Hồi Chuông Dài

Lượt đọc: 410 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 38
Cedar Run

❊ ❊ ❊

Bảy Ngày giao tranh đã thổi một luồng khí phách khắc nghiệt hơn vào cuộc chiến này. Hai bên dần thấu hiểu nhau hơn; bên nào cũng nhận ra đối phương kiên quyết nhường nào, và để xứng tầm với địch thủ, mỗi người lính đều tôi luyện bản thân từ đồng thau thành sắt thép. Đại quân dưới quyền McClellan tại Harrison's Landing nay mang tên Binh đoàn Potomac. Đại quân bảo vệ Richmond dưới sự chỉ huy của Lee trở thành Binh đoàn Bắc Virginia. Tổng thống Lincoln kêu gọi các Thống đốc bang miền Bắc cung cấp ba trăm ngàn quân và đưa ra tiền thưởng tòng quân. Tổng thống Davis kêu gọi các Thống đốc bang miền Nam cung cấp quân dịch vụ, nhưng chẳng thu được mấy, bởi đại đa số nam giới đã tình nguyện tòng quân. Thế giới bên ngoài từ nay về sau dõi theo với sự chú tâm trọn vẹn. Cuộc chiến hứa hẹn sẽ mang tầm vóc sử thi và đáng nhớ. Miền Nam tựa như một pháo đài bị bao vây; bảy trăm dặm vuông lãnh thổ xa xôi và sâu trong nội địa chẳng khác nào những thảo nguyên Tartary, bởi mọi hải cảng của phe này đều bị chiến hạm miền Bắc phong tỏa. Rất ít tin tức từ pháo đài lọt được ra ngoài; thiên hạ chỉ có cảm giác về những bóng người xám mờ chuyển động đây đó đằng sau bức màn trận chiến vĩ đại, về một cuộc tấn công nhắm vào pháo đài, một cuộc tấn công từ mọi phía, sử dụng đủ loại vũ khí tối tân như máy phá thành, thang leo, móc câu, dây chéo, mìn, cùng những bóng người mặc áo xanh—tất cả đều được báo chí miền Bắc ca ngợi và mô tả bằng ngôn từ anh hùng ca—một cuộc tấn công bị đẩy lùi bởi những bóng người xám câm lặng, vô danh và mờ ảo. Không phải là phe áo xám không được miêu tả với các quốc gia qua các ấn phẩm trên. Họ có chứ. Điều kỳ lạ là những sinh vật ấy lại có thể chiến đấu—thậm chí, có vẻ như, chiến đấu rất hiệu quả. Xung quanh và bao trùm lên pháo đài trải rộng, khói trận cuồn cuộn xoáy vần. Tiếng trống vọng lại từ xa, lúc giục giã, lúc trầm đục. Lá cờ đỏ mang chữ thập xanh lúc vươn lên, lúc hạ xuống rồi lại vươn lên; những cái tên mang sắc xám nổi lên, lướt đi như những bóng ma trên mặt biển, chẳng thể bị chặn lại bởi những chiến hạm áo xanh, những cái tên và biệt danh sống động mà những người lính yêu mến. Người ta dần thừa nhận rằng bên trong pháo đài phải có lòng dũng cảm và tài lãnh đạo. Mọi thứ hiện ra mơ hồ nhưng với sự quan tâm ngày càng dâng cao. Thế giới há hốc mồm trước tiếng vang, khói lửa và gầm thét từ nơi xa vọng lại. Các nhà quân sự trong các câu lạc bộ phân tích một cách tỉ mỉ xem pháo đài có thể trụ được bao lâu và rốt cuộc nó sẽ thất thủ bằng cách nào. Lũ học trò tái hiện lại các trận chiến mang những cái tên ngoại tộc ngay trên sân trường. Hoàng đế Pháp, Quốc vương Phổ, Nữ hoàng Tây Ban Nha, Nữ hoàng Anh, Sa hoàng, Quốc vương Thổ Nhĩ Kỳ và Giáo hoàng ở Rome mỗi sáng đều hỏi thăm tin tức chiến sự, và những công nhân kéo sợi hốc hác đứng nhìn các ống khói cao không khói trong các thị trấn nhà máy cũng vậy.

Đầu tháng Sáu, Halleck được bổ nhiệm làm tổng tư lệnh toàn bộ quân đội Hợp chủng quốc. Vấn đề phải xử lý McClellan, người hiện đang trải qua mùa hè bên sông James cách Richmond về phía nam hai mươi lăm dặm, được đặt lên bàn cân. McClellan khẳng định, hoàn toàn chính xác, rằng ngay tại đây và lúc này, với quân đội nằm ở cả hai bờ sông James, ông đang nắm giữ vị trí then chốt, và rằng nếu được tăng viện đầy đủ, ông có thể buộc phe ta rút khỏi Richmond. Chỉ cần cấp cho ông thêm viện binh để đối phó với đội quân của Lee "không dưới hai trăm ngàn người!" Gọi Binh đoàn Potomac về ư, và có lẽ phải mất một thời gian lâu nữa nó mới lại nhìn thấy Richmond! Halleck đắn đo. Tướng Pope từ miền Tây đến để nắm quyền chỉ huy tập trung lực lượng cũ của các tướng Banks, Sigel, Frémont và McDowell. Tướng Pope tỏ rõ thái độ khi đứng đầu bốn mươi ngàn quân của mình phía sau sông Rappahannock! Các cánh quân bị chia cắt quá rộng, vị trí đóng quân của McClellan thì nổi tiếng là ô nhiễm. Không thể cung cấp viện binh theo đúng con số được yêu cầu, Washington có thể lâm nguy bất cứ lúc nào. Người ta hiểu rằng Stonewall Jackson đã rời Richmond vào ngày mười ba, hành quân hướng về Gordonsville.

