Cuối thời Đông Hán, ngay khi Tào Tháo bắt đầu thể hiện tầm nhìn chính trị và khí phách anh hùng của mình, thì những kẻ khác lại đang bộc lộ sự ngang ngược và ngu xuẩn của bản thân. Chính sự ngang ngược và ngu xuẩn của họ đã thành tựu nên bá nghiệp đời đời của Tào Tháo. Đổng Trác, Viên Thiệu, Viên Thuật, ba tên kiêu hùng thời loạn này, rốt cuộc vì sao bọn họ lại thất bại? "Yi Zhong Tian luận Tam Quốc - Sai lầm nối tiếp sai lầm" sắp được phát sóng, kính mời quý vị chú ý đón xem.

Trong lịch sử Trung Quốc, đối xử với hoàng đế như thế nào là một vấn đề chính trị trọng đại, chỉ cần sơ sẩy một chút thôi là sẽ dẫn đến tai họa diệt vong. Đổng Trác, Viên Thiệu, Viên Thuật, ba tên kiêu hùng thời loạn này lại đúng lúc phạm phải sai lầm nối tiếp sai lầm trong vấn đề chính trị trọng đại ấy, kết quả là bị vạn người phỉ nhổ, thân bại danh liệt. Vậy, rốt cuộc bọn họ đã phạm phải sai lầm gì về vấn đề ngai vàng? Giáo sư Dịch Trung Thiên của Đại học Hạ Môn sẽ dùng góc nhìn đương đại để cùng chúng ta thưởng thức và bình đọc tuyệt vời về Tam Quốc — "Sai lầm nối tiếp sai lầm".

Dịch Trung Thiên:

Ở tập trước chúng ta đã nói, trong khoảng mười năm từ năm 190 đến năm 200 Công nguyên, chỉ có Tào Tháo mới xứng đáng một cách hổ thẹn được gọi là "anh hùng thời loạn". Còn những kẻ khác thì sao? Trong số đó những kẻ lợi hại nhất, có năng lực nhất, có chí hướng nhất, có dã tâm nhất là Đổng Trác, Viên Thiệu, Viên Thuật, thì chỉ có thể gọi là "kiêu hùng thời loạn" mà thôi, hơn nữa bọn họ còn phạm phải sai lầm nghiêm trọng trong một vấn đề chính trị trọng đại, vấn đề này chính là đối xử với hoàng đế đương nhiệm như thế nào.

Vì sao nói đây là một vấn đề chính trị trọng đại? Bởi vì chúng ta đều biết, chế độ lúc bấy giờ là chế độ đế quốc, đế quốc lấy hoàng đế làm nguyên thủ quốc gia và tượng trưng quốc gia, cho nên thái độ đối với hoàng đế đương nhiệm vào lúc đó là một vấn đề chính trị trọng đại, bất cứ ai phạm sai lầm trong vấn đề này thì rất có thể sẽ thua sạch sành sanh, hơn nữa còn vĩnh viễn không thể ngóc đầu lên được. Vậy thì chúng ta hãy cùng xem ba người Đổng Trác, Viên Thiệu, Viên Thuật đã làm như thế nào.

Năm 189 Công nguyên, Hán Linh Đế băng hà, để lại Hà hoàng hậu cùng hai người con trai chưa đến tuổi trưởng thành. Côi nhi quả phụ căn cứ vào đâu mà giữ nổi giang sơn, tập đoàn sĩ nhân và tập đoàn hoạn quan nắm giữ chính quyền cũng lưỡng bại câu thương trong tranh chấp cung đình. Lúc này, Đổng Trác liền thừa cơ hội trống vắng mà lấn tới, đem quân tiến vào Lạc Lạc, khống chế triều chính, đặt kinh thành của đế quốc dưới sự thống trị đẫm máu của hắn. Lúc này, dã tâm muốn làm hoàng đế của hắn cũng bộc lộ một cách triệt để. Vậy, đối mặt với hoàng đế đương nhiệm, Đổng Trác đã đối xử như thế nào?

Thái độ của Đổng Trác đối với hoàng đế đương nhiệm là man rợ nhất, cách làm của hắn là "phế lập", chính là phế bỏ hoàng đế đương nhiệm, sau đó lập thêm một vị hoàng đế khác. Phế bỏ hoàng đế lúc bấy giờ, trong lịch sử gọi là Thiếu đế Lưu Biện, lập ai đây, lập em trai của Lưu Biện là Trần Lưu vương Lưu Hiệp. Đổng Trác vừa vào kinh, liền đưa ra dự định này, vậy Đổng Trác vì sao lại muốn đổi hoàng đế này? Cách nói của chính hắn là Thiếu đế Lưu Biện nhu nhược ngu muội, không xứng đáng làm chủ nhân thiên hạ, còn Trần Lưu vương Lưu Hiệp thì thông minh duệ trí, có tướng mạo của bậc đế vương, thậm chí có tướng mạo của bậc thánh chủ, có thể sánh bằng Nghiêu Thuấn.

