[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Ngày xửa ngày xưa, có một người đàn bà góa nghèo khổ sống trong một ngôi nhà nhỏ đơn độc. Phía trước ngôi nhà là một khu vườn có hai khóm hồng, một khóm trổ hoa trắng và khóm kia trổ hoa đỏ. Bà có hai đứa con gái giống như hai khóm hồng ấy, đứa này tên là Tuyết Trắng, còn đứa kia là Hồng Đỏ. Hai chị em ngoan ngoãn và vui vẻ, chăm chỉ và hớn hở chẳng kém gì bất kỳ đứa trẻ nào trên đời, chỉ có điều Tuyết Trắng điềm đạm và dịu dàng hơn Hồng Đỏ. Hồng Đỏ thích chạy nhảy ngoài đồng cỏ để tìm hoa và bắt bướm hơn; trong khi Tuyết Trắng ngồi ở nhà với mẹ, giúp mẹ làm việc nhà hoặc đọc sách cho mẹ nghe những lúc rảnh rỗi.

Hai chị em thương yêu nhau thắm thiết đến mức khi đi đâu cùng nhau, chúng luôn nắm chặt tay nhau. Khi Tuyết Trắng nói: "Chúng ta sẽ không bao giờ rời xa nhau đâu," Hồng Đỏ liền đáp: "Chừng nào chúng ta còn sống thì vẫn mãi bên nhau," và người mẹ sẽ tiếp lời: "Người này có gì thì phải chia sẻ với người kia."

Chúng thường thẩn thơ một mình trong rừng sâu để hái quả mọng đỏ, và chẳng có con thú nào làm hại chúng, trái lại chúng còn đến gần hai đứa trẻ với vẻ đầy tin tưởng. Chú thỏ nhỏ sẵn sàng ăn chiếc lá bắp cải ngay trên tay chúng, con hoẵng thỏ thẻ gặm cỏ bên cạnh, chú hươu đực nhảy nhót vui vẻ xung quanh, còn những chú chim đậu yên trên cành cao và cất tiếng ca vang những khúc ca chúng biết.

Chẳng có tai họa nào giáng xuống đầu chúng; nếu lỡ chơi ở trong rừng quá muộn khi màn đêm buông xuống, chúng liền nằm sát bên nhau trên thảm rêu và ngủ say cho đến tận sáng hôm sau. Mẹ của chúng thừa hiểu điều đó và chẳng bao giờ phải bận tâm lo lắng cho chúng cả.

Có lần, sau khi đã ngủ lại trong rừng qua đêm và bị đánh thức bởi ánh bình minh rạng rỡ, chúng nhìn thấy một đứa trẻ khôi ngô trong bộ xiêm y trắng muốt đang ngồi cạnh chỗ mình ngủ. Cậu bé đứng dậy, nhìn chúng bằng ánh mắt vô cùng trìu mến nhưng không nói lời nào rồi bước sâu vào rừng. Khi ngoảnh nhìn xung quanh, chúng bàng hoàng nhận ra mình đã ngủ ngay sát một vực thẳm, và chắc chắn sẽ rơi xuống đó trong đêm tối nếu bước thêm vài bước nữa. Người mẹ bảo với hai chị em rằng đó chắc hẳn là vị thiên thần vẫn luôn che chở cho những đứa trẻ ngoan.

Tuyết Trắng và Hồng Đỏ giữ cho ngôi nhà nhỏ của mẹ ngăn nắp đến mức ai nhìn vào cũng phải trầm trồ thích thú. Vào mùa hè, Hồng Đỏ là người lo việc nhà, và sáng nào trước khi mẹ thức dậy, cô cũng đặt một vòng hoa kết bằng những đóa hồng hái từ cả hai khóm cây bên giường mẹ. Đến mùa đông, Tuyết Trắng nhóm lửa và treo chiếc ấm đun nước lên cần gạt bếp. Chiếc ấm bằng đồng thau được đánh bóng kỹ đến mức lấp lánh như vàng. Buổi tối, khi những bông tuyết bắt đầu rơi, người mẹ liền bảo: "Tuyết Trắng, con hãy ra chốt cửa lại đi," và rồi họ cùng quây quần bên lò sưởi. Người mẹ đeo kính lão lên và cất tiếng đọc sách to từ một cuốn sách dày, còn hai cô con gái vừa ngồi lắng nghe vừa quay sợi. Ngay cạnh chân họ là một chú cừu đang nằm trên sàn nhà, và phía sau trên một thanh xà có một chú bồ câu trắng đang rúc đầu dưới cánh.

