Sinh Tử Bì Lao

Lượt đọc: 965 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 19
Kim Long Tập Kịch Đón Năm Mới, Lam Mặt Thà Chết Giữ Chí Cũ

❊ ❊ ❊

Kể từ sau khi thân thiết với Hoàng Hỗ Vụ, tính hoang dã trên người anh trai tôi đã thu liễm đi rất nhiều. Cách mạng cải tạo xã hội, đàn bà thay đổi đàn ông. Trong khoảng một tháng, anh ấy không còn tổ chức kiểu hội phê đấu đấm đá túi bụi ấy nữa, mà lại tổ chức hơn chục buổi biểu diễn Kinh kịch hiện đại cách mạng. Hoàng Hỗ Vụ thay đổi hẳn vẻ thẹn thùng e lệ ban đầu, trở nên bạo dạn, mạnh mẽ, nhiệt tình phóng khoáng. Thật không ngờ cô ấy lại có chất giọng tốt đến vậy, không ngờ cô ấy lại có thể hát được nhiều đoạn trong các vở kịch mẫu đến thế. Cô ấy hát đoạn của A Khánh Tẩu, anh trai tôi liền hát đoạn của Quách Kiến Quang. Cô ấy hát đoạn của Lý Thiết Mai, anh trai tôi liền hát đoạn của Lý Ngọc Hòa. Hai người họ thực sự là đôi lứa xứng đôi, một cặp đồng nam ngọc nữ. — Tôi buộc phải thừa nhận, ảo tưởng của tôi về Hoàng Hỗ Vụ, chính là ảo tưởng của loài cóc ghẻ đối với thịt thiên nga. Nhiều năm sau, cái thằng Mạc Ngôn đó đã bộc bạch tâm can với tôi, nói rằng nó cũng từng có ảo tưởng với Hoàng Hỗ Vụ. Cóc ghẻ lớn muốn ăn thịt thiên nga, không ngờ cóc ghẻ nhỏ cũng muốn ăn thịt thiên nga. — Trong một thời gian, tại đại viện nhà Tây Môn, tiếng đàn hồ cầm hòa cùng tiếng sáo, giọng nam và điệu nữ cùng cộng hưởng. Trung tâm chỉ huy cách mạng đã thoái hóa thành một câu lạc bộ văn nghệ. Ngày nào cũng phê đấu đánh người, một mảnh quỷ khóc thần gào, ban đầu còn thấy kích thích, lâu dần lại thấy phiền lòng. Anh trai tôi đột nhiên thay đổi hình thức cách mạng, khiến người ta cảm thấy mới mẻ, trên khuôn mặt mọi người đều tràn ngập vẻ vui mừng.

Phú nông Ngũ Nguyên biết kéo đàn hồ cầm đã được thu nạp vào ban nhạc. Hồng Thái Nhạc, người có kinh nghiệm ca hát phong phú, cũng được thu nạp vào. Ông ta gõ vào cái xương chậu bò vinh quang kia, đảm nhận vai trò chỉ huy ban nhạc. Những kẻ xấu đang làm nghĩa vụ quét dọn tuyết trên đường phố, cũng vừa xúc tuyết vừa ngân nga theo tiếng nhạc truyền ra từ đại viện.

Đêm giao thừa, anh trai tôi và Hỗ Vụ đội gió đạp tuyết tiến vào huyện thành. Họ lên đường từ lúc gà gáy canh hai, chiều tối hôm sau mới quay về. Lúc đi thì họ đi bộ, lúc về lại ngồi trên một chiếc máy kéo bánh xích hiệu "Đông Phương Hồng" do Lạc Dương sản xuất. Máy kéo mã lực cực lớn, vốn dĩ dùng để kéo cày bừa đất hoặc kéo máy gặt để gặt lúa mì, giờ đây lại trở thành phương tiện giao thông của hồng vệ binh huyện thành. Có phương tiện giao thông như vậy, gió tuyết lớn thế nào, đường bùn lầy ra sao cũng khó mà ngăn cản. Máy kéo không đi qua cây cầu đá sắp sập kia, mà chạy thẳng qua lòng sông đã đóng băng, vượt lên bờ đê, tiến vào thôn, dọc theo đại lộ giữa thôn, lao vun vút về phía đại viện của chúng tôi. Nó không vướng bận gì, cài số cao, nhấn thêm ga, chạy cực nhanh; bánh xích mạnh mẽ làm bùn tuyết bắn tung tóe, sau xe để lại hai vệt rãnh sâu hoắm. Trong ống khói trên đầu xe, những vòng khói xanh đậm phả mạnh lên cao, tựa như những chiếc chũm chọe bằng đồng đang bay lên, xoay tròn, va chạm, keng keng chát chúa, khuấy động những chuỗi âm vang, khiến lũ chim sẻ và quạ đen sợ hãi kêu thét, bay đi đâu không biết. Mọi người tận mắt thấy anh trai tôi và Hỗ Vụ nhảy từ ca-bin máy kéo xuống. Sau đó lại có một thanh niên mặt mũi gầy gò, thần tình u buồn nhảy xuống. Người này để kiểu đầu đinh ngắn ngủn, trên sống mũi đeo một chiếc kính gọng đen, cơ bắp trên má thỉnh thoảng co giật, đôi tai đỏ ửng vì lạnh, mặc một bộ quần áo bông đồng phục màu xanh đã giặt đến bạc màu, trước ngực đeo một chiếc huy hiệu Chủ tịch Mao to đùng, trên tay đeo một chiếc băng đỏ lỏng lẻo, không phải ở bắp tay mà là ở cẳng tay. Nhìn cái dáng vẻ này là biết ngay người này là một lão hồng vệ binh kỳ cựu đã từng trải qua nhiều trận mạc.

