Hồi Chuông Dài

Lượt đọc: 410 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 33
Gót Chân Achilles

❊ ❊ ❊

Lữ đoàn Stonewall, một đơn vị thuộc cánh quân tiên phong của Jackson, dừng lại trên cao nguyên gần ngôi nhà McGehee. Mọi thứ chìm trong bóng tối và hỗn độn. Trong đợt xung phong tổng lực cuối cùng, các trung đoàn đã bị tách rời khỏi lữ đoàn, các đại đội khỏi trung đoàn. Những mảnh vụn của nhiều cánh quân đang tập trung trên cao nguyên — nào Whiting, Ewell, D.H. Hill, sư đoàn của chính Jackson, các phần của lữ đoàn Longstreet, thậm chí cả một số chiến binh tàn tạ, kiệt sức thuộc quân đoàn của A.P. Hill. Rất nhiều sĩ quan nằm lặng câm hoặc rên rỉ trên sườn dốc bị cắt xẻ, giữa chốn hiểm trở ngổn ngang quanh con lách, hay trên đồng bằng u sầu phía bên kia. Các đại úy thét ra mệnh lệnh thay cho các đại tá; các trung úy hoặc thượng sĩ thay cho các đại úy. Ngay tại đây, trên cao nguyên nơi những khẩu pháo gầm rú suốt nhiều giờ, ánh sao chỉ lấp ló mờ nhạt qua làn khói chiến trận. Những bóng người, từng tố đơn độc hoặc đi thành hai ba người, lang thang như những hồn ma ở âm phủ. "Lối này, Trung đoàn Virginia Số 2!" — "Tập hợp vào đây, lính Texas của Hood!" — "Người của Hampton, sang đây!" — "Trung đoàn Alabama Số 15! Trung đoàn Alabama Số 15!" — "Tôi đang tìm đám lính Milledgeville Hornets." — "Người của Iverson! Người của Iverson!" — "Tập hợp vào đây, Quân đoàn của Cary!" — "Trung đoàn Maryland Số 1!" — "Trung đoàn Virginia Số 5 sang đây!" — "Cái quái gì mà không thấy Trung đoàn Mississippi Số 11 đâu thế này!" — "Lawton! Lawton!" — "Trung đoàn Virginia Số 65, tập hợp vào đây!"

Phía đông và nam, thoải dần về phía sông Chickahominy, là cả một dải rừng rậm kéo dài nhiều dặm. Nơi đây tràn ngập âm thanh — tiếng móng ngựa, tiếng bánh xe kẽo kẹt, tiếng những khối người xô đẩy phá tung bụi rậm — thứ âm thanh đang nhỏ dần, dội về phía sông Chickahominy. Trên vòm cao nguyên bị giày xéo, bên dưới những tán cây chi chít vết đạn, Tướng D.H. Hill từ hướng bắc đi tới và bắt gặp Tướng Winder thuộc Lữ đoàn Số 1 đang đứng cùng một vài sĩ quan, cố nheo mắt xuyên qua màn sương mù mịt hướng về phía dòng sông. "Anh mang hàm tướng ở đây à, Tướng Winder?" Hill lên tiếng.

"Tôi nghĩ vậy, thưa tướng quân. Tôi chưa từng thấy sự hỗn loạn nào như thế này! Họ liên tục đến trình diện tôi. Giờ quyền chỉ huy là của ông."

"Anh có thấy Tướng Jackson không?"

"Không. Dạo gần đây thì không."

D.H. Hill đưa mắt nhìn về phía sông Chickahominy. "Tôi không phủ nhận điều đó thật hấp dẫn! Thế nhưng... Trời quá tối. Rừng rậm. Không rõ chướng ngại vật ra sao. Quân sĩ đã kiệt sức. Trung quân và hữu quân của ta chưa lên tới nơi. Pháo binh vẫn còn kẹt bên kia đầm lầy — Tiếng hò reo gì hướng sông kia thế?"

"Tôi không rõ. Có thể McClellan đã phái viện binh."

"Anh có cắt lính canh gác ra không?"

"Rồi. Anh nghĩ sao, Cleave?"

"Tôi nghĩ, thưa ngài, sự tháo chạy lấn át cả viện binh. Tôi nghĩ chúng ta nên thúc quân tiến đánh ngay lập tức."

"Giá mà ta có kỵ binh!" Winder sốt ruột nói. "Dù sao thì Tướng Stuart cũng đã càn quét xuống hướng Pamunkey. Đó sẽ là tuyến rút của chúng — về Nhà Trắng."

"Vẫn có khả năng," Cleave nói, "rằng Tướng McClellan sẽ từ bỏ tuyến đó, và thay vào đó hướng về sông James cùng các Pháo hạm tại Harrison's Landing."

Hill gật đầu. "Ừ, đó là một khả năng. Tướng Lee thừa hiểu điều đó. Ông ấy sẽ không để ngỏ Richmond và hoàn toàn kéo sang phía bên này sông Chickahominy cho đến khi nắm chắc tình hình. Toàn bộ đám đông dưới kia có thể sẽ bắt đầu vượt sông vào tối nay —"

"Có bao nhiêu cây cầu?" Lawton hỏi.

"Cầu Alexander và Grapevine. Cầu Woodbury ở phía thượng nguồn hơn."

“Tôi không tin là có tới ba cây cầu đâu, thưa ngài. Có tin báo rằng hai cây cầu đã bị đốt phá. Tôi tin rằng cầu Grapevine mới là con đường duy nhất của chúng —”

“Đó là điều đại tá tin, chứ không phải điều đại tá biết. Anh nghĩ sao, Tướng Winder?”

“Tôi nghĩ, thưa ngài, cũng như Đại tá Cleave, rằng chúng ta nên thúc quân xuyên qua khu rừng nằm bên phải Cầu Grapevine. Chúng cũng đã kiệt sức, ngựa thì mỏi mệt, đạn dược cạn kiệt. Ta có thể tập hợp một ít pháo binh — khẩu đội của Poague đang ở đây. Chúng đang dồn ứ lại thành những khối lớn. Nếu ta bất ngờ đánh thốc vào chúng, gây ra một phen hoảng loạn bên bờ nước, rất nhiều kết quả tốt đẹp có thể đạt được.”

Hill đăm chiêu nhìn quanh cao nguyên với ánh mắt lo lắng. “Và có lẽ hai, ba ngàn binh sĩ sẽ bị nuốt chửng và bỏ mạng! Một cuộc xung phong hào hùng chiếm lấy cao nguyên này — đúng vậy! Và một cuộc xung phong hào hùng tại Lạch Beaver Dam vào chập tối hôm qua, và một cuộc xung phong hào hùng khi Albert Sidney Johnston tử trận, và một cuộc xung phong hào hùng khi Ashby tử trận, cùng vô số dịp khác, và giờ là một cuộc xung phong lúc nửa đêm với những binh đoàn đã mòn mỏi. Tất cả đều hào hùng — chính cái vẻ hào hùng mà miền Nam không thể gánh nổi!... Trước mắt ta vẫn là một đội quân áo xanh cùng những lữ đoàn tươi tắn, hò reo, trong khi trung quân và hữu quân của ta lại nằm ở bên kia con lách... Ta không dám làm thế, thưa các vị! — không thể tự mình đứng ra chịu trách nhiệm. Anh nghĩ sao, Tướng Lawton?”

“Tôi nghĩ ông đúng, thưa ngài.”

