Thúy Diễm là một danh sĩ rất đáng kính trọng vào thời Tam Quốc, Tào Tháo đối với sự chính trực của ông cũng có phần kiêng dè, nhưng Thúy Diễm lại bị Tào Tháo oan sát chỉ vì một bức thư.

Dương Tu lại là người xuất thân danh môn, bác học đa tài, nhiều lần thể hiện sự thông minh tài trí trước mặt Tào Tháo, nhưng cuối cùng lại bị Tào Tháo giết chết vì một tội danh khó hiểu.

Vậy rốt cuộc tại sao Tào Tháo lại muốn giết Thúy Diễm và Dương Tu? Họ rốt cuộc đã chạm vào dây thần kinh nhạy cảm nào của Tào Tháo? Kính mời đón xem "Dịch Trung Thiên bình Tam Quốc" số——Chân tướng vụ án mạng.

Từ cái chết của Tuân Úc và Khổng Dung đã được nhắc đến ở hai tập trước, có thể thấy Tào Tháo tuyệt đối không cho phép người khác chống đối mình về mặt chính trị, đặc biệt là không cho phép chống đối công khai. Thế nhưng, sau đó, Tào Tháo lại giết chết Thúy Diễm và Dương Tu - những người chưa từng chống đối ông, điều này càng để lại cho Tào Tháo cái tội danh "giết người vô cớ" nghìn đời.

Thúy Diễm là một danh sĩ rất đáng kính trọng vào thời Tam Quốc, phẩm hạnh và tiết tháo của ông khiến ngay cả Tào Tháo cũng phải vô cùng kính trọng, vậy mà lại bị Tào Tháo oan sát vì một bức thư, ngay cả Trần Thọ - tác giả của "Tam Quốc chí" cũng phải kêu oan thay cho Thúy Diễm. Còn việc giết chết Dương Tu thông minh, lại càng để lại cho Tào Tháo tiếng xấu "đố kỵ tài năng". Vậy rốt cuộc tại sao Tào Tháo lại muốn giết Thúy Diễm, và tại sao lại muốn giết Dương Tu? Đằng sau cái chết của Thúy Diễm và Dương Tu rốt cuộc ẩn giấu bí mật động trời nào của Tào Tháo? Giáo sư Dịch Trung Thiên của Đại học Hạ Môn làm khách mời tại "Bách gia giảng đàn", sẽ cùng quý vị đặc sắc bình giải Tam Quốc với chủ đề "Chân tướng vụ án mạng".

Dịch Trung Thiên:

Cái chết của Thúy Diễm là một vụ án oan lớn thời bấy giờ, hơn nữa còn là một vụ án oan được công nhận, một vụ án oan không có gì phải bàn cãi. Chúng ta đều biết, Khổng Dung bị Tào Tháo giết hại, khi Trần Thọ viết "Tam Quốc chí" đã không dám lập truyện cho Khổng Dung. Thế nhưng "Tam Quốc chí" của Trần Thọ lại lập truyện cho Thúy Diễm, hơn nữa ngay trong "Thúy Diễm truyện" còn viết rằng, cái chết của Thúy Diễm "là điều khiến người đời đau xót nhất, cho đến nay vẫn thấy oan uổng". Vậy ý của câu này có nghĩa là, cái chết của Thúy Diễm ngay lúc đó đã có người cho là án oan, và cho tận đến khi Trần Thọ viết "Tam Quốc chí", mọi người vẫn cho đó là án oan, là bị oan uổng.

Vậy tại sao cái chết của Thúy Diễm lại là án oan? Vậy chúng ta phải nói đến hai vấn đề: Thứ nhất, Thúy Diễm là người như thế nào; Thứ hai, Thúy Diễm chết ra sao.

Thúy Diễm là người như thế nào? Đánh giá của tôi là mười sáu chữ——"Văn võ song toàn, đại thần triều đình, người quân tử chính trực, đức cao vọng trọng". Thúy Diễm là một sĩ nhân vô cùng nổi tiếng thời bấy giờ, hồi nhỏ ông học kiếm, học kiếm thuật, học múa kiếm, kiếm thuật rất giỏi, sau này mới bắt đầu đọc sách. Người này rất thông minh, ông vừa đọc sách là đọc hiểu rất tốt, liền trở thành đệ tử của đại sư kinh học Trịnh Huyền lúc bấy giờ. Cho nên ông là người văn võ song toàn, ban đầu ông đi theo Viên Sào, sau đó Thúy Diễm đi theo Tào Tháo, vẫn luôn là mưu sĩ và trợ thủ quan trọng dưới quyền Tào Tháo.

Năm Kiến An thứ mười ba, Tào Tháo khôi phục chế độ Thừa tướng. Chế độ chính trị thời nhà Hán là Thừa tướng có thể mở phủ, chính là xây dựng cơ quan làm việc của riêng mình. Lúc bấy giờ có câu nói thế này, nơi ở và cơ quan làm việc của hoàng đế gọi là cung, hoàng cung; nơi ở và cơ quan làm việc của Thừa tướng gọi là phủ, gọi là tướng phủ, chúng ta đi đọc "Xuất sư biểu" của Gia Cát Lượng, ông nói "trong cung ngoài phủ đều là một thể", chính là có ý này. Khi Tào Tháo làm Thừa tướng thì ông có thể mở phủ, dưới phủ Thừa tướng có hai cơ quan, một cơ quan gọi là Đông Tào, một cơ quan gọi là Tây Tào, Đông Tào và Tây Tào có nghĩa là gì? Tương đương như bộ phận tổ chức của chúng ta hiện nay, chịu trách nhiệm tuyển bạt cán bộ. Thúy Diễm từng làm bộ trưởng bộ tổ chức thứ nhất, cũng từng làm bộ trưởng bộ tổ chức thứ hai, khi Thúy Diễm đảm nhận chức vụ quan trọng như vậy đã tuyển bạt rất nhiều nhân tài, thời bấy giờ có câu gọi là "quần tài văn võ, được cất nhắc rõ ràng rất nhiều".

