Cyrano, Le Bret. Sau đó là các nam nữ diễn viên, Cuigy, Brissaille, Lignière, người gác cổng, các nhạc công violin.

CYRANO (Ngã vào vòng tay Le Bret):

Một cuộc hẹn hò. . .từ nàng!. . .

LE BRET:

Cậu hết buồn rồi ư?

CYRANO:

À! Mặc kệ thế gian bùng cháy! Nàng biết ta còn sống!

LE BRET:

Giờ cậu bình tĩnh lại rồi chứ, hy vọng vậy?

CYRANO (Sung sướng đến mất kiểm soát):

Bình tĩnh? Ta, giờ này mà bình tĩnh ư?

Ta sẽ phát cuồng, sẽ điên dại, sẽ gào thét mất thôi!

Ôi, ước gì có cả một đội quân để tấn công!—cả một binh đoàn!

Trong lồng ngực ta như có mười trái tim; hai mươi cánh tay;

Chẳng còn gã lùn nào để mà xẻ đôi nữa!. . .

(Điên cuồng):

Không! Phải là những gã khổng lồ!

(Một vài khoảnh khắc, bóng dáng các diễn viên chuyển động trên sân khấu,

tiếng thì thầm vang lên—buổi diễn tập bắt đầu. Các nhạc công violin đã vào vị trí.)

MỘT GIỌNG NÓI TỪ TRÊN SÂN KHẤU:

Này! Im lặng! Chúng tôi đang diễn tập!

CYRANO (Cười):

Chúng tôi đi ngay đây!

(Chàng bước đi. Qua cánh cửa lớn, Cuigy, Brissaille và vài sĩ quan bước vào, dìu Lignière đang say mèm.)

CUIGY:

Cyrano!

CYRANO:

Gì nữa đây?

CUIGY:

Một gã sâu rượu đích thực

Mà chúng tôi mang đến cho cậu đây!

CYRANO (Nhận ra bạn):

Lignière!. . .Chuyện gì đã xảy ra vậy?

CUIGY:

Hắn đang tìm cậu!

BRISSAILLE:

Hắn không dám về nhà!

CYRANO:

Tại sao không?

LIGNIÈRE (Giọng khàn đặc, chìa ra một lá thư nhàu nát):

Lá thư này cảnh báo ta. . .rằng cả trăm gã. . .

Đang tìm cách trả thù ta. . .vì cái bài hát đó, cậu biết mà—

Tại Porte de Nesle. Để về tới nhà của mình

Ta buộc phải đi qua đó. . .Ta không dám!. . .Hãy cho phép ta

Ngủ nhờ dưới mái nhà của cậu đêm nay! Xin hãy. . .

CYRANO:

Cả trăm gã ư? Cậu sẽ ngủ trên chính chiếc giường của mình!

LIGNIÈRE (Hoảng sợ):

Nhưng—

CYRANO (Giọng đầy đe dọa, chỉ vào chiếc đèn lồng trên tay người gác cổng đang tò mò đứng nghe):

Cầm lấy đèn lồng đi.

(Lignière chộp lấy nó):

Đi thôi! Ta thề

Rằng ta sẽ tự tay chuẩn bị giường ngủ cho cậu tối nay!

(Nói với các sĩ quan):

Theo ta; vài người ở lại đây làm nhân chứng nhé!

CUIGY:

Cả trăm gã đấy!. . .

CYRANO:

Đêm nay mà ít hơn—thì lại chẳng đủ chơi!

(Các nam nữ diễn viên trong trang phục diễn đã bước xuống sân khấu và đang lắng nghe.)

LE BRET:

Nhưng sao cậu phải chuốc lấy rắc rối làm gì?

CYRANO:

Lại là Le Bret đang cằn nhằn đây!

LE BRET:

Cái gã nát rượu vô dụng đó!. . .