“Càng lúc càng có nhiều quân đổ lên cao nguyên,” Winder nói. “Tướng Hill, nếu ông hạ lệnh tiến quân, chúng tôi xin đảm bảo rằng ông sẽ không phải hối tiếc —”

“Chúng đã bại trận và đang tháo chạy, thưa ngài,” Cleave nói. “Nếu chúng đang vượt sông, thì rất có thể chúng chỉ có độc nhất một con đường ấy. Không ai hiểu rõ hơn ngài rằng một sức ép kiên quyết lúc này có thể đạt được những gì. Mỗi khoảnh khắc ta chờ đợi là thêm một khoảnh khắc chúng lấy lại sự vững vàng, và các lực lượng dự bị khác sẽ kéo đến. Hãy để chúng hội quân với đại quân của chúng, để rồi ngày mai ta phải đánh một trận chiến khốc liệt ở nơi mà tối nay một cuộc giao tranh nhỏ hơn có thể mang lại chiến thắng lớn hơn.”

“Nói chung thì điều đó đúng,” Hill đáp. “Nhưng... Ước gì Tướng Jackson có ở đây! Tôi nghĩ các vị đều biết, cá nhân tôi lúc này cũng rất muốn lao xuống khu rừng kia, ở ngay cạnh Cầu Grapevine. Nhưng với thực tế là quân địch đang đưa lực lượng dự bị lên, bóng tối dày đặc thế này, trong tay không có lực lượng lớn mà lại đã kiệt sức, lại chẳng có pháo binh, tôi không thể gánh vác trách nhiệm tiến công. Giá mà Tướng Jackson có mặt ở đây —”

“Tôi xin phép được phái người đi tìm ngài ấy được không, thưa ngài?”

“Được chứ, Tướng Winder, anh có thể làm thế. Và nếu ngài ấy nói ‘Tiến lên!’, thì chẳng ai vui mừng hơn tôi đâu.”

“Chúng tôi hiểu điều đó, thưa tướng quân. — Cleave, tôi sẽ cử anh đi. Anh là người thích hợp nhất. Chúng ta muốn ngài ấy đến và dẫn dắt chúng ta tới một chiến thắng toàn diện nhất. Có Chúa chứng giám, chúng ta lại muốn có thêm Front Royal và Port Republic một lần nữa!”

Cleave quay người, biến vào màn đêm. “Hãy kiểm tra lại quân của anh đi, Tướng Winder. Chuẩn bị sẵn sàng đi,” Hill nói. “Tôi đi sâu vào rừng một chút để tự mình xem xét tình hình.” Ông bước đi, đi cùng ông có Lawton. Chẳng mấy chốc họ đã quay lại. “Suýt chút nữa thì đâm thẳng vào chiến tuyến của chúng! Chúng dàn hàng dọc theo con đường Grapevine. Tụ tập dày đặc giữa ta và sông Chickahominy. Phân tán trong rừng như hạt dẻ rụng. Trông có vẻ khốn khổ lắm, tôi đoán thế. Đã gặp một tốp đi tìm nước. Nghe giọng nói là biết người của ai, nên tôi đành im lặng. Nghe lính canh gác nói chuyện với nhau. Hóa ra là quân của Meagher và French vừa tới. Chúng đang nhóm những đống lửa lớn bên bờ nước. Trông có vẻ như chúng định vượt sông. Đã có tin gì về Tướng Jackson chưa?”

“Chưa, thưa ngài. Vẫn chưa.”

“Thế thì tôi vào nhà kiếm chút gì lót dạ đây. Hãy cho người gọi tôi ngay khi anh nghe được tin gì. Ước gì pháo binh đã lên tới nơi. Ai thế này? Đại tá Fauquier Cary đấy ư? Trông trong bóng tối chẳng nhận ra được. Phải, Tướng Winder cũng nghĩ thế đấy. Chúng ta đã phái người đi thỉnh thị Tướng Jackson. Đi cùng tôi vào nhà đi, Cary. Phì! Cái nóng ngột ngạt này! Và hóa ra kẻ mà ta giao chiến nãy giờ lại là Sykes — George Sykes! Anh còn nhớ cậu ta là bạn cùng phòng với tôi ở West Point không?”

Con đường ngắn dẫn vào ngôi nhà của McGehee không dễ gì bước qua cho suôn sẻ. Toàn bộ cao nguyên rộng lớn ngổn ngang những phế tích của trận chiến. Trên mặt đất bị cày xới và băm nát, người ta vấp phải những kho tàng và vũ khí bị bỏ lại. Nào xe ngựa, xe cứu thương bị lật nhào cùng những con ngựa chết; nào xe pháo vỡ nát, cáng thương hư hỏng, lều bạt sụp đổ, cùng xác lính tử trận và người bị thương. Ngay tại đây, và trên vùng đồng bằng phía dưới, ánh đèn lồng của các y bác sĩ cùng lực lượng hỗ trợ di chuyển lập lòe như đom đóm. Họ thu gom những thương binh, cả phe áo xanh lẫn áo xám. “Hãy đối xử công bằng với toàn bộ chiến trường,” Lee từng dặn dò. Khắp nơi là những tốp quân đang tìm kiếm đơn vị của mình, gọi nhau khản cả để cuối cùng được đoàn tụ với đồng đội. Những đống lửa đã được nhóm lên. Mờ ảo, vô cùng mờ ảo ở bầu trời phía tây nam, vượt qua làn hơi nước vẫn đang cuồn cuộn, là ánh chớp rực sáng từ phía Richmond. D.H. Hill và Fauquier Cary bước vào nhà. Một sĩ quan tùy tùng xoay sở tìm được vài chiếc bánh quy, cùng chút nước giếng. “Tôi chưa hề chạm vào thức ăn từ lúc rạng đông,” viên tướng nói.

"Tôi cũng vậy. Dù rất quý mến hắn, tôi vẫn không đành lòng để Fitz John Porter giáng một đòn vào tuyến sông York tối nay — nếu đó là đường đi của hắn, hoặc vượt sông Chickahominy nếu đó là con đường hắn chọn! Ta đã có chiến thắng. Hãy tận dụng triệt để và cố định nó lại ở đó."

"Tôi tin rằng anh nói đúng. Chắc chắn Jackson cũng sẽ nhìn nhận như vậy."

"Tướng Jackson đang ở đâu?"

"Chúa mới biết được! — Cảm ơn Reid. Đạm bạc lắm, Cary ạ, nhưng quen thuộc rồi. Nào Reid, hãy ăn phần của anh đi."

Họ ăn những chiếc bánh quy khô và uống nước giếng. Bầu trời vẫn tĩnh lặng và oi bức; qua những ô cửa sổ, họ nghe văng vẳng tiếng kèn đồng — tiếng kèn của phe ta lẫn phe địch.

"Cao ngạo, trùm lên tất cả, tiếng kèn u sầu cất lên tiếng khóc than."

