——Tôi khiêng một chiếc quạt máy đứng cũ do một đồng nghiệp tòa soạn tặng khi dọn nhà mới, Xuân Miêu bưng một chiếc lò vi sóng cũ cũng do đồng nghiệp ấy tặng, mồ hôi đầm đìa chen xuống từ xe buýt. Không tốn một đồng mà có được hai món đồ điện, tuy nóng và mệt nhưng trong lòng vẫn vô cùng vui sướng. Trạm xe cách căn phòng nhỏ chúng tôi trú ngụ còn ba dặm đường, không có xe buýt, chúng tôi tiếc tiền thuê xe kéo, đành vừa nghỉ vừa đi.
Tây An tháng sáu bụi bay mù mịt, những thị dân nóng đến phát dở cởi trần uống bia ở các quán cóc ven đường. Tôi thấy có một nhà văn phong lưu tên là Trang Hồ Điệp ngồi dưới một chiếc ô che nắng, dùng đũa gõ vàoh miệng bát, gân cổ gào vang câu Tần khang:
"Hò hét một tiếng trói ngoài lều, chẳng kìm được anh hùng cười thả phanh..."
Hai cô tình nhân thân thiết như chị em ngồi hai bên quạt mát cho hắn. Tên này mũi diều hâu mắt én, môi hếch răng hô, dung mạo quả thực chẳng lấy gì làm đẹp, nhưng cai quản phụ nữ rất giỏi. Mấy cô tình nhân của hắn người nào người nấy đều uyển chuyển thướt tha, phong lưu đa tình. Mạc Ngôn và Trang Hồ Điệp là bạn rượu thịt, thường xuyên lớn tiếng cổ súy cho hắn trên tờ báo nhỏ của nhà mình. Tôi ra hiệu cho Xuân Miêu nhìn Trang Hồ Điệp và đám tình nhân của hắn. Xuân Miêu bực bội nói: Thấy từ lâu rồi. Tôi nói phụ nữ Tây An thật ngốc. Xuân Miêu bảo, phụ nữ thiên hạ đều ngốc. Tôi cười khổ một tiếng, không nói gì.
Khi đến cái chuồng chó là căn phòng nhỏ của chúng tôi, trời đã chập tối. Mụ chủ nhà béo tròn nợ nđang tru tréo mắng chửi vì khách thuê dùng nước máy hắt xuống đất hạ nhiệt. Mà hai tên thanh niên ở trọ sát vách với chúng tôi lại cười hề hề cãi chửi nhau với mụ già béo. Tôi thấy ở cửa nơi chúng tôi ở, đứng một bóng người vừa gầy vừa cao. Nửa khuôn mặt màu xanh của hắn trong hoàng hôn trông tựa như thanh đồng. Tôi giật mình đặt quạt điện xuống đất, một luồng khí lạnh lan khắp toàn thân.
"Sao thế?" Xuân Miêu hỏi tôi.
"Giải Phóng tới rồi." Tôi nói, "Hay là, em tránh đi một lát?"
"Tránh cái gì," Xuân Miêu nói, "Sự việc cũng nên có một kết cục rồi."
Chúng tôi chỉnh đốn lại y phục đôi chút, mang theo món đồ điện cũ với tư thế trông có vẻ thoải mái hơn, đi đến trước mặt con trai.
Nó gầy, vóc dáng đã cao hơn tôi, lưng hơi còng. Thời tiết nóng nực thế này, vậy mà nó lại mặc một chiếc áo khoác đen tay dài, một chiếc quần đen, một đôi giày du lịch khó mà phân biệt nổi màu nguyên bản. Trên người nó tỏa ra mùi chua nồng, trên quần áo là những vòng mồ hôi trắng xóa. Nó không có hành lý, trong tay xách một chiếc túi nhựa màu trắng. Nhìn dáng người và nét mặt không khớp với tuổi tác của con trai, sống mũi tôi cay xè, nước mắt chực trào ra. Tôi vứt chiếc quạt hỏng đi, xông lên đầy xúc động, muốn ôm chằm lấy con trai vào lòng, nhưng thái độ lạnh nhạt hờ hững như người dưng nước lã của nó khiến cánh tay tôi cứng đờ giữa không gian, rồi nặng nề buông thõng xuống.
"Giải Phóng..." Tôi nói.
Nó lạnh lùng nhìn tôi, hình như vô cùng chán ghét việc tôi đầm đìa nước mắt. Nó nhíu đôi mày gần như dính liền vào nhau giống hệt mẹ nó, cười nhạt nói:
Them thật là giỏi đấy, lại chạy đến một nơi thế này.
Tôi há hốc miệng, cạn lời không biết đáp sao.
