Trời đã chập tối khi Meshach Milburn dứt lời kể, và sự tĩnh lặng cùng màn đêm nhợt nhạt buông xuống căn phòng khách nhà Custis, tựa như hai con người đang ngồi đó với những suy tư về hôn nhân: một người trầm ngâm như một cội nguồn tội lỗi đầy ý thức, kẻ kia thì run rẩy tựa chú chim mắc bẫy. Vesta lên tiếng trước:

"Cái đầu của ông hẳn phải uyên bác lắm mới dung chứa biết bao nhiêu sự vật xung quanh trong cái thế giới thu nhỏ của một chiếc mũ! Ông mới chỉ thuật lại câu chuyện ngược về thời đại chúng ta được một đoạn ngắn thôi."

"Tôi bắt đầu câu chuyện về Raleigh có phần quá đà," Milburn nói, "và nó cứ thế phát triển theo tỷ lệ đó, giống như niềm đam mê mà tôi dành cho cô từ những phút ban đầu, mãnh liệt đến mức ở cao trào của đêm nay, tôi có lẽ chỉ vừa mới bắt đầu."

"Thế nhưng, giống như Raleigh, tôi đang nhìn thấy đoạn đầu đài," Vesta nói, cố gắng pha chút hài hước nhưng rồi lại gục ngã ngay lần đầu tiên; cô đưa hai tay ôm mặt để kìm nén tiếng nấc nghẹn ngào. Tiếng khóc ấy không sao giấu được, một tiếng kêu nghẹn ngào, thấm đượm nỗi niềm bị bỏ rơi và giam cầm, vang lên trong căn phòng đang chìm dần vào bóng tối và đâm thấu vào tận đáy lòng Milburn. Anh làm theo một thôi thúc mà từ khi mẹ mất anh chưa từng cảm thấy, bước nhanh về phía Vesta, vòng tay ôm lấy cô và kéo sát vào lồng ngực mình.

"Em yêu, em yêu," anh thì thầm, hôn cô như hôn một đứa trẻ, "đừng khóc nữa em. Lòng anh đau như cắt."

Hành động xuất phát từ bản năng hiếm khi bị hiểu lầm; Vesta, sau chừng ấy thời gian đơn độc đối phó với người đàn ông cứng rắn này, khi mà trí tuệ non trẻ của cô đã bị thử thách vượt quá sức chịu đựng trong cuộc đụng độ đầu đời, đành đón nhận sự đồng cảm và lòng ăn năn của anh như thể anh là cha mình. Chỉ một lát sau, cơn đau buồn qua đi, cô nhẹ nhàng gỡ tay anh ra.

"Ông không phải là kẻ vô tình," Vesta nói. "Hãy bảo tôi phải làm gì! Ông đã bẻ gãy ý chí của cha tôi và ông ấy không thể đến cứu tôi được nữa. Xin hãy thương xót cho hoàn cảnh bất cân xứng của tôi và cho tôi lời khuyên!"

"Hỡi ôi! Cô bé," Milburn nói, "lời khuyên của tôi ắt phải vụ lợi cho riêng mình, dẫu tôi rất ước gì mình có được sự tin tưởng của cô. Tôi là một kẻ kém cõi, chẳng biết phải làm sao. Chính cô mới là người phải nhen nhóm niềm tin đang chớm nở đâu đó trong căn phòng này, tựa như chú chim nhạn muốn bay vụt ra ngoài. Hãy ríu rít gọi nó đi, biết đâu nó sẽ bay tới!"

Đứng sững lại một thoáng, cố thu gom lại những suy nghĩ đang tan biến nhưng hoàn toàn bất thành, Vesta đón nhận sự tin cậy mà anh trao cho với hai rộng mở. Đỏ mặt hơn bất cứ khoảnh khắc nào trong đời, dẫu trong bóng tối chập choạng anh chẳng thể nhìn thấy, cô bước đến bên anh và đặt lên môi anh một nụ hôn.

"Điều đó có đủ để ông khuyên bảo tôi như một người bạn không?" cô hỏi.

"Hỡi ôi! Không," Milburn tha thiết thở dài, "nó chỉ khiến tôi càng thêm phần bất công với tư cách là một kẻ si tình. Tôi không thể khuyên cô rời xa tôi được. Ồ, xin hãy để tôi được van nài cho chính mình. Tôi yêu cô!"

"Vậy tôi phải làm sao đây," Vesta cất giọng trầm buồn, "nếu ông không thể vươn lên tầm vóc của một người bạn, còn cha tôi lại là nô lệ của ông? Ông có nghĩ Chúa sẽ ban phước cho sự thịnh vượng của ông, khi mà ông lại đối xử quá tàn nhẫn với con nợ của mình? Gánh nặng hy sinh đổ lên vai tôi trọn vẹn, dù chưa bao giờ tôi cố tình nợ ông điều gì, và trong ký ức, tôi chưa từng mưu hại bất cứ ai."

"Liệu cô có chấp nhận sự độc lập của cha mình bằng cái giá là sự ruồng bỏ đối với người đàn ông bị khinh miệt nhất ở Princess Anne này không?" Milburn điềm đạm đáp. "Liệu cô có để tôi trao cho ông ấy thành quả của bao năm trời nhọc nhằn lao động và dành dụm chắt chiu, để rồi chuốc lấy nỗi thất vọng trước động lực duy nhất khiến tôi muốn giúp đỡ ông ấy—đó là đường hoàng cầu hôn con gái ông?"

