Tháng Chạp, gió tây bắc lạnh lẽo thổi về từ Mạc Bắc đã hoàn toàn lấn át luồng khí ấm. Theo tuyết mùa đông rơi xuống, một mảng trắng xóa bao phủ lên những ngọn cỏ héo úa trên thảo nguyên, vó ngựa giẫm lên nghe sột soạt vang vọng.
Mùa đông trên thảo nguyên vô cùng khắc nghiệt và đáng sợ. Người sống ở đây không những phải lo lắng cho nguồn lương thực ngày càng ít ỏi, mà còn phải đề phòng những người hàng xóm đang đói đến cồn cào.
Sau thất bại của cuộc hành quân vào hạ thu năm nay, Đại kỵ đã rút về Long Thành và Đại Thành, sĩ khí cực kỳ sa sút. Tân Trĩ Cẩu không dám chủ quan, thảo nguyên ngoài biên cương tạm thời bị bỏ hoang, mũi giáo của người Đông Hồ bắt đầu xâm nhập về phía tây, áp sát chân đông núi Âm Sơn.
"Thảo nguyên sắp đổi chủ rồi!"
Tình cảnh này khiến các bộ lạc có khứu giác nhạy bén trên thảo nguyên nhận ra rằng, giống như hơn mười năm trước khi nước Đại diệt vong, một thời kỳ hỗn loạn quyết định quyền sở hữu thảo nguyên lại một lần nữa ập đến.
Trong bối cảnh đó, các bộ Lâu Phiền, Lâm Hồ, Đại, Vô Chung... vốn trước đây bị nước Triệu nô dịch và kiềm tỏa, đều đồng loạt có phản ứng. Ban đầu, người Lâu Phiền nơm nớp lo sợ giữ lại số trâu bò ngựa dê lẽ ra phải nộp lên Mã Ấp. Thấy người Triệu không có phản ứng gì quá lớn, họ liền trục xuất quan thuế của nước Triệu, công khai giương cao ngọn cờ phản kháng. Thậm chí, khi cái ác nổi lên trong lòng, họ tập hợp tráng đinh các bộ lạc, lập thành một đội quân tạp nham cả bộ lẫn kỵ khoảng ba bốn ngàn người, đánh về phía huyện Mã Ấp, quận Đại.
Mã Ấp là biên giới giữa nội địa và thảo nguyên, nơi đây từng là đất sinh sống của người Lâu Phiền. Mãi đến hơn mười năm trước, sau khi nước Triệu diệt Đại, quân Triệu chiếm đóng nơi này, dùng đất đá vây thành nuôi ngựa, mới tạo nên cái tên Mã Ấp.
Mã Ấp không chỉ là một phương trấn biên thùy, mà còn là đại thị trường giao thương giữa nước Triệu và Lâu Phiền, là trung tâm giao dịch ngựa và da thú. Vì thế, người Lâu Phiền biết rằng, bên trong Mã Ấp không chỉ có lương thực, nhân khẩu, tiền bạc, mà còn có những đàn ngựa mà suốt mười năm qua họ vẫn luôn cung phụng. Họ chỉ đang đi lấy lại thứ vốn thuộc về mình mà thôi!
Đầu tháng Chạp, các bộ Lâu Phiền bắt đầu tập kết xung quanh Mã Ấp, mưu đồ xâm phạm biên cương, tiến vào quan ải.
---❊ ❖ ❊---
Mã Ấp được xây trên một gò đất nhỏ, ở vị trí cao nhìn xuống kiểm soát thảo nguyên. Tường thành đã nhiều lần được gia cố và xây cao hơn. Phía nam thành ấp là núi Hạ Ốc sừng sững, một con đường trải dài từ Mã Ấp về phía nam, xuyên sâu vào trong núi, cũng có một con đường hướng về phía đông bắc, thẳng đến quận Đại. Nhìn từ xa, dọc theo con đường còn có nhiều đài phong hỏa, lúc này đã bị đốt cháy, khói lang bay thẳng lên tận trời cao, truyền tin mãi đến huyện Thiện Vô ở phía bắc, Long Thành, và cả ải Nhạn Môn ở phía đông nam.