Xuân Miêu mở cửa, bê hai món đồ điện cũ vào nhà, bật ngọn đèn 25 oát lên, nói:
Giải Phóng, đã đến rồi thì vào nhà đi, có chuyện gì, vào nhà rồi từ từ nói.
"Tôi không có gì để nói với cô," con trai liếc nhìn vào căn phòng nhỏ của chúng tôi, nói, "Tôi cũng không vào phòng của hai người đâu."
"Giải Phóng, dù thế nào đi nữa, bố vẫn là bố con," tôi nói, "Con lặn lội đường xa đến đây, bố và dì Xuân Miêu mời con ra ngoài ăn một bữa cơm."
"Hai bố con đi mà ăn, tôi không đi," Xuân Miêu nói, "Làm chút món ngon cho nó ăn."
"Tôi không ăn cơm của hai người," con trai xốc xốc chiếc túi nhựa trong tay, nói, "Tôi tự có cơm."
"Giải Phóng..." Nước mắt tôi lại trào ra,
"Con nể mặt bố một chút đi..."
"Thôi đi thôi đi," con trai bực bội nói, "Hai người đừng tưởng là tôi hận hai người, thực ra tôi chẳng hận hai người chút nào. Tôi cũng không muốn đến tìm hai người, là mẹ bảo tôi đến."
"Cô ấy... cô ấy có khỏe không?" Tôi ngập ngừng hỏi.
"Bà ấy bị ung thư rồi," con trai trầm giọng nói. Ngừng lại một lát nó lại nói tiếp, "Bà ấy không còn sống được bao lâu nữa, hy vọng có thể gặp hai người một lần, nói là có rất nhiều điều muốn nói với hai người."
"Sao cô ấy lại bị ung thư cơ chứ?" Xuân Miêu đầm đìa nước mắt nói.
Con trai tôi liếc nhìn Xuân Miêu, lắc đầu không mấy mặn mà, rồi nói với tôi:
"Được rồi, thư tôi đã đưa tới, có về hay không, hai người tự quyết định đi."
Con trai tôi nói xong liền quay người bỏ đi.
"Giải Phóng..." Tôi túm lấy cánh tay con trai, nói, "Chúng ta đi cùng con, ngày mai đi luôn."
Con trai giằng tay ra, nói:
"Tôi không đi cùng hai người, tôi mua vé tối nay rồi."
"Chúng ta đi cùng con."
"Tôi đã nói là tôi không đi cùng hai người!"
"Vậy chúng ta tiễn con ra ga." Xuân Miêu nói.
"Không," con trai kiên quyết nói, "Không cần!"
——Vợ anh sau khi biết mình mắc bệnh ung thư, liền kiên quyết trở về Tây Môn Truân. Con trai anh khi ấy còn chưa tốt nghiệp cấp ba đã kiên quyết đòi thôi học, tự chủ trương thi vào ngành cảnh sát. Thằng bạn thân từng làm bí thư đảng ủy ở trấn Lư Điếm của anh lúc bấy giờ là chính ủy cục công an huyện. Có lẽ vì Đỗ Lỗ Văn nể tình xưa, cũng có lẽ vì con trai anh tố chất ưu tú, nó đã trúng tuyển, được sắp xếp làm việc ở đại đội hình cảnh.
Sau khi mẹ anh chết, bố anh lại chuyển về căn phòng nhỏ ở đầu phía nam Tây sương phòng, khôi phục lại lối sống cô độc kỳ quái như thời kỳ làm ăn riêng lẻ. Trong đại viện nhà họ Tây, ban ngày hoàn toàn không thấy bóng dáng ông đâu. Ông tự nấu ăn một mình, nhưng ống khói nhà ông ban ngày rất ít khi bốc khói. Thức ăn Hỗ Trợ, Bảo Phượng đưa cho, ông chưa bao giờ ăn, mặc kệ chúng mốc meo thiu thối trên bệ bếp hoặc trên bàn vuông. Chỉ đến khi đêm sâu người tĩnh, ông mới từ chiếc kang đất từ từ bò dậy, tựa như cương thi sống lại. Ông theo thói quen cũ đã dưỡng thành nhiều năm, múc một gáo nước vào nồi, thả một nắm lương thực, nấu một bát cháo nửa sống nửa chín nuốt vào bụng, hoặc đơn giản là nhai sống một nắm lương thực, uống vài ngụm nước lạnh, rồi lại quay về kang nằm.
