Ngày 9 tháng 9 năm ấy, xảy ra một sự kiện không kém phần long trời lở đất, Mao Chủ tịch của các bạn vì bệnh chữa không khỏi, không may qua đời. Tất nhiên tôi cũng có thể nói là Mao Chủ tịch của chúng ta, nhưng lúc đó tôi là một con lợn, nói như vậy e là có vẻ bất kính. Bởi vì con sông lớn phía sau làng bị vỡ đê, nước lũ tràn bờ, làm đứt cột điện, khiến chiếc điện thoại trong làng trở thành vật trang trí, chiếc loa phóng thanh hữu tuyến trở thành kẻ câm lặng, tin tức Mao Chủ tịch qua đời là Kim Long nghe được từ chiếc đài radio. Chiếc radio của Kim Long là do người bạn tốt Thường Thiên Hồng tặng. Thường Thiên Hồng từng bị tổ an ninh thuộc Ủy ban quản lý quân sự thời đó bắt giữ vì tội lưu manh, sau đó lại được thả vì không đủ chứng cứ. Xoay chuyển một hồi, anh ta được sắp xếp làm Phó đoàn trưởng Đoàn kịch Miêu xoang của huyện. Anh ta là sinh viên ưu tú của Học viện Âm nhạc, làm Phó đoàn trưởng đoàn kịch, đúng là đúng chuyên môn. Anh ta làm việc với nhiệt huyết cao trào, ngoài việc chuyển thể toàn bộ tám vở kịch kiểu mẫu sang Miêu xoang, còn phối hợp với tình hình, lấy tư liệu từ sự kiện nuôi lợn ở Trại lợn Hạnh Viên của chúng tôi, tự biên tự diễn một vở kịch mới tên là "Dưỡng trư ký" - Mạc Ngôn, cái thằng nhóc đó trong phần hậu ký của cuốn tiểu thuyết "Dưỡng trư ký" đã từng nhắc tới chuyện này, và nói rằng nó có tham gia biên kịch, tôi dám chắc chuyện này phần lớn là nó chém gió. Việc Thường Thiên Hồng đến trại lợn của chúng tôi trải nghiệm cuộc sống để sáng tác vở Miêu xoang "Dưỡng trư ký" là thật, việc Mạc Ngôn giống như một cái đuôi lẽo đẽo theo sau Thường Thiên Hồng cũng là thật, nhưng việc tham gia biên kịch thì là giả - trong vở Miêu xoang cách mạng hiện đại này, Thường Thiên Hồng đã huy động trí tưởng tượng bay bổng của mình, cho lợn lên sân khấu nói chuyện, cho lợn chia thành hai phe, một phe chủ trương ăn mạnh lớn nhanh để tích mỡ bón ruộng cho cách mạng, một phe là lũ lợn địch giai cấp ẩn giấu, lấy con lợn đực Điêu Tiểu Tam từ núi Nghi Mông làm đầu sỏ, và lấy những con lợn "bụng phệ" chỉ ăn không lớn làm đồng bọn. Trong trại lợn, không chỉ người đấu tranh với người, mà lợn cũng đấu tranh với lợn, và cuộc đấu tranh giữa lợn với lợn lại là mâu thuẫn chính của vở kịch này, con người trở thành vai phụ cho lợn. Thường Thiên Hồng học nhạc phương Tây ở đại học, đặc biệt giỏi về opera phương Tây, anh ta không chỉ cải tiến táo bạo về nội dung vở kịch, mà về thiết kế giọng hát, cũng cải cách táo bạo và mạnh mẽ đối với giai điệu truyền thống của Miêu xoang. Anh ta thiết kế cho vai chính diện số một trong vở là Lợn Vương Tiểu Bạch một đoạn Aria dài, đó mới thực sự là chương nhạc rực rỡ - tôi luôn cảm thấy mình chính là Lợn Vương Tiểu Bạch đó, nhưng Mạc Ngôn trong phần hậu ký tiểu thuyết "Dưỡng trư ký" lại nói, Lợn Vương Tiểu Bạch là một biểu tượng, tượng trưng cho một sức mạnh bừng bừng tiến lên, khỏe mạnh tiến bộ, theo đuổi tự do, theo đuổi hạnh phúc. - Thật là biết chém gió, thật là dám chém gió - Tôi biết Thường Thiên Hồng đã bỏ ra rất nhiều tâm huyết cho vở kịch này, anh ta muốn biến vở kịch này thành một mẫu hình kết hợp giữa thổ và tây, lãng mạn và hiện thực đan xen, nội dung tư tưởng nghiêm túc và hình thức nghệ thuật sinh động hoạt bát cùng tôn nhau lên, nếu Mao Chủ tịch mất muộn vài năm, Trung Quốc có lẽ sẽ có thêm một vở kịch kiểu mẫu. Vở kịch kiểu mẫu thứ chín: "Dưỡng trư ký" Miêu xoang Cao Mật.