Sông James có lẽ hơi độc hại đối với những người lữ khách vào mùa hè năm đó, và Stonewall Jackson đã hành quân về hướng Gordonsville. Mong muốn lớn nhất lúc bấy giờ trong lòng Đại tướng Robert Edward Lee là Tướng McClellan phải được triệu hồi. Thế nên ông chỉ dùng chưa đầy sáu mươi ngàn quân để bảo vệ Richmond, tung ra những lời đồn thổi về việc đang đóng tàu chiến, đồng thời điều Thiếu tướng T. J. Jackson tiến về phía bắc với mười hai ngàn quân.

Trong tháng Bảy này, bầu không khí bao trùm một sự hồi hộp chờ đợi. Pháo đài đang điểm danh quân số, kiểm định sức mạnh, hàn chặt lá cờ vào cột và cột vào thành lũy. Phe vây hầm đang tập hợp lực lượng; thế giới đang dõi theo, chờ đợi một cuộc chiến khốc liệt hơn. Tiếng gầm rú và va chạm vang lên từ những bức tường thành bên ngoài, từ lưu vực sông Mississippi phía trên Vicksburg, từ bờ biển Georgia, từ Murfreesboro ở Tennessee, từ Arkansas, từ các cuộc đột kích của Morgan ở Kentucky. Lửa đạn và âm thanh thì đủ cả, nhưng những trận chiến quyết định lại được chờ đợi diễn ra trên đất Virginia. Những ngày tháng Bảy nóng nực và tĩnh mịch, không khí nóng nực và tĩnh mịch, ngập tràn một thứ cảm xúc đặc biệt. Những tia chớp sấm sét đang được rèn giũa; tất cả những ai liên quan đều biết điều đó, và một cách đầy tinh tế, sự sống, cái chết, bầu trời xanh cùng những tán lá xanh hiện lên tươi mới hơn qua các giác quan. Jackson, khi đến Gordonsville vào ngày mười chín tháng Bảy, đã chạm trán Pope cùng bốn mươi bảy ngàn quân đang chờ sẵn. Ông yêu cầu tăng viện và Lee, lại tách thêm mười hai ngàn quân từ lực lượng ở Richmond, cử đến cho ông A. P. Hill cùng Sư đoàn Light. Hill đến vào ngày mùng hai tháng Tảng, một chiến binh lừng lẫy với chiếc áo săn và bộ râu đỏ quạch! Tối hôm đó tại đại bản quân của Jackson, có người đưa cho ông một bản sao chiến lợi phẩm là Mệnh lệnh số 12 và 75 của Pope. Ông đọc, vò nát các giấy tờ rồi ném sang một bên, đoạn quay sang nhìn Jackson đang ngồi ngậm chanh. "Thưa tướng quân, đây có một ứng viên mới cần ngài chú ý!"

Jackson ngẩng lên. "Vâng, thưa anh. Nhờ ơn Chúa, ông ta sẽ được chú ý đúng mức." Ông tiếp tục ngậm chanh, nghiên cứu tấm bản đồ vùng đất giữa núi Slaughter và Manassas mà Hotchkiss đã vẽ cho ông. Trong bức thư gửi vợ từ Richmond, ông từng nhắc đến tình trạng "sốt và suy nhược" đeo bám suốt thời gian lưu trú ở vùng đó. Nếu quả thực vậy thì có lẽ ông đã bỏ lại chúng phía sau khi tiến lên miền đất này. Giờ đây ông ngồi đó điềm tĩnh như một bức tường đá, phóng tầm mắt ngắm nhìn núi non, ngậm miếng chanh và chăm chú nghiên cứu bản đồ.