Anh trai tôi bảo Tôn Bưu mau chóng thổi kèn tập hợp quần chúng. Thổi kèn tập hợp khẩn cấp. Thực ra cũng chẳng cần thổi kèn nữa, người trong thôn, ai đi được đều đã đến cả rồi. Họ vây quanh máy kéo, mắt nhìn không chán, miệng không ngớt bàn luận về cái vật khổng lồ có sức mạnh vô địch này. Có người sành sỏi chỉ trỏ nói: Cái thứ này, hàn thêm cái nắp, lắp thêm khẩu đại bác là thành xe tăng ngay! Trời đã chạng vạng, phía tây có ráng chiều, một dải mây hồng, ngày mai chắc lại có tuyết. Anh trai tôi khẩn cấp ra lệnh, thắp đèn khí, nhóm lửa trại, sẽ có tin đại hỷ được công bố. Ra lệnh xong, anh trai tôi lại vội vàng nói chuyện với lão hồng vệ binh kia. Hoàng Hỗ Vụ chạy về nhà, bảo mẹ mình luộc hai bát trứng chần, mời người đó và người lái xe vẫn luôn ngồi trong xe vào nhà ăn trứng. Họ xua tay từ chối. Mời họ vào văn phòng sưởi ấm cũng không vào. Ngô Thu Hương không biết sâu nông, dẫn theo Hoàng Hợp Tác, bê bát trứng chần nóng hổi bước ra. Giọng điệu õng ẹo, làm nũng, giống hệt người đàn bà xấu xa trong phim. Lão hồng vệ binh từ chối, trên mặt hiện rõ vẻ chán ghét. Kim Long hạ giọng quát bọn họ: Mau bê về đi, ra cái thể thống gì nữa!

Đèn khí gặp trục trặc, phun ra lửa vàng, bốc khói đen. Lửa trại bùng lên, ánh lửa hừng hực, cành thông tươi tứa ra những giọt nhựa xèo xèo, tỏa ra mùi thơm nồng nàn. Anh trai tôi trèo lên bục, trong ánh lửa rung rinh, cảm xúc dâng trào, tinh thần phấn chấn, tựa như một con báo vừa bắt được con trĩ. Anh trai tôi nói, chúng tôi đã được đồng chí Thường Thiên Hồng, Phó chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng huyện, tiếp đón ân cần tại huyện thành, đã báo cáo tình hình cách mạng của thôn chúng ta với đồng chí ấy. Phó chủ nhiệm Thường rất hài lòng với công tác cách mạng của chúng ta. Anh trai tôi nói, Phó chủ nhiệm Thường đã ủy nhiệm đồng chí La Kinh Đào, Phó tổ trưởng Tổ Công tác chính trị của Ủy ban Cách mạng huyện đến chỉ đạo công tác cách mạng của thôn chúng ta và công bố danh sách thành viên Ủy ban Cách mạng thôn Tây Môn. Các đồng chí à, anh trai tôi gào lên, đến công xã Ngân Hà chúng ta còn chưa thành lập Ủy ban Cách mạng, mà thôn chúng ta đã thành lập trước rồi. Đây là sáng kiến vĩ đại của Phó chủ nhiệm Thường, là vinh dự to lớn của thôn chúng ta, sau đây xin mời Tổ trưởng La lên bục phát biểu và công bố danh sách.

Anh trai tôi nhảy xuống, muốn đỡ Phó tổ trưởng La lên bục. Phó tổ trưởng La từ chối lên bục, đứng cách lửa trại khoảng năm mét, nửa mặt rạng rỡ nửa mặt u ám, từ trong túi áo lấy ra một tờ giấy trắng gấp vuông vức, mở ra, dùng giọng trầm đục khàn khàn đọc:

Chính thức bổ nhiệm Lam Kim Long làm Chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng Đại đội thôn Tây Môn, công xã Ngân Hà, huyện Cao Mật; Hoàng Đồng, Mã Lương Tài làm Phó chủ nhiệm…

Một làn khói đặc bị gió thổi vào trước mặt Phó tổ trưởng La, ông ta né tránh làn khói đó, thậm chí ngày tháng bổ nhiệm cũng chưa kịp đọc, đã đưa tờ giấy đó cho anh trai tôi, nói một câu tạm biệt, bắt tay anh trai tôi qua loa rồi quay người bỏ đi. Anh trai tôi bị hành động của Phó tổ trưởng La làm cho hơi ngẩn người, nhất thời không nói được lời nào, cứ thế toét miệng, đi theo sau, nhìn người đó nhảy lên máy kéo, chui vào ca-bin. Máy kéo lập tức phát ra tiếng gầm rú, xoay vòng tại chỗ rồi lao về con đường cũ. Phía sau nó để lại một cái hố lớn. Chúng tôi đưa mắt nhìn theo máy kéo, thấy hai con mắt điện phía trước xe, bắn ra hai luồng ánh sáng trắng mạnh mẽ, chiếu đại lộ của chúng tôi thành một con hẻm sáng trưng; hai chiếc đèn nhỏ phía sau xe tựa như đôi mắt cáo đỏ rực…

Ngày thứ ba sau khi Ủy ban Cách mạng thành lập, lúc chạng vạng, chiếc loa lớn lắp trên cây mơ kêu cạch cạch một hồi, đột nhiên phát ra giai điệu "Đông Phương Hồng" chói tai. Nhạc vừa dứt, một giọng nữ điệu đà cất lên, phát tin tức của huyện. Tin tức đầu tiên chính là nhiệt liệt chúc mừng Ủy ban Cách mạng cấp thôn đầu tiên của huyện — Ủy ban Cách mạng Đại đội thôn Tây Môn, công xã Ngân Hà thành lập. Cô ta nói ban lãnh đạo Ủy ban Cách mạng đại đội thôn Tây Môn, do các đồng chí Lam Kim Long, Hoàng Đồng và Mã Lương Tài hợp thành, thể hiện nguyên tắc cách mạng "ba kết hợp". Quần chúng ngước mặt lắng nghe, ai nấy im lặng không nói, nhưng trong lòng đều nể phục anh trai tôi, tuổi còn trẻ đã làm chủ nhiệm, không những bản thân làm chủ nhiệm, còn kéo theo người sắp trở thành nhạc phụ là Hoàng Đồng và người vẫn luôn dính lấy chị gái mình là Mã Lương Tài làm phó chủ nhiệm.