Một buổi tối nọ, khi họ đang ngồi quây quần ấm cúng bên nhau như thế, bỗng có tiếng gõ cửa vang lên như thể có ai đó muốn xin vào trú ẩn. Người mẹ liền bảo: "Nhanh lên con, Hồng Đỏ, ra mở cửa đi, chắc là có lữ khách đang tìm chỗ tránh rét." Hồng Đỏ chạy ra đẩy then cài, bụng nghĩ chắc là một người nghèo khổ nào đó, nhưng không phải; đó là một con gấu đang thò cái đầu to bè màu đen vào qua cửa.

Hồng Đỏ thét lên và hoảng hốt nhảy lùi lại, chú cừu kêu bê bê, chim bồ câu hoảng hốt đập cánh, còn Tuyết Trắng cuống cuồng nấp sau chiếc giường của mẹ. Nhưng con gấu bắt đầu cất tiếng nói: "Đừng sợ, ta không làm hại các con đâu! Ta bị cóng nửa người rồi, chỉ muốn vào sưởi ấm một chút bên cạnh các con thôi."

“Tội nghiệp chú gấu,” người mẹ nói, “hãy nằm xuống bên đống lửa đi, chỉ cần cẩn thận đừng để cháy bộ lông là được.” Rồi bà gọi lớn: “Tuyết Trắng, Hồng Đỏ, ra đây đi, con gấu sẽ không làm hại các con đâu, nó có lòng tốt đấy.” Thế là cả hai chị em bước ra, chốc lát sau chú cừu và chim bồ câu cũng tiến lại gần mà không hề sợ hãi nó nữa. Con gấu bảo: “Nào các cháu, hãy phủi tuyết trên bộ lông giúp ta một chút nào”; thế là chúng mang chổi ra quét sạch lớp tuyết bám trên người con gấu. Nó duỗi người nằm dài bên đống lửa, gừ lên vẻ thỏa mãn và khoan khoái vô cùng. Chẳng mấy chốc chúng đã trở nên vô cùng thân thiết và bắt đầu trêu chọc vị khách vụng về của mình. Chúng dùng tay giật lông nó, gác chân lên lưng rồi lăn qua lộn lại, hoặc lấy roi mây quật vào người nó; mỗi khi nó gừ lên thì chúng lại cười phá lên. Nhưng con gấu vẫn hiền lành chịu đựng tất cả, chỉ khi nào chúng đùa quá trớn thì nó mới kêu lên: “Tha cho ta nhé, hỡi các cô bé,

Đến giờ đi ngủ, khi mọi người đã lên giường, người mẹ bảo con gấu: “Mi có thể nằm ở đó cạnh lò sưởi, như vậy sẽ tránh được cái lạnh và thời tiết khắc nghiệt.” Ngay khi trời rạng sáng, hai đứa trẻ liền mở cửa cho nó, và nó lững thững bước qua lớp tuyết để vào rừng.

Từ đó trở đi, chiều nào cũng vào giờ ấy, con gấu lại đến, nằm dài bên lò sưởi và mặc sức cho lũ trẻ nô đùa thỏa thích; chúng quen thân với nó đến mức chẳng bao giờ đóng cửa cho đến khi người bạn đen nhánh của mình xuất hiện.

Khi mùa xuân đến và vạn vật bên ngoài khoác lên mình tấm áo xanh tươi, một buổi sáng nọ con gấu bảo Tuyết Trắng: “Bây giờ ta phải đi đây, và sẽ không thể quay lại trong suốt cả mùa hè này.” “Thế chú đi đâu vậy, chú gấu quý mến?” Tuyết Trắng hỏi. “Ta phải vào rừng để canh giữ kho báu của mình khỏi lũ lược ranh ma. Vào mùa đông, khi mặt đất đóng băng cứng ngắc, chúng buộc phải ở dưới hầm và không thể đào bới lên được; nhưng bây giờ, khi ánh mặt trời đã làm tan băng và sưởi ấm đất đai, chúng phá đất chui lên để dòm ngó và trộm cắp; và những gì đã lọt vào tay chúng cùng hang ổ của chúng thì đừng mong thấy lại ánh ban mai dễ dàng.”