Hơn nữa Thúy Diễm khi tuyển bạt những cán bộ này hoàn toàn xuất phát từ lòng công ích, chỉ dùng người có tài, đồng thời yêu cầu cả đức lẫn tài, vẫn luôn nhận được muôn lời ca ngợi từ triều đình trên dưới. Còn Tào Tháo cũng biểu thị rõ ràng rằng, phong cách làm việc của Thúy Diễm vô cùng ngay thẳng, bản thân ông chính là một tấm gương, ông có thể khiến kẻ tham lam trở nên liêm khiết, khiến người dũng cảm càng thêm khích lệ, ông là một con người như vậy.

Điểm thứ tư, Thúy Diễm đức cao vọng trọng. Thúy Diễm có phong thái tuấn tú, như chúng ta đã nói ở trước, sau khi Tào Tháo đảm nhận chức Ngụy Vương, tiếp kiến sứ giả Hung Nô, ông cảm thấy hổ thẹn vì dung mạo kém cỏi, cảm thấy mình vừa lùn vừa xấu, không đủ để uy hiếp các nước phương xa, bèn mời Thúy Diễm mặc trang phục Ngụy Vương để tiếp đón sứ giả Hung Nô này. Phong thái tuấn tú, vóc dáng cao lớn, giọng nói vang dội, lại thêm một thân chính trực đường hoàng. Một khi con người đã có một thân chính trực thì sẽ vô cùng đường đường chính chính. Cho nên Tào Tháo mỗi khi gặp ông đều có ba phần kính sợ, "Tam Quốc chí - Thúy Diễm truyện" có câu: "Thái Tổ cũng kính trọng và kiêng dè", tức là Tào Tháo gặp Thúy Diễm vừa kính trọng lại vừa có chút sợ hãi. Thúy Diễm là một người như vậy, thế nhưng một con người như thế, cuối cùng vẫn bị Tào Tháo giết chết, không những bị Tào Tháo sát hại, mà còn hoàn toàn là một cái chết do bị vu oan.

＊Qua sự phân tích của tiên sinh Dịch Trung Thiên, Thúy Diễm là một người quang minh lỗi lạc, một thân chính trực, Tào Tháo đối với Thúy Diễm cũng vô cùng kính trọng và kiêng dè. Thế nhưng, vào năm 216 sau Công nguyên, Thúy Diễm đã bị Tào Tháo giết chết. Vậy tại sao Tào Tháo lại muốn giết Thúy Diễm? Cái chết của Thúy Diễm rốt cuộc oan ở điểm nào?

＊Tiên sinh Dịch Trung Thiên vừa rồi có nhắc đến, Thúy Diễm là một người có đạo đức cao thượng như vậy, một người có một thân chính trực như vậy, tại sao ông lại chọc giận Tào Tháo? Theo ghi chép trong sử sách, Thúy Diễm bị Tào Tháo giết chết vì vướng vào một vụ án văn uyên kỳ lạ. Tào Tháo cả đời thông minh vì sao lại dùng ngục tù văn tự để hãm hại Thúy Diễm? Cái chết của Thúy Diễm rốt cuộc oan uổng ở chỗ nào?

Tội danh lúc bấy giờ khép cho Thúy Diễm là gì? "Phúc phỉ tâm báng". Phúc phỉ tâm báng nghĩa là gì? Phúc chính là bụng, tức là phỉ báng ở trong bụng, phỉ báng ở trong lòng. Đây đích thị là thứ logic vớ vẩn. Nói người này phỉ báng ở trong bụng, phỉ báng ở trong lòng, làm sao anh biết được? Nếu "phúc phỉ tâm báng" có thể dùng làm tội danh thì bất kỳ ai cũng có thể bị giết. Sự việc rốt cuộc có một chút manh mối nào không? Anh không thể vô duyên vô cớ nói rằng tôi cứ bắt trước một người, rồi bảo anh đang phúc phỉ tâm báng, anh đang mắng tôi trong bụng, như thế không được chứ? Ít ra cũng phải có một chút dấu vết nào đó chứ.