Đó là ngày mùng hai. Đến ngày mùng sáu tháng Tám, Pope bắt đầu vượt sông Rappahannock. Chiều ngày mùng bảy, đội quân áo xám bắt đầu chuyển động. Suốt ngày mùng tám, họ hành quân thành hàng ngũ, cái nóng ngột ngạt, bụi bặm nghẹt thở, sự hỗn loạn của các đoàn xe vận tải cùng sự hiểu lầm mệnh lệnh giữa Hill và Ewell đã dẫn đến một cuộc hành quân rối ren và bị chậm trễ. Đêm buông xuống, oi bức và ngột ngạt. Hai mươi ba ngàn binh sĩ áo xám, di chuyển hướng về Orange Court House, khiến con đường tối tăm vang lên những lời phàn nàn về cái nóng như thiêu đốt, bụi bặm, tình trạng giày dép của họ và thái độ xấc xược của lực lượng kỵ binh. Lũ kỵ binh này còn gây khó chịu hơn cả những chiếc đế giày bong tróc, bụi bặm bám đầy cổ họng và mồ hôi túa ra cay xè mắt. Bộ binh vừa chửi rủa vừa liên tục lách người sang một bên con đường chật hẹp để nhường chỗ cho những tốp kỵ binh nhỏ đi qua. Trời tối như bưng, con đường xuyên qua những khu rừng rậm rạp, ngột ngạt và dài vô tận. Sĩ quan lẫn binh lính đều không tiếc lời lăng mạ. "Tạ ơn Chúa, đấy không phải tay tôi!"—"Này mấy chú—mẹ kiếp! Nhìn cho rõ đường đi chứ! Lại giẫm đạp lên những kẻ bàng quan vô tội thế này à!—Sao đéo ở yên đằng sau chỗ của tụi mày đi?"—"Dĩ nhiên là nếu các anh buộc phải ra tuyến đầu mà không tìm được con đường nào khác thì bọn tôi đành phải nhường đường này cho các anh thôi!—Đợi một lát để bọn tôi hỏi đại tá xem có được nằm xuống không nhé. Làm thế thì các anh cưỡi qua người bọn tôi sẽ dễ hơn đấy.—Ôi, biếnừ đi cho khuất mắt!"

Đoàn người đi qua, các hàng ngũ bộ binh lại chỉnh tề trên con đường tối tăm, đoàn quân tiếp tục uốn lượn xuyên qua khu rừng lúc nửa đêm nóng bức. Tiếng móng ngựa lại vang lên—lại một tốp kỵ binh nữa cần được nhường đường! Họ vượt qua hàng bộ binh trong bóng tối, đẩy đội hình đang rã rời vào mương rãnh và bụi rậm. Giữa màn đêm đen như mực, một viên chỉ huy mất kiên nhẫn đã nổi giận trước tình cảnh này. Binh lính chửi thề, một sĩ quan cất tiếng quát lớn một từ sắc lạnh vào đám kỵ binh: "Đứng lại!" Đoàn người vẫn tiếp tục tiến lên. Viên sĩ quan nổi giận lôi đình, chộp lấy dây cương. "Dừng lại, đồ khốn! Bảo chúng dừng lại, các chiến sĩ! Giờ thì tụi kỵ binh tụi mày phải học vài điều cho khôn ra! Thứ nhất, bộ binh mới là lực lượng quan trọng trong chiến tranh! Tụi tao là giới quý tộc, đồ khốn kiếp ạ! Thứ hai là bọn tao đi trên con đường này trước! Giờ thì tụi mày tự lượn xuống rừng mà đi, và lần tới khi tao bảo dừng lại, mẹ kiếp, thì phải đứng lại nghe chưa!"

Một giọng nói vang lên: "Thưa đại úy, đây là Tướng Jackson và bộ tham mưu của ông."

Viên sĩ quan ấp úng xin lỗi. Giọng nói trong bóng tối cất lên: "Không sao đâu, thưa đại úy. Lực lượng kỵ binh phải cẩn thận hơn, nhưng thưa đại tá, những quý tộc chân chính thì không văng tục chửi thề."

Một giờ sau, đoàn quân dừng chân tại một vùng đất trống. Một ngôi nhà trang trại xinh đẹp với khoảng sân cỏ mát ranh được bao quanh bởi hàng rào trang trí, những thanh chấn song trắng sáng lên trong ánh đèn lập lòe, mở rộng cửa đón Stonewall Jackson. Quân lính đóng trại xung quanh, trên đồng ruộng và thảo nguyên. Trời chuyển mưa, một trận mưa tầm tã buốt giá. Một sĩ quan tùy tùng xuất hiện trước lữ đoàn đang đóng trại ngay sát ngôi nhà trang trại. "Thưa ngài, tướng quân cho phép binh lính có thể lấy hàng rào gỗ đằng kia, nhưng các sĩ quan trung đoàn phải đảm bảo rằng tuyệt đối không được chạm vào hàng rào quanh sân nhà bà Wilson bằng bất cứ giá nào."

Đêm trôi qua. Các sĩ quan đã có một ngày vất vả; họ ngủ có lẽ khá say, quấn mình trong những tấm bạt chống thấm nước, dưới làn mưa lạnh buốt, bên những đống lửa trại lèo tèo sắp tắt. Mưa tạnh lúc ba giờ; bình minh tháng Tám mở ra rực rỡ với bầu không khí tươi mát. Tiếng kèn báo thức vang lên. Stonewall Jackson bước ra từ ngôi nhà trang trại, phóng tầm mắt nhìn xung quanh rồi bước qua khoảng sân cỏ. Chút xíu sau, năm vị đại tá của năm trung đoàn nhận được lệnh trình diện vị tướng chỉ huy lữ đoàn.

"Thưa các ông, khi đi qua đây, các ông có để ý đến tình trạng của hàng rào trang trí quanh sân không?"

"Thưa không, chúng tôi không để ý lắm."