Tôi nhớ lại một đêm trăng, dưới gốc cây mơ vẹo vọ đó, Thường Thiên Hồng tay cầm bản tổng phổ vở Miêu xoang "Dưỡng trư ký" vẽ đầy những "nòng nọc nhỏ", hát thử đoạn Aria dài của lợn đực Tiểu Bạch cho Kim Long, Hỗ Vụ, Bảo Phượng, Mã Lương Tài (lúc này ông ta đã là Hiệu trưởng trường tiểu học trung tâm Tây Môn Truân) cùng một đám người trẻ tuổi nghe. Thằng nhóc Mạc Ngôn cũng có mặt. Nó tay trái xách cái bình thủy tinh được bọc bằng một chiếc bao dệt từ dây nhựa màu đỏ xanh của Thường Thiên Hồng, trong bình ngâm hai viên đại biển tử để bảo vệ giọng hát. Nó luôn sẵn sàng vặn nắp đưa bình lên cho Thường Thiên Hồng nhuận giọng. Tay phải nó cầm chiếc quạt giấy dầu đen, ân cần quạt cho Thường Thiên Hồng. - Bộ dạng nịnh nọt lấy lòng thật đáng buồn nôn - Nó chính là bằng cách này mà tham gia vào việc sáng tác vở Miêu xoang "Dưỡng trư ký".
Ai cũng nhớ, người trong thôn từng đặt cho Thường Thiên Hồng một biệt danh: "Đại khiếu lư", đây là sự xúc phạm nho nhã. Thời gian đã trôi qua hơn mười năm, tầm mắt của người Tây Môn Truân dần mở mang, có nhận thức mới về nghệ thuật ca hát của Thường Thiên Hồng. Lần này, Thường Thiên Hồng đến trải nghiệm cuộc sống, sáng tác vở kịch mới, so với hơn mười năm trước, đã có sự thay đổi to lớn. Trên người anh ta những vẻ hư vinh kiêu ngạo khiến người trong thôn ghét bỏ trước kia đã không còn dấu vết, bây giờ anh ta ánh mắt u uất, sắc mặt tái nhợt, cằm có những sợi râu cứng, hai bên thái dương có vài sợi tóc bạc, đích thị là một người đảng viên Tháng Mười Hai của Nga hoặc một người đảng viên Carbonari của Ý. Mọi người đều dùng ánh mắt sùng bái nhìn anh ta, chờ đợi phần trình diễn của anh ta. Tôi gác khuỷu chân trước lên cành mơ rung rinh, móng trái chống cằm, ngắm nhìn cảnh đêm mê người dưới gốc cây mơ, thưởng thức những người trẻ tuổi đáng yêu này. Tôi nhìn thấy Bảo Phượng tay trái khoác lên vai trái của chị dâu Hỗ Vụ, cằm tựa lên vai phải của chị dâu Hỗ Vụ, chăm chú nhìn gương mặt gầy gò đón ánh trăng và mái tóc xoăn tự nhiên của Thường Thiên Hồng - mái tóc đó cắt theo kiểu "đầu bổ luống xoắn ốc" thịnh hành nhất thời bấy giờ - khuôn mặt cô dù ở trong bóng râm, nhưng ánh mắt rực lửa, bộc lộ nỗi đau và sự bất lực sâu sắc. Bởi vì, ngay cả lũ lợn trong trại chúng tôi cũng biết, Thường Thiên Hồng và con gái Bàng Hổ, người tốt nghiệp đại học được phân công về làm việc tại Bộ chỉ huy sản xuất của huyện là Bàng Kháng Mỹ đã xác định quan hệ yêu đương, nghe nói Quốc khánh là sẽ kết hôn. Trong thời gian Thường Thiên Hồng đến trải nghiệm cuộc sống ở trại lợn chúng tôi, Bàng Kháng Mỹ đã đến hai lần. Cô ấy dáng người khỏe mạnh, mắt sáng răng trắng, tính cách cởi mở, nhiệt tình hào sảng, không hề bày ra cái vẻ tiểu tư sản tri thức và người thành phố, đã để lại ấn tượng tốt đẹp cho người và vật nuôi ở Tây Môn Truân chúng tôi. Bởi vì cô ấy phụ trách mảng chăn nuôi ở Bộ chỉ huy sản xuất, nên mỗi khi đến, cô ấy đều đi thị sát các