Cô cảm thấy lòng tự trọng của mình đang dâng lên.

"Những khoản nợ của cha cô đối với tôi lên tới hàng chục ngàn đô-la," Milburn tiếp lời. "Cô có đòi tôi đem số tiền ấy dâng không cho cô, rồi lủi thủi quay về nơi cô độc, rời bỏ thứ ánh sáng rực rỡ của tổ ấm, sự ấm áp và tiếng đàn ca mà chính cô đã tạo dựng nên chăng? Đó chính là thử thách mà cô đặt ra cho tình yêu của tôi: sự lưu đày khỏi bên cô. Cô có nỡ đòi hỏi điều đó không?"

"Tôi chưa từng đòi tiền của ông, thưa ngài," Vesta nói. "Nhưng tôi từng nghe nói Tình yêu có thể làm được những chuyện lớn lao dường ấy, xoa dịu nỗi thống khổ của người mình yêu, và tìm thấy niềm hạnh phúc trọn vẹn trong sự hy sinh quên mình."

"Tôi không nghĩ là cô từng tận mắt chứng kiến trường hợp nào như thế ngoài đời thực, dẫu cô có thể đã đọc nó trong tiểu thuyết hay sách đạo lý. Có những người khi chết đi đã để lại cả gia tài mà họ chẳng thể giữ nổi cho một bóng hồng họ từng trân trọng; hoặc họ đã hy sinh rất nhiều vì một người phụ nữ xinh đẹp và cao quý; nhưng thưa cô Vesta, đã bao giờ cô nghe nói về một kẻ si tình đang đói khát tình ái, lại đem dâng hiến mọi vốn liếng có thể giúp hắn chiếm được người ngọc, để rồi phải rước lấy nỗi buồn tủi về mình, vẫn tiếp tục bị tình yêu hành hạ và bị xóm giềng chế giễu cơ chứ? Người ta ở Princess Anne sẽ nói gì về tôi? Rằng tôi đã bị xỏ mũi và sẽ ném những lời cay nghiệt theo chiếc mũ của tôi sao?"

Vesta lục lọi trong tâm trí, thầm nghĩ thế nào mình cũng tìm ra được một ví dụ tương tự, ngặt nỗi chẳng có cái nào phù hợp với hoàn cảnh này cả. Meshach chớp lấy thời cơ khi cô im lặng:

"Món quà của kẻ si tình suy cho cùng cũng là những bậc thềm dẫn đến tình yêu, theo tôi hiểu là vậy. Anh ta tạo ấn tượng bằng chính những món quà ấy; và người ta chờ đợi chúng. Chẳng có gì mang lại hạnh phúc lớn lao bằng một món quà, và người ta có câu cổ rằng phước lành sẽ đến với người cho và cả người nhận, rằng việc tìm kiếm, cất lời và gõ cửa là những điều đáng ca ngợi."

"Ồ," Vesta thốt lên, "nhưng trở thành một món hàng được mua đứt, thưa ông Milburn? Đem ra cân đong đo đếm với những món nợ của cha mình—chẳng phải điều đó thật đê tiện sao?"

"Sẽ không như vậy nếu đó là sự tôn kính và nâng niu mà tôi dành cho cô. Cô hãy tự kiêu hãnh rằng mình còn có giá trị với một kẻ keo kiệt hơn cả toàn bộ số vốn hắn cho vay, và còn lớn lao hơn cả những khoản thua lỗ của cha cô khi được quy đổi tương đương, thậm chí khi ấy cô vẫn khiến chồng mình phải mang ơn, bởi cô giàu có hơn hẳn những gì anh ta có."

"Nơi nào sẽ là phần chia sẻ tình yêu của tôi trên thế gian này, nếu kết hôn theo cách đó?" Vesta hỏi. "Đối với một người phụ nữ, được yêu chính là cả thế gian, tuổi trẻ là bầu khí quyển bao quanh, và quãng đời góa bụa là hương thơm của vì sao đã tắt ấy; và toàn bộ tâm trí tôi vẫn luôn bồi hồi tìm kiếm hình bóng mà mình sẽ phụng sự, một chàng trai trẻ rạng ngời dành cho tôi, lần lượt ngắm nhìn từng người để xem đó có phải là anh ấy không, thế mà đột nhiên ông lại giơ ra giữa tôi và niềm tin của mình một tờ giấy ghi nợ của cha tôi, rồi phán rằng: 'Đây là định mệnh của ngươi; đây là toàn bộ tiểu thuyết lãng mạn của ngươi; ngươi đã bị xiết nợ rồi!' Làm sao ông có thể nhận lấy một trái tim tàn tạ như thế mà tìm kiếm niềm hạnh phúc lứa đôi bên trong nó chứ? Không đâu, ông sẽ phải thất vọng thôi. Hậu quả sẽ giáng xuống đầu tôi khi tôi tự bán rẻ chính mình."