Sau khi vợ anh chuyển về, ở căn phòng ở đầu phía bắc sương phòng nơi mẹ anh từng ở, do chị gái cô ấy là Hỗ Trợ chăm sóc sinh hoạt. Mắc trọng bệnh như vậy, tôi chưa từng nghe thấy cô ấy rên rỉ một tiếng. Cô ấy chỉ lẳng lặng nằm đó, lúc thì nhắm nghiền mắt ngủ say, lúc thì mở trừng trừng hai mắt nhìn lên trần nhà. Hỗ Trợ và Bảo Phượng sưu tầm rất nhiều bài thuốc dân gian, tỷ như dùng cóc nấu cháo, dùng phổi lợn hầm diếp cá, dùng da rắn xào trứng gà, dùng thằn lằn ngâm rượu, nhưng cô ấy cắn chặt hàm răng, từ chối ăn những thứ này. Căn phòng cô ấy ở, cách phòng của bố anh chỉ bởi một bức tường mỏng dính làm bằng thân cây cao lương trát bùn, tiếng ho và tiếng thở dốc của hai người đều có thể nghe rõ mồn một, nhưng họ chưa từng nói chuyện với nhau.
Trong phòng của bố anh, có một vò lúa mì, một vò đậu xanh, trên xà nhà còn treo hai chuỗi ngô. Sau khi Chó Đệ Nhị chết, tôi cô độc chán chường, tâm lạnh tro tàn, nếu không nằm trong ổ ngủ, thì lại đi quanh quẩn trong những gian nhà ở đại viện này. Sau khi Tây Môn Kim Long chết, Tây Môn Hoan lêu lổng ở huyện thành, thỉnh thoảng trở về một chuyến cũng là để xin tiền Hỗ Trợ. Sau khi Bàng Kháng Mỹ bị bắt, công ty của Tây Môn Kim Long bị các bộ phận có liên quan trong huyện tiếp quản, bí thư chi bộ thôn Tây Môn Truân cũng do cán bộ do huyện phái đến đảm nhiệm. Công ty của hắn sớm đã là cái khung rỗng, hàng chục triệu tiền vay ngân hàng đều bị hắn vung tay tiêu sạch, hắn không để lại chút tài sản nào cho Hỗ Trợ và Tây Môn Hoan. Thế nên khi Tây Môn Hoan vét sạch chút tiền tích góp cá nhân của Hỗ Trợ, trong đại viện hoàn toàn không còn thấy bóng dáng hắn nữa.
Bây giờ, Hỗ Trợ ở gian nhà chính của đại viện nhà họ Tây, mỗi lần tôi bước vào phòng cô ấy, luôn thấy cô ấy ngồi bên chiếc bàn Bát Tiên cắt giấy. Đôi tay cô ấy rất khéo léo, những hoa cỏ trùng cá chim muông thú dữ cắt ra con nào con nấy sống động như thật. Cô ấy kẹp những bức cắt giấy này vào giữa các tấm bìa trắng, góp đủ một trăm bức, liền mang ra phố bán cho những cửa hàng nhỏ bán đồ lưu niệm du lịch, nhờ đó mà duy trì cuộc sống đơn giản. Thỉnh thoảng, tôi cũng sẽ gặp cô ấy chải tóc. Cô ấy đứng trên ghế, mái tóc dài buông thõng chạm đất. Dáng vẻ cô ấy nghiêng cổ chải tóc khiến lồng ngực tôi xót xa, cay xè khóe mắt.
Nhà bố vợ anh cũng là nơi tôi mỗi ngày đều phải đến. Hoàng Đồng đã bị cổ trướng gan, nhìn thế này chắc cũng chẳng còn sống được bao lâu nữa. Mẹ vợ anh Ngô Thu Hương cơ thể coi như khỏe mạnh, nhưng cũng đầu bạc trắng, mắt lờ đờ, cái vẻ phong lưu của thuở nào sớm đã tan thành mây khói.
Nơi tôi đến nhiều nhất, vẫn là phòng của bố anh. Tôi nằm phục bên mép kang, đối mắt nhìn nhau với ông cụ trên kang, muôn vàn lời nói đều truyền đạt qua ánh mắt. Có lẽ đôi khi tôi cho rằng ông đã biết rõ lai lịch của tôi, bởi vì thỉnh thoảng ông sẽ lải nhải như người nói mộng:
"Chưởng quỹ già ơi, ngươi đúng là chết oan mà! Nhưng trên thế giới này, mấy chục năm nay, người chết oan đâu chỉ có một mình ngươi..."
Tôi dùng tiếng rên rỉ trầm đục đáp lại ông, nhưng ông lập tức lại nói:
"Chó già kia, ngươi ô ô cái gì? Chẳng lẽ ta nói không đúng ư?"
Trên những bắp ngô treo lủng lẳng trên đầu ông, có vài con chuột đang vô pháp vô thiên cắn phá. Đây là ngô để làm giống, đối với nông dân mà nói, nâng niu hạt giống cũng như nâng niu sinh mạng, nhưng bố anh lại hoàn toàn trái ngược, thờ ơ với việc này, ông nói:
"Cắn đi, cắn đi, trong vò có lúa mì, đậu xanh, trong túi còn có kiều mạch, giúp ta ăn hết đi, ta tiện đường lên đường..."