chuồng chăn nuôi của đội sản xuất, đi xem những con la, ngựa, lừa, bò đó. Tôi đoán Bảo Phượng cũng biết Bàng Kháng Mỹ mới là người thực sự xứng đôi với anh Thường của cô. Bàng Kháng Mỹ dường như cũng biết tâm tư của Bảo Phượng. Tôi thấy, có một buổi chiều muộn, Kháng Mỹ và Bảo Phượng đã trò chuyện rất lâu dưới gốc cây mơ vẹo vọ, cuối cùng Bảo Phượng gục đầu vào vai Kháng Mỹ khóc nức nở, còn Kháng Mỹ cũng rơm rớm nước mắt, vuốt ve mái tóc Bảo Phượng để an ủi.
Tôi cảm thấy Thường Thiên Hồng đang hát chính là tôi, tôi cảm thấy không phải anh ta đang hát mà là tôi đang hát, hát ra nỗi lòng của tôi, chính là hát nỗi lòng của tôi. Móng trái tôi gõ nhịp, tâm trí rạo rực, toàn thân nóng lên, tinh hoàn căng cứng, "cây roi dài" rút khỏi vỏ, hận không thể lập tức giao phối với những con lợn cái đó, giao phối vì cách mạng, tạo phúc cho nhân dân, tiêu diệt đế tu phản, cứu những người khổ sở đang giãy giụa trong nước sôi lửa bỏng trên trái đất này. Đêm nay ánh sao rực rỡ~ À ánh sao rực rỡ~~ Hậu trường hát bè, lợn và người đều khó mà chợp mắt. Giọng Thường Thiên Hồng vang dội, nghe nói có thể hát lên ba quãng tám, vùng cao âm huy hoàng rực rỡ, như kim cương tỏa sáng lấp lánh. Cơ thể anh ta vững vàng, không có những động tác thừa thãi của những ca sĩ nhỏ. Ban đầu, chúng tôi còn chú ý phân biệt ca từ anh ta hát, nhưng hát đến sau này, ca từ đã mất đi ý nghĩa, chúng tôi say sưa trong giọng hát của anh ta. Mặc dù trên đời có đủ loại nhạc cụ, mặc dù trên trái đất có nhiều loài động vật có thể phát ra âm thanh tuyệt đẹp, ví dụ như chim họa mi thường được nhắc đến trong tiểu thuyết Nga, ví dụ như những con cá voi đực đang gọi bạn tình nơi đại dương sâu thẳm, ví dụ như chim họa mi trong lồng của ông già Trung Quốc, giọng của chúng quả thực đều rất tuyệt vời, nhưng đều không thể so sánh với cổ họng của Thường Thiên Hồng. Thằng nhóc Mạc Ngôn đó không biết gì về nhạc phương Tây, sau này vào thành phố có lẽ đã nghe vài buổi hòa nhạc, xem vài cuốn tiểu sử nhạc sĩ, nắm được chút kiến thức âm nhạc, liền đem giọng hát của Thường Thiên Hồng so sánh với Pavarotti của Ý trong bài viết của nó. Tôi chưa từng thấy Pavarotti hát, chưa từng nghe đĩa của ông ta, tôi cũng không muốn gặp cũng không muốn nghe, tôi luôn tin rằng, giọng hát của Thường Thiên Hồng là số một thế giới, một con lừa to mồm đẳng cấp thế giới. Khi anh ta hát dưới gốc cây, lá trên cây đều rung rung nhẹ, những nốt nhạc anh ta hát ra như dải lụa bay múa trong không trung, tiếng ngọc Côn Sơn vỡ, tiếng phượng hoàng hót, lợn đực mê cuồng lợn cái nhảy múa. Nếu Mao Chủ tịch mất muộn vài năm, vở kịch này chắc chắn sẽ nổi. Trước tiên nổi ở huyện, sau đó nổi ở tỉnh, rồi vào Bắc Kinh, dựng sân khấu hát trước Thái Miếu. Khi đó Thường Thiên Hồng sẽ nổi tiếng, huyện Cao Mật sẽ không giữ được anh ta, hôn nhân giữa anh ta và Bàng Kháng Mỹ cũng có chút bấp bênh. Nhưng vở kịch này không diễn được thật là đáng tiếc, điểm này Mạc Ngôn nói được vài câu tôi đồng ý. Nó nói vở kịch này là sản phẩm của thời kỳ lịch sử đặc biệt, mang màu sắc hoang đường nhưng lại trang nghiêm, là một mẫu vật hậu hiện đại sống động. Không biết kịch bản này còn không? Không biết tập tổng phổ dày cộp đó còn không?