"Hình bóng mà cô hằng mong chờ rất có thể đã xuất hiện rồi," Milburn quả quyết nói, "thậm chí chính là tôi đây; bởi tình yêu thường nảy nở từ chốn phục kích, và cô cũng chẳng thể dọn dẹp tâm trí mình tinh tươm như một thửa ruộng để chờ đón nó. Tôi nhớ mình từng đọc được một ngụ ngôn về vị thần đem lòng yêu một người phụ nữ, ngài đã hiện ra trước mắt nàng trong một trận mưa vàng; và điều đó là gì nếu không phải là cách tán tỉnh của một kẻ lắm tiền? Chúng ta kiếm vàng để san lấp khoảng cách về sự cao quý ở người phụ nữ; nhan sắc vốn xa hoa, đòi hỏi phải được tô điểm và chưng diện trong một chiếc lồng son; người đàn ông giàu có nhất xứ Princess Anne này vẫn chưa đủ tốt cho cô, và những tên nhóc vắt mũi chưa sạch mà tâm trí cô hằng mơ tưởng lại càng không xứng đáng làm chồng cô hơn là người chủ nợ khiêm nhường của cha cô. Một tạo vật tuyệt mỹ như cô Vesta đòi hỏi phải có sự hy sinh đặc biệt và bản lĩnh phi thường ở người chồng của nàng. Đời sống thường nhật của bán đảo này không thể sánh bằng cô, và một gã quái vật đã xuất hiện để đưa cô đi."

"Ông không hẳn là một quái vật," Vesta nhận xét bằng tấm lòng trắc ẩn tự nhiên, "và ông khen ngợi tôi nồng nhiệt đến mức làm dịu bớt phần nào sự căng thẳng trong cuộc đối đầu này. Đừng vội vạch trần khuyết điểm của mình cho phụ nữ thấy, kẻo cô ấy lại bị chính giọng nói của ông làm cho mê hoặc đấy."

"Đó cũng là một phần trong sự hy sinh của tôi," Meshach đáp, "giống như số tiền mà tôi đã chắt chiu gom góp vậy. Không có người thầy nào ngoài tình yêu và hy vọng, tôi đã tự rèn luyện bản thân để xứng đáng trò chuyện cùng cô. Giờ thì mọi thứ vẫn còn thô vụng lắm, giống như một con quạ được tôi dạy nói vậy, nhưng sự khích lệ của cô sẽ mang lại cho tôi sự tự tin và bạo dạn, để rồi cô sẽ quên đi cả bộ y phục tối màu này của tôi—thậm chí cả chiếc mũ."

Một bầu không khí lạnh lẽo dường như len lỏi vào cuối câu chuyện, và Vesta giật dây chuông hầu bàn. Virgie bước vào, tiếp nhận chỉ thị từ cô chủ: "Hãy mang khay trà, đèn, và đặt chiếc mũ của ông Milburn lên giá áo!"

Cô hầu gái liếc nhìn chiếc mũ cổ kính với ánh mắt rụt rè, nhưng mặt cô chủ quay đi như ngầm ra lệnh rằng dù nó có đang nóng rực như than hồng thì cô vẫn phải cầm lấy. Virgie tuân lệnh và nhanh chóng mang trà ra.

"Trà ngon đấy," Milburn lên tiếng, uống trực tiếp từ chiếc đĩa lót chứ không dùng tách, trong khi Vesta chăm chú nhìn anh với vẻ kỳ lạ, "và trời tối nay thật lạnh. Hãy để tôi nhóm lửa hộ cô!"

Anh hơi rùng mình khi đứng dậy bước qua phòng, khều những khúc gỗ đang cháy dở thành ngọn lửa bập bùng, rồi bỏ thêm củi vào, khiến những bức tường ánh lên từng đợt chớp vàng rực. Giữa những khoảng sáng tối ấy, Vesta thấy các bậc tiền bối trong khung tranh mạ vàng đang nhìn cô bằng ánh mắt lạnh lùng—thế nhưng họ mới bất lực làm sao, với toàn bộ danh giá dẫu có lớn đến đâu, cũng chẳng thể chuộc lại thể xác cô hay danh dự của cha cô ra khỏi chốn cầm cố!—và lần đầu tiên cô cảm nhận được sự sáo rỗng của quyền lực gia đình, ngoại trừ chiếc áo giáp được bảo tồn vĩnh viễn của một hậu duệ giàu có. Cô cũng dành một hồi lâu để quan sát kỹ lưỡng người cầu hôn mình, xem liệu có chút lý do nào có thể châm chước cho anh ở vị trí người chồng hay không.

Dáng người anh thấp, nhưng đượm vẻ tráng kiện và linh hoạt; những bộ quần áo đẹp hơn có lẽ sẽ ôm lấy thân hình anh một cách gọn gàng, và trong trí tưởng tượng, Vesta bèn khoác lên người anh đôi găng tay da dê màu oải hương trên đôi bàn tay nhỏ nhắn, một chiếc nhẫn ở ngón út thon dài, một con dấu bằng ngọc huyết cùng dải ruy-băngắt ngang túi áo ghi-lê, và những nếp nhăn viền đăng-ten trước ngực áo sơ-mi. Thay vì bộ âu phục vải thô kệch, cô sẽ sắm cho anh một chiếc áo ghi-lê màu vàng da bò đính cúc ngọc trai viền khuyết, đôi giày da trắng thay cho mớ đồ xanh xao nhếch nhác dưới chân, đội lên đầu một chiếc mũ lụa gọn gàng vành nhỏ để tôn thêm chiều cao thanh mảnh, và khoác chiếc áo khoác màu ô-liu hoặc xanh thẫm cùng chiếc quần ton-sur-ton nhằm làm nổi bật mớ phụ kiện. Được biến hóa như thế, Vesta có thể hình dung ra một người đàn ông dẫu khác lạ nhưng vẫn có thể chấp nhận được, người mà một quý cô có thể dần sinh lòng chiếu cố qua bao lời cầu nguyện và nỗ lực. Giờ đây, cô tự hỏi không biết người đàn ông này đã dùng cách gì để xoa dịu mình đến mức cô lại chủ động hôn anh ta. Cô sẽ chẳng dám làm thế lần nữa đâu, nhưng sự thật rành rành ra đó chẳng khác nào việc cô từng cài một bông hoa lên chiếc mũ của anh; và Vesta tự nhủ:

"Anh ta có thứ quyền lực nào đó! Câu chuyện kia, dù tôi chỉ nghe được một chút ít, nhưng lại được kể với sự tự tin đầy quả quyết mà tôi ước gì người cha tội nghiệp của mình cũng có một phần. Liệu tôi có bao giờ hạnh phúc bên người đàn ông này qua sự tu dưỡng và lòng đạo đức không? Chúa có thể mở lối cho tôi, nhưng giờ đây con đường ấy có vẻ đã khép lại mất rồi."

"Đêm đã về khuya, thưa cô Custis," Meshach lên tiếng. "Những phần thưởng mà tôi nhận được đã vô cùng lớn lao. Khi nào tôi có thể quay lại?"

"Tôi nghĩ chúng ta phải định đoạt việc này ngay trong tối nay, thưa ông Milburn," Vesta nói với quyết tâm đang dâng trào. "Chúng ta chẳng tiến thêm được bước nào tới giải pháp cho khoản nợ của cha tôi cả. Cho đến lúc này, chúng ta vẫn xem đó là món nợ của riêng tôi, và điều đó có lẽ đã cổ vũ quá đà cho ông. Thưa ông, tôi có thể tự kiếm sống bằng đôi tay mình."

"Cô tự kiếm sống ư?" Milburn lặp lại.

"Tại sao không chứ? Tôi yêu cha tôi. Giống như những người phụ nữ rơi vào cảnh túng quẫn khác phải lao động vì con cái hoặc người chồng bệnh tật, cớ sao tôi lại không thể làm thế vì ông ấy! Nghèo đói chẳng có gì đáng sợ ngoài—ngoài việc mất đi lòng tự trọng."

"Cô đang đánh cược điều đó, bất kể chuyện gì xảy ra đi nữa," người cầu hôn cô nói, "nhưng cô sẽ chẳng mất nó đâu khi chịu tránh điều tồi tệ lớn bằng cách chọn điều tồi tệ nhỏ hơn. Tôi từng nghe nói về những người phụ nữ trốn chạy vào cảnh nghèo hèn vì bất mãn với chồng, để rồi lòng tự trọng vẫn tồn tại và biến sự nghèo khó ấy thành ác mộng. Lòng tự trọng trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng chỉ làm tăng thêm sự bất mãn mà thôi. Cô nên thực hiện bước đi để lòng tự trọng ấy được hòa quyện vào bổn phận, nếu chưa thể hòa vào tình yêu."

"Bổn phận ư?" Vesta thầm nghĩ. "Đó là một từ ngữ mang lại sự bình yên, nghe lọt tai hơn cả Tình yêu. Thưa ông Milburn," cô nói lớn, "tại sao lại là bổn phận của tôi khi phải làm theo những gì ông yêu cầu?"

“Tôi hình như nhận ra rằng cô sở hữu một trái tim trung hậu, một lương tâm mà sự lừa dối thậm chí chẳng thể chạm tới. Điều gì đó đã khiến cô chần chừ trong chuyện hôn nhân, bằng không, với những điều kỳ diệu ở cô, tôi đã chẳng có cơ hội để bị cô từ chối lúc này. Hôn nhân có lẽ đã trở nên quá ư đáng sợ đối với cô, bởi sự thuần khiết trong tâm hồn, và càng tệ hơn khi cô xem nó là định mệnh của đời mình. Đó chính là số mệnh của cô, chỉ là cô đang chống lại nó mà thôi. Vậy thì hãy nhìn nhận nó như một bổn phận, giống như những gì cô kỳ vọng ở người khác—chẳng hạn như cô hầu gái nô lệ của cô ấy."

"Hỡi ôi!" Vesta thốt lên, "con bé ấy còn được tự do kết hôn. Chính tôi mới là kẻ nô lệ."

"Không đâu, thưa cô Vesta, con bé ấy từng được tự do, nhưng khi bị bán giữa những kẻ xa lạ cùng với tài sản của cha cô, nó sẽ cảm thấy khát khao sự đồng cảm và che chở đến mức tình yêu, dẫu xuất hiện dưới hình thù xấu xí cách mấy, cũng sẽ là phúc lành từ Chúa ban cho trái tim tội nghiệp của nó. Những gì cô cự tuyệt trong sự xoay vần của vận mệnh—gông cùm của một người chồng—hàng triệu phụ nữ đã cúi đầu tuân theo như thể đó là chiếc cầu vồng hứa hẹn được giăng trên thiên đàng vậy."

"Sao ông lại rành rẽ những nỗi thống khổ của phụ nữ đến thế, thưa ông Milburn? Ông từng có chị em gái, hay những tiểu thư khác để tán tỉnh sao?"