Vào những đêm trăng sáng, bố anh sẽ vác theo một chiếc xẻng sắt bước ra khỏi đại viện. Ra đồng lao động dưới đêm trăng, đây là thói quen nhiều năm của ông, không chỉ người Tây Môn Truân biết, mà đến cả người Cao Mật đông bắc hương cũng biết.
Mỗi lần bố anh ra ngoài, tôi luôn bất chấp mệt nhọc đi theo ông. Ông chưa bao giờ đi nơi khác. Ông chỉ đến mảnh đất một mẫu sáu của mình. Mảnh đất kiên trì năm mươi năm không lay chuyển này, suýt chút nữa đã biến thành nghĩa địa chuyên dụng. Tây Môn Náo và Bạch thị được chôn ở đây, mẹ anh được chôn ở đây, lừa được chôn ở đây, bò được chôn ở đây, lợn được chôn ở đây, chó mẹ của tôi được chôn ở đây, Tây Môn Kim Long được chôn ở đây. Nơi không có lùm mộ, mọc đầy cỏ dại. Mảnh đất này, lần đầu tiên bị bỏ hoang. Tôi dựa vào trí nhớ đã thoái hóa nghiêm trọng, tìm được nơi do chính mình chọn lựa, nằm phục ở đó, trầm đục bi thương kêu lên. Bố anh nói:
"Chó già ơi, không cần khóc nữa, ta hiểu ý ngươi rồi, ngươi chết trước ta, ta sẽ tự tay chôn ngươi ở đây. Ngươi chết sau ta, trước lúc lâm chung ta sẽ nói với chúng, bảo chúng chôn ngươi ở đây."
Bố anh hốt lên một đống đất ở phía sau ngôi mộ của mẹ anh, nói với tôi:
"Đây là chỗ của Hợp Tác."
Trăng buồn bã u uất, ánh trăng trong trẻo mát lạnh. Tôi đi theo bố anh đi dạo trong mảnh đất của ông. Có hai con gà gô có đôi có cặp bị làm kinh động, vỗ phành phạch cánh bay sang mảnh đất nhà người khác. Chúng xé toạc ra hai khe hở trong ánh trăng, nhưng chớp mắt lại bị ánh trăng khỏa lấp đi. Về phía bắc những ngôi mộ của người nhà họ Tây, cách đó khoảng mấy chục mét, bố anh đứng khựng lại, đảo mắt nhìn xung quanh, ngắm nghía một lát, dậm dậm chân xuống mảnh đất dưới chân, nói:
"Đây là chỗ của ta."
Tiếp đó ông liền bắt đầu đào. Ông đào một cái hố dài chừng hai mét, rộng chừng một mét, đào xuống chừng nửa mét thì dừng lại. Ông nằm vào cái hố nông này, ngẩng đầu nhìn vầng trăng, nghỉ ngơi khoảng nửa tiếng, rồi từ trong hố bò lên, nói với tôi:
"Chó già, ngươi làm chứng, trăng cũng làm chứng, chỗ này, ta đã nằm qua, chiếm rồi, không ai cướp đi được nữa."
Bố anh lại áng chừng chiều dài thân mình tôi rồi đào một cái hố ở nơi tôi đang nằm phục. Tôi thuận theo ý ông, nhảy xuống hố, nằm chừng một lát rồi lại trèo lên. Bố anh nói:
"Chó già, chỗ này thuộc về ngươi rồi, ta và trăng làm chứng cho ngươi."
Khi chúng tôi được ánh trăng bầu bạn, đi dọc theo con đường trên đê sông lớn trở về đại viện nhà họ Tây, thì đã là nửa đêm về sáng tiếng gà gáy canh đầu. Mấy chục con chó trong thôn, chịu ảnh hưởng của lũ chó thành phố, đang tổ chức dạ hội trăng ròn ở quảng trường trước đại viện. Tôi thấy chúng vây quanh thành một vòng tròn, giữa vòng tròn có một con chó cái cổ buộc khăn lụa đỏ đang ở đó cất tiếng ca hát hướng về vầng trăng. Đương nhiên, tiếng ca của nó lọt vào tai con người thì đó là tiếng chó sủa điên cuồng, nhưng thực ra giọng hát của nó trong trẻo uyển chuyển, giai điệu hay tuyệt, ca từ đầy tính thơ. Ý đại khái trong ca từ của nó là: Trăng ơi là trăng, người làm ta đau thương... Gái ơi là gái, ta vì người phát cuồng...
Đêm hôm đó, bố anh và vợ anh lần thứ hai đối thoại qua bức tường ngăn cách. Bố anh gõ gõ bức tường ngăn cách, nói:
"Mẹ của Giải Phóng."
"Con nghe thấy rồi, bố, bố cứ nói đi."