Có một chút ít. Đó là chuyện gì? Tức là lúc bấy giờ có một người tên là Dương Xun viết một đạo biểu chương gửi lên hoàng đế, nguyên nhân viết biểu chương là gì? Là vì Tào Tháo đã làm Ngụy Vương, sau khi ông phong làm Ngụy Vương, Dương Xun này liền viết một đạo biểu chương gửi lên hoàng đế, dùng những lời lẽ ca tụng công đức của Tào Tháo đến mức cực điểm, hết lời ca ngợi Tào Tháo. Chuyện này đã gây ra sự xôn xao trong triều đình, mọi người đều nói Dương Xun là một kẻ nịnh hót, nịnh hót kiểu này thật quá đáng trách. Sau khi bàn tán nhiều thì câu chuyện lan sang người Thúy Diễm, mọi người nói Thúy Diễm nhìn xem, ông đường đường là một bộ trưởng tổ chức, hay có thể gọi là bộ trưởng bộ cán bộ, ông là người chịu trách nhiệm tuyển bạt quan lại, sao ông lại đi tuyển chọn một kẻ nịnh hót thế này chứ? Có phải ông đã lơ là trách nhiệm không? Chuyện này đã liên lụy đến Thúy Diễm, Thúy Diễm liền phải đứng ra hỏi cho ra lẽ, ông liền nói với Dương Xun rằng anh hãy mang đạo biểu chương mà anh viết đến đây để ta xem thử, cho ta xem rốt cuộc trong đó anh viết những gì, đã nịnh hót những thứ gì. Sau khi đọc xong, Thúy Diễm liền viết một bức thư phúc đáp, nguyên văn như thế này: "Xem biểu chương, sự việc cũng khá hay thời gian hỡi thời gian, rồi sẽ có lúc thay đổi." Chỉ có một câu ngắn ngủi như vậy, câu nói này đã trở thành nguyên nhân dẫn đến cái chết của ông.

Vậy chúng ta hãy cùng phân tích câu nói này, câu nói này có ý gì? Chúng ta dịch nghĩa ra tức là: Bài văn anh viết ta đã xem qua, sự việc cũng tạm ổn, thời gian hỡi thời gian, theo sự chuyển dời của thời gian, tình hình rồi sẽ thay đổi. Dịch sát nghĩa đoạn văn này thì chính là ý nghĩa đó, vậy rốt cuộc đoạn văn này có ý gì? Tác giả của "Tam Quốc chí" là Trần Thọ cho rằng, Thúy Diễm đang ủng hộ Dương Xun, là đang phản kích những người có ý kiến chỉ trích. Tức là việc anh Dương Xun dâng biểu chương này để ca ngợi Tào Tháo, sự việc này vẫn ổn, theo sự thay đổi của thời gian, tình hình sẽ thay đổi, mặc dù hiện tại mọi người đều phê phán anh, nhưng tương lai mọi người sẽ thấu hiểu. Quý vị có thể hiểu theo cách này, theo quan điểm của Trần Thọ, bức thư này được hiểu như vậy.

Thế nhưng bức thư mà Thúy Diễm viết cho Dương Xun lại bị người ta đi tố cáo với Tào Tháo. Người đi tố cáo này lại có một sự hiểu khác hẳn. Tức là, bài văn ca ngợi Tào Tháo anh viết ta đã xem qua, những việc mà cái tên họ Tào đó làm cũng coi như tạm ổn nhỉ, thời gian hỡi thời gian, theo sự thay đổi của thời gian, tình hình của cái tên họ Tào đó cũng sẽ thay đổi thôi mà. Đây hoàn toàn là một ý nghĩa khác hẳn, đúng không nào. Cho nên Tào Tháo nhìn thấy bản báo cáo này xong thì vô cùng tức giận, Tào Tháo nói gì? Ông nói rằng, "sự việc cũng khá hay", chữ "hay" ở đây không phải là từ ngữ tốt đẹp gì, cái tên Thúy Diễm này thật bất kính. Liền ban hành một mệnh lệnh, phán xử tội "côn hình thâu đồ". Côn hình thâu đồ là gì? Tức là cạo sạch tóc đi, rồi bắt đi làm lao dịch nặng nhọc.

Hình phạt này đối với một người như Thúy Diễm mà nói thì vô cùng nặng nề. Lúc trước tôi đã nói Thúy Diễm là một người có phong thái tuấn tú, đạo đức cao thượng, và cũng là người rất coi trọng hình ảnh cùng danh dự của bản thân. Đem một người như thế cạo sạch tóc đi, mặc bộ quần áo rách rưới đi làm lao dịch, đó là sự sỉ nhục cực lớn đối với ông. Thế nhưng Thúy Diễm lại tỏ ra vô cùng thản nhiên, thần sắc điềm nhiên tự tại, không hề có bất kỳ sự phẫn nộ hay oán trách nào, cũng chẳng hề buồn bã hay u uất. Nói cách khác, hình phạt "côn hình thâu đồ" này hoàn toàn không đả kích được Thúy Diễm. Thế nên Tào Tháo bèn phái người đến dò la: Có thật là vậy không? Ba ngày sau, chúng ta sẽ chờ xem tin tức. Ba ngày sau, người của Tào Tháo chạy đến xem, Thúy Diễm vẫn thần sắc điềm nhiên tự tại, không có bất kỳ biểu hiện khác thường nào. Cho nên Tào Tháo đã thốt lên một câu như thế này, đương nhiên đây không phải là ghi chép trong chính sử, mà là trong phần Chú của Bùi Tùng Chi, dựa theo tài liệu trong Chú của Bùi Tùng Chi, lúc bấy giờ Tào Tháo đã nói một câu thế này: Thúy Diễm có ý gì chứ? Lẽ nào lại muốn bản vương phải tự tay ra lệnh hay sao? Lập tức có người đem câu nói này truyền đạt lại cho Thúy Diễm, Thúy Diễm nghe xong liền gật đầu nói: À, đây chính là lỗi của ta, ta đã không ngờ Tào công lại có ý đó. Thôi được, tự vẫn vậy, thế là Thúy Diễm tự vẫn.