Nói nhiều như vậy, chuyện Thường Thiên Hồng biên kịch hát kịch, không liên quan trực tiếp đến sự phát triển của câu chuyện, điều tôi muốn kể là chiếc radio đó. Chiếc radio bán dẫn nhãn hiệu Đèn Đỏ do Nhà máy thiết bị vô tuyến số 4 thành phố Thanh Đảo sản xuất, là món quà Thường Thiên Hồng tặng Kim Long, mặc dù không nói là quà cưới, nhưng thực ra cũng là quà cưới. Tuy nói là tặng dưới danh nghĩa của Thường Thiên Hồng, nhưng chiếc radio lại là do Bàng Kháng Mỹ đi công tác ở Thanh Đảo mua giúp mang về. Tuy nói là quà tặng cho Kim Long, nhưng lại do chính tay Bàng Kháng Mỹ trao cho Hoàng Hỗ Vụ, và dạy cô cách lắp pin, công tắc, cách chọn đài. Là một con lợn thường xuyên ra khỏi ổ dạo chơi vào ban đêm, ngay trong đêm hôm đó tôi đã nhìn thấy món bảo bối này. Kim Long bày một cái bàn tại nơi họ tổ chức tiệc cưới đãi khách, thắp một chiếc đèn bão, đặt chiếc radio vào chính giữa bàn, chọn một đài có âm thanh to nhất, chất lượng âm thanh rõ nhất, để nam nữ trong trại lợn vây quanh thưởng thức, nghe âm thanh. Món đồ này là một vật to lớn hình chữ nhật dài năm mươi cm, rộng ba mươi cm, cao ba mươi lăm cm. Mặt trước là một lớp vải nhung vàng óng ánh, trên vải nhung có một nhãn hiệu Đèn Đỏ, vỏ nhìn giống như một loại gỗ cứng màu nâu. Làm công tinh xảo, kiểu dáng đẹp mắt, người nhìn thấy ai cũng muốn tiến lên sờ thử. Nhưng ai dám tiến lên sờ? Chiếc máy chính xác như vậy, giá chắc chắn không rẻ, sờ hỏng thì không đền nổi. Chỉ có Kim Long dùng một miếng vải lụa đỏ lau chùi khung viền của nó. Mọi người vây quanh, đứng cách xa ba mét, nghe từ bên trong phát ra tiếng hát sắc nhọn của một người phụ nữ: Hoa sơn đan nở rộ ôi đỏ rực rỡ~~ Cô ấy hát gì, họ không quan tâm, họ quan tâm là người phụ nữ này làm sao có thể giấu trong chiếc hộp này mà hát được? Tôi tất nhiên sẽ không ngu muội dốt nát như vậy, kiến thức điện tử mà, nhà ta ít nhiều cũng hiểu một chút. Nhà ta lúc đó không chỉ biết trên trái đất có rất nhiều radio, mà còn có tivi cao cấp hơn radio nhiều, nhà ta còn biết người Mỹ lên mặt trăng, người Liên Xô phóng tàu vũ trụ, mà sinh vật đầu tiên được phóng vào vũ trụ chính là một con lợn. "Họ" ở đây chỉ những người trong trại lợn, tất nhiên không bao gồm Mạc Ngôn, nó nhờ "Tham khảo tin tức" mà trên thông thiên văn dưới tường địa lý. Còn cả chúng nó nữa, những con chồn vàng, nhím ẩn nấp sau đống rơm, chúng cũng bị âm thanh phát ra từ chiếc hộp vuông này làm cho mê mẩn. Tôi nghe thấy một con chồn vàng cái eo thon nói với con chồn vàng đực bên cạnh: Người hát trong cái hộp kia, liệu có phải là một con chồn vàng giống như tôi không? - Cô mà cũng đòi? Phi! Con chồn vàng đực khinh bỉ nói.