Tuy nhiên, quận Đại lúc này đang vô cùng hỗn loạn. Sau khi Ngu Hỉ tử trận, kỵ binh Hạ, Địch như rắn mất đầu, các nơi Nhung Địch đều làm phản. Tân Trĩ Cẩu dồn toàn bộ tinh lực để phòng thủ Đông Hồ, còn quân thủ thành ở ải Nhạn Môn trong ngày tuyết rơi này muốn vượt qua núi Hạ Ốc để tới cứu viện cũng vô cùng gian nan, vì vậy trong thời gian ngắn, Mã Ấp chỉ có thể dựa vào chính mình...
Cô độc không viện trợ, binh sĩ trong thành cũng không đông bằng người Lâu Phiền bên ngoài, vì thế cổng thành Mã Ấp đóng chặt, tráng đinh trong huyện đều tập trung trên đầu thành canh giữ. Nhìn những kẻ Lâu Phiền kiêu ngạo bên ngoài, huyện lệnh Loan Trọng giận dữ chửi rủa: "Lũ Lâu Phiền hèn hạ, lật lọng bất tín!"
"Nhung Địch vốn dĩ không có tín nghĩa, đối với người Lâu Phiền mà nói, chuyện này giống như ăn cơm uống nước thường ngày vậy."
Một giọng nữ thanh lãnh nhưng không kém phần cứng cỏi vang lên phía sau. Loan Trọng và mọi người trên đầu thành vội vã quay đầu nhìn lại, chỉ thấy một nữ tử dáng vẻ anh tư hiên ngang, khoác áo lông trắng, bên trong mặc giáp y màu đen, búi tóc cũng được vấn theo kiểu nam nhân. Nếu không nhìn khuôn mặt kiều diễm không chút râu ria và chiếc cổ dài không có yết hầu, thật đúng là tưởng nàng là một vị tiểu tướng.
"Công nữ sao lại lên thành!?" Loan Trọng kinh hãi. Vị công nữ này thân phận cao quý, là muội muội được Triệu Hầu cưng chiều nhất. Bốn năm trước vì tự ý giết tùy tùng của Thái tử Trung Sơn, phá hoại quan hệ ngoại giao của nước Triệu, nàng bị Triệu Hầu trục xuất đến quận Đại, cư ngụ tại Mã Ấp để "sám hối".
Thế nhưng, vị công nữ này đâu phải đến để sám hối? Ban đầu nàng còn khá yên phận, cửa lớn không ra, cửa trong không bước, nhưng được vài tháng thì không chịu nổi, bắt đầu tổ chức cho đám con cháu nhà lành ở Nghiệp Thành đi theo mình chơi mã cầu. Nửa năm sau, càng ngày càng quá quắt, nàng dẫn theo hơn trăm kỵ binh tùy tùng đi săn bắn, bắn cung trên thảo nguyên, thậm chí nhiều lần vượt qua biên ải, tiến vào Lâu Phiền, thậm chí còn đi sâu vào phía tây hơn đến tận vùng Lâm Hồ, Không Đồng thị.
Số lần gặp nguy hiểm thì không ít, nhưng may thay bản thân nàng kỹ năng cung ngựa hơn người, đám Vũ Lâm thị vệ và con cháu nhà lành Nghiệp Thành dưới trướng cũng hết lòng vì nàng mà bán mạng, nên lần nào cũng có thể hóa nguy thành an.
Điều này khiến Loan Trọng đau đầu vô cùng, nhưng vị tổ tông này thì đánh không được, mắng không xong, chỉ có thể cung phụng cẩn thận. Ông từng khẩn cầu quan viên chịu trách nhiệm giám sát công nữ ở đây thông báo chuyện này về phía Nghiệp Thành, nhưng Triệu Hầu như đang sợ hãi điều gì đó, suốt bốn năm qua không hề đoái hoài, chỉ buông một câu: "Để mặc nó đi..."