Lại qua một ngày, một chàng trai mặc đồng phục màu xanh, trên lưng đeo một bó báo lớn, thư từ, thở hồng hộc đi vào sân nhà chúng tôi. Đây là người đưa thư mới đến, khuôn mặt đầy vẻ ngây thơ, trong mắt lấp lánh vẻ hiếu kỳ. Cậu ta đặt báo, thư từ xuống, lại từ trong túi thư lấy ra một chiếc hộp gỗ vuông vức, có dán nhãn bảo đảm, đưa vào tay anh trai tôi. Sau đó cậu ta rút sổ và bút ra, bảo anh trai tôi ký nhận. Anh trai tôi nâng chiếc hộp gỗ, nhìn người gửi, bảo Hỗ Vụ bên cạnh: Là Phó chủ nhiệm Thường gửi đến. Tôi biết Phó chủ nhiệm Thường này chính là "Lừa Đực Lớn" Tiểu Thường, thằng này tạo phản có công, làm Phó chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng huyện, phụ trách tuyên truyền và văn nghệ, mấy chuyện này là tôi nghe được khi anh trai tôi lảm nhảm với chị gái tôi. Tôi để ý thấy vẻ mặt phức tạp trên mặt chị tôi khi nghe anh trai tôi nhắc đến Tiểu Thường. Tôi biết chị tôi tình thâm ý trọng với Tiểu Thường, nhưng sự thăng tiến của Tiểu Thường lại đặt ra trở ngại cho mối tình của chị, một sinh viên học viện nghệ thuật đa tài đa nghệ và một cô gái nông thôn xinh đẹp yêu nhau, có lẽ vẫn còn khả năng, nhưng một người mới ngoài hai mươi tuổi đã làm cán bộ lãnh đạo cấp huyện, khả năng kết hôn với cô gái nông thôn gần như bằng không, dù cô ấy có nhan sắc như Tây Thi hay đẹp tựa Thiền Quyên. Anh trai tôi đương nhiên cũng biết tâm sự của chị tôi, tôi nghe thấy anh ấy khuyên chị: Chị cứ thực tế một chút đi, Mã Lương Tài ban đầu bảo hoàng, sau đó tiêu dao, nhưng tại sao ông ta lại làm phó chủ nhiệm? Chị chẳng lẽ không hiểu dụng ý thâm sâu của Phó chủ nhiệm Thường sao? Chị tôi bướng bỉnh hỏi: Là ông ta sắp xếp cho Mã Lương Tài làm phó chủ nhiệm? Anh trai tôi gật đầu mặc nhận. Ý anh ấy là bảo tôi gả cho Mã Lương Tài? Chị tôi nói: Ông ta tận miệng nói với anh bảo em gả cho Mã Lương Tài sao? Anh trai tôi nói: Cái này còn cần ông ta nói sao? Ý của nhân vật lớn, chẳng lẽ còn phải nói toạc ra? Ám thị một chút, tự mình lĩnh hội! Chị tôi nói: Không, em phải đi tìm ông ta, ông ta nói bảo em gả cho Mã Lương Tài, em về liền gả! Nói đến đây, trong mắt chị tôi đã đong đầy nước mắt.

Anh trai tôi dùng một chiếc kéo gỉ cạy chiếc hộp gỗ đó ra, lật một lớp báo cũ, hai lớp giấy trắng dán cửa sổ, một lớp giấy nhăn màu vàng, lộ ra một lớp vải lụa đỏ, lật vải đỏ ra, hiện ra một chiếc huy hiệu Chủ tịch Mao bằng sứ to bằng miệng bát trà. Nâng huy hiệu trên tay, anh trai tôi nước mắt lưng tròng, không biết là bị nụ cười hiền từ của Chủ tịch Mao trên huy hiệu làm cảm động, hay bị tình nghĩa thâm sâu của Tiểu Thường làm cảm động. Anh trai tôi nâng huy hiệu, để mọi người có mặt chiêm ngưỡng. Không khí vô cùng thiêng liêng và trang nghiêm. Chiêm ngưỡng lần lượt xong, vị chị dâu tương lai của tôi là Hoàng Hỗ Vụ cẩn thận cài huy hiệu lên ngực anh trai tôi, huy hiệu nặng trịch, kéo xệ chiếc áo quân phục của anh trai tôi xuống.