"Tôi thì có đấy, thưa các ông. Một tấm hàng rào đã biến mất. Tôi đoán là binh lính đã không cưỡng lại được cám dỗ. Trời mưa rét có quái đâu."

Viên chuẩn tướng mím môi. "Thưa đại tá, các ông đã nghe lệnh. Tất cả các ông đều đã nghe lệnh. Tôi rất tiếc phải nói rằng, tôi cũng vậy. Cơn mệt mỏi rã rời và giấc ngủ sâu chẳng phải là cái cớ. Các ông lẽ ra—chúng ta lẽ ra—phải chú ý đến những thanh rào đó. Tướng Jackson đã ra lệnh bắt giữ tất cả các ông."

"Cả năm chúng tôi sao, thưa ngài?"

"Cả năm các ông. Mẹ kiếp, thưa các ông, là sáu chúng ta đấy chứ!"

Năm vị đại tá nhìn nhau rồi nhìn viên chuẩn tướng của mình.

"Xin ngài cho một lời khuyên?"

Viên chuẩn tướng đỏ bừng mặt. "Thưa các ông, tôi đã cử một người trong bộ tham mưu đến gặp bà Wilson để hỏi giá tiền của toàn bộ hàng rào trang trí! Tôi khuyên chúng ta nên đền tiền, và—nếu có sẵn—hãy trả bằng vàng."

Đến tám giờ, đoàn quân tiếp tục hành quân—một ngày đẹp trời trên một vùng đất hữu tình, với những cánh đồng lúa chín vàng, những ngọn đồi rợp bóng cây và bầu trời tháng Tám. Sau cơn mưa, những con đường ướt át vừa tầm; những giọt sương mai đọng trên lá bắp, những trái mâm xôi đang chín mọng, hoa cúc dại viền quanh những bờ đất đỏ. Phần đầu của đoàn quân khi đến một ngã rẽ liền bắt gặp một bà cụ nhà quê mặc chiếc áo nhật bình đã phai màu và chiếc tạp dề ca-rô cũng đã bạc phếch. Bà mang theo một chiếc giỏ trên tay, bước ra giữa đường ngay trước mặt Little Sorrel. "Đây có phải Tướng Jackson không ạ?"

Stonewall Jackson kìm ngựa lại. Bộ tham mưu cùng một hai vị tướng sư đoàn cũng dừng lại theo. Phía sau họ là đội tiên phong bộ binh đang tiến lên với tiếng lách cách kéo dài. "Vâng, thưa cụ, tôi là Tướng Jackson. Tôi có thể giúp gì cho cụ?"

Bà cụ đặt giỏ xuống đất và lau tay vào tạp dề. "Thưa tướng quân, con trai John của tôi đang ở trong đại đội của ngài. Và tôi mang cho nó ít tất, hai chiếc áo sơ mi, một con gà với một hũ bơ táo. Nếu ngài gọi hộ thằng John thì tôi biết ơn ngài lắm, thưa ngài."

Một thanh niên trong nhóm kỵ binh bật cười nhưng lập tức nín bặt khi Jackson quay lại nhìn. Vị tướng quay sang bà cụ với ánh mắt xanh hiền từ nhất và nụ cười chậm rãi ấm áp nhất. "Tôi có rất nhiều đại đội, thưa cụ. Họ ở rải rác dọc con đường từ Gordonsville. Tôi e là mình không biết con trai cụ."

Nhưng bà cụ nhất quyết không chịu thế. "Chúa ơi, thưa tướng quân! Tôi đoán là ai trong các ngài cũng biết thằng John! Tôi đoán John là người đầu tiên gia nhập quân đội. Nó đang đốn cây cao su lớn bên con lạch, rồi tin tức truyền đến, nó cứ chặt mãi cho đến khi cây đổ rạp xuống, rồi nó bảo, nó bảo rằng: 'Con đốn củi xong cho mẹ rồi con đi.' Và nó đi.—Nó cao cỡ ngài, tóc và mắt màu sáng, và nó mặc đồ vải thô màu nâu nhạt—"

"Họ của anh ta là gì hả cụ?"

"Tên đệm của nó là Henry và họ là Simpson."

"Nó ở lữ đoàn nào và thuộc trung đoàn nào?"

Nhưng bà cụ lắc đầu. Bà chỉ biết nó ở trong đại đội của Tướng Jackson. "Mẹ con tôi có được học hành chữ nghĩa gì đâu. Nó cực kỳ hiếu thảo với tôi—và tôi đoán nó đã tham gia mọi trận chiến vì tính nó vốn thế. Vài đôi tất, hai chiếc áo sơ mi và chút đồ ăn—trên mắt nó có một vết sẹo do gà mái mổ lúc nhỏ—ngài làm ơn tìm nó hộ tôi với được không?" Giọng bà già run rẩy chực khóc.

Stonewall Jackson xuống ngựa, ngước nhìn đoàn quân đang tiến tới. Đội tiên phong lúc này chỉ còn cách đó vài trăm yard; toàn bộ quân đội cho đến đoàn xe vận tải cuối cùng đều đã có lệnh hành quân gấp. Ông cho gọi sĩ quan tùy đèo của mình. "Có các đại đội đến từ hạt Orange phải không, thưa đại tá? Vâng, có khá nhiều ở các trung đoàn và lữ đoàn khác nhau."