Thế là Loan Trọng chỉ đành nhắm một mắt mở một mắt, tăng cường hộ vệ cho công nữ mỗi khi nàng chạy loạn. Điều khiến ông bất lực là, những binh sĩ đồn điền ở Mã Ấp đi theo Triệu Giai, sau khi chạy một vòng trên thảo nguyên, liền như trúng tà, coi công nữ như thần nhân, bắt đầu hết lòng trung thành với nàng.
Thế thôi thì cũng chớ, hiện nay đại địch trước mắt, vị công nữ này không chịu trốn trong hành cung cho yên, lại chạy lên đầu thành làm gì? Tên bay đạn lạc không có mắt, nhỡ bị thương thì làm sao?
Triệu Giai lại không sợ gió sương, đứng sừng sững trên đầu thành. So với bốn năm trước, khuôn mặt nàng đã hoàn toàn mất đi vẻ bụ bẫm ngây thơ của thiếu nữ, thay vào đó là những đường nét hơi lạnh lùng. Lần chia ly khắc cốt ghi tâm đó đã đẩy nhanh sự trưởng thành của nàng, và rời khỏi cung Trường Lạc ở Nghiệp Thành, nàng dường như cũng tìm thấy một bản thân khác trên thảo nguyên.
Nhìn đám người Lâu Phiền đang kiêu ngạo ngồi trên lưng ngựa trong gió lạnh, nàng nói: "Sinh tồn trên thảo nguyên không dễ dàng, người Lâu Phiền có nguyên tắc hành xử riêng của mình. Ta từng đến Lâu Phiền, nơi đó thành trì thưa thớt, đa số là các bộ lạc lều bạt, ai nấy đều sống bằng thịt và sữa của gia súc, dùng da của chúng làm quần áo. Gia súc phải ăn cỏ uống nước, ở lì một chỗ lâu ngày là không được, phải di chuyển theo thời tiết. Mã Ấp từng là đồng cỏ tươi tốt để các bộ Lâu Phiền chăn thả qua mùa đông, nước Triệu chiếm nơi này, xây thành quách, cấm người Lâu Phiền vượt biên chăn thả..."
"Tổ chức của người Lâu Phiền cũng không giống Trung Nguyên, quan hệ quân thần đơn giản. Vào lúc thời thế nới lỏng, mọi người đều vui vẻ vô sự, không có gánh nặng lao dịch. Thế nhưng sau khi nước Triệu can thiệp vào thảo nguyên, bắt đầu trưng tập kỵ thủ, mục dân từ trong đám người Lâu Phiền, một năm nhiều đến mấy lần, người Lâu Phiền khổ sở vô cùng. Những điều trên, họ vốn dĩ đã bất mãn từ lâu. Có lẽ trong mắt người Lâu Phiền, họ chỉ muốn lấy lại thứ vốn thuộc về mình, chỉ muốn kết thúc sự lao dịch mà nước Triệu áp đặt lên họ... Đây có lẽ là lý do khiến người Lâu Phiền làm phản."
Loan Trọng nghe Triệu Giai phân tích đâu ra đấy, đến mức ngẩn người, ngẫm nghĩ kỹ thì đúng là rất có lý, không khỏi quên đi mục đích ban đầu, buột miệng hỏi: "Vậy nên xử lý thế nào?"
"Đây là một cái nút thắt chết, căn bản không thể vẹn cả đôi đường. Sói muốn ăn cừu, cừu tất nhiên sẽ không chịu bó tay chịu trói, nó sẽ lùi vào góc tường, lộ ra cặp sừng cừu sắc nhọn để chống lại nanh vuốt của sói. Nếu may mắn, cũng có thể húc cho bụng sói lòi ruột gan..."
