Một người nông dân có một con ngựa đã tận tụy phục vụ ông xuất sắc, nhưng nay nó đã quá già để làm việc; thế là người nông dân chẳng cho nó ăn thêm gì nữa, và bảo: “Ta không cần mày nữa, hãy cút khỏi chuồng của ta; ta sẽ không nhận mày lại cho đến khi mày khỏe hơn một sư tử.” Đoạn, ông mở cửa và đuổi nó đi.
Con ngựa tội nghiệp vô cùng ủ rũ, lang thang trong rừng để tìm chút chỗ trú ẩn khỏi gió lạnh và mưa phùn. Chợt một con cáo bắt gặp nó: “Có chuyện gì thế bạn tôi ơi?” – cáo lên tiếng – “Sao bạn lại cúi đầu ủ rũ và trông thảm hại thế kia?” “Hỡi ôi!” – ngựa đáp – “công lý và lòng tham chẳng bao giờ ở chung một nhà; chủ ta đã quên sạch những gì ta tận tụy vì ông bao năm qua, và nay vì ta không còn làm việc được nữa nên ông đã đuổi ta đi, lại còn bảo rằng trừ khi ta khỏe hơn sư tử thì ông mới nhận lại; ta làm sao có cửa đó chứ? Ông thừa biết ta chẳng có đâu, nếu không thì đã chẳng nói vậy.”
Tuy nhiên, cáo bảo nó cứ yên tâm, rồi rằng: “Tôi sẽ giúp bạn; hãy nằm xuống đó, duỗi thẳng cẳng ra và giả vờ chết đi.” Ngựa làm theo lời dặn, còn cáo đi thẳng đến hang của một con sư tử ở gần đó, cất lời: “Cách đây không xa có một con ngựa chết; hãy đi với tôi và anh sẽ có một bữa thịnh soạn từ xác nó đấy.” Sư tử nghe vậy vô cùng đắc ý, lập tức lên đường; và khi họ đến chỗ con ngựa, cáo liền bảo: “Anh không thể ăn thoải mái ở đây đâu; tôi mách nước này nhé—tôi sẽ cột chặt anh vào đuôi nó, rồi anh cứ thế kéo nó về hang của mình mà thong thả thưởng thức.”
Lời khuyên này làm sư tử rất vừa ý, nên nó ngoan ngoãn nằm xuống cho cáo trói chặt vào con ngựa. Nhưng cáo khéo léo túm lấy chân sư tử và buộc siết chặt đến mức dù dùng hết sức, nó cũng không sao gỡ ra được. Khi mọi việc xong xuôi, cáo vỗ vai ngựa và hô lên: “Hây! Xám ơi! Hây!” Thế là ngựa vùng đứng dậy, phi đi, kéo theo con sư tử đằng sau. Con mãnh thú bắt đầu gầm thét vang dội, khiến mọi loài chim trong rừng hoảng sợ bay mất tăm; nhưng mặc kệ nó cứ gầm vang, con ngựa cứ thong thả băng qua đồng ruộng trở về nhà chủ.
“Chủ nhân ơi, nó đây rồi,” – ngựa nói – “tôi đã khuất phục được nó đây”: và khi người nông dân nhìn thấy người đầy tớ cũ của mình, lòng ông mềm lại, liền bảo: “Mày sẽ được ở trong chuồng và được chăm sóc chu đáo.” Thế là con ngựa già tội nghiệp có đủ thức ăn, và sống yên ổn—cho đến lúc qua đời.