Này đại tá, anh hãy đi chặn đội tiên phong lại đi. Xem có đại đội Orange nào và có binh nhì tên là John Simpson hay không."

Không có. Người phụ nữ mang giỏ đã già và mệt mỏi. Bà ngồi phịch xuống đất dưới một cột mốc chỉ đường rồi trùm tạp dề lên đầu. Jackson sai một tùy tùng quay lại ba mil để tìm đại đội chủ lực. "Đại úy, hãy tìm các đại đội Orange và một binh nhì tên John Simpson. Dẫn hắn ta đến đây. Cao gầy, tóc sáng màu, mắt sáng, có một vết sẹo trên mắt. Nếu hắn không có trong đội chủ lực thì hãy đi tiếp ra phía sau."

Viên tùy tùng thúc ngựa phóng đi. Jackson giải thích sự tình. "Bà Simpson, bà sẽ phải chờ một lát. Nếu con trai bà trong quân đội, nó sẽ được đưa đến đây. Tôi sẽ để lại một sĩ quan tùy tùng ở lại với bà!" Ông trò chuyện với Little Sorrel và đặt tay lên yên ngựa. Tấm tạp dề của bà Simpson hạ xuống. "Xin ngài tướng quân đừng đi! Xin ngài, hãy ở lại đây! Họ sẽ không biết nó như ngài đâu! Họ sẽ quay lại và bảo là không tìm thấy nó mất!—Và tôi phải gặp cho bằng được thằng John—tôi phải gặp nó!—Xin ngài đừng đi! Lỡ đó là mẹ ngài thì sao..."

Stonewall Jackson và quân đội của ông đợi nửa tiếng đồng hồ trong lúc người ta đi tìm John Simpson. Cuối cùng thì ngã tư đường cũng xuất hiện hình bóng anh ta đang đi ngựa theo sau viên tùy tùng. Cao lêu khêu, vẫn mặc bộ đồ thô màu nâu nhạt, mặt đỏ như củ dền, anh ta trượt khỏi lưng ngựa, chào viên tướng, rồi suýt khóc khi nhặt chiếc tạp dề ca-rô, chiếc mũ che nắng, chiếc giỏ cùng bà mẹ già lên. "Mẹ ơi, mẹ! Mẹ xem mẹ đã làm gì kìa! Mẹ làm đứng lại cả cái quân đội thế này thì chết dở con không chứ lị! Ai nấy cứ tru tréo lên gọi 'John Simpson'!"

Đoàn quân tiếp tục tiến bước qua buổi sáng tháng Tám rực rỡ. Trời dần oi bức, bụi bặm cuồn cuộn bay lên, và lực lượng kỵ binh thỉnh thoảng lại đụng độ rải rác với những đám mây áo xanh của kỵ binh địch ở đằng xa. Trên đường chân trời xuất hiện một ngọn núi hình nón. "Cái bánh ú đằng kia là gì thế?" "Đó là núi Slaughter phía nam Culpeper. Sợ suối Cedar Run nằm ở phía bên kia."

Thời gian trôi qua. Ngọn núi Slaughter ngày một lớn dần. Vùng đất ở giữa thật đáng yêu, xanh mướt và nhấp nhô đồi núi; bất chấp cái nóng, bụi bặm và sự chậm trễ, tinh thần binh sĩ vẫn rất phấn chấn. Họ sắp tiến đánh Thiếu tướng John Pope và họ rất hào hứng với nhiệm vụ này. Binh đoàn Thung lũng cũ, nay là một phần của Binh đoàn Bắc Virginia, khá ngưỡng mộ Shields, không có thành kiến gì đặc biệt với McDowell, và cảm thấy vô cùng biết ơn ông Tổng quản lý hậu cần Banks, nhưng họ sẵn sàng chiến đấu chống lại Pope với lòng căm thù sục sôi. Một người lính thuộc Binh đoàn cũ, đang hành quân cùng Ewell, cất giọng hát vang:

"Pope kể một câu chuyện nịnh hót

Hóa ra chỉ là lời ba hoa phét lác,

Về những dòng suối phun trào như bia

Trên đồng cỏ Llano Estacado!"

"Đó là vùng Staked Plains đấy, các cậu biết không. Ngoài đó nóng khủng khiếp! Ở đây cũng nóng chẳng kém. Nhìn những bắp ngô ngon lành kìa! Chẳng được chạm vào đâu. Lão Jack cấm rồi. Pope có thể sống bằng lương thực tại chỗ, nhưng chúng ta thì không." "Ngọn núi kia lớn phết rồi đấy." "Nào! Lại một trận đụng độ kỵ binh—Nào! Nào! Pháo binh có vẻ căng thẳng hơn rồi đấy!" "Các cậu ơi! Chúng ta đã đụng phải cái gọi là Sở chỉ huy trên lưng ngựa rồi!—Tiếng gì mà kinh thế?—Lão Jack đang tới—Lão Jack đang tiến lên tiền tuyến kìa!—Trời đất! Không ngờ tụi mình cũng có thể hò reo như thế!—Yaaaih! Yaaaaaaihhh! Stonewall Jackson! Stonewall Jackson! Yaaaaaaiiiihhh!"