Những con thiêu thân bay vào quây quanh ngọn nến. Cary dùng tay xua chúng đi. Một con đậu lên tay áo anh. "Không biết ngươi đang nghĩ gì nhỉ," anh lẩm bẩm rồi thả nó ra ngoài cửa sổ. Ngoài cửa có tiếng động. Một thượng sĩ xuất hiện. "Chúng tôi đang thu gom thương binh, thưa tướng quân — và chúng tôi tìm thấy một sĩ quan Yankee dưới gốc cây ngay ngoài kia — và hắn bảo ngài sẽ nhận ra hắn — nhưng hắn đã ngất lịm đi rồi —" Anh ta bước tránh sang một bên. "Cáng thương đã hỏng từ lâu nên chúng tôi dùng tạm chăn của quân đội Liên bang —"

Bốn người lính khiêng bốn góc một tấm chăn đựng một người đàn ông bất tỉnh bước vào phòng. Các sĩ quan Liên minh đưa mắt nhìn. "Không, tôi không nhận ra hắn. Chà, khoan đã — Có, tôi nhận ra chứ! Là Clitz — cậu Clitz trẻ trung, má đỏ hây hây từng là đứa cưng của chúng ta ở West Point mà!... Đúng vậy, và có lần ở Mexico, trung đoàn của cậu ấy diễu hành qua để vào trận đánh, trông cậu ấy hệt như một thiếu niên anh dũng khiến tôi đã cầu nguyện Chúa trời xin Người đừng để Clitz bị thương!... Reid, hãy đặt cậu ấy vào một phòng trong này! Bảo bác sĩ Mott đến xem xét ngay lập tức. — Ôi Chúa ơi, Cary, cuộc chiến tranh nồi da nấu thịt này! Cả ngày giao chiến với George Sykes, và giờ lại đến cậu thiếu niên này —"

"Đúng vậy," Cary nói. "Hôm nay có lúc tôi đối đầu với Fitz John Porter. Anh ấy nhìn tôi qua màn khói mờ ảo, còn tôi nhìn anh ấy từ một làn khói khác, và trận chiến gầm thét ở giữa. Tôi vẫn luôn quý mến anh ấy." Anh bước qua phòng, nhìn qua cửa sổ ra chiến trường rồi quay lại. "Nhưng," anh nói với giọng nghiêm nghị, "đây là một cuộc chiến xâm lược. Anh nghĩ Jackson đang mắc bệnh gì thế?"

Người kia nhìn anh bằng đôi mắt đẹp đẽ và nhân hậu. "Thế này nhé, Cary, — vì chuyện này sẽ không lọt ra ngoài đâu, — tôi cũng là một tín đồ Presbyterian ngoan đạo như hắn, nhưng tôi nghĩ hắn đã cầu nguyện hơi quá nhiều rồi đấy."

"Tôi hiểu rồi!" Cary nói. "Chà, lúc này đây tôi sẵn sàng tự dâng lên một lời cầu nguyện của riêng mình — Trì hoãn! Trì hoãn! Ta đã dồn cơ hội vào chân tường và gọi đội hành quyết ra rồi còn gì." Anh đứng dậy. "Cảm ơn vì số bánh quy nhé. Tôi thấy khỏe khoắn lại rồi. Giờ tôi đi xem xét đám thương binh đây. Khổ thân họ, đông lắm!"

Ngoài cửa lại có tiếng động. Viên sĩ quan tùy tùng xuất hiện. "Họ vừa bắt được một số tù binh trong khu rừng dưới chân đồi, thưa ngài. Một trong số họ nói rằng hắn là Tướng Reynolds —"

"Reynolds! Chúa tôi, Reynolds! Dẫn hắn vào đây —"

Tướng Reynolds bước vào. "Reynolds!" — "Hill!" — "Anh khỏe chứ, Reynolds?" — "Chúa vĩ đại ơi, là Fauquier Cary kìa!"

Tùy tùng kéo một chiếc ghế ra. Người tù binh khụy xuống ngồi, lấy hai tay che mặt. Lát sau, anh ta hạ tay xuống. "Hill, lẽ ra chúng ta không nên là kẻ thù! Bạn cùng bàn ăn và bạn cùng lều suốt một năm trời!... Thật là kinh hoàng."

"Tôi đồng ý với anh điều đó, Reynolds. Nó còn kinh hoàng hơn cả sự kinh hoàng. — Anh không bị thương chứ?"

Bên ngoài, trên đỉnh đồi rộng lớn nơi Richard Cleave đang đi qua, bóng tối đặc quánh như có thể chạm vào được. Không khí nồng nặc mùi thuốc súng cháy, vẫn còn đặc quánh khói mù. Nơi những đống lửa được nhóm lên, ánh sáng đỏ rực vút lên như những chiếc cột chống đỡ mái vòm mây xám. Những ngọn cây bừng sáng tít trên cao; rồi toàn bộ vùng đất đổ dốc xuống những bờ lách lầy lội, và xa hơn nữa là vùng bình nguyên chiến trận mênh mông, u sầu, nơi đạn pháo từng chút mưa rơi. Nhìn từ những đốm lửa trại đỏ rực, người ta có thể đoán biết những khối quân mặc áo xám đang tựa lưng vào vũ khí nghỉ ngơi trên đó. Đèn lồng cũng đang chập chờn như ánh ma trơi, di chuyển ngược xuôi khắp nơi. Ngay trên cao nguyên này cũng vậy. Chúng nhảy múa như những con đom đóm khổng lồ. Anh đi ngang qua một khúc gỗ đang bốc cháy xung quanh có khoảng chục người lính đang quây quần. Một gã hài hước nào đó trong nhóm vừa nói một câu đùa cợt; thế là tất cả cười rũ rượi. Nếu bị quở trách, có lẽ họ sẽ đáp lại rằng thà cười còn hơn là khóc. Cleave lướt qua họ mà không hề có ý trách móc, rồi đi đến nơi Trung đoàn 65 đang tập hợp dưới những tán cây. Ở đây cũng có lửa trại; lính của anh ngả mình trên mặt đất như hạt dẻ rụng, húp vội chút cháo "coosh", rán vài miếng thịt xông khói, băng bó những vết thương nhẹ, ý thức được những người đã mất nhưng không nhắc to đến họ, vui mừng vì chiến thắng, chôn vùi mọi mất mát, với lòng dũng cảm ngút ngàn, họ tận dụng tối đa hoàn cảnh trong đêm tối. Khi nhìn thấy Cleave, họ tạm dừng mọi việc đủ lâu để hò reo cổ vũ anh. Anh mỉm cười, vẫy tay, nói vài lời ngắn gọn với Hairston Breckinridge rồi vội vã bước đi. Anh lướt qua Trung đoàn Virginia Số 2 đang tiếc thương vị trung đoàn trưởng của họ — Đại tá Allen — người đã ngã xuống ở tuyến đầu xung phong. Anh đi qua những trại đóng quân khác — lính của Rodes, của Garland, của Trimble. "Tướng Jackson ở đâu?" — "Tôi không rõ, thưa ngài —" "Đây là Tướng Ewell."

"Lão Dick" ngồi xổm bên đống lửa trại, đang nướng một mẩu thịt xông khói, đầu nghiêng sang một bên khi ngước đôi mắt tròn sáng rực lên nhìn Cleave, người mà ông rất quý mến. "Cậu đấy à, Richard Cleave? Chúa chứng giám, nếu tôi làm thiếu tướng xuất sắc được như khi làm đầu bếp thì hay biết mấy! — Có muốn làm một miếng không? — Chà, ta đã nện cho chúng một trận nên thân! Chúng chiến đấu như những trang nam nhi, và ta cũng chiến đấu như những trang nam nhi, và Chúa ơi, tôi vẫn không sao dứt được tiếng đại bác văng vẳng trong tai! Tướng Jackson á? — Tôi tưởng ông ấy đang ở tuyến đầu cùng D.H. Hill. Tối nay có định làm gì nữa không? Trội lắm rồi đấy, nhưng tôi sẵn sàng."