"Tôi đã chứng kiến bản tính con người ngay tại cửa hàng nhỏ của mình, không phải thứ bản tính cao quý được tôi luyện qua gia thế và vận may sung túc như cô, mà là kiểu người bình thường, đang chật vật lao dốc như một chú đại bàng bị thương. Thoạt đầu họ đến chỗ tôi để tìm mua những nhu yếu phẩm rẻ tiền hoặc số lượng ít hơn mức các cửa hàng khác chịu bán, nhìn tôi bằng ánh mắt khinh miệt. Cuối cùng, họ cũng phải bán đi người nô lệ cuối cùng, đôi giày cuối cùng, và khi mọi chuyện đã quá muộn, lòng tự trọng hão huyền ấy đành khuất phục để chui rúc dưới túp lều của một tên nô lệ da đen, hay nhảy múa chân trần trong cửa hàng của tôi chỉ để đổi lấy một chén rượu whisky."

"Thưa ông," Vesta phẫn nộ thốt lên, đứng bật dậy khỏi chiếc ghế bập bênh, "ông đang dùng lời cảnh cáo đó để đe dọa tôi đấy phỏng?"

Khi cô đứng lên, Meshach Milburn thầm nghĩ sự giàu có của anh chẳng thấm vào đâu so với sự hoàn hảo của cô, giờ đây đang bừng lên khí phách của một nữ vương.

"Thưa cô Vesta," anh nói, "xin cô tha lỗi, nhưng tôi vừa bước ra từ nhiều thế hệ nghèo đói trong chốn rừng thiêng nước độc, và hiểu rõ việc phá bỏ xiềng xích ấy khó khăn nhường nào, tôi chỉ muốn ngăn cô không bước những bước đầu tiên lao vào vũng lầy đó mà thôi. Vẻ đẹp trên má cô, khuôn mẫu hoàn mỹ mà cô được tạo tác nên, những sở thích và suy nghĩ thuần khiết của một tiểu thư khuê nữ, cùng sức mạnh và niềm vui bẩm sinh, chính là hồng ân Thiên Chúa ban cho gia tộc cô qua nhiều thế hệ. Hồng ân ấy Người vẫn tiếp tục duy trì bằng cách đặt những gánh nặng gia tộc ấy lên vai kẻ khác, nhằm tha thứ cho cô khỏi cảnh lao nhọc, lo toan, muộn phiền và sự lụi tàn chậm chạp mà sự thay đổi hoàn cảnh đột ngột này đồng nghĩa. Sẽ là một tội ác nếu sa ngã từ sự hoàn mỹ này xuống vũng lầy túng quẫn kia."

"Tôi không thấy một cuộc sống nghèo khó nhưng trong sạch lại khiến mình kém phần làm phụ nữ đi chút nào," Vesta phản bác.

"Cô không sợ nghèo khó chỉ vì cô chưa từng nếm trải nó," Milburn tiếp lời. "Nó mọc lên ở vùng đất này như những đám thông dại ven đồi và cây sồi nhỏ trên một cánh đồng bị bỏ hoang. Từng có một khu định cư quanh tòa án bên lạch Dividing Creek, nơi công lý, tài hùng biện, sự tài hoa, óc hài hước và chủ nghĩa anh hùng từng là trung tâm xã hội của hai quận hạt, nhưng rồi họ dời tòa án đi và khu rừng rậm đã nhanh chóng nuốt chửng nơi ấy. Giờ đây chẳng còn chút âm vang nào sót lại từ vinh quang thuở trước. Cô có thể cứu ngôi nhà của mình khỏi bị nuốt chửng bởi chốn rừng thiêng."

"Bằng cách kết hôn với gã anh hùng rừng rú đó sao?" Vesta nói, dẫu cô lập tức hối hận ngay sau đó.

"Vâng," Milburn bướng bỉnh thốt lên sau một thoáng lặng im. "Tôi đã đi được nửa đường để đến với gia tộc Custis. Tôi đang bước ra từ rừng già khi họ đang tiến vào, trừ khi sự hy sinh này diễn ra từ hai phía."

"Xin đừng đề cập chuyện cá nhân nữa," Vesta khẩn nẫu với vẻ u buồn đầy duyên dáng; "tôi cảm thấy ông là một người tốt bụng, ít nhất là với tôi, nhưng một cô gái nghèo cũng phải tự mình đấu tranh chứ."

Cô nhìn thấy những giọt nước mắt chực trào trong mắt anh, bèn nhân cơ hội chớp lấy thời thế:

"Những giọt nước mắt của ông chẳng khác nào mạch nước ngầm chúng ta vẫn tìm thấy ở đây, ẩn sâu dưới lớp cát sỏi đến mức chẳng ai ngờ tới, vậy mà tôi đã thấy chúng rỉ ra rồi đấy. Hãy nói cho tôi nghe xem, chẳng phải tôi sẽ hạnh phúc hơn nếu tự mình gánh vác giang sơn của cha mẹ, rồi cùng nhau sống tằn tiện qua ngày, thay vì hèn nhát chạy trốn vào sự che chở của chủ nợ, bằng một cuộc hôn nhân mà người đời, chí ít là thế gian này, sẽ gọi là vụ lợi hay sao? Biết đâu cha tôi rồi sẽ vực dậy được bằng cách nào đó."

