[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Ngày xửa ngày xưa, có một vị vua nổi tiếng khắp vùng vì sự thông thái. Không có gì giấu được ngài, và dường như tin tức về những chuyện cơ mật nhất đều được gió mang đến tai ngài. Nhưng ngài có một thói quen lạ lùng: mỗi ngày sau bữa tối, khi bàn ăn đã dọn sạch và không còn ai ở lại, một tên đầy tớ trung thành phải dâng cho ngài thêm một món ăn nữa. Tuy nhiên, món ăn ấy được đậy kín, đến cả người hầu cũng không biết bên trong có gì, và chẳng ai hay biết cả, bởi nhà vua không bao giờ mở nắp để ăn cho đến khi chỉ còn lại một mình.

Chuyện này cứ thế kéo dài mãi, cho đến một hôm, người đầy tớ có nhiệm vụ dọn đĩa ăn bỗng nổi lên lòng tò mò không sao cưỡng lại được, đành mang đĩa ăn về phòng mình. Khi đã cẩn thận khóa cửa lại, anh ta nhấc nắp đậy lên và thấy một con rắn trắng nằm trên đĩa. Thế nhưng, khi nhìn thấy nó, anh không kiềm chế được ước muốn nếm thử, liền cắt một miếng nhỏ đưa vào miệng. Vừa chạm vào lưỡi, anh đã nghe thấy tiếng thì thầm kỳ lạ của những giọng nói nhỏ xíu bên ngoài cửa sổ. Anh bước ra lắng nghe và nhận ra đó là đám chim sẻ đang trò chuyện với nhau, kể cho nhau nghe đủ thứ chuyện chúng nhìn thấy ngoài đồng nội và trong rừng sâu. Việc ăn thịt con rắn đã ban cho anh khả năng hiểu được ngôn ngữ loài vật.

Lại nói, đúng vào ngày hôm nay, hoàng hậu mất đi chiếc nhẫn đẹp nhất của mình, và sự nghi ngờ trộm cắp đổ dồn lên người đầy tớ trung thành này, kẻ vốn được phép đi lại khắp nơi. Nhà vua liền truyền lệnh giải anh ta lên trước mặt, giận dữ đe dọa rằng nếu trước ngày mai không chỉ đích danh kẻ trộm, chính anh sẽ bị coi là có tội và phải chịu án tử. Mọi lời thanh minh về sự vô tội của anh đều trở thành vô ích; anh bị đuổi lui mà không nhận được một câu trả lời khả dĩ hơn.

Trong cơn khốn cùng và sợ hãi, anh đi ra khoảng sân trong, ngẫm nghĩ xem làm cách nào để cứu lấy bản thân khỏi kiếp nạn này. Lúc bấy giờ, mấy con vịt đang thản nhiên ngồi nghỉ bên bờ sui; trong lúc dùng mỏ rỉa lông cho mượt, chúng râm ran trò chuyện với nhau. Người đầy tớ đứng lại lắng nghe. Chúng đang kể cho nhau nghe về những nơi chúng đã lạch bạch đi dạo suốt cả buổi sáng và tìm được những món ăn ngon thế nào; rồi một con cất giọng thở dài: “Cái gì cứ nặng trĩu trong dạ dày tớ thế này; lúc ăn vội ăn vàng, tớ nuốt nhầm cả chiếc nhẫn nằm dưới cửa sổ của hoàng hậu.” Người đầy tớ liền tóm cổ nó, mang vào nhà bếp và bảo bác đầu bếp: “Đây có con vịt ngon lắm, làm thịt nó đi bác.” “Được,” bác đầu bếp vừa nói vừa cân con vịt trên tay, “nó chẳng tiếc công vỗ béo bản thân, chờ quay lâu lắm rồi đây.” Thế là bác cắt cổ con vịt, và khi nó đang được làm lông để đem lên quay, người ta tìm thấy chiếc nhẫn của hoàng hậu nằm ngay trong bụng nó.