"Chẳng làm gì cả — nếu không có Tướng Jackson," Cleave đáp. "Cảm ơn tướng quân — nếu tôi có thể xin một ngụm cà phê? Tôi hoàn toàn không nhớ mình đã ăn uống gì từ lúc nào nữa."

Ewell đưa cho anh chiếc ca thiếc. Anh vội vàng uống rồi bước tiếp. Giờ thì anh đi ngang qua một trạm quân y dã chiến, nơi có những cảnh tượng và âm thanh kinh hoàng, với những cành thông cắm làm đuốc. Anh nhắm mắt lại vì một thoáng ngây ngất. Nơi này trông giống như một chốn quỷ quái, một sân khấu ngập khói trong tầng địa ngục nào đó. Anh gặp một sĩ quan tham mưu đang từ dưới đồng bằng đi lên. "Tướng Lee đã cưỡi ngựa sang cánh phải. Ông ấy đang quan sát bước di chuyển tiếp theo của McClellan. Có tin đồn rằng mọi thứ đang rục rịch chuyển động về hướng sông James. Nếu điều đó là sự thật, ngày mai chúng ta sẽ có một cuộc rượt đuổi đây, phải không? — A.P. Hill thiệt hại nặng nề đấy. 'Hoàng tử John' đã giữ chân McClellan cực kỳ hoàn hảo. — Tướng Jackson ư? Ở trên sườn đồi cạnh công sự."

Một ánh đỏ rực cho thấy vị trí khi Cleave đến gần. Đó dường như là một ngọn lửa cô độc, xung quanh là màn đêm bao trùm cùng triền đất cắt xẻ. Bước vào vùng ánh sáng rực rỡ, Cleave chỉ thấy lão nô lệ da đen Jim đang ngồi xổm bên đống lửa như một con lùn gác lò, mắt dán vào những hốc than hồng rực, đôi môi lẩm bẩm. Jim đứng dậy. "Quan lớn hở ngài? Quan lớn vừa cho tụi tham mưu đi nghỉ rồi. Thề có Chúa, quan lớn nên làm theo gương đó đi ạ! Dạ thưa ngài — ở đằng kia kìa, trong khu rừng lớn ấy."

Cleave bước xuống bờ kè và tiến vào một khu rừng rậm. Một giọng nói vang lên — giọng của Jackson — hết sức cộc lốc. "Ai đấy, và có việc gì?"

“Thưa ngài, tôi là đại trung đoàn trưởng Trung đoàn Virginia Số 65. Tướng Winder phái tôi tới, được sự đồng ý của Tướng D.H. Hill, từ tuyến tiền tiêu gần nhà McGehee.”

Một phần bóng tối tách ra và bước tới chính là Jackson. Ông lướt qua Cleave, đi ra khỏi vành đai cây cối, băng qua khoảng đất đỏ trống trải để tiến lại đống lửa. Người kia đi theo sau, và dưới ánh lửa chói lọi lại đối mặt với vị tướng lần nữa. Ngọn lửa chập chờn soi rõ gương mặt sạm nắng của Jackson, với đôi chân mày nhíu lại, ánh mắt đăm đăm nhìn vào cõi vô định, và đôi môi mím chặt như thể không sức mạnh nào cạy mở nổi. Cleave thừa biết vẻ mặt ấy, và thầm mím chặt môi mình. Cuối cùng vị tướng cũng lên tiếng. "Sao thế, thưa anh?"

“Kẻ địch đang bị dồn ép giữa ta và sông Chickahominy, thưa ngài. Tiền đồn của ta suýt chạm trán với tiền đồn của chúng. Nếu ta bị tản mác và mất tổ chức, thì chúng còn tàn mác và hỗn loạn hơn nhiều — hoảng loạn và khốnốn. Ta là bên chiến thắng, và binh lính vẫn đang hừng hực hơi ấm của chiến thắng.”

“Sao nữa?”

“Ta có thể đạt được một chiến thắng toàn diện hơn. Ta chỉ cần ngài dẫn dắt chúng tôi thôi, thưa ngài.”

“Anh lầm rồi. Binh sĩ đã mệt mỏi. Họ đã lao động cực nhọc ở Thung lũng. Họ không cần phải làm tất cả mọi việc đó.”

“Họ không mệt mỏi đến thế đâu, thưa ngài. Tôi nghĩ có nhiều lời bàn tán về những gì Binh đoàn Thung lũng đã không làm trong hai ngày qua. Ta đang có cơ hội để đập tan mọi dị nghị đó ngay đêm nay.”

“Tướng Lee là tổng tư lệnh. Tướng Lee sẽ đưa ra mệnh lệnh.”

“Tướng Lee từng tự nhủ: ‘Hắn đã làm quá xuất sắc ở Thung lũng, ta tin chắc hắn cũng sẽ làm xuất sắc không kém ở đây. Ta để mặc hắn tự do. Hắn sẽ ra đòn khi đến thời điểm.’ — Giờ chính là thời điểm đó đấy, thưa ngài.”

“Thưa anh, anh đang vượt quá giới hạn của mình rồi đấy.”

“Thưa ngài, tôi muốn đánh thức ngài dậy.”

Jackson bước qua đống lửa đến chỗ một thân cây đổ, ngồi xuống và nhìn thẳng vào người đối diện. Ngọn lửa thấp càng làm tôn lên làn da sạm nắng của ông. Đôi mắt ông trũng sâu một cách kỳ lạ. Ông ngồi đó, cứng nhắc đúng như bản tính của mình, tựa như một bức tượng tạc bằng đá xám. Thoáng chốc, quanh người ông phảng phất khí chất của một thổ dân da đỏ, trông ông vô cùng nhẫn tâm. Nếu không phải thế, Cleave thầm nghĩ, thì chắc chắn ông trông giống một kẻ cuồng tín. Dù là gì đi nữa, anh cũng nhận ra mình đang đứng giữa bầu không khí lạnh giá như vùng Bắc Cực. Anh vốn từng được quý mến, anh biết điều đó; nhưng giờ đây, anh thấy sương mù của sự ghẻ lạnh đang dâng lên. Giọng Jackson vang lên khô khốc. “Ai sai anh đến đây?”

“Tướng Winder và Tướng D.H. Hill.”

“Anh hãy về báo với Tướng Hill rằng tôi sẽ không mở thêm cuộc tấn công nào nữa trong đêm nay. Tôi còn phải thực hiện những nhiệm vụ quan trọng khác.”

“Tôi thừa biết mình đang mạo hiểm điều gì,” Cleave nói, “và tôi không hề xem nhẹ sự mạo hiểm đó. Ngài đã quên cách ngài bất ngờ giáng đòn vào chúng ở Front Royal và Winchester rồi sao? Ở đây cũng vậy, chúng đang hoảng loạn, đang tháo chạy — một lực lượng lớn hơn để tiêu diệt, một kết quả lớn hơn để giành lấy, một công lớn hơn để phục vụ đất nước, một tên tuổi lớn hơn để tạo dựng cho chính ngài. Sáng mai, toàn thế giới có thể sẽ thốt lên rằng: ‘Napoleon đã đánh những đòn như thế đấy —’”

“Niềm tin của Napoleon vào ngôi sao hộ mệnh của mình là sự mê tín dị đoan của ngoại đạo. Chỉ có Chúa mới cai quản tất cả.”