＊Cái chết của Thúy Diễm lại một lần nữa phơi bày bản tính hay nghi kỵ của Tào Tháo. Hơn nữa, lúc này Tào Tháo đã bước qua tuổi sáu mươi, tính cách gần như trở nên đa nghi quỷ quái. Ông đem câu nói "Thời hồ thời hồ, hội đương hữu biến chi" trong bức thư của Thúy Diễm mà suy diễn thành điềm báo đổi ngôi, khiến Thúy Diễm vì thế mà bị oan sát. Câu nói ấy rõ ràng có thể hiểu theo nhiều cách khác nhau, nhưng tại sao lúc đó Thúy Diễm lại không biện bạch? Và tại sao Tào Tháo lại không thèm hỏi cho rõ ngọn ngành? Tào Tháo dẫu có thế nào đi nữa cũng không đến mức thần kinh hoảng loạn, chẳng lẽ ông thực sự đã lú lẫn rồi hay ẩn giấu uẩn khúc nào khác? Lịch sử nhìn nhận nguyên nhân cái chết của Thúy Diễm ra sao? Tiên sinh Dịch Trung Thiên đã phân tích thế nào?

Chuyện này không cần phải phân tích, ai cũng hiểu đây là một vụ án oan tày trời. Hơn nữa hành vi của Tào Tháo đã gần như cuồng loạn. Có người nói Tào Tháo lúc này dã tâm bành trướng, quyền lực cũng lớn mạnh, muốn làm gì thì làm, thích làm gì thì làm, cũng có yếu tố này. Thế nhưng Tào Tháo dù thế nào đi nữa cũng không đến mức thần kinh hoảng loạn, chưa đến mức phát cuồng. Vậy thì việc ông giết Thúy Diễm, rốt cuộc vẫn sẽ có nguyên nhân của ông. Thứ hai, sự việc rõ ràng là oan uổng, vừa rồi tôi đã nói rồi đúng không, đoạn văn đó có thể có hai cách giải thích, tại sao Thúy Diễm lại không biện bạch? Ông không tự biện minh cho mình dù chỉ một câu, đây lại là vì sao? Về cái chết của Thúy Diễm, "Tam Quốc chí" có đưa ra kết luận, kết luận mà Trần Thọ đưa ra gồm bốn chữ gọi là "cậy quen biết mà thiếu cung kính". Cậy quen biết mà thiếu cung kính là gì? Tức là dựa dẫm vào việc mình là bạn cũ mà thái độ không tốt, thiếu sự cung kính. Hơn nữa còn đưa ra ví dụ, ví dụ như Hứa Du, chính vì nguyên nhân này mà chết; ví dụ như Khổng Dung, chính vì lý do này mà mất mạng, đây là quan điểm của Trần Thọ. Thế nhưng tôi cho rằng, thuyết pháp này vẫn có thể thảo luận lại.

Vậy tại sao Tào Tháo lại muốn giết Thúy Diễm? Tôi cho rằng có ba khả năng: Khả năng thứ nhất gọi là thần kinh quá nhạy cảm. Bởi vì quý vị biết đấy, từ việc Tào Tháo noi theo câu chuyện Tiêu Hà, cho đến lúc được phong làm Ngụy Công rồi tiến lên làm Ngụy Vương, từng bước từng bước một, bất kể nguyện vọng chủ quan của ông ra sao, trong mắt mọi người thì ông chính là kẻ muốn cướp ngôi nhà Hán, đây hầu như là cái nhìn phổ biến. Hơn nữa những kẻ ôm giữ cái nhìn này thường lại là những người quân tử chính trực đạo đức cao thượng, bởi vì trong điều kiện lịch sử lúc bấy giờ, việc bảo vệ vị hoàng đế đương triều, bảo vệ triều đại hiện tại chính là đạo đức mà những kẻ gọi là quân tử chính trực phải kiên thủ; Thúy Diễm lại đúng là một người có đạo đức cao thượng, thế nên Tào Tháo đã bị thần kinh quá nhạy cảm, cho rằng bức thư của Thúy Diễm ám chỉ việc tương lai cái tên họ Tào ông sẽ gặp vận hạn, ông có suy nghĩ như vậy. Vấn đề là tại sao Thúy Diễm không chịu biện bạch? Ông giải thích một tiếng, nói rằng tôi viết ra là để ủng hộ ngài, chẳng phải là xong rồi sao, bày tỏ một thái độ là được chứ gì, bày tỏ lòng trung thành chẳng phải là xong sao. Tôi cho rằng có hai khả năng, đương nhiên đây chỉ là phỏng đoán, một khả năng gọi là khinh không thèm giải thích, một khả năng gọi là không cần thiết phải giải thích. Khinh không thèm giải thích là gì? Tức là vì Thúy Diễm vốn là một người quân tử chân chính, lại có địa vị cao, phẩm đức cao, ngoại hình lại khôi ngô tuấn tú, ông có thể sẽ nghĩ rằng ta đường đường là một đấng nam nhi đại trượng phu, muốn giết cứ việc giết, muốn chém muốn xẻ tùy ý, ta có gì phải biện bạch chứ? Không biện bạch, đây là một khả năng. Lại có một khả năng nữa là Thúy Diễm sớm đã đoán trước được Tào Tháo sẽ không buông tha cho mình, cho nên không cần phải biện bạch, biện bạch cũng chẳng ích gì.