"Không đâu, thưa cô Vesta. Cha cô sẽ không thể nắm giữ bất kỳ tài sản nào chừng nào những khoản nợ của ông ấy vẫn chưa được trả sạch. Con đường dễ dàng hơn là chứng minh cho thiên hạ thấy cuộc hôn nhân của chúng ta không hề vụ lợi, bằng cách cố gắng học cách yêu thương nhau. Khắp chốn trần gian này, hôn nhân chính là sự bù đắp cho những gia tộc lụi tàn—là con đường tắt, và cũng là con đường tự nhiên nhất. Ruth dẫu chỉ là họ hàng nghèo khó, nhưng nàng đã quay lưng khỏi những gốc rạ khiến đôi bàn chân ngọc ngà rớm máu, để bò đến dưới chân lão Boaz và tìm kiếm sự bình yên của người vợ, và sự khôn ngoan trong lựa chọn của nàng đã được ca tụng trong những bài thánh thi của Vua David, được lắng nghe qua những lời châm ngôn của Vua Solomon, những người con cháu chính tông của nàng."

"Chúa chứng giám là tôi chẳng hề nghĩ cho riêng mình!" Vesta nói. "Tôi sẵn sàng dạy một lớp học nhỏ, làm gia sư ở đâu đó, hoặc giống như người họ hàng của chúng ta, thân mẫu của Washington, đội chiếc mũ rơm ra đồng giám sát đám thợ mộc cày cấy."

"Điều đó chưa từng tạo ra Tướng quân Washington đâu, thưa cô Vesta. Chính hôn nhân mới là thứ đưa tên tuổi ông đến với thế giới; đầu tiên là cuộc hôn nhân của người anh cùng cha khác mẹ với gia tộc Fairfax; tiếp đến là cuộc hôn nhân của chính ông với người vợ góa giàu có nhà Custis. Nếu họ chỉ tìm kiếm những tài năng thuần túy, thì một Daniel Morgan hay Ethan Allen nào đó đã có thể trở thành tổng tư lệnh thay cho Washington rồi."

"Sao ông cứ lôi kéo tôi về phía mình bằng cách đánh thức lòng tự ái vậy?" Vesta hỏi. "Đó đâu phải là cách để gìn giữ trái tim tôi theo cách ông muốn."

"Bằng mọi cách có thể lôi kéo cô về phía mình," Milburn nói, lại run lên vì sự tha thiết, "tôi đều liều lĩnh thử xem sao. Nếu đó là điều sai quấy, thì nó bắt nguồn từ ý thức sinh tồn của chính tôi. Không có cô, tôi sẽ là một kẻ thất bại thảm hại, và mọi nỗ lực trong đời tôi sẽ đổ sông đổ biển."

"Ông thực sự tin là mình yêu tôi chứ? Hay đó chỉ là một thứ tham vọng nào đó; có lẽ là tham vọng đổi đời chăng?"

"Kết hôn với một tiểu thư nhà Custis ư?" Milburn thốt lên. "Không đâu, đó là vì muốn kết hôn với cô. Tôi thà rằng cô đừng mang họ Custis thì hơn."

"À! Tôi hiểu rồi, thưa ông;" gương mặt Vesta thoáng rạng ngời vẻ khâm phục dành cho người đàn ông ấy; "ông nghĩ họ của gia tộc ông cũng danh giá chẳng kém. Ông nên nghĩ vậy chứ. Vậy ra ông yêu tôi xuất phát từ niềm đam mê?"

"Một phần là thế," Milburn đáp. "Tôi yêu cô bằng toàn bộ bản ngã của mình, bất kể nó là gì; từ ngọn lửa tuổi trẻ cho đến sự điềm tĩnh của tuổi trưởng thành, từ sự thấu hiểu và cả sự sùng bái dành cho cô; bằng cả ánh mắt lẫn tâm trí. Tôi yêu cô trong viễn cảnh của một tổ ấm gia đình, trong sự đồng điệu về tư tưởng, trong việc sẻ chia tham vọng, và trong bản năng muốn trau chuốt bản thân. Tôi yêu cô, hơn hết thảy, bằng ngọn lửa nồng nhiệt của một kẻ si tình, mạnh mẽ hơn mọi thứ, bởi tôi phải chiếm hữu cô để chiếm hữu chính mình; bởi cô khơi dậy ngọn lửa trong tôi, và lòng trắc ẩn của tôi đã bị đè bẹp bởi bản năng khát khao mãnh liệt; tôi không thể phớt lờ lời kêu cứu muốn trốn chạy của cô! Tôi điếc đặc trước những chuẩn mực về danh dự và phép lịch sự, nếu điều đó khiến tôi để sụt mất cô! Hãy dâng hiến cuộc đời cô cho tôi, và những thiên thần lương thiện ấy có lẽ sẽ ngự trị, phò trợ cho bản năng vĩ đại mà tôi đang tuân lệnh từ Đấng Sáng Tạo!"

Khi anh tiếp lời, Vesta nhìn thấy phản chiếu trên gương mặt Meshach Milburn chính nỗi cuồng say của tình yêu. Đôi mắt đen láy tựa nhựa thông của cô sáng rực lên như những ao hồ trong rừng về đêm dưới ánh đuốc của những kẻ săn gấu mèo. Đôi bàn tay thuôn dài như tay phụ nữ của anh run rẩy khi vươn ra toan ôm lấy cô, và cô nhận thấy trên trán, ở hai cánh mũi đang phập phồng cùng đôi môi mím chặt của anh hiển hiện một ý chí mạnh mẽ hiếm khi thất bại, một khi đã dồn hết sức lực để khuất phục một người phụ nữ và khiến cô ấy phải thừa nhận người chủ nhân của đời mình.