"Chỗ của con ta đã chọn giúp con rồi, ở ngay phía nam ngôi mộ của mẹ con mười bước chân."
"Bố, con yên tâm rồi. Con sống là người nhà họ Tây, chết là ma nhà họ Tây."
——Mặc dù biết cô ấy sẽ không ăn những thứ chúng tôi mua, nhưng chúng tôi vẫn đem tất cả những gì mình có mua một đống lớn "đồ bổ". Giải Phóng mặc một bộ cảnh phục rộng thùng thình, lái một chiếc mô tô cảnh sát có thuyền bên chở chúng tôi trở về Tây Môn Truân. Xuân Miêu ngồi ở chiếc thuyền bên, bên người nhét đầy, trong ngực ôm những chiếc hộp và túi xách sặc sỡ đủ màu. Tôi ngồi phía sau con trai, hai tay bám chặt lấy thanh sắt kia. Giải Phóng thần sắc nghiêm nghị, ánh mắt lạnh băng, tuy cảnh phục không mấy vừa người nhưng cũng có vẻ oai nghiêm. Khuôn mặt màu xanh và bộ cảnh phục xanh sẫm của nó rất xứng đôi với nhau. Con trai ơi, con đã chọn đúng nghề rồi, sắc xanh này của chúng ta, chính là gương mặt chí công vô tư của người thực thi pháp luật đấy.
Những cây bạch quả ven đường đều lớn bằng miệng bát, dải phân cách giữa đường những khóm tường vi trắng sữa hoặc đỏ thẫm, hoa xum xuê trĩu nặng cành. Mấy năm không về, Tây Môn Truân quả nhiên đã thay đổi hoàn toàn diện mạo. Cho nên tôi nghĩ, nói Tây Môn Kim Long và Bàng Kháng Mỹ không làm một chút chuyện tốt nào, rõ ràng cũng không phải là thái độ khách quan.
Con trai dừng mô tô trước cổng đại viện nhà họ Tây, dẫn chúng tôi đi thẳng vào giữa sân, lạnh lùng hỏi:
"Là thăm ông nội trước hay là thăm mẹ tôi trước?"
Tôi ngập ngừng giây lát, nói:
"Theo quy củ cũ, vẫn thăm ông nội con trước đi."
Cửa phòng của bố đóng kín mít. Giải Phóng bước lên, đập mạnh vào cánh cửa gỗ. Trong phòng không có bất kỳ hồi âm nào. Giải Phóng lại di chuyển đến bên ô cửa sổ nhỏ ấy, gõ vào khung cửa sổ nói:
"Ông nội, con là Giải Phóng, bố con đã về rồi."
Trong phòng chìm vào im lặng, cuối cùng truyền ra một tiếng thở dài thê lương.
"Bố, đứa con bất hiếu của bố đã về rồi đây," tôi quỳ gối bên cửa sổ của bố, ——Xuân Miêu cũng quỳ xuống theo tôi—— tôi đầm đìa nước mắt nói, "Bố, bố mở cửa đi, cho con nhìn bố một cái..."
"Ta không còn mặt mũi nào gặp ngươi nữa," bố nói,
"Ta chỉ dặn dò ngươi vài chuyện, ngươi có đang nghe không?"
"Con đang nghe đây, bố..."
"Mộ của mẹ Giải Phóng, ở phía nam mộ của mẹ ngươi mười bước chân, ta đã đắp một đống đất làm dấu hiệu rồi. Ngôi mộ của con chó già đó, ở phía tây mộ lợn, ta đã đào sẵn một cái huyệt cho nó rồi. Mộ của ta, ở phía bắc mộ của mẹ ngươi ba mươi bước, huyệt ta cũng đã đào hòm hòm rồi. Sau khi ta chết, không dùng quan tài, cũng không dùng kèn trống, họ hàng bạn bè cũng không cần đi cáo phó, ngươi tìm một chiếc chiếu sậy, cuốn ta lại lặng lẽ chôn đi là được. Lương thực trong vò của ta, ngươi đổ hết vào huyệt mộ, để lương thực che lấp cơ thể ta che lấp khuôn mặt ta. Đây là lương thực sản sinh từ mảnh đất của ta, thì vẫn nên trở về với mảnh đất của ta. Ta chết rồi không ai được phép khóc, có gì mà phải khóc. Còn về mẹ của Giải Phóng, ngươi muốn tống táng thế nào thì tùy, ta không quản. Nếu ngươi còn chút hiếu tâm, thì cứ làm theo những gì ta nói!"
"Bố, con nhớ kỹ rồi, con nhất định sẽ làm theo những gì bố nói, bố, bố mở cửa ra, để con trai nhìn bố một cái đi..."
"Đi thăm vợ con đi, cô ta chẳng còn mấy ngày nữa đâu," bố nói, "Ta tự áng chừng mình vẫn có thể sống thêm một năm rưỡi, trước mắt chưa chết được đâu."