Tuyết Trắng cảm thấy vô cùng buồn bã khi phải chia tay nó. Lúc cô mở then cửa cho gấu đi ra, vì vội vã, con gấu đã vướng vào then cài và một mảng lông bị rách toạc ra. Tuyết Trắng có cảm giác như mình vừa nhìn thấy ánh vàng lấp lánh bên dưới lớp lông ấy, nhưng cô không chắc chắn lắm. Con gấu chạy vội đi và nhanh chóng khuất dạng sau những tán cây.

Chẳng bao lâu sau, người mẹ sai hai chị em vào rừng kiếm củi. Ở đó, chúng nhìn thấy một thân cây lớn đã bị đốn hạ nằm trên mặt đất. Ngay sát gốc cây, có cái gì đó cứ nhảy tới nhảy lui trong thảm cỏ mà chúng không sao nhận ra được. Khi đến gần hơn, chúng nhìn thấy một tên lùn với khuôn mặt già nua nhăn nheo và bộ râu trắng phau dài tới một thước. Phần chót của bộ râu bị kẹt cứng trong một khe nứt của thân cây, và tên lùn cứ nhảy cẫng lên như một con chó bị buộc dây, chẳng biết phải làm sao bây giờ.

Hắn trợn trừng đôi mắt đỏ rực nhìn hai cô gái và quát lên: “Còn đứng đờ ra đó làm gì? Không đến đây giúp ta một tay à?” “Ông đang làm trò gì thế, hả ông bác lùn?” Hồng Đỏ hỏi. “Đồ ngốc nghếch, lắm chuyện!” gã lùn đáp lại: “Ta định chẻ thân cây này để lấy ít củi nấu nướng. Chút ít thức ăn mà bọn ta kiếm được đều bị thiêu rụi hết bởi mấy khúc củi to nặng này; bọn ta có nuốt nhiều nhặn gì như lũ tham ăn thô lỗ các người đâu. Ta vừa đóng cái nêm vào cẩn thận, mọi việc đang suôn sẻ theo ý muốn; thế mà cái nêm chết tiệt ấy lại quá trơn nên đột nhiên bật phăng ra, thân cây sập lại nhanh đến nỗi ta không kịp rút bộ râu trắng đẹp đẽ của mình ra; thế là bây giờ nó bị kẹt cứng và ta chẳng thể đi đâu được, vậy mà mấy đứa ngốc mặt hoa da phấn này lại đứng cười! Hừ! Mới ghét làm sao chứ!”

Hai chị em đã cố gắng hết sức nhưng vẫn không thể kéo bộ râu ra được, vì nó bị kẹt quá chặt. “Để em chạy đi gọi người tới giúp,” Hồng Đỏ nói. “Đồ ngốc không bằng con ngỗng!” gã lùn càu nhàu; “gọi người làm gì hả? Hai đứa bay đứng đây vướng víu muốn chết rồi, không nghĩ được cách gì hay hơn sao?” “Đừng có nóng chứ,” Tuyết Trắng nói, “tôi sẽ giúp ông,” rồi cô lấy chiếc kéo nhỏ trong túi ra và cắt đứt phần chót bộ râu.

Ngay khi cảm thấy mình đã được giải thoát, gã lùn liền vớ lấy một cái túi đựng đầy vàng giấu giữa đám rễ cây, nhấc bổng lên và lầm bầm trong miệng: “Đúng là lũ vô học, dám cắt đi một đoạn bộ râu đẹp đẽ của ta. Chúc tụi bay gặp vận run rủi!” Nói xong, hắn vác chiếc túi lên lưng và bỏ đi thẳng mà không thèm liếc nhìn hai đứa trẻ lấy một cái.