Bây giờ thì người đầy tớ dễ dàng chứng minh được sự vô tội của mình; và nhà vua, để tạ lỗi cho sự oan ức vừa qua, cho phép anh đòi một điều ước, đồng thời hứa ban cho anh vị trí cao quý nhất triều đình mà anh mong muốn. Người đầy tớ từ chối tất cả, chỉ xin một con ngựa và ít tiền đi đường, bởi anh có ý định chu du thiên hạ, đi đây đi đó một thời gian. Khi thỉnh cầu được chấp thuận, anh lên đường, và hôm nọ đến một cái ao, nơi anh thấy ba con cá mắc kẹt trong đám sậy đang ngớp ngoác vì thiếu nước. Dù người ta vẫn bảo cá là loài câm lặng, anh lại nghe thấy chúng than thở rằng chúng phải chết một cách thảm thương nhường ấy, và vì có một trái tim nhân hậu, anh liền xuống ngựa thả ba tù nhân trở lại làn nước. Chúng tung tăng bơi lội mừng rỡ, ngoi đầu lên và kêu lên rằng: “Chúng tôi sẽ nhớ ơn anh và báo đắp cho ơn cứu mạng này!”

Anh tiếp tục lên đường, và một lát sau, anh có cảm giác như nghe thấy tiếng ai đó dưới lớp cát sát chân mình. Anh lắng nghe, và nghe thấy một vị vua kiến đang cằn nhằn: “Sao loài người với những con thú vụng về của họ lại không chịu tránh xa thân thể chúng ta chứ? Con ngựa ngốc nghếch với những cái móng nặng nề kia cứ giẫm đạp nát bét thần dân của ta không chút thương tiếc!” Thế là anh bèn rẽ sang lối đi bên cạnh, và vị vua kiến cất tiếng gọi theo: “Chúng tôi sẽ nhớ ơn anh—ơn nghĩa đền đáp lẫn nhau mà!”

Con đường dẫn anh vào một khu rừng, và ở đó anh thấy hai con quạ già đang đứng bên tổ của chúng, đẩy những đứa con ra ngoài. “Biến đi, lũ vô tích sự, ăn hại các ngươi!” chúng la hét; “bọn ta không thể kiếm ăn nuôi các ngươi được nữa; các ngươi đã lớn xác rồi, hãy tự lo lấy thân đi.” Nhưng những con quạ non tội nghiệp nằm bẹp dưới đất, đập đập đôi cánh và kêu lên: “Ôi, chúng con mới là những đứa con chim bất lực làm sao! Chúng con phải tự bươn chải mà lại chẳng biết bay! Biết làm sao ngoài việc nằm đây chờ chết đói chứ?” Thế là anh thanh niên tốt bụng xuống ngựa, rút gươm kết liễu nó rồi quăng cho bầy quạ làm thức ăn. Chúng liền nhảyót lại gần, thỏa thuê ăn uống và kêu lên: “Chúng tôi sẽ nhớ ơn anh—ơn nghĩa đền đáp lẫn nhau mà!”

Và giờ đây anh phải tự dùng đôi chân của mình để đi, sau khi đi một quãng đường dài, anh đến một thành phố lớn. Nơi đường phố náo nhiệt đông đúc người qua lại, một kẻ cưỡi ngựa phi tới, lớn tiếng hô vang: “Công chúa muốn tìm phò mã; nhưng kẻ nào muốn cầu hôn nàng phải vượt qua một thử thách khó khăn, và nếu không thành công sẽ phải đánh đổi bằng mạng sống.” Đã có nhiều kẻ thử sức nhưng đều vô ích; thế nhưng khi chàng thanh niên nhìn thấy công chúa, vẻ đẹp tuyệt trần của nàng khiến anh quên hết mọi hiểm nguy, tiến thẳng đến trước mặt nhà vua và tuyên bố xin làm người cầu hôn.

Thế là anh được dẫn ra bờ biển, một chiếc nhẫn vàng bị ném xuống nước ngay trước mắt anh; rồi nhà vua truyền lệnh cho anh phải lặn tìm chiếc nhẫn ấy từ đáy biển lên, kèm theo lời đe dọa: “Nếu ngươi tay không ngoi lên, ngươi sẽ bị ném xuống đó hết lần này đến lần khác cho đến khi bỏ mạng giữa những con sóng dữ.” Mọi người đều thương xót cho chàng trai khôi ngô; rồi họ rời đi, để lại anh đứng lủi thủi một mình bên bờ biển.