Lũ người Lâu Phiền này, mỹ miều gọi là "mượn lương", thực chất là nhặt lại cái nghề cũ của tổ tiên, trong mùa đông thiếu lương thực, mưu đồ cướp đoạt lương thực, cướp bóc nhân khẩu từ các thành quách nông canh. Nếu Mã Ấp không cản được họ, họ có thể tiến sâu vào các huyện ấp nông canh ở phía đông quận Đại, thậm chí đi về phía nam tiến vào quận Thái Nguyên.
Đây là sự xung đột tất yếu giữa nông canh và du mục, sự va chạm dữ dội của hai nền kinh tế. Người Triệu ở Mã Ấp tự nhiên không thể bó tay dâng lương thực, ngựa tốt lên, một trận chiến là điều khó tránh khỏi.
Câu nói này làm Loan Trọng và đám binh sĩ huyện cảm thấy hơi khó chịu, công nữ đây là đang ví Lâu Phiền là sói, còn họ là cừu sao?
"Không, trong mắt ta, người Triệu mới là bầy sói muốn nuốt chửng tất cả các bộ lạc trên thảo nguyên, còn Lâu Phiền, chỉ là một đàn cừu nhỏ đáng thương đang cố gắng phản kháng trong tuyệt vọng..."
Nàng mỉm cười để lộ chiếc răng khểnh sắc nhọn, trông hệt như một con sói cái đã đói khát từ lâu: "Mặc dù sói biết rằng chỉ cần mình không ăn thịt cừu thì mối nguy này có thể tránh được, nhưng nó lại buộc phải lao vào..."
Nói xong câu này, Triệu Giai nghiêng đầu nói với Loan Trọng: "Xin huyện lệnh và Tư mã hãy tập hợp tráng đinh, binh sĩ trong thành, mở cổng thành nghênh địch!"
Loan Trọng là văn quan, nhìn đám người Lâu Phiền đông nghịt bên ngoài, có chút không dám quyết định: "Nhưng người Lâu Phiền đông lắm! Binh sĩ, tráng đinh trong thành cũng chỉ hơn ngàn người."
Triệu Giai lại nói: "Quân hầu từng nói một câu, việc gấp rút khi lâm trận hợp binh có ba điều: một là chiếm được địa hình, hai là binh sĩ phục tùng luyện tập, ba là khí dụng sắc bén."
"Địa hình Mã Ấp, ngoài ấp có một dòng suối ngăn cách, người Lâu Phiền chưa vượt qua hoàn toàn, chỉ có một phần đang khiêu khích dưới thành, dòng suối đã chia cắt chúng làm đôi, địa hình có lợi cho chúng ta."
"Nhân số Mã Ấp tuy ít, nhưng lão binh đông đảo, huấn luyện tinh nhuệ, một trăm Vũ Lâm thị vệ và một trăm con cháu nhà lành Nghiệp Thành dưới trướng ta cũng đều giỏi cung cưỡi ngựa. Ta vừa quan sát người Lâu Phiền trên đầu thành, quân dung của chúng không chỉnh tề, căn bản chẳng có trận hình gì, đại khái là mấy bộ lạc liên hợp xuất binh, thấy nguy thì lui, thấy lợi thì tranh, không thể phối hợp, dễ dàng bị từng cái đánh bại."
"Về binh khí..." Triệu Giai cười nói: "Tầm bắn và uy lực của nỏ mạnh nước Triệu vượt xa cung tên, mũi đá của Lâu Phiền, giáp da và mộc thuẫn căn bản không thể chống đỡ được hoàn thủ đao và mũi tên sắt. Tính ra như vậy, một người Triệu có thể địch lại năm người Hồ. Cho nên chút ưu thế về nhân số đó không đủ để định đoạt thắng bại!"
Một người Triệu địch lại năm người Hồ! Câu nói này thốt ra vô cùng khích lệ lòng người, nhưng Loan Trọng cùng huyện Tư mã, huyện thừa vẫn lộ vẻ khó xử. Pháp luật nước Triệu nghiêm khắc, nếu sau khi xuất thành mà thất bại, để mất thành ấp, khiến công nữ có mệnh hệ gì, họ làm sao gánh nổi đây!