Một thời gian sau, Tuyết Trắng và Hồng Đỏ ra suối bắt ít cá về nấu canh. Khi đến gần bờ suối, chúng thấy một sinh vật trông như con cào cào lớn đang nhảy thót về phía mặt nước, ngỡ như hắn sắp lao đầu xuống đó. Chúng vội chạy lại thì hóa ra đó chính là gã lùn. “Ông đi đâu thế?” Hồng Đỏ cất tiếng hỏi; “chắc không phải ông định nhảy xuống nước đấy chứ?” “Ta đâu có ngu đến thế!” gã lùn hét lên; “các người không thấy con cá đáng nguyền rủa kia đang muốn kéo ta xuống à?” Hắn ngồi đó câu cá, ngặt nỗi cơn gió thế nào lại thổi làm bộ râu của hắn quấn chặt vào dây câu. Chỉ một lát sau thì một con cá lớn cắn câu, và cái sinh vật yếu ớt ấy chẳng còn chút sức lực nào để kéo lên; con cá giành phần hơn và lôi xềnh xệch gã lùn về phía nó. Hắn bấu víu vào mọi khóm sậy và cỏ lác nhưng chẳng ích gì, bởi hắn buộc phải dịch chuyển theo sự giãy giụa của con cá và đang đối mặt với hiểm họa bị kéo chìm xuống nước.

Hai cô gái đến vừa đúng lúc; chúng giữ chặt lấy hắn và cố gắng gỡ bộ râu ra khỏi dây câu nhưng đều vô ích, râu và dây đã quyện chặt vào nhau. Chẳng còn cách nào khác, chúng đành lôi kéo ra và cắt phăng một phần bộ râu, khiến hắn bị mất một nhúm nhỏ. Khi thấy vậy, gã lùn liền tru tréo lên: “Lũ cóc ghẻ kia, tụi bay có biết điều không hả, sao lại dám làm biến dạng khuôn mặt của một đấng nam nhi? Cắt đứt chót râu của ta hãy còn chưa đủ sao? Giờ tụi bay còn cắt cả phần đẹp nhất của nó đi. Ta còn mặt mũi nào mà dám gặp lại đồng bào của mình nữa. Ước gì tụi bay bị mòn sạch cả đế giày!” Nói rồi, hắn lôi ra một túi ngọc trai giấu trong đám cỏ lác, chẳng nói chẳng rằng lôi xềnh xệch đi và biến mất sau một tảng đá.

Chẳng ngờ chẳng mấy chốc sau, người mẹ lại sai hai đứa con lên thị trấn mua kim chỉ, ruy băng và đăng ten. Con đường dẫn chúng băng qua một vùng đồng hoang rải rác những tảng đá khổng lồ. Ở đó, chúng nhìn thấy một con chim lớn đang lượn lờ trên không trung, bay vòng tròn chậm rãi ngay phía trên đầu chúng; nó hạ thấp dần, thấp dần và cuối cùng đậu xuống gần một tảng đá cách đó không xa. Ngay lập tức, chúng nghe thấy một tiếng kêu thảm thiết vang lên. Hai đứa hộc tốc chạy lại và kinh hoàng chứng kiến cảnh con đại bàng đã tóm được người quen cũ của chúng – gã lùn – và đang định quắp hắn đi.

Vốn mang lòng thương người, hai chị em liền lao vào tóm chặt lấy gã lùn và giằng co quyết liệt với con đại bàng mãi cho đến khi nó đành buông con mồi ra. Ngay khi hoàn hồn sau cơn hoảng sợ ban đầu, gã lùn liền cất giọng éo lè quát tháo: “Tụi bay không thể nhẹ tay hơn một chút được à? Cứ giằng mạnh vào chiếc áo khoác nâu khiến nó rách bươm và thủng lỗ chỗ thế này đấy, đúng là lũ vụng về!” Đoạn, hắn vớ lấy một cái túi chứa đầy đá quý rồi lủi nhanh qua khe đá chui tõm vào hang của mình. Hai cô gái, lúc này đã quá quen với thói vô ơn bạc nghĩa của hắn, liền tiếp tục lên đường và hoàn thành công việc ở thị trấn.