Tình cảnh lúc hai giờ chiều ngày 9 tháng 9 đại khái là thế này: Chúng ta hãy nói về trời trước, trên trời mặc dù vẫn còn những đám mây đen lớn, nhưng đã cơ bản quang đãng. Hướng gió tây bắc, sức gió cấp 4-5. Gió tây bắc là chìa khóa mở trời, nông dân miền bắc đều biết. Gió tây bắc xua đuổi những đám mây đen lớn chạy cuồng cuồng về hướng đông nam, trong vườn mơ thỉnh thoảng đổ xuống những bóng đen của mây. Chúng ta hãy nói tiếp về đất: trên đất hơi nước bốc lên, rất nhiều con cóc to như móng ngựa đang bò trong vườn mơ. Sau đó chúng ta nói về người: hơn mười nhân viên trại lợn, khiêng nước vôi đã pha loãng, phun lên những chuồng lợn chưa đổ. Lợn hầu như chết sạch, triển vọng trại lợn ảm đạm, mặt mũi những người nuôi lợn đều u ám. Họ dùng nước vôi quét lên tường của tôi, còn quét lên cả cành cây mơ rủ xuống trước chuồng tôi. Vôi có thể giết được bệnh dịch tả lợn không? Đồ vớ vẩn, chỉ là chơi đùa thôi! Từ cuộc trò chuyện của họ, tôi biết bao gồm cả tôi, lợn trong trại chỉ còn lại hơn bảy mươi con. Từ khi có dịch tả đến nay, tôi cũng không dám chạy lung tung, sợ nhiễm virus. Tôi rất muốn biết, bảy mươi con lợn sống sót này, đều là giống gì. Trong số những con lợn này, có con nào cùng mẹ đẻ với tôi không? Có con nào là giống lai như Điêu Tiểu Tam không? Đúng lúc tôi đang suy nghĩ vẩn vơ, đúng lúc người nuôi lợn đang đoán già đoán non về tương lai trại lợn, đúng lúc một con lợn chết bị chôn dưới đất do ánh nắng mặt trời chiếu vào bụng phát ra tiếng kêu ục ục, đúng lúc một con chim lớn đuôi màu sắc sặc sỡ mà ngay cả kẻ hiểu biết rộng như tôi cũng chưa từng thấy bay qua tầm thấp rồi đáp xuống cây mơ vẹo vọ đã rụng sạch lá vì úng nước kia, đúng lúc Tây Môn Bạch thị chỉ vào con chim đẹp đẽ đứng trên cành cây mơ khô, cái đuôi gần như rủ xuống đất kia, vì phấn khích môi run rẩy thốt ra hai chữ "phượng hoàng", thì Kim Long ôm chiếc radio của mình, từ trong động phòng, chạy nhào ra. Mặt cậu ta xám ngoét, một bộ dạng hồn bay phách lạc, cậu ta trợn mắt, khàn giọng nói với chúng tôi: "Mao Chủ tịch chết rồi!"