Tào Tháo giết Thúy Diễm khả năng còn có những nguyên nhân khác, vậy còn nguyên nhân nào nữa? Tôi xin đưa ra thêm hai nguyên nhân, một là giết người để trả thù. Chúng ta đều biết Tào Tháo thu phục được Thúy Diễm là vào thời điểm nào, đó là năm Kiến An thứ chín, năm Kiến An thứ chín Tào Tháo hạ gác thành Nghiệp, tự mình làm Ký Châu Mục, thả Thúy Diễm từ trong ngục ra, Tào Tháo mở tiệc chiêu đãi tân khách, vô cùng đắc ý mà nói rằng: Ôi chao, ta vừa mới tra lại hộ khẩu, nói vùng Ký Châu này có ba mươi vạn dân, đây quả là một châu lớn nha. Vô cùng đắc ý, đây chính là tiểu nhân đắc ý, Thúy Diễm vừa mới từ trong ngục bước ra liền đứng phắt dậy nói: Tào công, nay thiên hạ phân tranh hỗn loạn, sinh linh điêu đứng, vương sư giá lâm không lo thăm hỏi phong tục, không lo an ủi bách tính, trước tiên lại nghĩ đến chuyện mình vơ vét được bao nhiêu dầu mỡ, thu được bao nhiêu lương thực, nhân khẩu, quân đội để củng cố thế lực của bản thân, đây há lại là điều mà bách tính bổn châu đặt trọn hy vọng vào minh công hay sao? Lời nói này vừa thốt ra khiến sắc mặt tất cả tân khách đều tái mét, Tào Tháo lập tức biến sắc, cung kính nghiêm người lại, đúng vậy, Thúy Diễm tiên sinh ngài nói rất phải. Sức mạnh của chính nghĩa, sức mạnh của đạo đức, nhưng tôi cảm thấy nút thắt này có lẽ đã hình thành trong lòng Tào Tháo từ đó.

＊Những lời nói đầy khí phách hiên ngang của Thúy Diễm dành cho Tào Tháo buộc tất cả mọi người đều phải kính cẩn nghiêng mình, thế nhưng sâu thẳm trong lòng Tào Tháo rất có thể đã thắt lại một khối uất hận. Từ mối thù kết từ năm 204 cho đến vụ án mạng năm 216, Tào Tháo đã nhẫn nại đợi chờ suốt mười hai năm, cuối cùng ông cũng dùng cái chết của Thúy Diễm để cởi bỏ nút thắt ấy. Thúy Diễm dùng cái chết của chính mình để chứng minh bản thân là một người quân tử quang minh lỗi lạc, còn Tào Tháo lại dùng cái chết ấy để phơi bày bản chất gian hùng của mình. Vậy cái chết của Thúy Diễm chỉ đơn giản thế thôi sao?

Khả năng thứ ba chính là sắp xếp hậu sự, ông giết Thúy Diễm là để sắp xếp hậu sự. Bởi vì chúng ta đều biết vào những năm cuối đời của Tào Tháo, vấn đề người kế nhiệm đã được đưa lên chương trình nghị sự, hai anh em Tào Phi, Tào Thực vì tranh giành vị thế trữ quân mà triển khai các cuộc đấu đá ngầm công khai lẫn bí mật. Lúc bấy giờ Tào Tháo bí mật trưng cầu ý kiến của trăm quan, rất nhiều người đã gửi thư mật về cho Tào Tháo nói rằng tôi ủng hộ chọn người này, chỉ duy nhất Thúy Diễm là công khai gửi thư phúc đáp, nói rằng: Đại nghĩa của sách "Xuân Thu" là lập đích thì phải lập con trưởng, việc ngài chọn người kế nhiệm phải chọn người lớn tuổi nhất, tức là phải chọn Tào Phi, huống hồ Ngũ quan Trung lang tướng——chính là Tào Phi đây——vừa nhân hiếu vừa thông minh, nên được lập làm thái tử, ta Thúy Diễm nguyện dùng cái chết để bảo vệ đại đạo này. Tào Tháo đọc xong vô cùng kinh ngạc, bởi vì vợ của Tào Thực chính là cháu gái của Thúy Diễm, tính theo tình riêng thì Thúy Diễm phải ủng hộ Tào Thực mới đúng, nhưng ông lại đi ủng hộ Tào Phi, cho nên Tào Tháo vô cùng kính trọng. Lẽ ra chuyện này không nên trở thành nguyên nhân khiến Tào Tháo giết Thúy Diễm đúng không, quan điểm chẳng phải là đồng nhất sao, thế nhưng điều vô cùng thú vị là Bùi Tùng Chi lại thêm một đoạn chú giải ở chỗ này, đoạn chú giải ấy nói về cái gì? Nói rằng người vợ của Tào Thực ấy, tức là cô cháu gái của Thúy Diễm, có một hôm vì mặc một bộ xiêm y lộng lẫy mà bị Tào Tháo giết chết. Đoạn chú giải này của ông không đặt ở "Tam Quốc chí - Tào Thực truyện", mà lại được chú thích vào "Tam Quốc chí - Thúy Diễm truyện", hơn nữa lại chú thích ngay tại vị trí này, tôi cảm thấy Bùi Tùng Chi dường như đang ám chỉ điều gì đó, ám chỉ rằng cái chết của Thúy Diễm thực ra có liên quan đến việc anh em Tào Thực, Tào Phi tranh giành vị thế trữ quân. Trên thực tế cũng có người vì thế mà mất mạng, ví dụ như Dương Tu.