Tôi và Xuân Miêu đứng trước chiếc kang của Hợp Tác. Giải Phóng gọi một tiếng mẹ, rồi quay người đi thẳng ra sân. Hợp Tác nghe thấy chúng tôi về, rõ ràng đã chuẩn bị từ trước. Cô ấy mặc một chiếc áo vạt chéo màu xanh sẫm ——đó là di vật của mẹ tôi—— mái tóc chải chuốt mượt mà, khuôn mặt rửa sạch sẽ, ngồi trên kang. Nhưng cô ấy đã gầy trơ xương, trên mặt dường như chỉ còn một lớp da vàng, che đậy bộ khung xương nhô rõ mồn một. Xuân Miêu nghẹn ngào gọi một tiếng đại tỷ, rồi đặt những hộp, túi kia lên mép kang.
"Chỉ thích uổng công tiêu tiền những thứ này," Hợp Tác nói, "Lát nữa lúc đi thì mang về mà trả lại."
"Hợp Tác..." Tôi đầm đìa nước mắt nói, "Là anh hại em ra nông nỗi này..."
"Đã đến mức này rồi, còn nói những chuyện này làm gì?" Cô ấy nói, "Hai người các anh chị, những năm nay cũng chịu khổ rồi," cô ấy nhìn Xuân Miêu, nói, "Cô cũng già đi rồi," lại nhìn tôi nói, "Tóc anh cũng chẳng còn mấy sợi đen nữa..." Cô ấy vừa nói vừa ho, mặt nghẹn đỏ tàn, sau một trận tanh mùi máu tươi, lại chuyển sang màu vàng nghệ.
"Đại tỷ, chị nằm xuống đi..." Xuân Miêu nói.
"Đại tỷ, em không đi nữa, em ở lại đây chăm sóc chị..." Xuân Miêu phủ phục bên mép kang khóc nức nở nói.
"Tôi không gánh nổi đâu..." Hợp Tác xua xua tay, "Tôi bảo Giải Phóng tìm hai người về, chính là muốn nói với hai người, tôi không còn sống được mấy ngày nữa, hai người cũng không cần phải trốn chui trốn lủi nữa... Cũng là tôi hồ đồ, ban đầu sao lại không thành toàn cho hai người chứ..."
"Đại tỷ..." Xuân Miêu khóc nức nở nói, "Đều là lỗi của em..."
"Không ai có lỗi cả..." Hợp Tác nói, "Đây là ông trời sớm đã an bài từ trước, số mệnh đã định là thế, sao có thể trốn tránh được chứ..."
"Hợp Tác," tôi nói, "Em đừng nản lòng, chúng ta đi bệnh viện lớn, tìm bác sĩ giỏi..."
Cô ấy cười thê thảm, nói:
Giải Phóng, hai chúng ta cũng coi như nghĩa vợ chồng một trận, sau khi tôi chết, anh hãy đối xử thật tốt với cô ấy... Cô ấy quả thực cũng là một người tốt, phụ nữ đi theo anh, chưa từng có ngày tháng nào được hưởng phúc... Cầu xin hai người hãy chăm sóc Giải Phóng thật tốt, đứa trẻ này cũng theo chúng tôi mà chịu đủ mọi cay đắng rồi...
Lúc này, tôi nghe thấy con trai đang sụt sịt hắt hơi thật to ngoài sân.
Ba ngày sau, Hợp Tác chết.
Sau tang lễ, con trai tôi ôm lấy cổ con chó già, ngồi trước mộ mẹ nó, không khóc, cũng không nhúc nhích, cứ ngồi từ trưa cho đến hoàng hôn.
Vợ chồng Hoàng Đồng giống như bố tôi, đóng cửa không gặp tôi. Tôi quỳ gối trước cổng nhà họ, dập đầu lạy ba cái thật kêu.
Hai tháng sau, Hoàng Đồng chết.
Đêm hôm đó, Ngô Thu Hương thắt cổ tự vẫn trên cành khô nghiêng về phía đông nam của cây hòn hò nằm giữa đại viện.
Lo liệu xong tang sự của bố mẹ vợ, tôi và Xuân Miêu liền ở lại đại viện nhà họ Tây. Chúng tôi ở trong hai gian sương phòng mà mẹ và Hợp Tác từng ở, cách một bức tường chắn với bố. Bố ban ngày tuyệt nhiên không ra khỏi cửa, ban đêm, chúng tôi nhìn qua khung cửa sổ, thỉnh thoảng có thể nhìn thấy bóng lưng còng cõi của ông. Con chó già ấy hình bóng không rời với ông.