Trước Tết Nguyên Đán, anh trai tôi và họ đã tập xong toàn bộ vở "Hồng Đăng Ký", vai Thiết Mai đương nhiên là Hỗ Vụ, như đã nói ở trên, bím tóc dài của cô ấy vừa hay phát huy tác dụng, vai Lý Ngọc Hòa vốn là anh trai tôi, nhưng vì giọng anh tôi bị vỡ, hát ra nghe như mèo kêu, đành phải nhường vai chính này cho Mã Lương Tài. Nói lương tâm mà xét, Mã Lương Tài đóng Lý Ngọc Hòa còn giống hơn anh trai tôi. Anh trai tôi đương nhiên không muốn đóng vai Cưu Sơn, càng không muốn đóng Vương Liên Cử, đành phải đóng vai người giao liên nhảy tàu đưa mật mã, xuất hiện một lần là oanh liệt hy sinh. Hy sinh vì cách mạng, cũng hợp với khẩu vị của anh trai tôi. Các vai khác, bị đám thanh niên đó tranh giành sạch bách. Trong mùa đông đó, người trong thôn nảy sinh hứng thú nồng nhiệt với diễn kịch. Mỗi tối tập luyện, trong văn phòng Ủy ban Cách mạng, đèn khí sáng trưng, trong nhà người chen người, đến cả trên xà nhà cũng có người ngồi. Nhiều người xem náo nhiệt, dán vào cửa sổ, dán vào khe cửa, ngó vào trong, mới nhìn được vài cái đã bị người phía sau kéo sang một bên. Hợp Tác cũng tranh được một vai, đóng vai chị Quế Liên hàng xóm nhà Thiết Mai. Mạc Ngôn ngày nào cũng bám theo mông Kim Long, rên rỉ đòi vai. Anh trai tôi gầm lên: Cút ngay, đừng có đến gây rối. Mạc Ngôn chớp chớp đôi mắt nhỏ nói: Tư lệnh, cho một vai đi, em có thiên tài biểu diễn. Vừa nói vừa trồng chuối, lộn nhào trên tuyết. Anh trai tôi nói thật sự không còn vai nào nữa. Mạc Ngôn nói: Thêm một vai đi. Anh trai tôi nghĩ ngợi, nói: Vậy làm đặc vụ nhỏ đi. Vai Lý bà bà là một trong những vai chính, có lời thoại dài và đoạn hát dài, cô gái không có văn hóa khó mà gánh vác trọng trách, tính tới tính lui, chỉ có chị tôi mới có thể đảm nhận, nhưng thái độ chị tôi lạnh nhạt, thẳng thừng từ chối.

Thôn có một người đàn ông, bị bệnh đậu mùa để lại đầy sẹo trên mặt, họ Trương tên Hữu Tài, giọng cực kỳ vang dội, xung phong đóng vai Lý bà bà, bị anh trai tôi thẳng thừng từ chối. Nhưng giọng ông ta thực sự tốt, nhiệt tình lại cực kỳ cao, Mã Lương Tài, phó chủ nhiệm giàu tài năng văn nghệ, bàn với anh trai tôi: Chủ nhiệm, tính tích cực cách mạng của quần chúng chỉ có thể bảo vệ không thể đả kích, tôi thấy cứ để ông ta đóng vai Điền Đại Má đi. Thế là để ông ta đóng Điền Đại Má. Điền Đại Má có bốn câu hát: Nghèo không giúp nghèo ai giúp nghèo, hai quả mướp đắng một dây leo, giúp cô nương thoát hiểm nguy, thoát khỏi hang hùm hướng tiền đồ. Ông ta vừa cất giọng, suýt chút nữa lật tung mái nhà, giấy trắng trên cửa sổ bị chấn động, phát ra tiếng vo ve.

Người đóng vai Lý bà bà vẫn chưa có, thấy năm hết Tết đến, trong tháng Giêng là phải biểu diễn, Phó chủ nhiệm Thường gọi điện đến, nói rất có thể sẽ đến chỉ đạo tập luyện, bồi dưỡng thôn chúng ta trở thành điển hình phổ cập vở kịch mẫu cách mạng. Anh trai tôi vừa phấn khích vừa lo lắng, miệng nổi đầy mụn nhọt, giọng lại càng khàn hơn. Anh trai tôi lại động viên chị tôi, kể chuyện Phó chủ nhiệm Thường sẽ đến chỉ đạo, chị tôi nước mắt tuôn rơi, nghẹn ngào nói: Em diễn.

Từ khi "Cách mạng Văn hóa" mới khởi phát, tôi, kẻ làm ăn riêng lẻ nhỏ nhoi này, đã cảm thấy bị lạnh nhạt vô cùng. Những kẻ què quặt mù lòa trong thôn, đều tham gia hồng vệ binh, nhưng tôi thì không. Họ làm cách mạng sôi nổi hừng hực, tôi chỉ có thể đứng ngoài xem. Năm đó tôi mười sáu tuổi, đúng là cái tuổi lên trời xuống đất, làm đảo lộn thế giới, lại bị đẩy sang một bên, tự ti, nhục nhã, lo âu, ghen tị, khao khát, ước mơ, bao nhiêu cảm xúc tụ lại trong lòng. Tôi từng lấy hết can đảm, mặt dày mày dạn, cầu xin Tây Môn Kim Long, người có thù sâu như biển với tôi, vì muốn gia nhập dòng thác cách mạng, tôi đã cúi cái đầu "cao quý" của mình. Hắn thẳng thừng từ chối tôi. Bây giờ, sự cám dỗ của gánh hát lại khiến tôi một lần nữa cúi cái đầu cao quý của mình.