Mao Chủ tịch chết rồi, đây không phải là nói nhảm sao, đây không phải là tung tin đồn sao, đây không phải là công kích ác độc sao, nói Mao Chủ tịch chết rồi chẳng phải tự tìm cái chết à? Mao Chủ tịch làm sao có thể chết? Chẳng phải nói Mao Chủ tịch ít nhất cũng có thể sống đến một trăm năm mươi tám tuổi sao? Vô số câu hỏi và chất vấn xoay vần trong lòng người Trung Quốc khi mới nghe tin này, ngay cả tôi - một con lợn này, trong lòng cũng cảm thấy vô cùng bối rối và bàng hoàng. Nhưng chúng tôi từ vẻ mặt trịnh trọng và đôi mắt đẫm lệ của Kim Long, biết cậu ta không nói dối cũng không dám nói dối, trong radio, phát thanh viên giọng thuần hậu của Đài Phát thanh Nhân dân Trung ương, dùng giọng điệu ngưng trọng có chút âm hưởng cộng hưởng mũi, báo tin Mao Chủ tịch qua đời cho toàn Đảng toàn quân và nhân dân các dân tộc cả nước. Tôi nhìn bầu trời mây cuồn cuộn, nhìn những cái cây rụng sạch lá, nhìn những chuồng lợn xiêu vẹo, nghe tiếng ếch kêu không hợp thời và tiếng bụng lợn chết nổ thỉnh thoảng vang lên từ cánh đồng, ngửi mùi tanh, mùi thối, mùi ẩm mốc, hồi tưởng lại những sự kiện kỳ lạ xảy ra liên tiếp trong vài tháng qua, nghĩ đến sự mất tích đột ngột của Điêu Tiểu Tam và những lời huyền bí nó từng nói, tôi hiểu, Mao Chủ tịch quả thực đã chết rồi.
Tình hình tiếp theo là: Kim Long hai tay nâng chiếc radio, tựa như hiếu tử bưng hũ cốt của cha, vẻ mặt nghiêm trọng đi về phía ngôi làng. Mọi người trong trại lợn đều vứt bỏ công cụ trong tay, vẻ mặt trang nghiêm đi theo cậu ta. Sự qua đời của Mao Chủ tịch, không chỉ là sự tổn thất của con người, mà còn là sự tổn thất của lợn chúng tôi. Không có Mao Chủ tịch thì không có nước Trung Quốc mới, không có nước Trung Quốc mới thì không có Trại lợn Hạnh Viên đội Tây Môn Truân, không có Trại lợn Hạnh Viên đội Tây Môn Truân thì không có Trư Thập Lục tôi đây! Vì vậy tôi đi theo Kim Long và họ lên phố, là hành động thâm tình danh chính ngôn thuận.
Lúc đó các đài phát thanh trên cả nước tự nhiên đều là một giọng nói, lúc đó thiết bị của các đài phát thanh đều đang trong trạng thái tốt, lúc đó Kim Long tự nhiên đã vặn núm âm lượng của radio đến tận cùng. Radio hiệu Đèn Đỏ dùng bốn viên pin khô 1,5V làm nguồn điện, công suất loa là 15W, trong ngôi làng yên tĩnh không có bất kỳ tiếng ồn cơ giới hóa nào, âm thanh này có thể truyền khắp cả thôn.
Kim Long mỗi khi gặp một người, đều sẽ dùng tư thế và giọng điệu bất di bất dịch mà chúng tôi đã từng thấy và từng nghe đau thương tuyên bố: "Mao Chủ tịch chết rồi!" Người nghe được tin này có người ngây người ra, có người nhe răng trợn mắt, có người lắc đầu nguầy nguậy, có người đấm ngực dậm chân, sau đó đều quay sang phía sau Kim Long, ngoan ngoãn xếp hàng ở cuối đội ngũ. Khi đến gần trung tâm ngôi làng, phía sau tôi đã xếp thành một hàng dài.
Hồng Thái Nhạc từ trụ sở đại đội đi ra, nhìn thấy cảnh tượng này, vừa định hỏi, Kim Long liền nói với ông ta: "Mao Chủ tịch chết rồi!" Phản ứng đầu tiên của Hồng Thái Nhạc là giơ nắm đấm định đấm vào miệng Kim Long, nhưng nắm đấm của ông ta dừng lại giữa không trung, ánh mắt ông ta quét qua toàn bộ già trẻ gái trai trong thôn đã đến đông đủ, nhìn thoáng qua chiếc radio đang rung lên vì âm lượng quá lớn trong vòng tay Kim Long, sau đó ông ta thu nắm đấm lại, đấm mạnh vào ngực mình, đồng thời phát ra một tiếng gào thét thê lương: "Mao Chủ tịch ơi... Người đi rồi... cuộc sống của chúng tôi biết phải làm sao đây..."
