Một con mèo nọ làm quen với một con chuột, và đã thổ lộ biết bao lời tha thiết về tình thắm thiết cũng như lòng gắn bó sâu nặng mà nó dành cho cô chuột, đến mức cuối cùng chuột ta đã đồng ý cùng mèo về sống chung một nhà và quản lý gia thất.
– Nhưng chúng ta phải chuẩn bị chút ít lương thực cho mùa đông, kẻo rồi sẽ phải chịu đói kém, mèo bảo; còn chị chuột nhỏ kia, chị không thể đi loanh khắc mọi nơi đâu, không thì thế nào có ngày cũng mắc bẫy đấy. Lời khuyên bảo phải quấy ấy liền được nghe theo, và một vại mỡ đã được mua về, nhưng ngặt nỗi hai bên lại chẳng biết nên cất nó vào đâu. Cuối cùng, sau bao hồi đắn đo suy tính, mèo lên tiếng: – Tớ chẳng thấy nơi nào cất trữ an toàn hơn là ở nhà thờ, bởi chẳng một ai dám bén mảng tới đó mà tướt đoạt bất cứ thứ gì. Chúng ta sẽ đặt nó dưới bệ thờ, và cứ để đấy cho đến khi thực sự túng thiếu mới động đến. Thế là vại mỡ được đem đi cất giữ nơi an toàn, nhưng chẳng bao lâu sau, mèo ta đã thèm thuồng đến tột độ, bèn nói với chuột rằng: – Tớ muốn nói với cậu điều này nhé, chuột nhỏ ơi; cô em họ của tớ vừa sinh hạ được một cậu quý tử, và đã ngỏ lời mời tớ làm mẹ đỡ đầu; đứa bé có bộ lông trắng phau điểm những đốm nâu, và tớ sẽ là người bế nó trên tay bên bồn nước thánh trong lễ rửa tội đấy. Cậu cho phép tớ ra ngoài hôm nay nhé, còn nhà cửa thì cậu tự trông nom lấy vậy. – Vâng, vâng, chuột ta đáp, chị cứ đi đi, dẫu có được món gì ngon vật lạ để lót dạ, xin hãy nhớ đến em nhé. Bản thân em cũng rất thích được nhấm nháp một giọt rượu mừng lễ rửa tội màu đỏ ngọt ngào đấy. Thế nhưng, tất cả những chuyện ấy đều là dối trá; mèo nào có cô em họ hàng nào, và cũng chẳng có ai mời làm mẹ đỡ đầu cả. Nó rảo bước thẳng đến nhà thờ, lén lút đến chỗ vại mỡ, bắt đầu liếm láp, và liếm sạch cả lớp mỡ ở trên cùng. Đoạn, nó dạo bước trên những mái nhà trong phố, ngóng trông thời cơ, rồi vươn mình sưởi nắng, và chép miệng thèm thuồng mỗi khi nghĩ đến vại mỡ, mãi cho đến tận chiều tối nó mới chịu quay về nhà.
– Ôi, cậu đã về đấy ư, chuột ta cất lời, hẳn là cậu đã có một ngày vui chơi thỏa thích chứ. – Mọi chuyện đều suôn sẻ cả, mèo đáp. – Người ta đã đặt tên cho đứa trẻ là gì vậy? – «Váng mỡ»! mèo ta thản đáp. – «Váng mỡ» ư! chuột ta kêu lên, đó là một cái tên thật lạ lùng và hiếm thấy, liệu nó có phải là tên thường dùng trong dòng họ nhà cậu không? – Thì sao nào, mèo đáp, nó cũng chẳng tệ hơn cái tên «Kẻ trộm vụn bánh» mà người ta đặt cho lũ con đỡ đầu của cậu đâu.
Chẳng bao lâu sau, mèo ta lại cơn thèm thuồng trỗi dậy. Nó nói với chuột: – Cậu phải làm ơn giúp tớ một việc, lại một lần nữa trông nom nhà cửa một mình trong hôm nay nhé. Tớ lại được mời làm mẹ đỡ đầu lần nữa, và vì đứa trẻ có một vòng lông trắng quanh cổ, tớ không sao từ chối được. Chú chuột tốt bụng đành ưng thuận, nhưng mèo ta thì lẩn lút đi sát chân tường thành để đến nhà thờ và ngấu nghiến luôn một nửa vại mỡ. – Chẳng có thứ gì ngon cho bằng những thứ ta tự giữ lấy cho riêng mình, nó tự nhủ, và tỏ ra vô cùng thỏa mãn với thành quả trong ngày. Khi nó về nhà, chuột ta liền hỏi: – Thế đứa trẻ được rửa tội lấy tên là gì vậy? – «Nửa chừng», mèo đáp. – «Nửa chừng»! Cậu đang nói cái quái gì thế hả? Tớ chưa từng nghe thấy cái tên nào như vậy trong đời, tớ dám cá là nó chẳng có trong lịch đâu!