Khi màn đêm buông xuống, trận chiến càng thêm sùng sục khói lửa và sấm sét. Các khẩu đội pháo áo xanh được bố trí rất đắc địa, và đối đầu với chúng là hai mươi sáu khẩu pháo có rãnh xoắn màu xám: hai khẩu Parrott của Rockbridge cùng một khẩu của Carpenter xuất hiện trên đỉnh đồi, lao xuống sườn dốc dài và vào vị trí pháo binh tại một cánh đồng trống, bên rìa có khu rừng bao quanh. Phía sau là Lữ đoàn Stonewall xếp thành đội hình hàng trung đoàn. Các khẩu pháo được đặt so le, thưa ngựa kéo, và trận chiến khai hỏa bằng đạn chùm. Ngay lập tức, pháo binh Liên bang đáp trả, bắt trúng tầm ngắm của phe xám và bắt đầu gây ra những thiệt hại chết người. Xung quanh, những thân cây non bị cắt đứt ngang. Những quả đạn pháo bay tới đặc kịt, đen ngòm và gào thét. Nơi đây trở thành tử địa đối với các sĩ quan. Carpenter trúng mảnh đạn pháo vào đầu—bị thương nặng. Tư lệnh pháo binh, Thiếuaj Snowden Andrews gục xuống, bị thương nguy kịch, tiếp đó Đại úy Caskie bị thương, rồi đến Trung úy Graham. Các pháo thủ làm việc điên cuồng. Pháo gầm vang, giật lùi, rồi lại gầm vang. Những quả đạn pháo áo xanh trút xuống như mưa lũ tử thần. Tất cả chìm trong khói lửa, những cành cây bay tứ tung, ánh chớp và tiếng gầm thét. Tướng Winder tiến lên bằng chân không. Đứng cạnh một khẩu pharott màu xám, ông dùng ống nhòm cố gắng nhận diện các vị trí pháo binh Liên bang. Hạ ống nhòm xuống, ông lớn tiếng ra chỉ thị cho đám lính quanh khẩu pháo bên dưới. Tiếng ồn thật kinh khủng, điếc tai. Thấy người ta không hiểu ý, ông giơ tay lên và khum bàn tay lại trước miệng. Một quả đạn pháo bay sượt qua dưới cánh tay ông, xuyên qua mạn sườn. Ông ngã ngửa ra phía sau cứng đờ, nát bét và hấp hối.

Có một khu rừng rậm rạp, sâu thẳm và tối tăm trải dài về phía tây. Cánh trái sư đoàn của Jackson đóng ở đây. Các lữ đoàn và pháo binh của Ewell ở sườn núi; Sư đoàn Light, với A. P. Hill mặc chiếc áo sơ mi chiến đấu màu đỏ dẫn đầu, vẫn chưa tới; Jubal Early đang lập tuyến chiến tuyến trên những cánh đồng nhấp nhô. Một sĩ quan tùy tùng đến gặp "Lão Jube". "Tướng Jackson gửi lời chào Tướng Early, và ông bảo ngài sẽ tiến công kẻ địch, còn quân của Tướng Winder sẽ hỗ trợ ngài." Early có giọng nói the thé, mỏng và kéo dài. "Hãy gửi lời chào của tôi đến Tướng Jackson, và bảo rằng tôi sẽ làm thế."

Lữ đoàn Stonewall, tập hợp phía sau Pháo binh, đứng chờ lệnh từ Winder. Một tin đồn lan ra. "Tướng quân bị giết rồi! Tướng Winder bị giết rồi!" Lữ đoàn Stonewall tỏ ra hoài nghi. "Không thể nào! Chúng tôi không tin đâu."

Trung đoàn 65, từng bị bầm dập tơi tả tại đầm lầy White Oak Swamp, nay đã được củng cố lại. Những tân binh—gồm cả thanh niên lẫn người cao tuổi—vài lính trưng binh ủ rũ, cùng một số lượng lớn lính điều chuyển từ các đơn vị đầy đủ đã lấp đầy hàng ngũ của họ. Trung đoàn 65, giờ đây nhỏ hơn, chất lượng loãng hơn, nhưng dẫu vậy vẫn ngoan cường và đầy triển vọng—trung đoàn 65, đang chờ đợi bên lề một cánh đồng lúa mì, phóng tầm mắt nhìn qua đó sang lữ đoàn của Taliaferro, Campbell và khu rừng tối tăm phía trước. Billy Maydew nay đã là trung sĩ và Matthew Coffin là trung úy đại đội A. Cả hai có cuộc trò chuyện dưới gốc cây óc chó lớn.

"Pháo binh gào thét suốt hai tiếng nay rồi," Coffin nói. "Chúng cũng có một đống kỵ binh chết tiệt, nhưng nếu có bộ binh nào thì tôi chẳng thấy mống nào."

