Ngày xửa ngày xưa, có hai hoàng tử lên đường đi phiêu lưu khắp thế gian để tìm kiếm vận may; nhưng chẳng bao lâu họ rơi vào lối sống hoang phí, khờ dại đến mức không thể quay về nhà được nữa. Khi ấy, người em trai của họ vốn là một chú lùn thấp bé, đã lên đường tìm các anh mình; nhưng khi tìm thấy, hai người chỉ biết cười nhạo chú, nghĩ rằng một kẻ vừa trẻ người non dạ như chú lại dám đi ngao du thiên hạ, trong khi họ vốn khôn ngoan hơn nhiều mà còn chẳng làm nên trò trống gì. Dù vậy, họ vẫn cùng nhau tiếp bước, và cuối cùng đi đến một tổ kiến. Hai người anh định phá tổ kiến ấy đi để xem bầy kiến tội nghiệp hoảng hốt chạy toán loạn và khiêng trứng của chúng đi thế nào. Nhưng chú lùn liền cản lại: “Hãy để những sinh vật bé nhỏ được yên ổn, ta không cho phép các anh làm hại chúng.”

Thế là họ tiếp tục lên đường, tới một hồ nước nơi có rất nhiều, rất nhiều chú vịt đang bơi lội. Hai người anh muốn bắt hai con đem về quay ăn. Nhưng chú lùn lại bảo: “Hãy để những sinh vật bé nhỏ được yên ổn, các anh không được giết chúng.” Tiếp đó, họ đến một ổ ong nằm trong thân cây rỗng, mật chảy ròng ròng xuống tận gốc; và hai người anh muốn nhóm lửa dưới gốc cây để thiêu chết bầy ong nhằm lấy mật. Nhưng chú lùn đã ngăn họ lại, và nói: “Hãy để những côn trùng xinh xắn được yên ổn, ta không thể để các anh thiêu sống chúng.”

Cuối cùng, ba anh em tới một lâu đài; khi đi ngang qua các dãy chuồng ngựa, họ thấy những con ngựa tuyệt đẹp đứng đó, nhưng tất cả đều bằng đá cẩm thạch và chẳng có một bóng người. Họ bèn đi khắp các căn phòng cho đến khi tới một cánh cửa có ba chiếc ổ khóa; ở chính giữa cánh cửa có một ô cửa nhỏ để họ có thể nhìn vào căn phòng tiếp theo. Trong đó, họ thấy một ông cụ nhỏ bé tóc bạc phơ đang ngồi bên chiếc bàn; họ gọi một hay hai lần nhưng cụ không nghe thấy; phải đến lần gọi thứ ba, cụ mới đứng dậy và bước ra gặp họ.

Cụ không nói gì, chỉ nắm lấy tay họ và dẫn đến một chiếc bàn tuyệt đẹp bày đủ loại thức ăn ngon lành; và sau khi họ đã ăn uống thỏa thuê, cụ đưa mỗi người về phòng ngủ của mình.

Sáng hôm sau, cụ đến chỗ người anh cả và dẫn anh ta tới một chiếc bàn bằng đá cẩm thạch, nơi có ba tấm bảng khắc những hướng dẫn để giải dấn cho lâu đài. Tấm bảng thứ nhất viết rằng: “Trong rừng, dưới lớp rêu phong, có một nghìn viên ngọc trai thuộc về cô con gái nhà vua; tất cả phải được tìm thấy: và nếu thiếu một viên nào khi mặt trời lặn, kẻ đi tìm sẽ biến thành đá cẩm thạch.”

Người anh cả lên đường và tìm kiếm ngọc trai suốt cả ngày; nhưng khi chiều buông, anh ta thậm chí còn chưa tìm nổi một trăm viên đầu tiên; thế là anh ta bị hóa đá đúng như lời tấm bảng đã tiên tri.

Ngày hôm sau, người anh thứ hai nhận nhiệm vụ; nhưng anh ta cũng chẳng khá hơn người đầu tiên là mấy; vì anh ta chỉ tìm được đúng trăm ngọc thứ hai; và thế là anh ta cũng bị hóa thành đá.

Cuối cùng thì đến lượt chú lùn; chú tìm kiếm dưới lớp rêu; nhưng việc tìm ngọc mới khó khăn làm sao, và công việc thật là mệt nhọc! — thế là chú ngồi phịch xuống một hòn đá và khóc. Và khi chú đang ngồi đó, vua kiến (kẻ mà chú từng cứu mạng) liền đến giúp chú với năm nghìn con kiến; chẳng mấy chốc chúng đã tìm thấy toàn bộ số ngọc trai và chất thành một đống.

Tấm bảng thứ hai viết: “Chìa khóa phòng ngủ của công chúa phải được vớt lên từ dưới hồ.” Và khi chú lùn bước ra bờ hồ, chú nhìn thấy hai chú vịt mà chú từng cứu mạng đang bơi lội tung tăng; chúng liền lặn xuống và chẳng mấy chốc đã ngậm chiếc chìa khóa từ dưới đáy hồ ngoi lên.

Nhiệm vụ thứ ba là khó khăn nhất. Đó là phải chọn ra người con gái út và cũng là người nết na nhất trong ba người con gái của nhà vua. Lúc bấy giờ tất cả các nàng đều xinh đẹp, và trông hệt như nhau: nhưng chú được cho biết rằng người chị cả đã ăn một miếng đường, người kế tiếp ăn một ít si-rô ngọt, và người út ăn một thìa mật ong; thế nên chú phải đoán xem ai là người đã ăn mật ong.

Bấy giờ, ong chúa — kẻ từng được chú lùn cứu thoát khỏi ngọn lửa — liền bay đến, nàng thử đậu lên môi của cả ba nàng công chúa; nhưng cuối cùng nàng lại đậu lên môi của người đã ăn mật ong: và nhờ thế chú lùn nhận ra đâu là người em út. Cứ như vậy, lời nguyền đã được hóa giải, và tất cả những ai bị biến thành đá đều tỉnh lại, trở về hình dạng thật của mình. Và chú lùn kết hôn với nàng công chúa út, người nết na nhất, rồi trở thành vua sau khi cha nàng qua đời; còn hai người anh của chú thì kết hôn với hai người chị còn lại.