Tuy nhiên, màn biểu diễn của Triệu Giai vẫn chưa kết thúc. Không biết từ lúc nào, nàng đã thay thế vị trí của huyện lệnh, Tư mã, trở thành tiêu điểm thu hút sự chú ý của mọi người trên đầu thành. Nàng bước lên tường thành, bào trắng bay phấp phới trong gió bắc, lớn tiếng nói:
"Nguyên tắc trên thảo nguyên là sợ hãi kẻ mạnh, ức hiếp kẻ yếu, đóng cửa tránh chiến chỉ khiến người Lâu Phiền ngày càng táo tợn hơn. Dù chúng có bỏ qua Mã Ấp, cũng sẽ tiến sâu vào các làng ấp phía sau, cướp bóc tàn bạo, thậm chí đe dọa đến quận Thái Nguyên. Vợ con, cha mẹ của các ngươi đều ở phía sau Mã Ấp, chúng ta, là bức tường thành duy nhất đứng trước mặt người Lâu Phiền..."
Binh sĩ trên đầu thành đã bị truyền nhiễm, họ nhận ra mình thủ vững Mã Ấp quan trọng đến nhường nào, từng người nghiến răng nghiến lợi, sĩ khí vốn sa sút vì cái chết của Ngu Hỉ cũng đã phục hồi trở lại.
Triệu Giai lại chắp tay nói: "Huyện lệnh, Tư mã, Quân hầu di dân nội quận đến Mã Ấp đồn điền, khiến họ hàng năm phải tập luyện cung ngựa vài tháng, rốt cuộc là vì cái gì? Chẳng phải là muốn biên ấp gánh vác trách nhiệm là rào chắn của đại quốc, thủ biên ngự địch cho quốc gia sao? Xin hãy mở cổng thành, đánh địch ở bên ngoài!"
"Huyện lệnh, Tư mã, xin hãy mở cổng thành, chúng ta nguyện vì công nữ, vì cha mẹ, vì quốc gia mà đánh Hồ!" Một đám người trên đầu thành đồng loạt quỳ xuống, Loan Trọng và Tư mã cũng cảm thấy máu trong người sôi lên giữa cơn gió lạnh này, như có ma xui quỷ khiến, đáp: "Được!"
Không cho ông hối hận, trước dư luận cuồn cuộn, ba vị huyện quan cũng biết mình hoàn toàn không kiểm soát được tình thế nữa. Mặc dù đại quyền quân chính Mã Ấp nằm trong tay họ, nhưng vị Giai chủ này thân phận quá cao, hô một tiếng vạn người hưởng ứng, Loan Trọng chỉ đành miễn cưỡng đồng ý.
Tuy nhiên, khi Triệu Giai tuyên bố chính mình cũng muốn theo quân xuất thành, Loan Trọng vẫn cực lực ngăn cản.
"Nhị tam tử tác chiến là được rồi, công nữ thân thể ngàn vàng, sao có thể đứng dưới tường thành nguy hiểm?"
Triệu Giai lại không chút lay chuyển: "Ở đây ngoại trừ ta, còn ai đã nhiều lần theo thương đội đi sâu vào Lâu Phiền, Lâm Hồ, cùng họ uống rượu sữa ngựa, cùng những kẻ bắn chim điêu đó so tài bắn tên?"
Nàng liếc nhìn ba vị huyện quan, cười nói: "Người Lâu Phiền tuy rằng trong một số việc hoàn toàn không có tín nghĩa, nhưng trong một số việc khác, như danh dự, truyền thống, lại xem trọng hơn cả núi Quản Sầm! Sâu hơn cả Đại Hà! Làm sao để đối phó với người Lâu Phiền, ta có một kế sách, không bằng xuất thành thử xem sao, nếu không thành, Tư mã hãy thống lĩnh quân đội giao chiến với chúng cũng chưa muộn..."