Cách nói này không phải là không có chút đạo lý nào, tình hình lúc bấy giờ rốt cuộc là thế nào? Đổng Trác còn chưa vào kinh, tập đoàn hoạn quan và tập đoàn sĩ nhân đã đánh nhau rồi, Đại tướng quân Hà Tiến người chủ mưu đưa Đổng Trác vào kinh đã bị hoạn quan sát hại, sau đó đám hoạn quan cướp bóc hoàng đế đương nhiệm cùng em trai ngài là Lưu Hiệp trốn khỏi kinh thành. Trên đường đám hoạn quan này đánh không lại quân đội của Viên Thiệu, kẻ thì chết kẻ thì trốn, thế là Thiếu đế và Trần Lưu vương hai anh em một người mười bốn tuổi một người chín tuổi lưu lạc dân gian, trải qua muôn vàn khó khăn cuối cùng mới trở về kinh thành, lúc này quân đội của Đổng Trác đã đến bên thành Lạc Dương, thế là liền đến tiếp giá. Lúc bấy giờ Thiếu đế và Trần Lưu vương đã được các quan lại tìm thấy, một đội ngũ liền đi vào trong kinh thành, đi đầu chính là người mà chúng ta đã nhắc đến trước đó, kẻ dùng tiền mua quan Thôi Liệt. Thôi Liệt nhìn thấy quân đội của Đổng Trác đi tới liền hô lớn một tiếng: Đổng Trác né ra, thánh giá ở đây. Đổng Trác nói, các ngươi đến cả một đất nước còn quản lý không tốt, có tư cách gì bảo ta né tránh chứ? Sau đó đi đến trước mặt hoàng hoàng, nói hoàng thượng, ta là Đổng Trác. Lưu Biện liền òa khóc nức nở, ta muốn mẹ. Đổng Trác thầm nghĩ, cái này, cái này, thế này mà giống hoàng thượng chỗ nào chứ? Sau đó lại đi đến trước mặt Trần Lưu vương Lưu Hiệp nói, vương gia, ta là Đổng Trác, ngươi cưỡi ngựa của ta đi, Đổng Trác ôm Lưu Hiệp lên ngựa của mình, sau đó hỏi gần đây đã xảy ra những chuyện gì. Trần Lưu vương chín tuổi đối đáp trôi chảy, nói đâu ra đó rõ ràng mạch lạc. À, Đổng Trác nói đứa bé này giống hoàng thượng, quay về đổi nó đi.

Cái này phải nói là không phải nguyên nhân chân thực muốn đổi hoàng đế của Đổng Trác, bởi vì tâm tư của Đổng Trác rất rõ ràng, hắn là muốn nắm giữ hoàng đế trong lòng bàn tay của chính mình, để hoàng đế làm một con bù nhìn. Đã là làm bù nhìn thì ngốc một chút chẳng phải sẽ tốt hơn sao, không giống hoàng thượng chẳng phải sẽ tốt hơn sao, việc gì cứ phải đổi một kẻ thông minh hơn, giống hơn chứ? Đương nhiên con người như Đổng Trác, hắn dựa vào sở thích nhất thời của bản thân, ông đây cứ muốn đổi, thì cũng không phải là không có khả năng, nhưng ta cảm thấy nguyên nhân chân thực của hắn vẫn là muốn thiết lập uy vọng cá nhân, khống chế chính quyền trung ương. Bởi vì Đổng Trác là một quân phiệt đến từ Tây Bắc, vô cùng man rợ, ở trong kinh thành căn bản không đứng vững được chân. Đổng Trác đương nhiên cũng hiểu được đạo lý này, hiểu được quân đội mà hắn mang đến không đủ để làm chuyện lớn, cũng phải dựa dẫm vào những danh lưu, sĩ đại phu của vương triều lúc bấy giờ, cho nên sau khi Đổng Trác vào kinh đã trọng dụng đại lượng những danh lưu, sĩ đại phu này. Thế nhưng danh lưu, sĩ đại phu lại không muốn hợp tác với hắn, trong xương cốt nhìn không nổi hắn. Đổng Trác đành phải giở trò man rợ, ví dụ như hắn đã mời cha của Thái Văn Cơ là Thái Ung, đây là một vị đại danh sĩ, mời Thái Ung ra làm quan, Thái Ung nói ôi chao, lão phu không đi nữa đâu, Đổng Trác nói ngươi không đi sao? Tánh khí của ta không được tốt lắm, thích diệt cửu tộc của người ta. Thái Ung đành phải đi làm quan. Ngươi nói một kẻ như vậy, hắn làm sao hợp tác với giai cấp sĩ tộc lúc bấy giờ - nói theo cách nói hiện nay chính là giới tri thức - đây?