“Và kẻ biết nắm bắt cơ hội — chẳng phải hắn là tôi tớ của Người sao? Liệu chúng ta có thể, thưa ngài, liệu chúng ta có thể mở cuộc tấn công không?”

“Không, thưa anh; không phải đêm nay. Chúng ta đã mạo phạm quá nhiều ngày Chủ Nhật rồi —”

“Hôm nay không phải ngày Chủ Nhật!”

Jackson ngước nhìn sang với gương mặt lạnh như sắt đá. “Kẻ cầm quân mới hiểu biết làm sao! Kìa, hãy nhìn xem chiến tranh đã làm những gì! Nhưng tôi sẽ tuân thủ Ngày Sa-bát, ít nhất là một phần. Anh có thể lui ra, thưa anh.”

“Tướng Jackson, hôm nay là tối thứ Sáu cơ mà.”

“Đại tá Cleave, anh không nghe thấy mệnh lệnh của tôi sao? Cút đi, thưa anh! — và hãy tự thấy mình may mắn vì không bị bắt giam đấy.”

“Thưa ngài — Thưa ngài —”

Jackson đứng dậy. “Một lời nữa thôi là tôi tước gươm của anh đấy. Tôi chợt nhận ra mình đã quá nuông chiều sự xấc xược của anh rồi đấy — Đi đi!”

Cleave quay người với động tác dứt khoát rồi tuân lệnh. Ba bước chân đưa anh ra khỏi ánh lửa để hòa mình vào bóng tối trùm lên. Anh giơ tay ra hiệu đầy buồn bã và giận dữ. “Ai bảo phép thuật đã chết cơ chứ? Giờ thì thứ thần dược đó sẽ trói buộc ông ta trong bao lâu đây?” Anh vấp phải lớp đất tơi xốp, trơ trọi, với đầm lầy và con lách ở phía dưới. Anh nhìn xuống cái máng tử thần đó. “Mình chẳng thu được gì, lại còn tự hại chính mình! Nếu mình hiểu rõ con người hắn — Ugh!”

Anh tự xốc lại tinh thần, tiếp tục bước đi trong đêm oi bức, đầy khói mù, qua những khoảng sáng tối đan xen như lồng chiếu đèn, để đến sườn phía đông của cao nguyên. Ở đây, anh gặp Winder, báo cáo tình hình, và cùng với Winder chạm trán D.H. Hill đang đi cùng Fauquier Cary từ ngôi nhà McGehee tới. “Gì thế?” Hill hỏi. “Hắn không chịu truy kích đêm nay ư? Tốt lắm, thế thì quyết định vậy đi! Có thể mai chúng vẫn còn ở đó, có thể không. Này Winder! Reynolds đã bị bắt — anh còn nhớ Reynolds chứ?”

Cary và Cleave có một phút riêng tư. “Mọi chuyện đều ổn chứ, Fauquier? Tướng quân thế nào? — Còn Edward?”

“Tôi nghĩ vậy. Tôi thoáng thấy Warwick một lát. Một viên đạn mini bắn trúng tay cậu ấy — không nghiêm trọng lắm, cậu ấy bảo thế. Còn Edward thì tôi chưa thấy.”

“Tôi có thoáng thấy cậu ấy sáng nay. — Sáng nay á!”

“Ừ — lâu lắm rồi phải không? Sau vụ này anh sẽ được nhận chức lữ đoàn trưởng đấy.”

Người kia nhìn anh với ánh mắt kỳ lạ. “Tôi á? Tôi hoàn toàn nghi ngờ điều đó. Chà, lúc này xem ra đó chẳng phải là chuyện lớn lao gì.”