＊Qua sự phân tích của tiên sinh Dịch Trung Thiên, có thể thấy cái chết của Thúy Diễm có lẽ xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng việc tham gia vào cuộc tranh giành trữ vị giữa hai anh em Tào Thực và Tào Phi rất có thể là một trong số những nguyên nhân ấy, chính vì thế mà Tào Tháo đối với một người mà ông vô cùng kính trọng như Thúy Diễm cũng ra tay không chút nương tay. Theo ghi chép trong sử sách, vào năm trước khi Tào Tháo qua đời, Dương Tu cũng vì sa chân vào vòng xoáy tranh đoạt đích tự mà bị Tào Tháo sát hại, sự thật có thực sự là như vậy không? Tiên sinh Dịch Trung Thiên sẽ phân tích cho chúng ta nguyên nhân cái chết thực sự của Dương Tu.

＊Từ sự phân tích vừa rồi của tiên sinh Dịch Trung Thiên có thể thấy, Tào Tháo những năm cuối đời đang từng bước sắp xếp công cuộc chuyển giao quyền lực. Nếu như trong quá trình tranh giành thiên hạ, nhân tài có ý nghĩa tối quan trọng đối với sự nghiệp của ông; thì khi bước vào giai đoạn chuyển giao quyền lực, đối với bất kỳ nhân tài nào có khả năng ảnh hưởng đến tiến trình chuyển giao quyền lực ấy, Tào Tháo sẽ không chút nhân từ nương tay với bất kỳ ai. Vậy cái chết của Thúy Diễm có lẽ có liên quan mật thiết đến điều này, còn Dương Tu trong lịch sử cũng đồng thời bị cho là đã tham gia vào cuộc tranh giành trữ vị, vậy tiên sinh Dịch Trung Thiên nhìn nhận thế nào về cái chết của Dương Tu? Cái chết của Dương Tu có mối liên hệ gì với tính cách cá nhân của ông không?

Dương Tu là một người như thế nào? Người thông minh, Dương Tu có thể nói là thông minh tuyệt đỉnh, thứ hai, Dương Tu lại là một người khiêm tốn nhã nhặn. Bởi vì Dương Tu vừa thông minh lại vừa khiêm nhường, cho nên mối quan hệ giữa ông với tất cả các người con của Tào Tháo đều rất tốt, các con của Tào Tháo đều tranh nhau kết giao bạn bè với ông, Dương Tu không dám đắc tội với bất kỳ ai, và ai ông cũng đều đến giao du. Cho nên cái chết của Dương Tu không phải vì đã đắc tội với ai cả, ông chẳng đắc tội với ai hết, nhưng Dương Tu rốt cuộc vẫn bị Tào Tháo giết chết. Vậy thì dù là "Tam Quốc chí" hay "Hậu Hán thư", đều cho rằng nguyên nhân cái chết của Dương Tu là do trong cuộc tranh đoạt trữ vị, Dương Tu đứng về phe Tào Thực, cộng thêm việc Dương Tu lại là cháu gọi Viên Thuật bằng cậu, chính những nguyên nhân đó đã khiến Tào Tháo trước lúc lâm chung đã ra tay sát hại Dương Tu.

Thế nhưng tôi cho rằng thuyết pháp này cũng có thể mang ra thảo luận lại, mặc dù đây là quan điểm của "Tam Quốc chí" và "Hậu Hán thư", tại sao lại có thể thảo luận? Có hai điểm đáng ngờ: Thứ nhất, Dương Tu quả thực thuộc cánh đảng của Tào Thực, nhưng không phải là thành viên cốt cán chết bỏ, mà là một phần tử linh động. Sau khi Tào Tháo quyết định lập Tào Phi làm thái tử, Dương Tu liền muốn giữ khoảng cách với Tào Thực, chính Tào Thực là người cứ bám chặt lấy ông không buông, còn Dương Tu thì không dám trở mặt với Tào Thực, đành duy trì mối quan hệ qua lại như vậy. Đã không phải là vây cánh cốt cán thì ngài giết anh ta làm gì chứ? Đây là điểm thứ nhất. Thứ hai, mối quan hệ giữa Dương Tu và Tào Phi cũng không hề tệ, thậm chí còn rất tốt. Dương Tu từng tặng cho Tào Phi một thanh kiếm, người làm ra thanh kiếm này tên là Vương Mạo, cho nên thanh kiếm ấy gọi là kiếm Vương Mạo. Sau này Tào Phi lên làm hoàng đế, có một hôm khi xuất cung bên mình mang theo thanh kiếm đó, rút kiếm ra ngắm nhìn ông liền nhớ đến Dương Tu, ông bết lệnh dừng xe: Chư vị có biết không, đây chính là thanh kiếm Vương Mạo mà Dương Đức Tổ đã tặng cho trẫm đây——vậy hiện giờ Vương Mạo đang ở đâu? Có người đáp ở nơi này nơi khác. Ông liền bảo, đi thăm Vương Mạo thôi. Lệnh cho xe chạy thẳng đến nhà Vương Mạo, ban thưởng cho Vương Mạo rất nhiều lễ vật. Người ta thường nói yêu ốc héo nhà liền, Tào Phi ngay cả Vương Mạo mà ông còn muốn đến thăm hỏi, cớ sao lại phải hận Dương Tu? Bản thân Tào Phi không hề hận Dương Tu, thế mà Tào Tháo ngài lại thay mặt con trai đi giết người ta làm gì? Thật chẳng có lý lẽ gì cả.