Con người Đổng Trác man rợ thì man rợ, hắn cũng có mặt xảo quyệt. Đổng Trác lúc đến Lạc Dương đã mang theo bao nhiêu người, ba nghìn người, Đổng Trác lập tức hiểu rõ, ba nghìn người này là không trấn áp nổi đâu, hắn đã áp dụng biện pháp gì? Hắn để ba nghìn người này mỗi tối thay thường phục ra khỏi thành, sáng hôm sau mặc quân phục cồng chiêng trống kèn rầm rộ tiến vào thành, liên tục bốn năm ngày ngày nào cũng làm như vậy, thành Lạc Dương liền không biết Đổng Trác đã mang đến bao nhiêu binh mã, bởi vì ngày nào cũng có quân đội của Đổng Trác kéo vào. Cho nên hắn cũng rất xảo quyệt, hắn làm thế này xong liền phát hiện hắn đã lừa gạt thành công, cũng phát hiện ra sĩ đại phu, giới tri thức nào đó ở thành Lạc Dương không hề lợi hại như hắn tưởng tượng trước đó, cũng là có thể lừa gạt được, vậy thì lần này ta sẽ lừa một vố lớn, đổi hoàng đế. Đổng Trác thầm nghĩ các ngươi không phải đều không nghe lời ta sao? Ta không phải không có uy vọng sao? Các ngươi chẳng phải đều sùng bái hoàng đế sao? Các ngươi chẳng phải đều nghe lời hoàng đế sao? Nếu như ta đến hoàng đế mà cũng có thể đổi, để xem các ngươi nghe lời ai! Thế nhưng Đổng Trác không ngờ rằng, hoàng đế này là không thể tùy tiện đổi được, cho nên đề nghị này của Đổng Trác đưa ra đã vấp phải sự phản đối và kháng nghị kịch liệt của toàn bộ sĩ đại phu, ép buộc hắn phải đại khai sát giới, đây mới là đổi hoàng đế đi. Thế nhưng kể từ đó, hắn đã biến thành kẻ địch công khai của nhân dân, nhân dân toàn quốc đều đang nói Đổng Trác tùy tiện một cái là đổi hoàng đế rồi, đây không phải là gian thần tặc tử thì là cái thứ gì! Bởi vì trong mắt của người thời bấy giờ hoàng đế là quân chủ một nước, cũng là gốc rễ của một nước, đổi hoàng đế cũng đồng nghĩa với việc lay động gốc rễ quốc gia, chỉ có thể gây ra thiên hạ đại loạn, điều này tuyệt đối không thể đồng ý, cho dù người mà ngươi đổi lên vẫn mang họ Lưu thì cũng không được.

Chuyện này kỳ thực trước kia cũng đã từng có người làm rồi, cuối đời Hán Linh Đế, có một vị Ký Châu thứ sử tên là Vương Phần, hắn ta chuẩn bị đổi hoàng đế, hắn chuẩn bị nhân lúc Hán Linh Đế đi tuần du mưu sát Hán Linh Đế, đổi một người gọi là Hợp Phì hầu lên làm hoàng đế. Hợp Phì hầu này là ai? Bây giờ không biết nữa, không làm rõ được nữa, dù sao cũng là một người thuộc tông thất họ Lưu của bọn họ. Người tham gia vào chuyện này có Hứa Du - kẻ sau đó đã phản bội Viên Thiệu đầu quân cho Tào Tháo, cuối cùng lại bị Tào Tháo sát hại, cho nên Tào Tháo và Hứa Du quả thực là bạn cũ. Bọn họ làm chuyện này muốn léo kéo Tào Tháo nhập bọn, viết thư cho Tào Tháo. Tào Tháo lập tức viết thư đáp lại, vừa mở đầu liền nói:

"Chuyện phế lập là chuyện cực kỳ không may mắn trong thiên hạ."

Chính là chuyện phế bỏ và thay thế hoàng đế này là điềm xui xẻo nhất, cũng có nhiều rủi ro nhất. Tào Tháo nói, các ngươi hãy nghĩ lại "Loạn bảy nước" năm xưa đi, Ngô vương Lưu Bí liên kết với sáu vương quốc khác lấy danh nghĩa "Thanh quân trắc" để muốn lật đổ Hán Cảnh Đế, tự mình lên làm hoàng đế, kết quả thế nào chứ, không được lòng người, thua sạch sành sanh chứ sao. Tào Tháo nói xin các ngươi hãy nghĩ xem, ngươi Vương Phần một đường Ký Châu thứ sử, lực lượng của ngươi có so được với "bảy nước" năm xưa không? Thân phận, địa vị, nhân duyên, uy vọng của cái kẻ Hợp Phì hầu mà các ngươi muốn lập có so được với Ngô vương Lưu Bí năm xưa không? Không sánh bằng mà các ngươi còn muốn làm, há chẳng phải là tự chuốc lấy diệt vong sao? Không nghe, tiếp tục làm, kết quả thì sao? Âm mưu bại lộ, Hứa Du sợ tội bỏ trốn, Vương Phần sợ tội tự sát. Cho nên Đổng Trác mặc dù làm thành công, nhưng hắn lại để lại tiếng xấu muôn đời, trở thành "đích nhị chi tiễn" bị cả nước cùng đánh, thiên hạ cùng tru di, đây là một trong những nguyên nhân khiến Đổng Trác cuối cùng phải diệt vong.

Đổng Trác dựa vào việc phế lập hoàng đế để thực hiện giấc mơ làm hoàng đế mà không phải là hoàng đế của mình, thế nhưng hắn vạn lần không ngờ tới, cách làm này của hắn đã chôn vùi tai họa ngầm cho sự thất bại của hắn, cuối cùng khiến hắn bước đi đến con đường diệt vong. Đáng tiếc là có một kẻ lại không hiểu được đạo lý "xe đi trước lật, xe đi sau làm gương", hắn thế mà lại đi lẫm lại vết xe đổ của Đổng Trác, người này chính là Viên Thiệu. Nhưng cách làm của Viên Thiệu so với Đổng Trác thì cũng chưa chắc đã cao minh hơn, vậy, hắn lại đối xử với hoàng đế đương nhiệm như thế nào?