Kim Long từ nhà vệ sinh công cộng tạm thời dùng thân ngô làm rào chắn ở phía tây đại môn bước ra, hai tay cài khóa quần, trên mặt tắm đẫm ánh sáng mặt trời đỏ. Trên mái nhà phủ tuyết, khói bếp bốc lên nghi ngút. Trên tường rào, con gà trống lông lá rực rỡ và con gà mái lông lá giản dị, con chó chạy qua đuôi kẹp giữa hai chân, cảnh tượng vừa mộc mạc vừa trang nghiêm, đúng là thời điểm tốt để nói chuyện. Tôi vội vàng nghênh đón, chặn đường hắn. Hắn giật mình, nghiêm giọng nói: Mày muốn làm gì? Tôi ú ớ, tai nóng bừng, ậm ừ một hồi, từ kẽ răng nặn ra một chữ "Anh" một cách khó khăn — kể từ sau khi tôi theo bố làm ăn riêng đây là lần đầu tiên gọi hắn như thế — tôi ngập ngừng nói: Anh… em muốn gia nhập hồng vệ binh của anh… em muốn diễn vai tên phản bội Vương Liên Cử đó… Tôi biết vai này không ai muốn diễn, người ta thà diễn giặc Nhật còn hơn diễn tên phản bội. Hắn nhướng mày, nhìn tôi từ đầu đến chân, lại từ chân đến đầu, dùng giọng vô cùng khinh bỉ nói: Mày không đủ tư cách!… Tại sao? Tôi cuống lên, nói, tại sao đến cả Lữ Hói và Trình Tiểu Đầu đều có thể diễn lính giặc, tại sao đến Mạc Ngôn cũng có thể diễn đặc vụ nhỏ, tại sao tôi lại không đủ tư cách? — Lữ Hói là con em bần nông, bố của Trình Tiểu Đầu bị hoàn hương đoàn chôn sống, nhà Mạc Ngôn tuy là trung nông, nhưng bà nội nó từng che chở thương bệnh binh bát lộ quân, mày là kẻ làm ăn riêng! Biết chưa? Anh nói, kẻ làm ăn riêng còn phản động hơn cả địa chủ phú nông, địa chủ phú nông đều thành thật chấp nhận cải tạo, kẻ làm ăn riêng lại công khai đối kháng với công xã nhân dân. Đối kháng với công xã nhân dân chính là đối kháng với chủ nghĩa xã hội, đối kháng với chủ nghĩa xã hội chính là đối kháng với Đảng Cộng sản, đối kháng với Đảng Cộng sản chính là đối kháng với Chủ tịch Mao, đối kháng với Chủ tịch Mao thì chỉ có con đường chết! Con gà trống trên tường gáy một tiếng xé gan xé phổi, khiến tôi suýt chút nữa đái ra quần. Anh nhìn quanh, thấy xung quanh không có ai, hạ thấp giọng nói với tôi: Huyện Bình Nam cũng có một gia đình làm ăn riêng, khi phong trào mới khởi phát, bị bần hạ trung nông treo lên cây đánh chết tươi, tài sản gia đình đều bị tịch thu. Mày và bố, nếu không phải anh ngụy trang bảo vệ, thì sớm đã mất mạng rồi. Mày đem chuyện này lén nói với bố, bảo ông ấy mở cái đầu gỗ mục ra, tranh thủ thời gian, dắt bò vào xã, hòa nhập vào đại gia đình tập thể, bảo bố đem mọi tội lỗi đổ hết lên đầu Lưu Thiếu Kỳ, bị lừa dối không có tội, phản công lại mới có công. Nếu còn mê muội, ngoan cố đến cùng, đó chính là lấy trứng chọi đá, tự rước lấy diệt vong. Bảo bố, để ông ấy đi diễu phố thị chúng, đó là hành động dịu dàng nhất rồi, bước tiếp theo, đợi quần chúng giác ngộ rồi, anh cũng lực bất tòng tâm. Nếu quần chúng cách mạng muốn treo cổ hai người, anh cũng chỉ có thể đại nghĩa diệt thân. Thấy hai cành to trên cây mơ lớn kia không? Cách mặt đất khoảng ba mét, treo người thì còn gì hợp hơn. Những lời này anh sớm đã muốn nói với mày, mãi không tìm được cơ hội, bây giờ anh nói với mày, xin mày chuyển lời cho bố, vào xã trời cao đất rộng, mọi người vui vẻ, người vui vẻ bò cũng vui vẻ, không vào xã thì khó đi một bước, trời giận người oán. Nói lời khó nghe, mày nếu tiếp tục theo bố làm ăn riêng, chỉ sợ đến cả vợ cũng không tìm được, mấy đứa què chân mù mắt kia, cũng không muốn gả cho kẻ làm ăn riêng.

Lời tâm sự dài của anh khiến tôi kinh hồn bạt vía, dùng từ ngữ lưu hành thời đó mà nói, là đã chạm sâu vào linh hồn tôi. Tôi nhìn hai cành to vươn về phía đông nam trên cây mơ, trong đầu lập tức hiện lên cảnh tượng bi thảm của tôi và bố — hai khuôn mặt xanh — bị treo trên đó. Thân thể chúng tôi bị kéo dài ra, đung đưa trong gió lạnh, mất nước, mất đi phần lớn trọng lượng, tựa như hai quả mướp đắng to khô héo…