Trong radio phát ra nhạc ai điếu. Âm nhạc chậm rãi, đau thương này vừa vang lên, trước là vợ của Hoàng Đồng là Ngô Thu Hương dẫn đầu, sau đó phụ nữ cả thôn theo sau, gào khóc thành tiếng. Phụ nữ khóc ngất đi, không tránh bùn đất, ngồi phịch xuống đất - mặt đất nhanh chóng bị vỗ ra nước - có người lấy hai tay đập xuống đất - có người ngửa mặt dùng khăn tay nhỏ che miệng, có người che mắt, phát ra đủ loại tiếng khóc. Khóc một hồi thì bắt đầu có lời than: "Chúng tôi là đất, Mao Chủ tịch là trời a~~ Mao Chủ tịch vừa chết, là sập trời rồi a~~"
Trong tiếng nhạc ai điếu và tiếng khóc của phụ nữ, đàn ông có người rơi lệ bi ai, có người lặng lẽ rơi nước mắt. Ngay cả những địa chủ, phú nông, phần tử phản cách mạng đó, sau khi nghe tin này, cũng chạy đến, đứng từ xa, lặng lẽ rơi lệ.
Tôi dù sao cũng đang ở trong đường súc sinh, chịu ảnh hưởng của môi trường, tuy cũng từng hồi chua xót cay mắt, nhưng tâm trí vẫn tương đối tỉnh táo. Tôi đi lại trong kẽ người, quan sát, suy nghĩ, trong lịch sử cận đại Trung Quốc, chưa từng có cái chết của một người nào như cái chết của Mao Trạch Đông, tạo ra ảnh hưởng mạnh mẽ như vậy. Có rất nhiều người đến mẹ đẻ chết cũng không rơi một giọt nước mắt, cũng vì cái chết của Mao Trạch Đông mà khóc đỏ cả mắt. Nhưng sự việc luôn có ngoại lệ, trong hơn một nghìn người ở Tây Môn Truân, ngay cả những địa chủ, phú nông vốn được cho là có thù với Mao Trạch Đông cũng vì cái chết của ông mà khóc lóc rơi lệ, khi tất cả những người đang lao động nghe tin này đều vứt bỏ công cụ trong tay, thì lại có hai người không gào khóc thảm thiết, cũng không lặng lẽ rơi lệ, mà đang làm việc của mình, chuẩn bị cho cuộc sống tương lai của bản thân.
Hai người này, một là Hứa Bảo, một là Lam Kiểm.
Hứa Bảo trà trộn trong đám đông, đi theo tôi qua lại. Ban đầu tôi không để ý đến sự theo dõi của hắn, nhưng rất nhanh tôi đã phát hiện trong mắt hắn có tia sáng tham lam, hung ác đang nhấp nháy. Khi tôi nhận ra ánh mắt hắn cứ dán chặt vào đôi tinh hoàn sung mãn to như quả đu đủ của tôi, tôi cảm thấy sự chấn động và phẫn nộ chưa từng có. Vào thời khắc như vậy, Hứa Bảo lại đang nhắm vào tinh hoàn của tôi, có thể thấy cái chết của Mao Chủ tịch không khiến hắn cảm thấy đau buồn. Tôi nghĩ nếu tôi có thể nói cho những người đang đau buồn vì cái chết của Mao Chủ tịch biết ý đồ của Hứa Bảo, Hứa Bảo có lẽ sẽ bị quần chúng phẫn nộ đánh chết tại chỗ. Chỉ tiếc là tôi không thể phát ra tiếng người, chỉ tiếc là mọi người chỉ lo đau thương tưởng niệm, không ai chú ý đến Hứa Bảo. Cũng tốt, tôi nghĩ, Hứa Bảo, ta thừa nhận ta từng sợ ngươi, đối với thủ pháp nhanh như chớp của ngươi bây giờ ta cũng còn sợ ba phần, nhưng đã đến mức ngay cả nhân vật như Mao Chủ tịch cũng chết rồi, Trư Thập Lục ta cũng coi như đặt sinh tử ra ngoài rồi. Ta chờ ngươi, Hứa Bảo, đồ tạp chủng này, tối nay, chúng ta không phải cá chết thì là lưới rách.