Kể từ sau khi "Quan Đông liên quân" được thành lập, Viên Thiệu làm minh chủ, bỗng chốc dã tâm liền lớn lên, hiện tại ta là tổng tư lệnh "quân Quan Đông" đây. Thế nhưng gan của kẻ này lại không lớn bằng dã tâm, hắn không dám dẫn dắt "Quan Đông liên quân" đi đánh Lạc Dương và Trường An, hắn đã nghĩ ra biện pháp gì? Dứt khoát chỗ này ta mặc kệ, Đổng Trác chẳng phải làm thế này sao, cứ để hắn làm đi, ta ở trong địa bàn của ta lập thêm một vị hoàng đế nữa, hoàng đế do ta lập mà thành công, tương lai ta chính là công thần khai quốc đấy. Hắn muốn lập ai đây? U Châu mục Lưu Ngu. Thế nhưng cách làm này của Viên Thiệu lại không hề thành công, người thứ nhất là chính Lưu Ngu không thèm làm, Lưu Ngu nói ta trung thành với đại Hán vương triều, ta là một bề tôi làm ăn ngay ngắn của đại Hán vương triều, tuyệt đối không có dã tâm mưu nghịch, mưu soán, ngươi đừng có giở trò đó với ta. Vậy thì chuyện này Viên Thiệu đã hết lần này đến lần khác đi tìm Lưu Ngu, đương nhiên bởi vì hắn muốn lập Lưu Ngu làm hoàng đế, bắt buộc Lưu Ngu phải đồng ý. Hơn nữa Viên Thiệu cũng có một lý do tạm tạm qua loa được, hắn chính là nói ngài xem hoàng thượng đương kim còn nhỏ tuổi như thế này, lại nằm trong tay của Đổng Trác, là sống hay chết hiện tại chúng ta đều không làm rõ được, quốc gia không thể một ngày không có vua, ngài là trưởng bối tông thất, ngài nên ra mặt tổ chức một chính phủ. Lưu Ngu nói ngươi đừng ép ta, ngươi mà còn ép ta nữa ta sẽ chạy sang Hung Nô, ta thà đầu quân cho Hung Nô chứ tuyệt đối không làm cái chuyện này đâu.

Vậy thì Tào Tháo cũng không tán thành, chuyện Viên Thiệu làm này đã từng thương lượng qua với Tào Tháo, nhưng Tào Tháo rất rõ ràng, Tào Tháo biết chuyện cần làm này thực chất là muốn thành lập một "chính phủ lưu vong". Nói một cách nghiêm ngặt thì việc thành lập "chính phủ lưu vong" này không phải hoàn toàn không thể làm, đây cũng là một loại thủ đoạn trong đấu tranh chính trị, chúng ta đọc lịch sử đều biết trong thời kỳ nguy cấp của quốc gia là có thể thành lập "chính phủ lưu vong" ở khu vực ngoài kinh đô, thậm chí là ở nước ngoài, thế nhưng nó có một tiền đề chính là chính phủ đương nhiệm trên thực tế bắt buộc phải đã bị lật đổ không tồnન tại nữa, hoặc thủ đô đã bị nước địch chiếm lĩnh, tiêu diệt chính phủ hiện tồn, hoặc là bị cuộc nổi loạn, quân phản loạn trong nước tiêu diệt. Chính là chính phủ đương nhiệm không tồn tại nữa, vậy thì ngươi có thể xây dựng một "chính phủ lưu vong"; mà hiện tại chính phủ đương nhiệm vẫn tồn tại, ít nhất Hán Hiến Đế vẫn là thiên tử đại Hán trên danh nghĩa, Đổng Trác cũng vẫn là bề tôi đại Hán trên danh nghĩa, đại Hán nào đã vong đâu. Ngươi vào lúc này lại đi lập thêm một vị hoàng đế nữa, đó chính là lập ra trung ương khác, lập ra trung ương khác chính là gây chia rẽ. Mà Tào Tháo là kẻ kiên quyết phản đối chia rẽ, chủ trương thống nhất đất nước, hơn nữa Tào Tháo cũng vô cùng rõ ràng kẻ như Viên Thiệu căn bản không thể làm nên chuyện lớn, cho nên đã từ chối.

Thế nhưng Viên Thiệu cũng không cam tâm, chuyện này Viên Thiệu cũng đã nói với Tào Tháo ít nhất hai lần, lần thứ hai Viên Thiệu mời Tào Tháo uống rượu, từ trong túi móc ra một ấn tín, một ấn ngọc, cái này ở thời cổ đại gọi là gì? Gọi là ngọc tỷ, là thứ hoàng đế dùng. Đưa cho Tào Tháo xem, ngươi xem, ta có cái này rồi. Ta đoán ấn tín này là do Viên Thiệu tự khắc lén lút, hắn không thể nào thực sự đoạt được ngọc tỷ của hoàng đế trong tay đâu. Ngươi xem, ta có cái này rồi, thế nào, người anh em, cùng nhau làm đi, bởi vì lúc này Viên Thiệu vẫn coi Tào Tháo như là đứa trẻ cùng xóm năm xưa cùng hắn đi ăn trộm cô dâu. Tào Tháo thầm nghĩ, hừ, ngươi tưởng ăn trộm quốc gia cũng giống như ăn trộm một cô dâu vậy chắc. Thế nhưng ngươi đã coi ta là đồng bọn thuở nhỏ cùng đi ăn trộm cô dâu, Tào Tháo liền cười khúc khích, ta không nghe ngươi đâu, ta chính là không nghe ngươi đâu, ta chính là không nghe ngươi đâu. Trên thực tế giờ phút này trong sâu thẳm nội tâm Tào Tháo đã nảy sinh sát cơ, hắn cho rằng kẻ như Viên Thiệu chính là đại đạo trộm nước, là quốc tặc, bắt buộc phải tiêu diệt! Cho nên có thể khẳng định rằng, Tào Tháo ngay tại khoảnh khắc này đã đưa Viên Thiệu vào danh sách đen mà hắn bắt buộc phải tiêu diệt.