Thế nhưng, đi kèm với sự kích động mãnh liệt của tâm trí và bản năng ái tình vốn thường mang lại cho đàn ông sự hùng biện, dẫu chưa hẳn là nét đẹp ngoại hình, lại ẩn chứa một vẻ mệt mỏi chán chường, gần giống như nỗi đau, hằn lên kẻ xâm nhập đầy táo bạo ấy, và một cái rùng mình, khác hẳn với ý chí và lòng dũng cảm, chạy dọc qua khung xương anh. Chính điều đó đã chạm đến Vesta, khiến cô mang theo cảm giác rằng có lẽ mình không phải là kẻ duy nhất chịu đựng nỗi đau khổ chốn này, và lòng trắc ẩn—thứ cứu rỗi biết bao kẻ si tình khi tài đức chẳng thể giúp họ chiến thắng—đã đưa ái nữ của vị Thẩm phán đi đến một quyết định bốc đồng.

"Thưa ông Milburn," cuối cùng cô lên tiếng, đưa tay ôm lấy đầu, "những thử thách trong ngày hôm nay đã vượt quá sức chịu đựng của trí óc tôi rồi. Chưa bao giờ trong suốt cuộc đời mình, tôi phải đối mặt với những thực tế phũ phàng đến thế. Tôi kiệt sức rồi. Thôi nào, xin đừng chạm vào tôi lúc này!" Anh vừa toan lặp lại cử chỉ vỗ về để tỏ lòng đồng cảm và ôm lấy cô vào lòng. "Hãy chấm dứt cuộc tranh cãi này ngay lập tức đi. Ông nói ông sẽ cưới tôi; khi nào?"

"Tùy cô định đoạt thời gian, thưa cô Custis. Tôi sẵn sàng bất cứ ngày nào."

"Và ông sẽ giao lại cho tôi mọi giấy biên nhận cùng khế ước của cha tôi, để phần gia sản của mẹ tôi được trả lại trọn vẹn cho bà, đồng thời ngôi nhà này, đám gia nhân cùng điền trang sẽ thuộc về quyền sở hữu hợp pháp của riêng tôi chứ?"

"Vâng," Milburn đáp; "tôi đặt trọn niềm tin vào sự chân thực và đức hạnh của cô, rằng cô sẽ giữ những giấy tờ này từ khoảnh khắc này cho đến ngày cưới."

"Vậy thì sẽ không lâu nữa đâu," Vesta nói, nhìn Milburn với ý chí và uy quyền hoàn toàn tương xứng với anh. "Ông sẽ đưa tôi đi tối nay chứ?"

"Tối nay?" anh lặp lại. "Chắc không phải tối nay chứ?"

"Tối nay, hoặc có lẽ chẳng bao giờ."

Anh bước lại gần hơn để có thể nhìn rõ gương mặt cô dưới ánh lửa rực hồng. Lòng can đảm tĩnh lặng, thứ sẵn sàng chết trong ngọn lửa như Joan of Arc, đối diện với câu hỏi của anh.

"Vâng," Milburn nói, "theo lệnh của cô, tôi sẽ đưa cô đi ngay tối nay, dẫu đó là một bất ngờ đối với tôi."

Dẫu vậy, anh vẫn hơi chùng xuống, lương tâm bất an, và cái rùng mình mà Vesta từng nhận thấy lại một lần nữa chạy dọc qua khung xương anh.

"Thiên hạ sẽ nói gì về cuộc hôn nhân của ông sau khi chỉ mới quen tôi vỏn vẹn một ngày?"

"Chẳng gì cả," Vesta đáp, "ngoại trừ việc tôi là vợ ông. Ít nhất điều đó sẽ làm câm lặng mọi lời khuyên can và ngăn chặn sự xía vào của kẻ khác. Nếu tôi chần chừ, những điềm gở này có thể sẽ chiến thắng, nếu không phải ở tôi thì cũng là ở gia đình tôi, một vài người trong số đó rất đáng sợ."

Anh dường như chẳng hề tò mò về vấn đề đó, chỉ cất lời:

"Chính cô, đứa trẻ thân yêu ạ, mới là người tôi đang nghĩ đến—liệu sự vội vàng này có khiến cô phải hối hận, hay trở thành chủ đề để người ta chì chiết chính cô hay không. Riêng với tôi thì không thể, bởi tôi chẳng có thế giới nào, chẳng có bộ tộc nào—chỉ có mình tôi và cô mà thôi!"

Vesta bước tới và nâng bàn tay lạnh ngắt của anh lên.