Tuân theo di ngôn của Thu Hương, chúng tôi an táng bà ở phía bên phải nơi hợp táng của Tây Môn Náo và Bạch thị, Tây Môn Náo và những người phụ nữ của ông, cuối cùng cũng được đoàn tụ dưới âm phủ. Còn Hoàng Đồng thì sao? Chúng tôi chôn cất ông ấy ở nghĩa trang trong thôn, mộ của ông ấy cách mộ của Hồng Thái Nhạc chưa đầy hai mét.
——Ngày 5 tháng 10 năm 1998, là ngày Rằm tháng Tám năm Mậu Dần, Tết Trung Thu. Tối hôm đó, những người trong đại viện nhà họ Tây cuối cùng cũng tề tựu đông đủ. Giải Phóng cưỡi mô tô từ huyện thành vội vã chạy về, trong chiếc thuyền bên của xe mô tô chở theo hai hộp bánh trung thu, một quả dưa hấu. Bảo Phượng và Mã Cải Cách cũng tới. Ngày hôm nay, cũng là ngày anh Lam Giải Phóng và Bàng Xuân Miêu đi đăng ký kết hôn, trải qua bao đày đọa, cuối cùng người có tình lại thành đôi, đến cả con chó già tôi đây cũng mừng cho hai người. Hai người quỳ trước cửa sổ của bố, thiết tha khẩn cầu:
"Bố... chúng con kết hôn rồi, chúng con là vợ chồng hợp pháp rồi, chúng con sẽ không bao giờ làm mất mặt người cao tuổi nữa đâu... Bố... bố mở cửa ra, nhận lấy lạy của vợ chồng con trai nhé..."
Cánh cửa mục nát của bố cuối cùng cũng mở ra. Hai người quỳ gối lết đến trước cửa, giơ cao tờ giấy chứng nhận kết hôn đỏ thắm trong tay lên.
"Bố..." Anh nói.
"Bố..." Xuân Miêu nói.
Bố tay vịn khung cửa, khuôn mặt xanh co giật không ngừng, chòm râu xanh run lẩy bẩy, giọt nước mắt xanh tuôn rơi khỏi hốc mắt xanh. Ánh trăng trung thu đã tỏa ra hào quang màu xanh. Bố run rẩy nói:
"Đứng lên đi... các người cuối cùng cũng tu thành chính quả rồi... Ta cũng không còn tâm sự gì nữa rồi..."
Tiệc đoàn viên Trung Thu được bày dưới gốc cây hòe, trên chiếc bàn Bát Tiên bày biện bánh trung thu, dưa hấu và rất nhiều món ăn ngon. Bố ngồi ở hướng bắc, tôi ngồi xổm bên cạnh bố. Hướng đông là anh và Xuân Miêu, hướng tây là Bảo Phượng và Cải Cách, hướng nam là Giải Phóng và Hỗ Trợ. Vầng trăng trung thu vừa to vừa tròn, chiếu rọi vạn vật trong đại viện nhà họ Tây. Cây hòe lớn ấy đã chết khô từ nhiều năm trước, nhưng sau khi bước sang tháng Tám, ở giữa một số cành cây, lại mọc ra những chiếc lá non xanh mơn mởn.
Bố nâng một chén rượu, hắt lên hướng mặt trăng. Vầng trăng khẽ rung lên. Ánh trăng đột nhiên tối sầm lại, tựa như có một tầng sương che khuất khuôn mặt nó, chốc lát sau, ánh trăng lại sáng trở lại, ôn nhu hơn, tiêu điều quạnh quẽ hơn, mọi thứ trong sân, nhà cửa, cây cối, con người, con chó, thảy đều tựa như ngâm mình trong dòng mực lam nhạt trong suốt.
Bố tưới chén rượu thứ hai xuống mặt đất.
Bố đổ chén rượu thứ ba vào miệng tôi. Đây là rượu vang đỏ Mật Thủy do những người bạn của Mạc Ngôn thuê thợ làm rượu người Đức ủ, sắc đỏ sậm, hương thơm nồng nàn, vị hơi chát đắng, một chén trôi vào cổ họng, vô tận tang thương ùa về trong tim.
——Đây là đêm đầu tiên tôi và Xuân Miêu trở thành vợ chồng hợp pháp. Lòng chúng tôi cảm khái muôn vàn, rất lâu vẫn khó lòng chợp mắt. Nước ánh trăng len lỏi qua mọi khe hở tràn vào phòng, nhấn chìm chúng tôi. Tôi và Xuân Miêu quỳ trần truồng trên chiếc kang mà mẹ tôi và Hợp Tác từng ngủ, ngắm nghía khuôn mặt và cơ thể của đối phương, tựa như mới quen nhau lần đầu. Tôi thầm cầu phúc: Mẹ, Hợp Tác, tôi biết hai người đang nhìn chúng tôi, hai người đã hy sinh bản thân, ban hạnh phúc cho chúng tôi. Tôi khẽ nói nhỏ với Xuân Miêu:
"Miêu Miêu, chúng mình ân ái đi, để mẹ và Hợp Tác xem, họ biết chúng mình hạnh phúc hòa hợp, có thể yên tâm ra đi rồi..."