Có tin nhắn gửi cho Campbell và Taliaferro rồi. Tôi nghe lão Jack sai đi mà. 'Hãy canh chừng cánh trái cho thật kỹ,' lão bảo thế. Khu rừng đằng kia chính là cánh trái," Billy nói. "Trông cô quạnh hơn cả sự cô quạnh, nhưng mà này! Khi những thứ cô quạnh bùng nổ thì chúng bùng nổ dữ dội nhất đấy!"

Đại tá trung đoàn 65—Đại tá Erskine—đi dọc theo chiến tuyến. "Sự thật là thế đấy, các đồng chí. Chúng ta đã mất Tướng Winder rồi. Thôi nào, chúng ta sẽ trả thù cho ông ấy!—Nhìn kìa! Tướng Jubal Early đang tiến lên kìa!"

Tuyến chiến đấu của Early trông thật đẹp mắt. Nó tiến qua những cánh đồng và lên một sườn đồi thoai thoải, đẩy lùi những cụm kỵ binh Liên bang đầy màu sắc phía trước. Khi lực lượng áo xám tiến đến đỉnh đồi, pháo binh Liên bang dữ dội khai hỏa. Early bố trí Dement cùng Brown và lớn tiếng đáp trả. Phía bên trái là những cánh đồng lúa mì bạt ngàn, những bông lúa chín vàng dựng thành từng đống. Nơi đây tập trung lực lượng kỵ binh áo xanh vô cùng xinh đẹp, đông đảo và hào hoa. Ewell cùng binh sĩ Nam Carolina của Trimble và người Louisiana của Harry Hayes giữ sườn núi, và từ trên cao ấy, những khẩu pháo của Latimer gầm thét. Phía bên kia đồi và thung lũng, Sư đoàn Light xuất hiện, mười ngàn quân mặc áo xám do A. P. Hill dẫn đầu.

"Đúng là một cảnh tượng đáng xem," Billy nói. "Tôi chưa từng mơ tới điều đó, hồi còn ở Thunder Run."

"Bọn Yankees đến kìa!" Coffin hét lên. "Kia! một dòng người chúng nó—đang lên cái thung lũng hẹp kia!—Giờ thì—giờ thì—Early đã chạm trán chúng rồi!—Mẹ kiếp, Billy! Có chuyện gì thế?"

Là khu rừng," Billy đáp. "Có cái gì đó đang lao ra từ khu rừng quạnh quẽ kia."

Bên cánh trái, trung đoàn Virginia 1 và 42 là lực lượng tiên phong. Từ trong khu rừng, một cách đầy bất ngờ và sửng sốt, một hàng chiến đấu áo xanh dài đột ngột tung ra. Banks, một con người dũng cảm dẫu chẳng mấy khôn ngoan, đã hiểu lệnh của Pope theo cách có lợi cho riêng mình và tấn công mà không chờ Sigel hay McDowell. Trong trường hợp này, sự dũng cảm có vẻ lại lấn át sự thận trọng. Về phía các vị tướng áo xám, Hill chưa tới, Early đang giao tranh ác liệt, tiếng pháo của cả hai bên quét qua khe núi trước mặt Ewell khiến ông phải chám chân trên sườn núi. Lưỡi lê tuốt trần, cờ xí tung bay, quân tiên phong tiến lên, cuộc tấn công của Banks lao tới với đầy nhiệt huyết và sự quyết tâm. Khi nó vượt qua cánh đồng rạ vàng, Taliaferro và Campbell, dù giật mình trước sự xuất hiện bất ngờ nhưng vẫn vững vàng, trút một làn đạn như mưa sa bão táp. Thế nhưng phe áo xanh vẫn tiến lên, bẻ quẹo sườn phải và bao vây một phần trung đoàn Virginia 1. Giữa địa ngục đạn pháo, cận chiến bằng lưỡi lê, tiếng hò reo và tiếng la hét, trung đoàn Virginia 1 vỡ trận; phải lùi về phía trung đoàn 42, để rồi đến lượt đơn vị này bị áp đảo. Làn sóng áo xanh tràn xuống sườn của Taliaferro. Cánh đồng lúa mì ngập chìm trong tiếng gầm thét hỗn loạn. Taliaferro vỡ trận, Campbell vỡ trận.

Lực lượng Stonewall xao động tựa những chiếc lá mùa thu. Ronald, đại tá trung đoàn 2, thay quyền chỉ huy của Winder, nhanh chóng thiết lập một chiến tuyến. Khói ngập tràn khắp nơi, cuồn cuộn và dày đặc. Từ trong đó bất ngờ cất lên một giọng nói. "Tôi vẫn luôn đặt niềm tin vào lữ đoàn này. Tiến lên!"