Tôi đến chuồng bò tìm bố. Đây là nơi trú ẩn, cũng là tổ ấm an nhàn của ông. Kể từ sau buổi đấu tố ở chợ vốn để lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử hương trấn Đông Bắc Cao Mật đó, bố tôi gần như trở thành người câm, người ngốc. Bố mới ngoài bốn mươi, đã bạc trắng đầu. Tóc bố vốn đã cứng, sau khi bạc trắng lại càng cứng hơn, dựng đứng từng sợi một, như lông nhím. Con bò đứng sau máng ăn, cúi đầu, mất nửa cái sừng, uy phong giảm hẳn. Một tia nắng chiếu rọi đầu bò, khiến đôi mắt nó như hai khối pha lê u sầu, màu tím sâu thẳm, dịu dàng đến mức khiến người ta đau lòng. Con bò đực tính tình hung dữ nhà tôi, đã biến thành một con bò khác. Tôi biết bò đực thiến xong tính tình sẽ thay đổi lớn, tôi biết gà trống bị nhổ sạch lông đuôi tính tình sẽ thay đổi lớn, không ngờ sau khi cắt một cái sừng, tính tình bò đực cũng thay đổi lớn. Con bò thấy tôi vào chuồng, liếc nhìn tôi một cái, ánh mắt liền hạ xuống, dường như nó đã nhìn thấu tâm sự của tôi. Bố ngồi trên một cái gối cỏ bên cạnh máng bò, lưng dựa vào một bao tải chứa đầy cỏ khô, hai tay đút trong ống tay áo bông, đang nhắm mắt dưỡng thần, một tia nắng cũng vừa vặn chiếu lên mặt và đầu ông. Mái tóc trắng hơi ửng đỏ, giữa tóc có vài cọng rơm lúa mì, cứ như thể ông vừa chui ra từ đống rơm. Khuôn mặt ông, sơn đỏ về cơ bản đã tróc hết, chỉ còn sót lại vài đốm nhỏ ở rìa góc. Nửa khuôn mặt xanh kia lại hiện ra, màu sắc càng đậm, tựa như màu chàm. Tôi sờ sờ nốt ruồi xanh trên mặt mình, cảm giác như đang sờ vào một tấm da thô ráp. Đây là dấu hiệu xấu xí của tôi. Thuở nhỏ khi mọi người gọi tôi là "Lam Mặt nhỏ", tôi không lấy làm nhục, ngược lại còn thấy tự hào; dần dần lớn lên, nếu ai còn dám gọi tôi là "Lam Mặt", tôi sẽ liều mạng với người đó. Tôi từng nghe người ta nói, chính vì khuôn mặt xanh của chúng tôi, chúng tôi mới làm ăn riêng, hơn nữa còn có người nói hai cha con chúng tôi, ban ngày trốn không gặp ai, đến tối mới ra cày cấy. Chúng tôi quả thực có vài lần trải qua cảnh làm việc dưới ánh trăng, nhưng cái đó chẳng liên quan gì đến nốt ruồi xanh trên mặt chúng tôi. Những người này quy việc chúng tôi làm ăn riêng là do biến thái tâm lý dẫn đến từ khiếm khuyết sinh lý của chúng tôi, đúng là nói nhảm. Chúng tôi làm ăn riêng, hoàn toàn là xuất phát từ một niềm tin, một niềm tin giữ vững tính độc lập. Lời nói của Kim Long làm lung lay niềm tin của tôi, thực ra ngay từ đầu tôi đã không kiên định đến thế, tôi theo bố làm ăn riêng là vì ham vui. Bây giờ, niềm vui lớn hơn, cao cấp hơn đang vẫy gọi tôi. Đương nhiên, kết cục bi thảm của kẻ làm ăn riêng ở huyện Bình Nam mà anh nói cũng khiến tôi lạnh gáy, hai cành mơ đó… Hơn nữa, điều khiến tôi lo lắng hơn là chuyện đàn bà mà anh nói, hoàn toàn chính xác, dù là một người phụ nữ què chân mù mắt, cũng sẽ không gả cho kẻ làm ăn riêng. Huống hồ tôi còn là một kẻ làm ăn riêng có khuôn mặt xanh. Tôi thậm chí có chút hối hận vì đã theo bố làm ăn riêng. Tôi thậm chí có chút hận bố làm ăn riêng. Tôi chán ghét nhìn chằm chằm vào khuôn mặt xanh của bố, thực sự hận bố không nên truyền khuôn mặt xanh của ông cho tôi. Bố, người như ông, vốn không nên kết hôn, kết hôn rồi cũng không nên sinh con!

"Bố," tôi hét lớn, "Bố!"

Bố chậm rãi mở mắt, nhìn chằm chằm vào tôi.

"Bố, con muốn vào xã!"

Bố hiển nhiên đã sớm biết ý định của tôi, bởi vì trên mặt ông hoàn toàn không nhìn ra sự thay đổi biểu cảm nào. Ông từ trong ngực lấy ra bộ đồ hút thuốc, nhồi một mồi thuốc, ngậm vào miệng, dùng đá lửa và bùi nhùi đánh ra tia lửa, bắn vào mồi lửa làm từ lõi thân cây cao lương, thổi bùng lên, châm thuốc, bập bập, hút mạnh mấy hơi, hai luồng khói trắng phun ra thẳng tắp từ lỗ mũi ông.

"Con muốn vào xã, chúng ta dắt bò, cùng vào xã đi… Bố, con chịu đủ rồi…"

Bố đột nhiên mở to mắt, từng chữ một nói:

"Đồ phản bội! Muốn vào, mày tự vào đi, bố không vào, bò cũng không vào!"

"Tại sao hả bố?" tôi vừa ấm ức vừa bực bội nói, "Đại thế thiên hạ đã đến mức độ này rồi, gia đình làm ăn riêng ở huyện Bình Nam đó, ngay từ đầu phong trào đã bị quần chúng cách mạng treo lên cây đánh chết rồi. Anh con nói anh ấy kéo bố diễu phố là ngụy trang bảo vệ bố. Anh con nói, bước tiếp theo, đấu tố xong địa, phú, phản, hoại, phái đi con đường tư bản, là đến đấu tố kẻ làm ăn riêng. Bố, Kim Long nói rồi, hai cành cây to trên cây mơ lớn đó, chính là chuẩn bị sẵn cho hai cha con chúng ta đấy, bố ơi!"

Bố gõ tẩu thuốc vào đế giày, đứng dậy, cầm sàng ra sàng cỏ cho bò. Tôi nhìn cái lưng hơi còng của ông, và cái cổ thô cứng màu đỏ nâu đó, bất giác nhớ lại cảnh hồi còn rất nhỏ, cưỡi trên cổ ông, đi chợ mua hồng ăn. Trong lòng tôi dâng lên nỗi chua xót, cảm động nói:

"Bố, xã hội thay đổi rồi, Huyện trưởng Trần đã bị đánh đổ, vị bộ trưởng cấp "bùa hộ mệnh" cho chúng ta chắc chắn cũng đã bị đánh đổ rồi. Chúng ta cứ khăng khăng làm ăn riêng nữa, đã chẳng còn ý nghĩa gì. Tranh thủ lúc Kim Long làm chủ nhiệm, chúng ta mau vào xã đi, vừa thêm vẻ vang cho anh ấy, chúng ta cũng được vẻ vang…"

Bố cúi đầu sàng cỏ, căn bản không thèm để ý đến tôi. Tôi dần dần nổi cáu, nói:

"Bố, hèn gì người ta nói bố là hòn đá trong hầm cầu, vừa hôi vừa cứng. Con xin lỗi bố, con không thể cùng bố đi vào con đường chết, bố không nghĩ cho con, con phải tự cứu lấy mình. Con lớn rồi, phải xông pha xã hội, cưới vợ, đi con đường quang minh, bố tự lo liệu đi."