Bên kia chiến trường chính, nơi các lữ đoàn tan hoang của A.P. Hill và Longstreet đang tựa lưng vào vũ khí nghỉ ngơi, vượt qua trang trại nhỏ nơi Lee thức trắng canh gác, vượt qua sông Chickahominy và những đầm lầy của nó, vượt qua rừng cây và điền trang, là Richmond chìm dưới bầu trời đầy sao. Về phía đông, trong và ngoài những vành đai công sự bao bọc, vị tướng tài ba và ưa phô trương John Bankhead Magruder, El Capitan Colorado, với tật nói ngọng, thanh gươm sắc bén như của Bayard, cùng tài năng kịch nghệ và chiến lược, đã khiến Tướng McClellan rơi vào ấn tượng — được củng cố bởi toàn bộ lực lượng Pinkerton — rằng “có ít nhất tám mươi ngàn quân” vẫn ở lại canh giữ Richmond, trong khi Lee cùng “tám mươi ngàn quân” đã vượt sông Chickahominy. Richmond thừa biết sự thật không phải vậy, nhưng thành phố vẫn giữ vẻ bình tĩnh đến mức khắc kỷ trước khả năng bị tấn công chớp nhoáng. Điều khiến họ khó lòng giữ được bình tĩnh chính là tiếng súng vang dội trong ngày thứ Sáu này, phát ra từ bên kia sông Chickahominy. Trận Mechanicsville ngày hôm qua đã đủ tồi tệ rồi, nhưng trận này thì thực sự kinh hoàng. Nặng nề, liên tục, nó làm người ta nghẹt thở và bóp nghẹt trái tim trong một gọng kìm sắt đá. Toàn bộ những người thân yêu ở ngoài đó — toàn bộ những người thân yêu đang ở ngoài kia! — và khi màn đêm buông xuống, âm thanh đáng sợ ấy lại càng trở nên nặng nề hơn... Thế rồi những đoàn thương binh bắt đầu đổ về. Trong ánh chạng vạng kéo dài của buổi chiều hè, tiếng pháo kích cuối cùng cũng ngớt. Hơn chín giờ tối, các pháo hoa phi ngựa cấp tốc đến nơi, mang theo tin chiến thắng. Những quả chuông nhà thờ ở Richmond, chưa kịp bị nung chảy thành đại bác, bắt đầu đổ hồi. “Đó là một chiến thắng — đó là một chiến thắng,” người dân bảo nhau như thế... Thế nhưng những đoàn thương binh vẫn tiếp tục kéo vào, xe cứu thương, xe bò và xe tải lăn bánh lạo xạo trên những phiến đá cuội nghe nặng nề như xe chở tử tù. Không ít người mẹ nhận được tin dữ về cái chết của con trai mình, không ít người vợ phải thốt lên rằng “Tôi đã góa bụa rồi”, và không biết bao nhiêu đứa trẻ đã khóc thét trong đêm vì nhớ cha. Cái nóng thật khủng khiếp. Thành phố trằn trọc quằn quại, không sao chợp mắt nổi, hoặc tất tả chăm sóc, hoặc canh thức, hoặc lang thang trong cơn sốt dọc các con phố. Tiếng nước sông James chảy quanh những hòn đảo đá nghe giống như tiếng rên rỉ của chiến trường xa xôi. Mùi hương của những đóa hoa tháng Sáu khiến thành phố trông chẳng khác nào một căn phòng quàn tử sĩ. Tất cả các cửa sổ đều mở tung đón gió, hầu hết các ngôi nhà đều thắp sáng đèn. Thỉnh thoảng từ trong đó phát ra một tiếng khóc thét xé lòng; thỉnh thoảng lại thấp thoáng bóng dáng những người phụ nữ, bồn chồn trong đêm tối, lại lật đật đi tìm kiếm trong các bệnh viện. “Biết đâu anh ấy ở đây.” — “Biết đâu anh ấy ở chỗ này.” Thỉnh thoảng, trước ngôi nhà này hay ngôi nhà khác, xe bò, xe ngựa hay xe tải lại dừng bánh. “Ôi Chúa ơi! Bị thương hay là —?” Suốt cả đêm dài, những đoàn người nối đuôi nhau di chuyển từ chiến trường Gaines's Mill đến các bệnh viện. Gần sáng, người ta bắt đầu nghe thấy những câu: “Hết chỗ rồi. Hãy thử sang chỗ Robinson xem — thử qua De Sales xem.” — “Ở đây không nhận nữa! Ta hầu như không còn chỗ để đặt chân giữa các hàng giường. Giường bệnh đã hết từ lâu rồi. Hãy đưa anh ấy đến chỗ cô Sally Tompkins.” — “Hết chỗ rồi. Ôi thật xót xa làm sao! Hãy đưa anh ấy đến khách sạn St. Charles hoặc vào bất kỳ ngôi nhà tư nhân nào gần nhất. Tất cả đều đã mở cửa đón tiếp rồi.” Judith, người bị giữ lại ở Stonewall suốt đêm hôm trước, đã về nhà, tắm rửa, khép kín các ô chớp trong căn phòng nhỏ của mình, ngả lưng và quả quyết nhắm mắt lại. Cô biết mình phải ngủ — phải lấy lại sức cho buổi chiều và đêm hôm sau. Ngôi nhà thật yên tĩnh. Đêm qua, người con trai cả đã được đưa về trong tình trạng bị thương. Người mẹ, cũng là chị họ của cô, đang chăm sóc anh trong phòng riêng; cùng với người vú em và vị bác sĩ gia đình lớn tuổi. Người em gái của anh, một phụ nữ trẻ mới kết hôn, cứ bị ám ảnh bởi ý nghĩ rằng chồng mình có thể đang nằm ở một bệnh viện nào đó, mê sộ, không nhớ rõ mình thuộc đơn vị nào, cứ gọi tên cô mà chẳng ai hiểu gì cả. Cô ấy đã đi tìm chồng giữa cái nóng sốt hầm hập. Chẳng có âm thanh nào phát ra từ tầng dưới. Sau tiếng gầm thét đinh tai nhức óc, sau những âm thanh ám ảnh của bệnh viện, cả thế giới dường như tĩnh lặng như một hang sâu hay tận đáy đại dương. Judith nhắm mắt lại, kiên quyết trấn tĩnh trái tim mình, thở đều đặn, tự đưa bản thân rời khỏi Richmond để trở về một góc rừng xanh mát, tĩnh lặng mà cô hằng yêu mến, và ở đó vỗ về giấc ngủ. Cuối cùng nó cũng đến, mang theo một giấc mơ không mấy bất hạnh. Cô tưởng tượng mình đang đi dạo trên những ngọn đồi phía sau Greenwood cùng Dì Lucy. Hai người bảo rằng họ đã mệt và muốn nghỉ ngơi, liền bước vào nghĩa trang và ngồi xuống sườn dốc phủ đầy dây thường xuân cạnh mộ của Ludwell Cary. Điều đó thật tự nhiên biết bao; một việc mà họ đã làm rất nhiều lần. Ở Greenwood, người ta dạy họ rằng chẳng có gì phải đau buồn ở chốn ấy. Đạn pháo nằm rải rác xung quanh họ, ẩn sâu dưới lòng đất, nhưng những sinh khí thiện lương đã thoát ra ngoài và vẫn đang hoạt động, vẫn mang lại những điều tốt lành... Từ “đạn pháo” trong giấc mơ đã lật sang một trang khác. Cô đang đứng trên một bờ biển rộng lớn và hoàn toàn cô độc. Cô ngồi nhìn những con sóng cuồn cuộn xô vào bờ, và chẳng mấy chốc, một con sóng đã đặt Richard nằm dưới chân cô. Cô băng bó vết thương trên trán anh, gọi tên anh, và anh nhìn cô mỉm cười. “Từ đại dương, trở về đại dương,” anh nói. “Tất cả chúng ta. Một cuộc ra đi và một sự trở về.” Trong giấc mơ, cô cảm thấy mình nằm trong vòng tay anh, và thấy điều đó thật ngọt ngào. Những con sóng cuộn dưới chân họ; họ nằm khi thì trên đỉnh sóng, khi thì dưới trũng sâu, và dường như chẳng có bến bờ nào cả. Cảnh tượng ấy kéo dài mãi, cho đến khi cô tưởng như mình nghe thấy tiếng hát của những nàng tiên cá. Rồi một tiếng nổ lớn vang lên, và cô thầm nghĩ: “Đây là bến cảng, hoặc có lẽ đây là một hòn đảo mà chúng ta đang lướt qua.” Cô hỏi Richard xem đó là gì, nhưng anh không trả lời, và khi cô xoay người trên ngọn sóng thì nhận ra anh không còn ở đó nữa... Chỉ có những đám rong biển quấn quanh đôi tay cô. Tiếng nổ lớn hơn, làm rung lắc những tấm kính cửa sổ. Cô mở mắt, hất mái tóc sẫm màu xõa xòa khỏi tay và ngực, rồi ngồi bật dậy. “Lại tiếng đại bác nữa rồi!”

Cô nhìn đồng hồ. Đã hai giờ. Chồm dậy, cô mặc chiếc áo muslin tối màu, mỏng nhẹ, rồi đội chiếc mũ rộng vòm che nắng. Căn phòng dường như đang rung lên theo từng tiếng đại bác gầm rú. Toàn bộ lũ chim đã bay đi hết khỏi cây hoa tulip bên ngoài. Cô bước xuống lầu và gõ cửa phòng người chị họ. “Anh ấy thế nào rồi?” — “Đã tỉnh rồi, tạ ơn Chúa, em yêu ạ! Bác sĩ nói anh ấy sẽ qua khỏi. Ngôi nhà rung chuyển dữ dội làm sao! Trong khi Walter và Ronald vẫn đang ở ngoài đó. Em lại định quay lại đấy à?”

"Vâng. Đừng đợi em tối nay nhé. Sẽ có rất nhiều việc phải làm —"

"Ừ, ừ em yêu ạ. Tiếng súng càng lúc càng to! Và Ronald thì lại quá liều lĩnh! Em phải ăn chút gì đã chứ."

"Shirley sẽ cho em một cốc sữa. Nhắn anh Rob mau lại sức nhé. Em đi đây."

Cô hôn người chị họ, uống cạn cốc sữa trong phòng ăn nơi bộ đồ bạc đang va vào nhau lanh lảnh trên tủ buffet, rồi bước ra ngoài khoảng không khí nóng bức, ngập tràn tiếng động. Lúc ba giờ, cô đã có mặt tại vị trí của mình trong bệnh viện.