Cơn thèm liếm láp lại sớm khiến mèo taứa nước miếng. – Quá tam ba bận, nó bảo, tớ lại được mời đứng làm mẹ đỡ đầu lần nữa. Đứa trẻ có bộ lông đen tuyền, chỉ trừ mấy chiếc chân là trắng muốt, còn ngoài ra, trên toàn thân nó chẳng tìm ra nổi một sợi lông trắng nào; chuyện này hiếm lắm mới xảy ra vài năm một lần, cậu sẽ để tớ đi chứ? – «Váng mỡ»! «Nửa chừng»! chuột ta đáp, đó toàn là những cái tên kỳ quặc khiến tớ phải suy nghĩ mông lung quá. – Cậu cứ ngồi nhà đi, mèo bảo, với cái áo choàng lông màu xám sẫm cùng chiếc đuôi dài thòng, và cứ ôm lấy mấy ý nghĩ hão huyền ấy đi, ấy là vì cậu chẳng bao giờ chịu ra ngoài vào ban ngày đấy thôi. Trong lúc mèo vắng nhà, chuột ta đã dọn dẹp nhà cửa gọn gàng đâu vào đấy, nhưng con mèo tham ăn thì đã vét sạch bét vại mỡ không còn một chút nào. – Khi mọi thứ đã được ăn sạch thì người ta mới có được sự bình yên, nó tự nhủ, và với chiếc bụng căng tròn béo múp, mãi đến đêm tối nó mới chịu quay về nhà. Chuột ta liền hỏi ngay đứa con thứ ba được đặt tên gì. – Nó sẽ chẳng làm cậu vừa ý hơn những đứa trước đâu, mèo đáp. – Nó tên là «Sạch trơn». – «Sạch trơn», chuột ta kêu lên, đó là cái tên khả nghi nhất trong tất cả! Tớ chưa từng thấy nó xuất hiện trên con chữ bao giờ. «Sạch trơn»; thế nghĩa là thế nào chứ? Rồi nó lắc đầu, cuộn tròn người lại và nằm xuống ngủ.
Kể từ dạo đó, chẳng còn ai mời mèo đi làm mẹ đỡ đầu nữa, nhưng khi mùa đông đã đến và ngoài kia chẳng còn kiếm đâu ra chút thức ăn nào, chuột ta chợt nghĩ đến phần trù bị của chúng, bến cất lời: – Nào mèo ơi, chúng ta hãy đến chỗ vại mỡ mà chúng ta đã cất công dành dụm đi thôi – ta sẽ tha hồ thưởng thức nó. – Phải, mèo đáp, cậu sẽ tha hồ thưởng thức nó giống như việc chìa cái lưỡi xinh xắn ấy ra ngoài cửa sổ vậy.
Hai bên liền lên đường, nhưng khi đến nơi, vại mỡ quả nhiên vẫn nằm ở chỗ cũ, ngặt nỗi nó đã trống không. – Ôi! chuột ta kêu lên, giờ thì tôi đã hiểu chuyện gì xảy ra rồi, sự thật đã phơi bày rồi! Cậu đúng là một người bạn tri kỷ! Cậu đã nuốt sạch tất cả trong những lần đi làm mẹ đỡ đầu đấy. Hết «Váng mỡ», rồi đến «Nửa chừng», rồi đến tận... – Cậu có chịu ngậm cái mồm lại không, mèo quát lên, thêm một lời nữa là tao ăn thịt luôn cả mày đấy. Từ «Sạch trơn» đã chực sẵn trên đôi môi của chú chuột tội nghiệp; nàng vừa thốt lên được một tiếng thì mèo ta đã chồm tới, chộp lấy và nuốt chửng gọn ghẽ. Quả thật, thói đời là thế đó.