Người còn lại không rơi lệ vì cái chết của Mao Trạch Đông là Lam Kiểm. Khi mọi người đang gào khóc trong ngoài đại viện nhà Tây Môn, ông ta lại một mình, ngồi trên bậc cửa căn phòng nhỏ ở gian tây, dùng một viên đá mài màu xanh, mài một chiếc liềm đầy rỉ sét. Tiếng mài dao "xoèn xoẹt xoèn xoẹt", nghe đến ghê răng mà cũng lạnh cả người, không hợp thời mà lại đầy tính ám thị. Kim Long không thể nhẫn nhịn được nữa, nhét chiếc radio vào tay vợ mình là Hoàng Hỗ Vụ, ngay trước mặt cả thôn, chạy đến trước mặt Lam Kiểm, cúi người giật lấy viên đá mài trong tay ông ta, dùng sức đập xuống đất. Viên đá mài gãy làm đôi. Kim Long nghiến răng nghiến lợi nói: "Ông còn tính là người không?!"
Lam Kiểm nheo nheo mắt, đánh giá Kim Long đang run rẩy toàn thân vì giận dữ, xách liềm, chậm rãi đứng dậy, nói: "Ông ta chết rồi, tôi vẫn phải sống tiếp. Lúa trong ruộng cần phải gặt rồi."
Kim Long cầm lấy một chiếc thùng sắt rách thủng đáy bên cạnh chuồng bò, ném về phía Lam Kiểm. Lam Kiểm cũng không né tránh, mặc cho chiếc thùng sắt đó đập vào ngực mình, rồi lại rơi xuống chân ông ta.
Kim Long tức đỏ cả mắt, vớ lấy một chiếc đòn gánh, giơ cao, định đập vào đầu Lam Kiểm, may mà được Hồng Thái Nhạc đỡ lại, mới tránh cho Lam Kiểm đầu rơi máu chảy. Hồng Thái Nhạc bất mãn nói: "Lão Lam, ông cũng quá không ra làm sao rồi!"
Trong mắt Lam Kiểm từ từ trào ra nước mắt, ông ta khuỵu hai chân xuống, quỳ trên mặt đất, bi phẫn nói: "Người yêu Mao Chủ tịch nhất, thực ra là tôi, không phải những thằng cháu như các người!"
Mọi người nhất thời không nói gì, ngẩn ngơ nhìn ông ta.
Lam Kiểm dùng tay đấm xuống đất, gào khóc thảm thiết: "Mao Chủ tịch ơi~~ tôi cũng là con dân của Người a~~ đất đai của tôi là Người chia cho tôi a~~ tôi làm ăn riêng, là Người cho tôi quyền lợi a~~"
Nghênh Xuân khóc lóc đi đến trước mặt ông ta, muốn kéo ông ta đứng dậy, nhưng đầu gối ông ta dường như mọc rễ.
Chân Nghênh Xuân mềm nhũn, quỳ trước mặt Lam Kiểm.
Trên đầu Nghênh Xuân cắm một đóa hoa cúc trắng, một con bướm lớn màu vàng, giống như một chiếc lá khô, từ cây mơ bay xuống, dập dềnh, cuối cùng đậu trên đóa cúc đó.
Đầu cắm cúc trắng, tưởng niệm người thân thiết nhất, đây là phong tục trong thôn. Phụ nữ lần lượt chạy đến trước cửa nhà Nghênh Xuân, từ khóm cúc trắng đó, ngắt lấy những bông hoa, cắm lên đầu mình. Họ có lẽ đều hy vọng con bướm lớn đó có thể bay lên đầu mình, nhưng sau khi nó đậu trên đầu Nghênh Xuân, cánh khép lại, không hề cử động nữa.