Tiếng súng rền vang ngắt quãng, lớn hơn bất cứ âm thanh nào từng có trên lục địa này trước đây, cuối cùng cũng ngớt hẳn — vào lúc chín giờ, y hệt như đêm hôm trước. Thành phố ngơ ngác rũ bỏ làn sương mù trước mắt, rồi quay cuồng lao vào công việc của một đêm nóng bức, với những cỗ xe chở đầy tử thi và thương binh lăn bánh lạo xạo trên đường đá cuội, nghe dull rợn người nhưng lại giáng mạnh vào tim. Suốt đêm hôm đó, Bệnh viện Stonewall là một nơi rợn ngợp đầy ghê rợn. Đến sáng hôm sau, mọi bệnh viện trong thị trấn đều nghẹt cứng thương binh, và hiếm có ngôi nhà nào không phải gánh vác phần quota của mình. Các bác sĩ trông như những bóng ma, những nữ y tế chăm sóc có quầng thâm đen dưới đôi mắt rực cháy trên những gương mặt tái nhợt, còn những người da đen dũng cảm phụ giúp thì mang một vẻ xám xịt. Giàu cảm xúc hơn người da trắng, thỉnh thoảng họ lại bật lên tiếng kêu nửa như tiếng khóc than, nửa như khúc tụng ca. Gánh nặng quá đỗi nặng nề, sự chuẩn bị của một thành phố nhỏ bé bị vây hãm lại quá sức nghèo nàn trước nỗi đau đớn bất lực tột cùng ấy, khiến ban đầu có khoảnh khắc như tê liệt. Chống chọi với cơn cuồng phong còn dễ hơn là chống lại luồng gió bão của đớn đau và tử vong này! Thế rồi người dân lại xốc lại tinh thần và vượt qua cả giới hạn tốt nhất của một dân tộc.

Từ các đơn vị quân đội ngay xung quanh thành phố, các đội hộ tang được cử tới. Suốt cả ngày, Khúc nhạc sầu từ bản "Saul" vang lên ai oán qua các con phố, hướng thẳng ra nghĩa trang Hollywood. Các nhà thờ vẫn mở cửa; già trẻ lớn bé, mọi người dân trong thành phố, dù da trắng hay da đen, đều làm tròn phần việc của mình, và tất cả phụ nữ cũng vậy. Nhu cầu lớn đến mức những thiếu nữ hãy còn rất trẻ, vốn trước nay luôn được bảo bọc, nay cũng tìm được chỗ đứng trong bệnh viện hoặc nhà riêng, bên cạnh những chiếc giường, những tấm đệm, hay chỉ là một tấm chăn rách, thậm chí chẳng có lấy một tấm chăn trên sàn nhà. Họ có thể xua đi đám ruồi nhặng phiền phức bị thu hút bởi sức nóng, ánh chói chang, máu và mùi tử khí, có thể dâng nước cho đôi môi đang khô khát, có thể túc trực bên những người bị thương ít trầm trọng hơn. Toàn thành phố quằn quại lao động; gạt sang một bên nỗi đau cá nhân, nỗi mất mát riêng tư đã rõ mười mươi, hoài nghi, hay chỉ là nỗi sợ hãi tột cùng. Hân hoan vì chiến thắng nhưng trước mắt chỉ toàn tang tóc thảm họa, thành phố oằn mình chống chọi với nỗi đau đớn, cái chết và tang thương bủa vây.

Margaret Cleave có mặt tại một trong những bệnh viện lớn. Một tiếng sau, Miriam và Christianna cũng tới nơi. “Được chứ, các em có thể giúp một tay. Miriam, em đã quen với việc này rồi. Hãy giữ chặt chiếc băng gạc thế này cho đến khi bác sĩ tới. Nếu nó ngấm đẫm máu — giống như chiếc này — hãy gọi người ngay lập tức. Christianna, em rất khỏe. — Bà Preston, hãy đưa cho con bé cái xô đựng nước. Đi dọc theo các hàng giường, cho những ai cần uống nước. Nếu họ không tự ngồi dậy được, hãy giúp họ — thế này này!”

Christianna cầm chiếc xô gỗ và chiếc gáo thiếc. Dù thoạt trông tựa một đóa hồng hoang, cô lại rất khỏe khoắn, lại có sự khéo léo của người miền núi cùng những bước chân uyển chuyển đầy chắc chắn. Cô đi dọc căn phòng dài, cho tất cả những ai đang rên rỉ được uống nước. Những người bị thương nằm sát bên nhau trong bầu không khí ngột ngạt, nóng bức và chói chang của căn phòng, nơi người ta phải tận dụng tối đa mọi nguồn sáng có thể. Người thì nằm duỗi thẳng cứng đờ, người thì co quắp vặn vẹo. Có kẻ mê sộ, có kẻ quằn quại rên rỉ, lại có những người vô cùng kiên nhẫn và lặng lẽ đến xé lòng. Gần như tất cả đều khát nước; họ bấu víu lấy chiếc gáo bằng những ngón tay nóng rực, uống ngấu nghiến, với đôi mắt trũng sâu lúc thì nhìn cô gái đang cầm gáo, lúc lại thẫn thờ nhìn vào khoảng không. Có người không thể tự xoay sở được. Cô quỳ xuống bên họ, một tay nâng đầu họ lên, tay kia đưa nước vào môi họ. Cô giữ vững được sự bình tĩnh mang hơi thở núi rừng của mình và làm rất tốt, vừa vỗ về hướng dẫn bằng chất giọng trầm điềm tĩnh, kéo dài của mình. Xô nước cạn khô, cô lại tìm nơi đổ đầy để tiếp tục công việc, bước đi nhẹ nhàng giữa những hàng người đang oằn mình vì đau đớn, giữa dòng người tấp nập gồm y tá, bác sĩ và những người phụ giúp da màu.

Ngay ở cuối dãy hành lang dài, cô bắt gặp một tấm chăn trải trên sàn nhà loang lổ vết máu. Nằm trên đó là một người đàn ông tóc vàng, vóc dáng thẳng thắn, đôi mắt nhắm nghiền với một vết hằn giữa trán, một tay đặt trước ngực chạm vào vạt áo đã cứng đơ vì máu khô. “Anh có khát nước không?” Christianna cất lời, rồi bỗng buông thõng chiếc xô xuống cái rộp.

Allan mở mắt ra. “Khát lắm... Chắc là đầu óc tôi không được tỉnh táo rồi. Tôi đâu có ở Thunder Run, phải không nhỉ?”

Ngày dài khủng khiếp cứ thế trôi dần về chiều muộn. Không một tiếng đại bác nào làm rung chuyển bầu không khí trong suốt những giờ này. Richmond ngầm hiểu rằng, ngoài kia bên kia các chiến lũy, cơn bão đang tạm thời ngừng gầm thét. McClellan đang rời bỏ chính hệ thống công sự tuyệt diệu của mình. Nhưng liệu hắn sẽ rút lui dọc theo Bán đảo theo con đường hắn đã tới, hay sẽ cắt ngang và xu hướng xuống sông James để tiến về phía các pháo hạm ở Westover? Thành phố hiểu rằng Tướng Lee đang chờ đợi để tìm cho ra câu trả lời. Trong khi đó, ngày được định đoạt bởi bản Khúc nhạc sầu trong "Saul" vẫn cứ trôi qua giữa cái nóng tháng Sáu cùng mùi hương của hoa cỏ và máu tanh.