Bố đổ cỏ trong sàng vào máng bò, sờ sờ cái sừng gãy của con bò, quay mặt lại nhìn tôi, trên mặt ông rất bình tĩnh, nhẹ nhàng nói với tôi: "Giải Phóng, mày là con ruột của bố, bố đương nhiên hy vọng mày tốt. Tình hình trước mắt này, bố cũng nhìn thấu rồi. Cái thằng Kim Long này, trái tim trong lồng ngực nó, còn cứng hơn đá; máu trong huyết quản nó, còn độc hơn đuôi bọ cạp; vì cái "cách mạng" của nó, chuyện gì nó cũng có thể làm ra." Bố ngước đầu, nheo mắt trong ánh sáng, bối rối nói, "Tâm địa chủ quán cũ thiện lương thế, sao có thể sinh ra một đứa con trai độc địa thế này chứ?" Trong mắt bố đã đẫm lệ, nói,

"Nhà ta có ba mẫu hai phần đất, chia cho mày một mẫu sáu, mày mang đi mà vào xã. Cái cày gỗ này, là "thành quả thắng lợi" chia cho nhà ta hồi cải cách ruộng đất, mày cũng vác đi, căn phòng kia thuộc về mày. Mày mang những gì mang đi được thì mang hết đi, vào xã rồi, muốn hợp tác với mẹ mày họ thì đi, không hợp tác thì mày tự lập hộ. Bố cái gì cũng không cần, chỉ cần con bò này, và cái chuồng bò này…"

"Bố, tại sao, rốt cuộc tại sao chứ?" tôi gào lên trong tiếng nấc, "Bố cứ làm ăn riêng tiếp, rốt cuộc có ý nghĩa gì?"

Bố bình tĩnh nói: "Không có ý nghĩa gì cả, bố chỉ muốn tìm chút thanh tịnh, muốn tự mình làm chủ mình, không muốn bị người khác quản lý!"

Tôi tìm Kim Long, nói với anh:

"Anh, em bàn với bố rồi, vào xã."

Anh phấn khích nắm chặt hai tay thành nắm đấm, đập vào nhau trước ngực, nói:

"Được, tốt quá rồi, lại là một thành quả vĩ đại nữa của Cách mạng Văn hóa! Kẻ làm ăn riêng duy nhất toàn huyện, cuối cùng cũng bước lên con đường chủ nghĩa xã hội. Đây là tin mừng cực lớn, chúng ta phải báo tin vui lên Ủy ban Cách mạng huyện!"

"Nhưng bố không gia nhập," tôi nói, "Em một mình, mang theo một mẫu sáu đất, vác cái cày gỗ đó, còn cả một chiếc gieo hạt nữa."

"Sao lại thế?" Mặt Kim Long trầm xuống, lạnh lùng nói, "Ông ấy rốt cuộc muốn làm gì?"

"Bố bảo, bố chẳng muốn làm gì cả, bố chỉ là quen thanh tịnh một mình, không muốn nghe người khác sai bảo."

"Đúng là đồ khốn nạn già đời!" Anh đấm mạnh nắm đấm vào chiếc bàn bát tiên cũ nát đó, suýt chút nữa làm đổ lọ mực trên bàn.

Hoàng Hỗ Vụ an ủi: "Kim Long, anh đừng vội."

"Sao anh có thể không vội?" Kim Long hạ giọng, "Anh vốn định trước Tết mang hai món quà lớn dâng lên Phó chủ nhiệm Thường, dâng lên Ủy ban Cách mạng huyện, một là thôn chúng ta tập xong vở "Hồng Đăng Ký", hai là chúng ta tiêu diệt kẻ làm ăn riêng duy nhất toàn huyện, có lẽ là toàn tỉnh, toàn quốc, cái mà Hồng Thái Nhạc không làm được, anh đã làm được, như vậy, anh sẽ gây dựng được uy tín từ trên xuống dưới. Nhưng, mày vào ông ấy không vào, bằng như vẫn để lại một kẻ làm ăn riêng! Không được, đi, anh đi nói với ông ấy!"

Kim Long hầm hầm bước vào chuồng bò, đây cũng là nơi anh đã nhiều năm không bước chân tới.

"Bố," Kim Long nói,

"Mặc dù ông không xứng để tôi gọi một tiếng bố, nhưng tôi vẫn gọi ông một tiếng bố."

Bố xua tay nói: "Đừng gọi, nhất định đừng gọi, ta không đảm đương nổi."

"Lam Mặt," Kim Long nói, "Tôi chỉ nói một câu thôi, vì Giải Phóng, cũng vì chính ông, hai người cùng vào xã đi. Bây giờ tôi là người quyết định, vào xã rồi, nhất quyết không để ông làm việc nặng, nếu việc nhẹ cũng không muốn làm, vậy ông cứ nghỉ ngơi đi, ông cũng chừng này tuổi rồi, nên hưởng chút phúc thanh nhàn đi."

"Ta không có cái phúc đó." Bố lạnh lùng nói.

"Ông trèo lên bục nhìn ra xung quanh mà xem," Kim Long nói, "Ông nhìn huyện Cao Mật, nhìn tỉnh Sơn Đông, nhìn 29 tỉnh, thành phố, khu tự trị trên cả nước ngoại trừ Đài Loan, sơn hà toàn quốc một màu đỏ rồi, chỉ có thôn Tây Môn chúng ta có một điểm đen, điểm đen này chính là ông!"