Chúng tôi ôm chặt lấy nhau, giống như hai con cá giao hoan cuộn trào trong làn nước ánh trăng, chúng tôi mang theo nước mắt biết ơn mà giao hợp, cơ thể bay bổng lên, bay ra ngoài cửa sổ, bay đến độ cao ngang bằng với vầng trăng, dưới thân là muôn nhà đèn đóm và đại địa sắc tím. Chúng tôi nhìn thấy: Mẹ, Hợp Tác, Hoàng Đồng, Thu Hương, mẹ của Xuân Miêu, Tây Môn Kim Long, Hồng Thái Nhạc, Bạch thị... bọn họ đều cưỡi trên những con chim lớn màu trắng, bay vút lên khoảng không hư không mà tầm mắt chúng tôi không nhìn thấy được...
——Nửa đêm về sáng, bố dẫn tôi bước ra khỏi đại viện nhà họ Tây. Bây giờ bố đã đích xác biết được kiếp trước kiếp này của tôi. Ông đứng cùng tôi ở cửa đại viện, lưu luyến khôn nguôi, mà cũng có vẻ như không hề lưu luyến nhìn vạn vật trong sân. Chúng tôi bước về phía mảnh đất kia, vầng trăng đã treo thấp lơ lửng ở đó chờ đợi chúng tôi.
Đến khi chúng tôi cuối cùng cũng đặt chân đến mảnh đất rộng một mẫu sáu, tựa như đúc bằng vàng ấy, vầng trăng đã thay đổi màu sắc. Nó thoạt đầu biến thành sắc tím nhạt như hoa cà, rồi lại từ từ biến thành màu lam biếc. Lúc này, xung quanh trên dưới trái phải của chúng tôi, ánh trăng tựa như làn nước biển xanh thẳm dung hòa làm một với bầu trời bao la, mà chúng tôi, chính là những sinh vật nhỏ bé dưới đáy biển này.
Bố nằm xuống huyệt mộ của mình, dịu dàng nói với tôi:
"Chưởng quỹ, ngươi cũng đi đi."
Tôi đi đến trước huyệt mộ của chính mình, nhảy xuống, chìm xuống, chìm thẳng vào cung điện màu xanh lam rực rỡ ánh đèn. Các âm sai trong điện đều đang ghé tai nói nhỏ. Diêm Vương trên đại sảnh, là một gương mặt xa lạ. Chưa đợi tôi mở miệng hắn đã nói:
"Tây Môn Náo, mọi tình huống của ngươi, ta đều biết hết rồi, trong lòng ngươi, bây giờ còn thù hận không?"
Tôi ngập ngừng một lát, lắc đầu.
Trên thế giới này, người mang trong mình thù hận quá nhiều quá nhiều rồi," Diêm Vương bi thương nói, "Chúng ta không muốn những linh hồn mang thù hận lại đầu thai làm người nữa, nhưng luôn có những linh hồn mang thù hận lọt lưới."
"Tôi đã không còn thù hận nữa rồi, đại vương!"
"Không, ta nhìn ra từ trong đôi mắt của ngươi, vẫn còn một chút cặn bã thù hận đang lóe lên," Diêm Vương nói, "Ta sẽ cho ngươi luân hồi một lần nữa trong súc sinh đạo, nhưng lần này là loài linh trưởng, đã rất gần với con người rồi, nói thật cho ngươi biết, là một con khỉ, thời gian rất ngắn, chỉ có hai năm. Hy vọng ngươi trong hai năm này, trút sạch mọi thù hận ra, rồi sau đó, chính là thời khắc ngươi được làm người một lần nữa."
——Tuân theo di chúc của bố, chúng tôi đem lúa mì, đậu xanh trong vò và thóc, kiều mạch trong túi cũng như ngô treo trên xà nhà, vãi tung tóe xuống huyệt mộ của bố. Để những hạt lương thực trân quý này, che khuất thân thể và khuôn mặt của bố. Chúng tôi cũng vãi một ít lương thực ở huyệt mộ của chó, mặc dù trong di chúc của bố không có điều khoản này. Chúng tôi đắn đo đắn đi đắn lại, cuối cùng vẫn trái với di nguyện của bố, dựng một tấm bia mộ trước mộ ông, văn bia do Mạc Ngôn soạn thảo, do người thợ đá già tay nghề cao siêu tên Hàn Sơn trong thời đại con lừa đục khắc lên đá:
Tất cả mọi thứ đến từ đất đai đều sẽ trở về với đất đai.