Anh đứng trên bờ suy tính xem nên làm gì, thì đột nhiên nhìn thấy ba con cá bơi về phía mình, hóa ra đó chính là ba con cá mà anh từng cứu mạng. Con ở giữa ngậm một cái vỏ sò trong miệng, thả nó lên bờ ngay dưới chân chàng trai, và khi anh nhặt lên rồi mở ra, chiếc nhẫn vàng đang nằm gọn trong vỏ sò. Tràn ngập niềm vui, anh mang nó đến dâng cho nhà vua và chờ đợi phần thưởng đã hứa.

Nhưng khi vị công chúa kiêu kỳ nhận ra anh không môn đăng hộ đối với mình, nàng khinh bỉ anh và đòi hỏi anh phải vượt qua thêm một thử thách nữa. Nàng bước xuống khu vườn, tự tay rải mười bao hạt kê trên thảm cỏ; rồi nàng bảo: “Ngày mai trước khi mặt trời mọc, số hạt này phải được nhặt sạch sẽ, không được thiếu dù chỉ một hạt.”

Chàng thanh niên ngồi xuống khu vườn, tự hỏi làm thế nào có thể hoàn thành nổi nhiệm vụ này, nhưng nghĩ mãi chẳng ra cách gì, anh cứ thế ngồi đó trong nỗi buồn rầu chờ đợi ánh bình minh đưa mình đoạn trường đến cõi chết. Thế nhưng, ngay khi những tia nắng đầu tiên chiếu rọi vào khu vườn, anh nhìn thấy cả mười chiếc bao xếp cạnh nhau, đầy ắp và không thiếu lấy một hạt. Vị vua kiến đã đến vào ban đêm cùng hàng vạn hàng triệu con kiến, và những sinh vật biết ơn ấy bằng sự siêng năng tuyệt vời đã nhặt sạch tất cả số hạt kê rồi gom vào các bao.

Chẳng mấy chốc, chính con gái nhà vua bước xuống vườn, không khỏi kinh ngạc khi thấy chàng trai trẻ đã hoàn thành nhiệm vụ mình giao phó. Nhưng nàng vẫn chưa khuất phục được trái tim kiêu ngạo của mình, bèn nói: “Dù hắn đã vượt qua cả hai thử thách, hắn vẫn chưa thể làm chồng ta cho đến khi mang về cho ta một quả táo từ Cây Sự Sống.” Chàng thanh niên không biết Cây Sự Sống mọc ở nơi nào, nhưng anh vẫn lên đường, sẵn sàng đi mãi đến khi đôi chân không còn bước nổi, dẫu chẳng mảy may hy vọng tìm thấy nó. Sau khi bôn ba qua ba vương quốc, vào một buổi tối, anh đến một khu rừng và nằm xuống dưới gốc cây để ngủ. Nhưng anh nghe thấy tiếng xào xạc trên cành lá, và một quả táo vàng rơi thỏm vào tay anh. Cùng lúc đó, ba con quạ sà xuống, đậu trên đầu gối anh và cất tiếng: “Chúng tôi chính là ba con quạ non mà anh đã cứu đói ngày trước; khi đã lớn khôn và nghe tin anh đang tìm Quả Táo Vàng, chúng tôi đã bay qua biển đến tận cùng thế giới, nơi Cây Sự Sống đứng sừng sững, và mang quả táo này về cho anh.” Chàng trai tràn ngập niềm vui, quay gót trở về, mang Quả Táo Vàng dâng lên người con gái đẹp của nhà vua, lúc này thì nàng chẳng còn lý do gì để thoái thác nữa. Họ cắt đôi Quả Táo Sống và cùng nhau ăn; và thế là trái tim nàng tràn ngập tình yêu dành cho anh, để rồi họ sống bên nhau hạnh phúc trọn đời trong sự bình yên viên mãn.