Khoảng năm giờ, Judith rời Bệnh viện Stonewall. Cô đã không hề bước chân ra khỏi đó suốt hai mươi bốn tiếng đồng hồ, và giờ đây cô bước ra ánh sáng và bầu không khí bên ngoài tựa như một hồn ma vừa trỗi dậy từ âm phủ, nở nụ cười nhợt nhạt, mang theo vẻ xám xịt của cõi âm, cùng hơi thở và sự kinh hoàng của nó vương vấn quanh mình. Gần như cô vẫn chưa cảm nhận được sự mệt mỏi. Mười hai tiếng trước, cô từng nghĩ: “Nếu mình không chợp mắt một chút, chắc mình gục mất.” Nhưng cô đã chẳng thể nghỉ ngơi, và cảm giác đó rồi cũng phai nhạt dần. Mười hai tiếng qua, cô di chuyển như một cỗ máy tự động — nhanh nhẹn, chuẩn xác, hoàn toàn không mảy may nghĩ đến bản thân. Tựa như ý chí của cô đang đứng lơ lửng đâu đó trên cao và điều khiển cơ thể cô như một chiếc gậy chỉ huy. Thậm chí lúc này cô đang đi về nhà, đơn giản vì ý chí bắt buộc phải thế; phải nghỉ ngơi đúng hai tiếng, rồi lại quay lại với tinh thần tươi tỉnh hơn cho ca trực đêm.

Khi cô bước ra ánh sáng vàng rực rỡ, Cleave tách khỏi đám đông già trẻ đang tụ tập trước cửa để tiến lại gặp cô. Trong quỹ đạo mà cuộc sống lúc này đang xoay vần, chẳng có gì là bất thường cả; chắc chắn người dân Richmond cũng không lấy làm lạ khi một đôi uyên ương lại tình cờ chạm mặt nhau trên phố giữa khoảng lặng ngắn ngủi giữa các trận chiến. Đôi mắt sẫm màu của cô và đôi mắt xám của anh chạm vào nhau. Việc bắt gặp anh ở đó tự nhiên hệt như trong giấc mơ của cô; con đường phố lúc này chẳng khác nào bãi biển cô độc kia đối với cô vậy. Họ cùng nhau băng qua đường, tiến về phía Quảng trường Điện Capitol, bước vào và tìm thấy một thảm cỏ xanh mướt với chiếc ghế dài dưới bóng một cây đoạn. Phía sau họ là sườn dốc bậc thang vươn lên tòa Điện Capitol nguy nga với những hàng cột trụ; cũng như mọi lần, ở quảng trường này, người ta vẫn nghe thấy tiếng trẻ em nô đùa cùng tiếng nhũ mẫu đáp lời, và những chú sóc chạy nhảy trên thảm cỏ hoặc chuyền cành trên tán cây bên trên. Nhưng những âm thanh ấy nghe hơi xa xăm và bầy sóc cũng chẳng làm phiền ai; đó là một góc nhỏ yên bình ngợp bóng cây xanh. Vài người đàn ông hay phụ nữ đi lướt qua — nhợt nhạt, thẫn thờ, vội vã di chuyển từ góc này sang góc khác của thành phố — chẳng buồn bận tâm và cũng chẳng ai để ý đến họ. Những cuộc gặp gỡ của người yêu — những cuộc chia tay của đôi lứa — những người lính — những người phụ nữ yêu thương họ — những gương mặt tái nhợt và nghiêm nghị nhưng ngẩng cao đầu, những bàn tay siết chặt lấy bàn tay, những giọng nói thì thầm ở góc khuất tán lá — nam nữ quấn quýt bên nhau trong ánh vàng rực rỡ, trong khoảng không gian thở phào hiếm hoi trước khi tiếng đại bác lại vang lên — Richmond dần quen với cảnh tượng đó rồi. Toàn bộ cuộc sống giờ đây đều diễn ra nơi công cộng. Phần lớn thời gian, tinh thần vị tha trong sáng đã chi phối không gian và thời gian ấy, vùi lấp mọi lời bàn tán hay suy nghĩ nhỏ nhen vào trong ánh hào quang. Chắc chắn rằng, với Cleave và Judith, việc đây là Quảng trường Điện Capitol hay việc mọi người đang rập rờn qua lại chẳng còn chút ý nghĩa gì nữa.

“Anh chỉ có một chút ít thời gian thôi,” anh nói. “Anh đến vào sáng nay cùng thi thể của Allen — trung đoàn trưởng Trung đoàn số 2. Anh phải phi ngựa quay lại ngay lập tức. Hy vọng tối nay chúng ta sẽ hành quân.”

“Đuổi theo McClellan ư?”

“Để chặn đường hắn, nếu có thể.”

“Lại một trận chiến nữa sao?”

“Đúng vậy. Có lẽ không chỉ một trận đâu.”

“Em vẫn luôn tin rằng anh được bình an vô sự. Em không nghĩ mình có thể sống nổi nếu không tin điều đó.”

“Nhiều người đã ngã xuống; nhiều người bị thương. Anh đã tìm thấy Allan Gold trong bệnh viện. Tuy nhiên cậu ấy sẽ không chết đâu... Judith, anh đã thấy bóng hình em ở sát bên lá cờ biết bao lần!”

“Khi chợp mắt, em đã mơ về anh. Chúng ta đang trôi dạt cùng nhau, ra tận ngoài khơi xa — cánh tay anh ôm lấy thế này —” Cô nâng tay anh lên, kéo vòng tay anh ôm lấy người mình, tựa đầu vào ngực anh. “Em yêu anh — em yêu anh — em yêu anh.”

Họ ở lại trong góc khuất tán lá ngập ánh vàng đỏ ấy suốt nửa tiếng đồng hồ, thỉnh thoảng nói vài câu ngắn ngủi, đôi lúc nhắm nghiền mắt ngồi bên nhau nhưng tay trong tay siết chặt. Cảm giác ấy tựa như họ đang cùng nhau trôi dạt giữa đại dương, thấu hiểu trọn vẹn, nhưng mệt mỏi vì chiến đấu, với những sứ mệnh lớn lao sừng sững trước mắt nội tâm. Họ sẽ chẳng còn giữ được vẻ cao thượng ấy nếu khát vọng cá nhân cứ bám riết lấy họ một cách không khoan nhượng. Xung quanh họ là nỗi thống khổ, cái chết và hiểm nguy rình rập sự nghiệp của họ. Trong nửa giờ đồng hồ ngắn ngủi ấy, họ rút tỉa niềm hạnh phúc từ tấm phông nền đen tối vĩ đại ấy, dù mang hình hài tĩnh lặng và cao cả, nhưng ngọt ngào làm sao, ngọt ngào biết bao! Khi thời gian đã cạn, cả hai đứng dậy, và Cleave ôm chầm lấy cô vào lòng. “Tình yêu của anh — Tình yêu ơi —”

Khi anh đi rồi, cô đứng chờ một lúc dưới những tán cây, rồi chậm rãi băng qua Quảng trường Điện Capitol để tiến về căn phòng nhỏ phía sau cây hoa tulip. Các con phố ngập chìm trong ánh hoàng hôn rực rỡ. Từ đường Main rẽ vào đường Franklin là tiếng bước chân hành quân rầm rập, rồi tiếp đó — nặng nề, nặng nề làm sao! — là tiếng trống kèn buông tiếng trầm đục. Những người lính, những lá cờ rủ cùng cỗ quan tài, trên đỉnh là chiếc mũ lưỡi trai, găng tay và thanh gươm của người đã khuất; theo sau là bước đi chậm rãi của chú chiến mã, với cặp bàn đạp vắt chéo qua yên cương. Lính trát, lính trát, và tiếng trống đập thình thịch như những trái tim đang tan vỡ. Cô lùi lại phía bậc thềm cửa để nhường đường cho Khúc nhạc sầu từ bản "Saul" đi qua.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.