Khi trên đường trở về, lúc băng qua đồng hoang một lần nữa, chúng bất ngờ bắt gặp gã lùn đang đổ tung túi đá quý của hắn ra một bãi đất trống, chắc mẩm giờ này chẳng có ai lai vãng tới đây. Ánh nắng chiều rọi xuống những viên đá quý rực rỡ; chúng lấp lánh muôn màu đẹp đến mức hai chị em phải đứng ngây người ngắm nhìn. “Cứ đứng há hốc mồm ra đấy làm gì?” gã lùn hét lên, khuôn mặt xám ngoét vì giận dữ nay chuyển sang đỏ như đồng nung. Hắn còn đang lẩm bẩm chửi rủa thì bỗng có tiếng gừ trầm đục vang lên, và một con gấu đen từ trong rừng đang lững thững chạy tới chỗ họ. Gã lùn hoảng hốt nhảy dựng lên, nhưng chưa kịp chạy về hang thì con gấu đã áp sát. Lúc ấy, vì quá sợ hãi, hắn van xin: “Ôi chú gấu quý mến, xin hãy tha mạng cho ta, ta sẽ dâng cho mi tất cả kho báu; nhìn kìa, những viên ngọc đẹp tuyệt vời đang nằm ở đó đấy! Hãy cho ta sống; một kẻ còi cọc như ta thì mi ăn bõ bèn gì, nhét kẽ răng cũng chẳng đủ. Thôi, hãy bắt hai đứa con gái ác độc kia đi, chúng béo múp míp như chim cút non, thịt chắc chắn ngon ngọt lắm; vì ơn trên hãy ăn thịt chúng đi!” Con gấu chẳng thèm đếm xỉa gì đến lời hắn nói, chỉ giáng một bạt tai duy nhất là tên ác ôn kia nằm bất động mãi mãi.

Hai cô gái hoảng sợ bỏ chạy, nhưng con gấu gọi giật lại: “Tuyết Trắng và Hồng Đỏ, đừng sợ; đợi ta với, ta đi cùng các cô đây.” Nghe ra giọng nói quen thuộc ấy, chúng liền đứng lại đợi. Khi gấu tiến đến gần, bất ngờ lớp da gấu tuột rơi xuống, và đứng trước mặt chúng là một chàng trai khôi ngô tuấn tú khoác bộ trang phục dệt toàn bằng vàng. “Ta là một vị hoàng tử,” chàng nói, “và đã bị trúng lời nguyền của gã lùn độc ác đó, kẻ từng đánh cắp kho báu của ta. Ta buộc phải lẩn thẩn trong rừng dưới lốt một con gấu hung dữ cho đến khi được giải thoát nhờ cái chết của hắn. Cuối cùng thì tên ác nhân cũng đã nhận được trừng phạt đích đáng.”

Tuyết Trắng kết hôn với hoàng tử, còn Hồng Đỏ kết hôn với người em trai của chàng. Họ chia đều cho nhau khối tài sản khổng lồ mà gã lùn đã thu vén trong hang ổ. Người mẹ già sống những năm tháng yên bình và hạnh phúc bên các con. Bà mang theo hai khóm hoa hồng ngày trước, trồng chúng ngay trước khung cửa sổ, và năm nào chúng cũng trổ những đóa hồng đẹp tuyệt trần, hoa trắng hòa quyện cùng hoa đỏ.

Anh em nhà Grimm, Jacob (1785-1863) và Wilhelm (1786-1859), sinh ra tại Hanau, gần Frankfurt, thuộc bang Hessen của Đức. Suốt cuộc đời, họ luôn là những người bạn thân thiết và cùng theo học ngành luật tại Đại học Marburg. Jacob là một người tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu ngôn ngữ học Đức, và mặc dù công việc của Wilhelm gặp nhiều trở ngại do sức khỏe kém, hai anh em vẫn cùng nhau biên soạn cuốn từ điển tiếng Đức – một công trình chỉ được hoàn thành một thế kỷ sau khi họ qua đời. Tuy nhiên, họ nổi tiếng nhất (và được biết đến rộng rãi trên toàn thế giới) nhờ bộ sưu tập hơn hai trăm truyện cổ tích dân gian thu thập từ các nhân chứng kể chuyện truyền miệng, được xuất bản thành hai tập mang tên “Truyện cổ gia đình và thiếu nhi” vào các năm 1812 và 1814. Dù mục đích ban đầu của họ là bảo tồn những di liệu ấy như một phần lịch sử văn hóa và văn học Đức, và tuyển tập ra mắt lần đầu kèm theo các chú giải học thuật cùng không có tranh minh họa, nhưng những câu chuyện ấy đã nhanh chóng đến tay các độc giả nhỏ tuổi. Điều này một phần là nhờ công của Edgar Taylor, người đã thực hiện bản dịch tiếng Anh đầu tiên vào năm 1823 bằng cách tuyển chọn khoảng năm mươi câu chuyện với mục đích chính là “mang lại niềm vui cho một số bạn nhỏ.” Kể từ đó, chúng đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong tủ sách thiếu nhi qua bao thế hệ.