"Tôi tin là ông yêu tôi," cô nói. "Tôi tin bàn tay này mang những đường chỉ tay của một người quân tử. Giờ đây, tôi sẽ trao cho ông một bí mật của gia đình. Những rắc rối của ngôi nhà này chẳng khác nào một đám cháy mà cách duy nhất để xử lý là dập tắt nó ngay lập tức. Cha tôi sẽ không bị làm phiền, ngoài nỗi đau thầm kín, trước bước ngoặt mà tôi sắp thực hiện, bởi ông ấy đánh giá cao tài năng và thành công của ông. Chính vì ông ấy mà tôi sẽ bước đi bước này, nếu tôi thực sự làm thế, và tôi vẫn còn một tiếng để suy ngẫm. Nhưng mẹ tôi sẽ vô cùng tức giận, và các cậu cùng họ hàng của bà ở Baltimore trước hết sẽ nổi giận lôi đình vì việc cha tôi làm mất phần gia sản của bà; tiếp sau đó, và tôi hy vọng là ít cay đắng hơn, họ sẽ phẫn nộ trước cuộc hôn nhân của tôi với ông. Bị đặt dưới sự nhúng tay của họ, tôi có thể bị ngăn cản không được đến giúp đỡ cha mình; họ thậm chí có thể ép tôi rời đi, xé nát gia đình chúng tôi và để mặc cha phải trơ trọi đối mặt với chuỗi ngày khốn khổ."

"Tôi hiểu rồi," Milburn nói; "cô muốn trao cho tôi danh nghĩa hợp pháp để đối phó với đám người đang sùng sực nổi giận bên nhà mẹ cô."

"Không chỉ đơn thuần là thế," Vesta nói; "tôi muốn tước đi quyền năng của bà và của họ trong việc ngăn cản sự hy sinh mà tôi đang toan tính thực hiện. Nỗi sợ hãi trực chờ của cha tôi chính là những lời quở trách của mẹ—rằng ông đã mạo hiểm và làm mất sạch số tiền của bà. Điều đó đã khiến bà ngã bệnh trên giường và gần như nổi cơn thịnh nộ. Thà tôi cứu người đàn ông tội nghiệp ấy khỏi toàn bộ nỗi thống khổ còn hơn là chỉ cứu được một phần."

"Cô gái dũng cảm!" Meshach Milburn thốt lên đầy thán phục. "Quả đúng là hổ phụ sinh hổ tử. Cô định trao cho mẹ mình số tiền đã mất và làm câm nín những lời phàn nàn của bà trước khi bà kịp thốt lên ư?"

"Đúng là như thế, thưa ông Milburn, và tôi sẽ nói rằng: 'Đó là món quà từ chồng con, và là vật phẩm cầu hòa gửi đến tất cả mọi người.'"

"Chẳng phải ý định của em, em yêu ạ," chủ nợ hỏi, "là đem Mrs. Custis vào vòng tin cậy trước khi diễn ra đám cưới này chứ?"

Cô nhìn anh bằng ánh mắt khẩn nẫu của kẻ đang hoài nghi và cần được tháo gỡ. "Xin hãy cho tôi lời khuyên," cô nói. "Tôi muốn làm điều tốt nhất cho tất cả, và tránh mọi lời cay đắng vốn để lại dư âm quá lâu. Có nhất thiết phải nói cho mẹ tôi biết không?"

"Không đâu. Cô là một người phụ nữ tự do. Tôi thừa biết tuổi của cô—dù rồi tôi sẽ quên béng nó đi thôi." Tia hóm hỉnh hiếm hoi ấy lại khá phù hợp với gương mặt kỳ lạ của anh. "Nói cho cha cô biết là đủ rồi."

"Tôi hy vọng mình đang làm đúng," Vesta nói, "và giờ tôi sẽ dành trọn một tiếng đồng hồ cho tâm hồn mình và Chúa Cứu Thế. Thưa ông, ông có bao giờ cầu nguyện không?"

Milburn hơi lùi lại.

"Tôi không cầu nguyện như cô," anh đáp; "lời cầu nguyện của tôi khô khan lắm. Tôi chỉ đọc lẩm nhẩm dăm câu vần vè mà mẹ tôi từng dạy trong chốn rừng sâu."

"Hãy cầu nguyện giúp tôi làm điều đúng đắn," Vesta nói, "để tôi không phải thực hiện sự hy sinh này mà vẫn mang theo một lương tâm day dứt. Và giờ thì, thưa ông, xin vĩnh biệt. Đúng chín giờ, hãy ra nhà thờ của chúng tôi và chờ đợi. Nếu tôi quyết định đến, ông sẽ gặp vị mục sư và mọi sự chuẩn bị ở đó. Còn nếu tôi không đến, tôi nghĩ ông sẽ chẳng bao giờ gặp lại tôi nữa."

"Ôi, tâm hồn tuyệt mỹ," người tình của cô thốt lên, "xin đừng đè nặng tôi bằng nỗi sợ hãi đó!"

"Nếu một con đường khác được bày ra trước mắt tôi rõ ràng hơn," Vesta nói, "tôi sẽ đi theo con đường đó. Nếu bổn phận dẫn dắt tôi quay lại với ông, ông sẽ là chúa tể của tôi. Thưa ông, dẫu chuyến ghé thăm của ông hôm nay mang màu sắc khắc nghiệt, tôi vẫn cảm ơn sự chân thành cùng sự quan tâm tử tế mà ông dường như dành cho tôi bấy lâu nay. Vĩnh biệt."

“Thiên thần! Vesta! Em yêu!” Milburn kêu lên, “anh có thể hôn em được không?”

"Bây giờ thì không," cô đáp, lạnh lùng tựa như vị thế bề trên, đồng thời đưa tay ngăn lại.

Cánh cửa mở toang, và cô hầu gái nô lệ Virgie đang đứng đó, tay cầm Chiếc Mũ Hậu Gia. Milburn run rẩy cầm lấy nó, đội lên đầu và bước ra đi.