"Ta đúng là vẻ vang thật, một điểm đen của toàn Trung Quốc!" Bố nói.

"Chúng tôi phải xóa bỏ điểm đen này của ông!" Kim Long nói.

Bố từ dưới máng bò mò ra một sợi dây thừng dính phân bò, ném trước mặt Kim Long, nói:

"Chẳng phải anh muốn treo ta lên cây mơ sao? Xin mời!"

Kim Long nhảy giật lùi lại, như thể đó không phải là một sợi dây thừng mà là một con rắn độc. Anh nhe răng trợn mắt, hai tay nắm thành nắm đấm rồi lại thả ra, hai tay đút vào túi quần rồi lại rút ra. Anh từ trong túi áo lấy ra một điếu thuốc — sau khi làm chủ nhiệm anh bắt đầu hút thuốc — dùng một chiếc bật lửa màu vàng kim châm lửa. Anh nhíu mày, hiển nhiên là đang suy nghĩ. Anh suy nghĩ một lúc, ném đầu thuốc xuống đất, dùng chân nghiền nát. Anh nói với tôi:

"Mày ra ngoài đi, Giải Phóng!"

Tôi nhìn sợi dây thừng trên đất, nhìn thân hình cao gầy của Kim Long và thân hình vạm vỡ của bố, tính toán xem hai người này động thủ thì ai thắng ai bại, và một khi họ đánh nhau tôi nên đứng ngoài xem hay ra tay giúp đỡ, và nếu ra tay giúp đỡ tôi nên giúp ai.

"Có lời gì cứ nói, có bản lĩnh gì cứ tung ra!" Bố nói, "Giải Phóng không được đi, cứ đứng đây mà nhìn, mà nghe."

"Vậy cũng được," Kim Long nói, "Ông tưởng tôi không dám treo ông lên cây mơ sao?"

"Anh dám," Bố nói, "Anh cái gì cũng dám."

"Ông đừng có ngắt lời tôi," Kim Long nói, "Tôi là nể mặt mẹ, mới tha cho ông một lần. Ông không vào xã, chúng tôi cũng không cưỡng ép, xưa nay không có chuyện giai cấp vô sản cầu xin giai cấp tư sản." Kim Long nói, "Ngày mai, chúng ta sẽ triệu tập đại hội, chào mừng Lam Giải Phóng vào xã, đất đai phải mang theo, cày gỗ mang theo, máy gieo hạt mang theo, bò cũng phải mang theo. Chúng ta phải khoác áo đỏ đeo hoa cho Giải Phóng, khoác áo đỏ đeo hoa cho bò. Đến lúc đó, trong chuồng bò này, chỉ còn lại một mình ông. Bên ngoài khua chiêng gõ trống, pháo nổ vang trời, đối mặt với chuồng bò trống rỗng, trong lòng ông sẽ rất khó chịu. Ông là chúng phản thân ly, vợ với ông phân ly, con đẻ cũng lìa bỏ ông mà đi, con bò duy nhất không phản bội ông cũng bị cưỡng chế kéo đi, ông sống còn có ý nghĩa gì? Nếu là tôi," Kim Long đá vào sợi dây thừng đó một cái, nhìn xà nhà chuồng bò nói, "Nếu là tôi, tôi sẽ vắt dây thừng lên xà, tự treo cổ mình chết đi!"

Kim Long quay người bỏ đi.

"Đồ tạp chủng độc địa kia —" Bố nhảy lên một cái, chửi một câu, rồi thẫn thờ ủ rũ nằm gục trong đống cỏ trước máng bò.

Trong lòng tôi dâng lên nỗi chua xót vô hạn, sự độc địa của Kim Long khiến tôi cảm thấy kinh tâm động phách. Tôi đột nhiên cảm thấy bố vô cùng đáng thương, mà sự phản bội của tôi lại đáng sỉ nhục đến vậy, quả thực là làm tay sai cho giặc, trợn cho ác. Tôi lao đến trước mặt bố, nắm lấy tay ông, khóc nói:

"Bố, con không vào xã nữa, con thà ở giá cũng ở cùng bố, làm ăn riêng đến cùng…"

Bố ôm đầu tôi, nức nở mấy tiếng, rồi đẩy tôi ra. Bố lau nước mắt, đứng thẳng người dậy, nói: "Giải Phóng, mày đã là một người đàn ông rồi, lời nói ra thì đừng rút lại. Mày vào xã đi, cày vác đi, máy gieo hạt vác đi, bò —" Bố nhìn thoáng qua con bò, con bò cũng đang nhìn bố — "Mày cũng dắt đi!"

"Bố," tôi kinh hãi hét lên, "Bố thực sự muốn đi theo con đường anh ấy chỉ sao?"

"Yên tâm đi, con trai," Bố đột nhiên đứng bật dậy từ trong đống cỏ khô, nói, "Đường ai chỉ, bố cũng không đi, bố đi đường của bố."

"Bố, bố ngàn vạn lần đừng treo cổ…"

"Sao có thể chứ?" Bố nói, "Kim Long vẫn còn chút lương tâm, nó hoàn toàn có thể tổ chức người đánh chết bố, giống như người Bình Nam đánh chết kẻ làm ăn riêng của họ vậy, nhưng nó mềm lòng rồi. Nó hy vọng bố tự chết. Bố chết rồi, điểm đen toàn huyện, toàn tỉnh, toàn Trung Quốc này sẽ tự xóa sổ! Nhưng bố quyết không chết, chúng muốn đánh chết bố thì bố không cách nào kháng cự, nhưng muốn bố tự chết, đó là nằm mơ giữa ban ngày! Bố phải sống thật tốt, để lại điểm đen này cho toàn Trung Quốc!"

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.