Chuyện này Viên Thiệu cũng đã thương lượng với em trai hắn là Viên Thuật, Viên Thuật cũng không tán thành. Viên Thuật vì sao không tán thành? Bởi vì Viên Thuật coi thường người anh trai Viên Thiệu của hắn, Viên Thiệu và Viên Thuật đều là con trai của Viên Phùng, Viên Thiệu lớn tuổi là anh, Viên Thuật nhỏ tuổi là em, thế nhưng Viên Thiệu là thứ xuất, Viên Thuật là đích xuất. Đích xuất có nghĩa là gì, chính là do chính thê sinh ra. Chúng ta bình thường đều nói chế độ hôn nhân thời cổ đại Trung Quốc là chế độ một vợ nhiều chồng, cái này là sai rồi, bây giờ tôi xin trọng trọng nói cho mọi người biết, chế độ hôn nhân thời cổ đại Trung Quốc là chế độ một vợ một chồng nhiều thiếp, chính là vợ thì chỉ có thể có một người, thiếp thì có thể có rất nhiều, thậm chí còn có những người đến thiếp cũng không tính là, lại có thực tế của thiếp gọi là thông phòng nha đầu, chính là tỳ nữ. Chúng ta đi đọc "Hồng Lâu Mộng" mọi người đều có thể rất rõ ràng chế độ này, thông phòng nha đầu này làm xong thủ tục có thể thăng làm thiếp, ví dụ như Triệu di nương, cô ta là người đã làm thủ tục rồi, cô ta chính là thiếp rồi; Tập Nhân chính là thông phòng nha đầu, còn kém hơn thiếp một bậc. Vậy thì Viên Thuật nghĩ hắn là con của tiểu thiếp sinh ra, mặc dù là anh tao, tao không nhận. Hơn nữa Viên Thiệu mặc dù có khả năng là do tỳ nữ sinh ra, chiếu theo lời mắng chửi Viên Thiệu của Viên Thuật, nói hắn là cái thứ gì mà hạt giống nô tài nhà chúng ta, có lẽ là do tỳ nữ sinh ra, nhưng tố chất, nhân duyên, trình độ quả thực là tốt hơn Viên Thuật. Cái tên Viên Thuật này lại càng đố kỵ hận thù người anh trai của hắn hơn, nhất định phải cùng người anh trai đánh cho một mất một còn mới thôi.

Kỳ thực Viên Thuật không cần phải coi thường Viên Thiệu, hai anh em bọn họ kẻ tám lạng người nửa cân, điểm chung chính là xuất thân cao quý, tự cho mình là phi thường, ngu xuẩn tột cùng. Hơn nữa sự ngu xuẩn của bọn họ lại tỷ lệ thuận với sự cuồng vọng của bọn họ, Viên Thiệu cuồng vọng hơn Tào Tháo, cũng ngu xuẩn hơn Tào Tháo; Viên Thuật cuồng vọng hơn Viên Thiệu, cũng ngu xuẩn hơn Viên Thiệu; kẻ này ngưu hơn kẻ kia, kẻ này ngu hơn kẻ kia. Lúc bấy giờ Viên Thuật nhận được thư Viên Thiệu muốn lập Lưu Ngu làm hoàng đế, liền ở trong bụng cười lạnh, hừ, quả nhiên không hổ là con của tiểu thiếp sinh ra, nghĩ ra cái chủ ý thối tha như thế này, lập thêm hoàng đế, ngươi tự lập chính mình đi! Sao mà kém cỏi thế không biết, cái đồ con do tiểu thiếp sinh ra này chính là kém cỏi, có phải không, ngươi nghĩ xem nhà họ Viên chúng ta "tứ thế tam công", ngươi lại kiếm thêm một vị hoàng đế ra ngoài thì giỏi lắm ngươi cũng chỉ là "ngũ thế tam công" mà thôi, ngươi chẳng lẽ không vẫn chỉ là một vị "công" thôi sao! Thế nhưng Viên Thuật hắn miệng không thể nói như vậy, hắn viết thư đáp lại biểu hiện ra vẻ đại nghĩa lẫm nhiên nói: Ta chỉ biết tiêu diệt Đổng Trác, không biết gì khác cả.