＊Qua sự phân tích của tiên sinh Dịch Trung Thiên có thể thấy, Dương Tu quả thực đã nhúng tay vào cuộc tranh đoạt trữ vị, nhưng mối quan hệ giữa ông với những ứng cử viên sáng giá cho ngôi vị người kế nhiệm lúc bấy giờ là Tào Thực và Tào Phi đều ở khoảng cách vừa phải, không thân không sơ, không dám đắc tội với bất kỳ ai. Dương Tu tuy ủng hộ Tào Thực nhưng không phải là vây cánh chết bỏ, cho nên Tào Tháo khó lòng vì vấn đề lập thái tử mà ra tay sát hại Dương Tu. Vậy rốt cuộc Dương Tu vì nguyên nhân gì mà bị Tào Tháo giết chết? Lẽ nào Tào Tháo thực sự đố kỵ tài năng của Dương Tu?

Quan điểm của tôi là gì? Tôi cho rằng Tào Tháo giết Dương Tu là vì chính bản thân mình. Như chúng ta đã nói ở phần trước, Dương Tu là một người rất thông minh, nhưng theo tôi đó chỉ là thứ thông minh vặt. Dựa theo "Hậu Hán thư"——bởi vì "Tam Quốc chí" không có truyện về Dương Tu, không dám lập truyện cho Dương Tu, trong "Hậu Hán thư" có truyện về Dương Tu, trong "Thế thuyết tân ngữ" cũng có ghi chép liên quan——dựa theo những ghi chép đó, tức là Dương Tu là một người vô cùng thông minh, khi làm việc dưới quyền Tào Tháo, xử lý những công văn giấy tờ này, ông cảm thấy công việc kiểu này hoàn toàn chẳng tốn bao nhiêu thời gian của mình, ông cứ hay lén trốn ra ngoài chơi. Lỡ như trốn ra ngoài chơi mà Tào Tháo viết giấy nhắn đến hỏi han chuyện gì đó thì phải làm sao đây? Ông liền tính toán trước mọi chuyện từ trước, ông có thể đoán trước được ngày hôm nay Tào Tháo sẽ hỏi những vấn đề gì, hơn nữa còn có thể đoán được câu hỏi đầu tiên của Tào Tháo là gì, câu hỏi thứ hai là gì, câu hỏi thứ ba là gì, sau đó theo những giả thiết đó ông liền viết sẵn đáp án ra trước, từng xấp từng xấp đặt sẵn ở đó, rồi dặn dò người dưới quyền rằng: Các ngươi nhớ kỹ đấy, lát nữa Tào công đến, hễ hỏi câu hỏi thứ nhất thì các ngươi đưa tờ này cho ngài, hỏi câu thứ hai thì đưa tờ này, hỏi câu thứ ba thì đưa tờ này. Xong xuôi ông liền chuồn ra ngoài chơi, cứ thế đối phó với Tào Tháo, mà lần nào cũng thành công mỹ mãn. Nào ngờ người tính không bằng trời tính, có một hôm khi ông đang ra ngoài chơi thì nổi gió lớn, thổi bay giấy tờ tung tóe khắp nơi, người dưới quyền vội nhặt lại nhưng thứ tự đã bị xáo trộn, đến khi Tào Tháo hỏi câu hỏi đầu tiên thì họ lại nộp đáp án thứ ba lên, hỏi câu thứ hai lại nộp đáp án thứ nhất. Tào Tháo nhìn thấy toàn những thứ lộn xộn bèn gọi Dương Tu đến tra vấn, Dương Tu đành phải thành thật khai nhận. Tào Tháo căm ghét ông thấu xương, thốt lên rằng sao ngươi dám chơi trò xỏ lá ta thế này? Từ đó đâm ra chán ghét ông.

Điều càng kém thông minh hơn nữa là Dương Tu còn thích khoe khoang sự thông minh của mình, trong "Thế thuyết tân ngữ" có mấy câu chuyện kể rằng, Tào Tháo cho xây dựng phủ Thừa tướng, sau khi xây xong liền đến xem xét, chẳng nói câu gì mà viết lên cửa một chữ: "Hoạt". Dương Tu lập tức bảo mau mau, mau thu nhỏ cánh cửa lại đi, trong chữ "Môn" mà chứa chữ "Hoạt" chẳng phải thành chữ "Khoát" sao, ý Thừa tướng chê cửa rộng quá đấy mà. Ông ta đã đoán trúng phóc. Lại có một lần, có người dâng đến một hộp bánh tô, hay là bánh sữa gì đó tôi quên mất rồi, Tào Tháo ăn một miếng, sau đó viết lên hộp chữ "Hợp", chữ hợp trong liên hợp. Dương Tu cầm lấy liền ăn luôn, mọi người hỏi ý là gì, ngài xem, chẳng phải là "Nhân khẩu" đó sao, mỗi người ăn một miếng mà, đều là những thứ thông minh vặt như thế. Kiểu khoe khoang, thể hiện tài vặt ấy chừng mực thì thôi đi, thế mà ông ta còn dám cả gan đoán mò cả bố trí quân sự của Tào Tháo. Khi Tào Tháo đang giao chiến với Lưu Bị ở Hán Trung, đánh thì không đánh hạ được, mà rút lui cũng chẳng xong, có một hôm có người đến thỉnh thị Tào Tháo khẩu lệnh trong quân tối nay là gì, Tào Tháo đáp hai chữ "Kê cân" - xương sườn gà, ăn thì không có thịt vứt đi thì lại tiếc. Khẩu lệnh này vừa truyền ra ngoài thì Dương Tu liền về nhà thu dọn hành lý, có người hỏi nguyên nhân vì sao, ông ta đáp anh đến điều này mà cũng không nghe ra à, Ngụy Vương định rút quân về rồi, sắp từ bỏ Hán Trung rồi đấy. Đây chính là hành động quân sự đấy nhé, vào lúc then chốt này mà ngươi lại đi trò chơi khôn vặt hả! Trở về chẳng bao lâu sau, Tào Tháo liền hạ lệnh giết chết Dương Tu, tội danh là gì? "Tiết lộ lời dạy, cấu kết chư hầu", tám chữ, dịch sang tiếng Hán hiện đại, chính là tội danh làm lộ bí mật quốc gia, tội danh kết bè kết phái, tội danh tung tin mê hoặc quần chúng.