CYRANO (Vỗ vai Lignière):

Tại sao ư? Vì lý do này;

Cái thùng rượu này, cái hũ rượu Burgundy này,

Đã có lần làm một việc đầy tử tế;

Khi rời nhà thờ, hắn thấy người tình của mình

Nhúng tay vào nước thánh—hắn, kẻ vốn sợ

Vị của nước, đã chạy ngay tới vò nước thánh,

Và uống cạn sạch, tới giọt cuối cùng!. . .

MỘT NỮ DIỄN VIÊN:

Thật là một hành động đáng yêu!

CYRANO:

Phải, chẳng phải sao?

NỮ DIỄN VIÊN (Nói với những người khác):

Nhưng tại sao lại là một trăm gã đàn ông đánh một gã làm thơ tội nghiệp?

CYRANO:

Hành quân thôi!

(Nói với các sĩ quan):

Các quý ông, khi thấy ta xông trận,

Đừng ai giúp ta, tuyệt đối không, bất kể thế cục ra sao!

MỘT NỮ DIỄN VIÊN KHÁC (Nhảy xuống từ sân khấu):

Ôi! Tôi sẽ đi xem!

CYRANO:

Vậy thì đi thôi!

NGƯỜI KHÁC (Nhảy xuống—nói với một nam diễn viên già):

Còn ông?. . .

CYRANO:

Đi tất đi—Doctor, Isabel, Leander,

Hãy đi, vì các bạn sẽ thêm vào, trong đám đông lộn xộn này,

Vở kịch hề kiểu Ý vào vở bi kịch Tây Ban Nha này!

TẤT CẢ PHỤ NỮ (Nhảy múa vì sung sướng):

Bravo!—choàng khăn nhanh lên!—mũ trùm của tôi đâu!

JODELET:

Đi thôi!

CYRANO:

Các quý ông trong ban nhạc, hãy chơi một khúc hành quân đi!

(Các nhạc công violin nhập vào đoàn người đang hình thành. Họ lấy những ngọn đèn ở hàng rào chân sân khấu để làm đuốc):

Những sĩ quan dũng cảm! Tiếp đến, các quý cô trong trang phục diễn,

Và, cách đó hai mươi bước—

(Chàng tự vào vị trí):

Là ta, chỉ một mình,

Dưới chiếc lông vũ mà chính Vinh quang ban tặng,

Để tô điểm cho chiếc mũ của ta—hãnh diện như Scipio!. . .

—Các vị nghe rõ chứ?—Ta cấm không ai được giúp ta!—

Một, hai, ba! Người gác cổng, mở toang cửa ra!

(Người gác cổng mở cửa; cảnh Paris cổ kính hiện ra dưới ánh trăng):

À!. . .Paris chìm trong màn đêm! Lờ mờ ảo ảnh:

Ánh trăng tuôn chảy trên những mái nhà phủ bóng xanh;

Một khung cảnh tuyệt vời cho trận chiến điên cuồng này;

Dưới những dải sương mù bay lượn, dòng sông Seine

Run rẩy, đầy huyền bí, tựa như một tấm gương ma thuật,

Và, chẳng mấy chốc nữa, các vị sẽ được thấy những gì cần thấy!

TẤT CẢ:

Tới Porte de Nesle!

CYRANO (Đứng nơi ngưỡng cửa):

Phải, tới Porte de Nesle!

(Quay sang nữ diễn viên):

Chẳng phải cô vừa hỏi, thưa tiểu thư, vì lý do gì

Mà một trăm gã đàn ông lại được cử đến để đối đầu với gã làm thơ này?

(Chàng rút kiếm; rồi, bình thản):

Đó là vì chúng biết hắn là bạn của ta!

(Chàng bước ra ngoài. Lignière lảo đảo theo sau, rồi đến các nữ diễn viên trên tay các sĩ quan—các diễn viên khác. Đoàn người khởi hành trong tiếng nhạc violin và dưới ánh nến lờ mờ.)

Hạ màn.