Lời nói lúc bấy giờ của Viên Thuật nghe thì có vẻ đường hoàng, kỳ thực hắn có mưu tính khác. Trong thời đại náo loạn đó, đám kiêu hùng thời loạn đối với ngai vàng của hoàng đế đều đã động không ít tâm tư, phương thức mà Đổng Trác áp dụng là phế lập, phương thức mà Viên Thiệu áp dụng là lập thêm, phương thức của Viên Thuật lại càng cuồng ngông hơn, cũng ngu xuẩn hơn. Vậy, trong lòng Viên Thuật lúc bấy giờ nghĩ cái gì?

Trên thực tế trong lòng hắn là đang chuẩn bị tự mình làm hoàng đế, đây chính là loại phương thức thứ ba — "tự lập". Logic của Viên Thuật là thế này: Một, thiên hạ đã đại loạn, đại Hán vương triều đã gần đất xa trời, sớm muộn gì cũng sẽ có gia tộc khác đến thay thế gia tộc họ Lưu; Hai, thời đại ngày nay, kẻ có tư cách, có năng lực thay thế nhà họ Lưu bọn họ chính là nhà họ Viên chúng ta đây, bởi vì nhà họ Viên chúng ta "tứ thế tam công" mà, đã có đủ tư bản chính trị rồi; Ba, người có tư cách nhất trong nhà họ Viên chúng ta thay thế hoàng đế đương nhiệm chính là ta Viên Thuật, vì sao chứ, ta là đích xuất, còn Viên Thiệu hắn là thứ xuất, làm gì có đạo lý con do tiểu thiếp sinh ra lên làm hoàng đế chứ. Huống chi Viên Thuật lúc này hắn lại có được một món bảo vật, bảo vật gì chứ? Truyền quốc ngọc tỷ. Truyền quốc ngọc tỷ là thứ năm xưa lúc náo loạn ở Lạc Dương bị thái giám trộm từ trong cung điện ra, lại bị Tôn Kiên cướp được, bởi vì trong cái thời đại thiên hạ đại loạn đó, tập trước tôi đã nói qua chính là tất cả các chư hầu đều không dám đem quân đi đánh Đổng Trác, chỉ có Tào Tháo đi đánh, lại còn bị đánh bại, kỳ thực còn có một người đi đánh, chính là Tôn Kiên, chính là cha của Tôn Quyền - Tôn Kiên. Tôn Kiên là một vị anh hùng, một mạch giết thẳng vào thành Lạc Dương, đuổi Đổng Trác chạy mất, vậy thì Tôn Kiên sau khi đến Lạc Dương liền có được khối truyền quốc ngọc tỷ này. Về sau Tôn Kiên chiến bại thì ngọc tỷ này liền rơi vào tay phu nhân của ông ta, bị Viên Thuật biết được liền giam giữ phu nhân của Tôn Kiên làm con tin, ép buộc phải đòi lấy ngọc tỷ này, nắm chặt trong tay của chính mình. Lần này Viên Thuật chính là giống như con chuột nhắt thắt lưng dắt theo khẩu súng, nảy sinh tâm tư đánh con mèo, hắn cảm thấy vị hoàng đế Trung Quốc tiếp theo không ai khác ngoài Viên Thuật hắn.

Đến năm 197 Công nguyên, Viên Thuật không kiềm chế nổi nữa, chính thức xưng đế. Thế nhưng cách làm này của Viên Thuật đồng thời cũng rước lấy một mảng phản đối, đầu tiên là bộ hạ của hắn không tán thành, Viên Thuật dự định xưng đế khi hắn cũng mở một cuộc họp, nói mọi người xem hiện tại thiên hạ đại loạn, phải có người đứng ra thu xếp cục diện, ta họ Viên định bụng thuận theo thiên ý và dân ý, mọi người thấy thế nào? Mặc dù hắn không nói ta muốn làm hoàng đế, hắn nói ta muốn thuận theo thiên ý và dân ý, mọi người liền hiểu rõ hắn là muốn làm hoàng đế. Thuộc hạ của hắn liền nói, Viên công, năm xưa Chu Văn Vương thiên hạ chia ba có hai phần, vẫn còn phụng sự Ân Trụ vương, xin hỏi ngài có sánh được với Chu Văn Vương không? Thánh thượng đương kim lẽ nào lại là Ân Trụ vương sao? Cái này chính là không tán thành chứ gì nữa. Viên Thuật không có cách nào, đành phải nói coi như tan họp, sau đó lại đi dò hỏi ý kiến, tất cả phản hồi đều là phản đối. Những chư hầu có quan hệ tốt với hắn đều phản đối, ví dụ như Tôn Cửu, Tôn Cửu vốn dĩ quan hệ với hắn còn khá tốt, vừa nghe tin hắn làm hoàng đế, lập tức viết thư đến tuyệt giao. Vậy thì Viên Thuật không có cách nào đành phải đi tìm Lữ Bố, phái một sứ giả đến chỗ Lữ Bố nói, chúng ta kết thông gia đi, ta để con trai ta cưới con gái ngươi làm vợ, ngươi thấy thế nào; Lữ Bố nói ngươi mưu phản, giam giữ sứ giả của hắn lại, đem bức thư do Viên Thuật viết đưa đến Hứa Xương dâng lên triều đình. Viên Thuật nổi giận đùng đùng liền đi đánh Lữ Bố, kết quả lại đại bại.