Trước lúc lâm chung, Dương Tu đã thốt lên một câu thế này, ông nói rằng ta cũng biết bản thân mình chết quá muộn, lẽ ra ta phải chết từ lâu rồi. Thế nhưng tôi không biết Dương Tu có hiểu rõ vì sao mình đáng lẽ phải chết từ lâu không, ông đã nghĩ thông suốt vấn đề này chưa? Nếu như cũng hiểu theo cách lý giải của "Tam Quốc chí" và "Hậu Hán thư", cho rằng vì quan hệ mật thiết với Tào Thực nên Tào Tháo mới muốn giết ông, vậy thì coi như ông vẫn chưa nghĩ thông, tại sao vậy? Bởi vì ông không hiểu rõ Tào Tháo là một con người như thế nào, rốt cuộc là người thế nào? Một kẻ độc tài, Tào Tháo chắc chắn là kẻ muốn thâu tóm đại quyền vào một mối, bất kể cuối cùng ông ta có muốn làm hoàng đế hay không, có cần cái danh hiệu hoàng đế đó hay không, thì trong triều đại này ông ta nhất định phải nắm trọn đại quyền trong tay, điểm này là không có gì phải nghi ngờ. Vậy thì một con người như thế sao có thể dung thứ cho kẻ khác đoán thấu tâm tư của mình chứ? Ông ta thích chơi trò chính trị bí mật, cai trị theo kiểu mật thám, làm sao có thể dung thứ cho việc ngươi nhìn thấu tâm can ta? Ông ta chỉ có thể là ta nhìn thấu tâm tư của ngươi, còn ngươi thì vĩnh viễn đừng hòng đoán ra được tâm tư của ta, gọi là thiên ân khó lường, hay thiên uy khó lường. Hơn nữa ngươi Dương Tu không những đoán thấu tâm tư của ta, ngươi còn đi rao giảng khắp nơi, ít nhất điều đó cũng phơi bày việc Tào Tháo ta đây chẳng có chút thâm trầm nào, một chút trò trẻ con của ta mà cũng bị ngươi Dương Tu nhìn thấu ngay từ cái nhìn đầu tiên, ngươi đến cả thứ tự câu hỏi ta sắp hỏi mà cũng đoán trúng phốt, con người như thế thì còn giữ lại được sao? Nhất định phải giết chết.

Thậm chí ngay cả cái chết của Thúy Diễm rất có thể cũng mang nguyên nhân này. Thúy Diễm là ai? Tào Tháo bí mật trưng cầu ý kiến về việc lập trữ quân, Thúy Diễm lại công khai phúc đáp, gọi là "lộ bản", tức là phát biểu thư công khai. Thế nhưng quý vị phải biết rằng, việc Tào Tháo bí mật trưng cầu ý kiến vốn là một quy củ, loại chuyện này không thể đem ra trưng cầu ý kiến công khai được, việc ngươi Thúy Diễm công khai phúc đáp chẳng phải đã phá hỏng quy củ rồi sao, đây là điểm thứ nhất. Điểm thứ hai, cớ sao ngươi lại phải công khai phúc đáp? Người ta đều gửi thư mật về hết, ngươi làm vậy chẳng phải là cố tình làm màu đấy ư? Để tỏ ra mình đường đường chính chính phỏng? Để tỏ ra mình không hề có hiềm nghi phải không? Để tỏ ra rằng ngươi sẽ không vì vợ của Tào Thực là cháu gái của ngươi mà kết bè kết phái mưu đồ riêng tư, ngươi muốn thể hiện điều đó đúng không? Tào Tháo vô cùng bất mãn. Thứ ba, cho dù Thúy Diễm không có ý đó, không có ý làm màu, ông ta chỉ là tấm lòng ngay thẳng vô tư, thế nhưng việc ngươi công khai phúc đáp chẳng phải đã khiến việc trưng cầu ý kiến bí mật của Tào Tháo trở nên có chút ám muội mờ ám rồi sao? Ngươi làm thế chẳng phải đã làm cho Tào Tháo lu mờ kém cỏi đi hay sao? Tào Tháo làm sao có thể dung thứ? Huống chi lúc bấy giờ Tào Tháo đang nắm giữ đại quyền trong tay đã sớm là một ác ma giết người không chớp mắt rồi. Tôi phỏng đoán nguyên nhân thực sự đằng sau cái chết của Thúy Diễm và Dương Tu, e rằng nằm chính ở điểm này.

Hơn nữa chúng ta đều biết Thúy Diễm và Dương Tu bị sát hại vào những năm tháng cuối đời của Tào Tháo, mà lúc này cuộc đấu tranh nội bộ trong tập đoàn Tào Ngụy diễn ra vô cùng khốc liệt, bởi vì các người con của Tào Tháo đều đang tranh giành địa vị người kế nhiệm, vậy rốt cuộc họ đã tranh giành như thế nào? Và cuối cùng vương miện sẽ thuộc về ai? Xin mời đón xem tập sau——Cuộc chiến tranh đoạt đích tự.