Billy có cảm giác dưới chân mình là gốc rạ lúa mì, gốc rạ lúa mì rải đầy những người lính, hoặc im lìm hoặc đang rên rỉ thảm thiết, và bên tai anh là cơn bão đạn minie rít gào. Lại thêm một sự xoáy lốc của những bóng áo xám. Chẳng còn hàng ngũ nào nữa—các trung đoàn bị đánh tan tành—mọi thứ trộn lẫn vào nhau. Cứ như một tổ ong bị chọc thủng. Rồi giữa màn khói cuồn cuộn, giữa đám đông hò reo và cảnh tượng thảm bại của phe áo xám, anh nhìn thấy Little Sorrel, và Stonewall Jackson đang đứng trên bàn đạp cương ngựa. Ông đã rút gươm; thanh gươm lóe lên trên đầu ông tựa ánh chớp từ vầng thái dương sắp lặn. Billy cất tiếng nói lớn. "Tôi đã sát cánh cùng ông từ đầu, và đây là lần đầu tiên tôi thấy ông làm thế." Vừa nói anh vừa túm lấy một tên lính áo xám đang tháo chạy. "Đứng yên mà chiến đấu! Đằng sau chẳng còn chỗ nào ngoài sự hụt hẫng chết tiệt đâu!"

Lực lượng áo xám chựng lại, thủy triều dao động giữa lúc rút và dâng. Tiếng ồn thật kinh hoàng; âm thanh của sự đắc thắng, âm thanh của sự hoảng loạn, của cơn giận dữ, sự khích lệ, lời kêu gọi, sự tuyệt vọng, nỗi buồn và niềm đau, cùng tiếng gầm vô cảm của súng trường và vẻ thờ ơ đinh tai nhức óc của đại bác. Vượt lên trên tất cả, người đàn ông trên con chiến mã kỳ lạ ấy đã khiến người ta phải lắng nghe giọng mình. Từ hàng thép xanh phía trên đầu ông, từ đôi mắt ẩn dưới chiếc mũ lưỡi trai, từ đôi môi mọc râu, từ toàn bộ con người ấy tỏa ra một sức mạnh điều khiển ma mị. Ông thét lớn và giọng nói của ông đã lấn át cả cơn bão táp. "Tập hợp lại, hỡi những người dũng sĩ! Tập hợp lại và theo tôi! Tôi sẽ dẫn đầu các anh. Jackson sẽ dẫn đầu các anh. Tập hợp lại! Tập hợp lại!"

Billy nhìn thấy trung đoàn Virginia 21, phần còn lại của nó, đột ngột xoay người, thét lên tiếng hò reo của Liên minh miền Nam và lao thẳng vào phe áo xanh. Taliaferro tập hợp lại, Campbell tập hợp lại, lực lượng Stonewall dưới sự chỉ huy của Ronald cũng tập hợp lại. Những người đầu tiên của Sư đoàn Light, những binh sĩ Bắc Carolina của Branch lao tới với tiếng hô vang, cùng những người Georgia của Thomas, rồi Lane, Archer và Pender. Early đã lên tới nơi, Ewell quét sạch từ trên núi xuống. Jackson đi dọc theo chiến tuyến đã được khôi phục. Binh lính chào đón ông bằng một tiếng hô vang trời dậy đất. Ông khẽ chạm tay lên vành mũ lưỡi trai. "Cho chúng ăn lưỡi lê đi! Cho chúng ăn lưỡi lê! Tiến lên, và đánh đuổi chúng đi!"

Lực lượng kỵ binh của Banks quả thực xuất sắc và kiên cường. Vào lúc này, nó thực hiện một đợt xung phong vô ích nhưng vô cùng tráng lệ. Với âm thanh vang dội như kèn đồng, cờ xí tung bay, tiếng hò reo cùng những nhát gươm khua khoắng, một cảnh tượng vừa huy hoàng vừa đáng sợ, kỵ binh chéo qua cánh đồng bị giày xéo, sườn hở hoác trước lực lượng Bắc Carolina. Những người này lập tức trút một làn đạn hủy diệt trong khi lữ đoàn của Taliaferro đối đầu trực diện, và trung đoàn Virginia 13, nấp sau hàng rào zic-zac màu xám, liên tiếp nã những loạt đạn dày đặc. Chỉ hơn một nửa số kỵ binh đó quay trở về được.

Hoàng hôn buông xuống và phe áo xanh hoàn toàn rút lui. Đuổi theo sau họ là lực lượng áo xám—Sư đoàn Light, Jubal Early, Ewell và lực lượng của chính Jackson. Trên các cánh đồng ngô, trên những cánh đồng lúa mì, trong khu rừng rậm rạp, dày đặc! la liệt người chết và bị thương, ba ngàn binh sĩ, cả xám lẫn xanh, đã ngã xuống trong trận chiến kéo dài một tiếng rưỡi đồng hồ ấy. Phe áo xanh vượt qua suối Cedar Run, phe xám theo sát gót họ phía sau. Ánh trăng vừa qua ngày rằm nhô lên khỏi đỉnh đồi. Nhìn chung, đêm mùa hè sáng rực rỡ. Stonewall Jackson điều thêm hai lữ đoàn mới và cùng pháo đội của Pegram truy kích dưới ánh trăng. Viên sĩ quan pháo binh bất khuất ấy, tuổi đời còn trẻ nhưng dày dặn kinh nghiệm chỉ huy, đã bắt gặp vị tướng trên lưng ngựa Little Sorrel đang cùng tiến bước với ông suốt quãng thời gian trong đêm trăng sáng. Jackson chỉ nói đúng một câu. "Cảm giác phấn khích thật tuyệt vời," ông nói.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.