Cho nên Viên Thuật lúc này đã là người cô thế cô, bốn bề thọ địch. Thế là Tào Tháo ra tay rồi, Tào Tháo lúc này đã không còn bình thường nữa, hắn đã nghênh đón thiên tử đến thành Lạc Dương, hơn nữa còn nghênh đón thiên tử đến căn cứ địa Hứa Xuyên của chính mình, đổi tên thành Hứa Đô, đã là mang thiên tử để lệnh chư hầu rồi, làm sao dung nổi cái tên tiểu nhân nhảy nhót làm trò hề như Viên Thuật xuất hiện chứ. Thế là Tào Tháo quyết định tự mình xuất chinh thảo phạt Viên Thuật.

Năm 197 Công nguyên, Viên Thuật công khai xưng đế, mà lúc này Đổng Trác đã chết, mưu đồ lập thêm hoàng đế của Viên Thiệu cũng không thực hiện được, Tào Tháo đã mang thiên tử để lệnh chư hầu. Viên Thuật xưng đế vào lúc này, liền đồng nghĩa với việc một quốc gia xuất hiện hai vị hoàng đế, cũng đồng nghĩa với việc quốc gia này bị chia rẽ công khai, điều này theo lẽ đương nhiên vấp phải sự phản đối của các chư hầu, đặc biệt là sự phản đối của Tào Tháo - người chủ trương thống nhất đất nước. Thế nhưng Viên Thuật lại khăng khăng làm theo ý mình, tự lập làm hoàng đế, vậy thì kết cục của Viên Thuật sau khi tự lập làm hoàng đế lại ra sao?

Viên Thuật vừa nghe tin Tào Tháo đến đánh hắn, lúc đó liền sợ suýt chết khiếp, quay đầu liền chạy, căn bản không dám nghênh chiến. Chạy đi đâu, chạy về phía nam, bởi vì căn cứ địa của Viên Thuật ở Hoài Nam. Chạy đến nửa đường thì phát hiện không có lương thảo nữa rồi, lương thảo chạy đi đâu mất rồi? Đã bị thừa tướng của hắn phân phát cho dân đói, dân bị tai họa ở địa phương rồi. Viên Thuật gọi thừa tướng lại hỏi, ngươi bị làm sao thế, ngươi sao lại đem lương thảo của ta phân phát hết cho bách tính rồi? Thừa tướng nói thế nào, chúng ta đằng nào cũng là con đường phải chết, ngài xem chúng ta làm thế này tiếp thì còn đường sống không? Chi bằng trước khi chết làm chút việc thiện còn hơn. Chứng tỏ điều gì chứ? Chứng tỏ hắn không được lòng người, cho nên lúc này Viên Thuật cũng phát hiện bản thân e rằng đã biến thành con chuột chạy qua đường người người đuổi đánh. Có điều Viên Thuật vẫn không cam tâm, hắn lại cố gắng chống đỡ thêm hai năm nữa, đến năm 199 Công nguyên, Viên Thuật cuối cùng phát hiện vị hoàng đế giả mạo như hắn thực sự không thể làm tiếp được nữa, thế nhưng hắn lại không cam lòng, hắn quyết định đem món bảo vật mà bản thân có được, cái khối truyền quốc ngọc tỷ kia tặng cho Viên Thiệu, ta Viên Thuật không làm được nữa, thì để Viên Thiệu làm vậy, dẫu sao thì cũng là người nhà họ Viên chúng ta làm cơ mà. Lúc này hắn lại thừa nhận Viên Thiệu là anh trai hắn rồi.

Thế nhưng nguyện vọng này hắn cũng không thể như ý nguyện, Tào Tháo từ sớm đã phái Lưu Bị ở Hạ Bì, Hạ Bì chính là thành phố Bì Châu tỉnh Giang Tô hiện nay, phái Lưu Bị dẫn binh chặn đánh Viên Thuật ở Hạ Bì, chỉ đợi hắn đến chịu chết. Viên Thuật không có cách nào, quay đầu lại chạy, trốn đến một cái Giang đình cách Thọ Xuân tỉnh An Huy khoảng tám mươi dặm, hắn rốt cuộc chạy không nổi nữa, bệnh nặng một trận không dậy nổi nữa. Hô hô ai tai, chỉ làm hoàng đế giả được ba năm rưỡi. Nghe nói lúc Viên Thuật chết vô cùng thảm hại, lúc đó lương thảo của hắn đã cạn, đến cả đặc cẩu của cái tên hoàng đế giả là hắn cũng không thể bảo đảm được nữa. Viên Thuật nằm trên giường đòi cơm ăn, đầu bếp nói, trong kho lương chỉ còn lại một ít cám mà thôi, liền làm một bát cháo cám mang cho Viên Thuật, Viên Thuật khó mà nuốt trôi. Lúc bấy giờ chính là mùa hè, ánh nắng chói chang, oi bức khó đương, Viên Thuật nói với đầu bếp, ây, thôi vậy, cho ta uống một bát nước mật ong đi! Đầu bếp nói, cái này, cái này lấy đâu ra nước mật ong chứ?! Chính là bát cháo cám này, thích uống hay không thì tùy. Thế là Viên Thuật thở dài thườn thượt, ngã quỵ xuống giường, trầm mặc hồi lâu, sau đó hô lớn một tiếng — ta Viên Thuật sao lại rơi đến bước đường này chứ?! Ngã nhào xuống dưới giường, hộc ra một đấu máu, chết.

