng cậu ta vẫn giơ tay chào kính và đứng nghiêm bất động. 'Anh Wilson,' Lão Jack nói, 'khi trở về nhà và nhắm mắt suy ngẫm lại toàn bộ công việc trong ngày sau bữa tối như thường lệ của tôi, tôi phát hiện ra rằng sáng nay anh đúng mà tôi sai. Lời giải của anh hoàn toàn chính xác. Tôi cảm thấy mình có trách nhiệm phải thông báo cho anh biết về sai lầm của mình ngay khi tôi phát hiện ra nó. Tôi thành thật xin lỗi vì phát ngôn rằng anh lúc nào cũng sai. Anh có thể lui về chỗ, thưa anh.' Thế đấy, lão Wilson chẳng bao giờ nhớ nổi ngài ấy đã nói những gì nữa, nhưng dù sao thì cậu ta cũng chấp nhận lời xin lỗi, giơ tay chào, rồi tìm cách chuồn khỏi phòng để quay về khu nhà ở, còn bọn con thì hà hơi vào cửa sổ để làm tan một khoảng trống nhìn ra Sân trường ngắm Lão Jack đang lội bì bõm giữa cơn bão tuyết để quay về với phu nhân Jack! Thế nên mẹ thấy đấy, những chuyện kiểu như thế khiến bọn con đôi khi cũng thấy dễ tha thứ cho Lão Jack hơn—mặc dù ngài ấy cực kỳ tẻ nhạt và có những quan điểm hết sức quái dị."
Margaret Cleave ngồi thẳng dậy. "Có phải con đấy không, Richard?" Miriam đặt con mèo Tabitha xuống và quỳ rỗi gối. "Anh có gặp chị Judith không? Chị ấy có còn xinh đẹp như dạo trước không?" Will nhiệt tình nhường chiếc ghế bành lớn. "Chắc là anh đã phi ngựa con Dundee đi về vội vã lắm đây! Anh đã hỏi về khẩu súng săn chưa?"
Cleave đến ngồi xuống ở chân chiếc ghế dài của mẹ. "Rồi, Will ạ, em có thể nhận được nó đấy.—Fauquier gửi lời hỏi thăm sức khỏe đến mẹ, và đến cả Miriam nữa. Ngày mai họ sẽ khởi hành đi Greenwood."
– Còn chị họ Judith nữa, – Miriam nài nỉ. – Chị ấy mặc trang phục gì thế? Chị ấy có hát cho anh nghe không?
Cleave nhặt cuốn sách bị rơi của em lên và vuốt phẳng những trang giấy. "Cô ấy không có ở đó. Mọi người bên Silver Hill đã đón cô ấy sang đó chơi qua đêm rồi. Anh gặp họ trên đường đi đấy... Trời sẽ đóng băng dày lắm đấy, Will ạ, nếu thời tiết cứ kéo dài thế này."
Lúc sau, khi mọi người đã chúc nhau ngủ ngon và anh chỉ còn lại một mình trong căn phòng trống trải trần cao, anh không nhìn vào những cuốn sách luật hay những vần thơ còn bỏ lại trên bàn, mà kéo một chiếc ghế ra trước lò sưởi, từ trong sâu thẳm của khoảng không trước mặt, anh ngước mắt nhìn thanh gươm của ông nội được vắt ngang trên bức tường phía trên bệ lò sưởi. Anh ngồi đó rất lâu, đăm đăm nhìn thanh gươm; rồi anh đứng dậy, lấy một cuốn sách từ trên giá xuống, vặn lại ngọn nến, và dành suốt một tiếng đồng hồ để đọc về những chiến dịch quân sự của Fabius và Hannibal.