Cái chết của Viên Thuật gọi là tội đáng phải tội, lúc hắn đòi nước mật ong mà không được, tôi không biết hắn có nghĩ đến mấy năm hắn làm hoàng đế giả này, dưới sự thống trị của hắn, nhân dân Giang Hoài đã sống qua những ngày tháng gì? Căn bản là không có cơm ăn, bán vợ đợ con, thậm chí là người ăn thịt người. Mà trong tình huống như vậy hắn Viên Thuật vẫn cứ cực kỳ xa hoa lãng phí, cực độ xa xỉ, cuối cùng ngồi ăn núi lở, ăn đến mức núi cạn nước kiệt. Khi Viên Thuật ở trong doanh trại của chính mình, trong cung điện của mình đang thưởng thức sơn hào hải vị, thì binh lính của bọn họ đang ăn trai sông, thậm chí đến trai sông cũng không có mà ăn. Kẻ như vậy không diệt vong, thì mới gọi là thiên lý không dung. Đương nhiên, từ góc độ học thuật chính trị mà nói, chuyện ngu xuẩn nhất mà Viên Thuật làm chính là trong lúc thiên hạ đại loạn, quần hùng cùng nổi dậy, ai ai cũng muốn làm hoàng đế mà ai ai cũng không dám nói ra miệng, thì hắn lại là kẻ châm ngòi đầu tiên. Ai mà chẳng biết, súng bắn con chim đầu đàn, cái rui nhà thò ra trước bị mục trước. Viên Thiệu còn thông minh hơn hắn một chút, Viên Thiệu cũng muốn làm hoàng đế, thế nhưng hắn biết vào thời điểm mấu chốt này là không thể làm chim đầu đàn được, cho nên hắn mới nghĩ ra cái chủ ý thối tha kia là ta làm bộ làm tịch lập thêm một người khác, đợi khi thời cơ chín muồi ta lại cướp ngôi thay thế, cách làm này mặc dù bị Viên Thuật coi thường, bị Viên Thuật cho là kém cỏi, thế nhưng trên thực tế về mặt chiến lược thì vẫn cao minh hơn Viên Thuật một chút.

Trong lòng Tào Tháo lại càng thấu đáo hơn, Tào Tháo của thời đại này, cá nhân tôi cho rằng vẫn chưa có tâm tư muốn làm hoàng đế, hắn vẫn muốn phò tá hoàng đế đương nhiệm, mượn danh nghĩa của hoàng đế đương nhiệm để thống nhất Trung Quốc. Thế nhưng đến thời kỳ hậu kỳ, cá nhân tôi cho rằng Tào Tháo khẳng định cũng đã nảy sinh tâm tư này rồi. Hơn nữa đến tuổi vãn niên của Tào Tháo, hắn đã có được điều kiện đó rồi, Hán Hiến Đế cho hắn đãi ngộ cao nhất, phong tước vương, sử dụng nghi trượng thiên tử, bản thân có vương quốc của riêng mình, có kinh đô, có tướng quốc, có chính phủ của riêng mình, cái gì cũng có cả. Hơn nữa lúc bấy giờ cái gọi là chính quyền đại Hán vương triều hoàn toàn nằm trong tay hắn, chính là hắn đã có thực tế của hoàng đế, chỉ thiếu cái tên hoàng đế mà thôi, trong tình huống này Tào Tháo cũng không ra mặt xưng đế. Lúc bấy giờ Tôn Quyền viết cho Tào Tháo một bức thư gọi là "Khuyên tiến biểu", khuyên Tào Tháo dâng tôn hiệu hoàng đế, Tào Tháo nói thế nào? Thằng nhóc này, nó là muốn đặt ta lên chảo lửa mà nướng đây mà. Cho nên Tào Tháo là người hiểu rõ nhất, Viên Thuật không hiểu được đạo lý này, Viên Thuật cứ tưởng danh hiệu hoàng đế cũng giống như thương hiệu dưới điều kiện kinh tế thị trường hiện nay của chúng ta vậy, phải đăng ký trước, hắn tưởng hắn đã đăng ký trước thương hiệu hoàng đế thì người khác không thể làm gì được hắn, nào ngờ hắn ngược lại đã biến thành "mục tiêu bị mọi người công kích".

Vậy thì hiện tại chúng ta đã rất rõ ràng, Đổng Trác, Viên Thiệu, Viên Thuật, trong vấn đề thái độ đối với hoàng đế đương nhiệm đều đã phạm sai lầm. Đổng Trác phế lập, Viên Thiệu lập thêm, Viên Thuật tự lập, đều không bằng Tào Tháo. Trên thực tế điểm ngu xuẩn nhất của hai anh em Viên Thiệu, Viên Thuật chính là bọn họ không làm rõ được một vấn đề hàng đầu: Ai là bạn của chúng ta, ai là kẻ địch của chúng ta. Bọn họ không hiểu được Tào Tháo mới là đối thủ thực sự của bọn họ trong việc tranh giành thiên hạ, vậy thì điểm cao minh của Tào Tháo nằm ở đâu, xin mời xem tập tiếp theo — Mưu sâu kế hiểm.