Sau khi Lưu Bị qua đời, Gia Cát Lượng đối nội dùng pháp luật trị vì Thục quốc, làm việc công bằng, đem Thục quốc cai quản đâu ra đấy. Thế nhưng, hai mươi chín năm sau khi ông qua đời, một đại thần có chức không quyền là Tiêu Châu, lại dựa vào cái lưỡi không xương của mình mà thuyết phục Thục quốc đầu hàng. Vậy đại nghiệp Thục quốc do Gia Cát Lượng tạo dựng, tại sao lại không chịu nổi vài lời của Tiêu Châu? Đằng sau chuyện này rốt cuộc có huyền cơ gì? Kính mời quý vị theo dõi "Dịch Trung Thiên bình Tam Quốc"——Lực bất tòng tâm.

Vậy tại sao Tiêu Châu lại hết sức chủ trương đầu hàng Tào Ngụy? Tiêu Châu rốt cuộc là một người như thế nào? Lưu Thiện lại tại sao phải nghe lời ông ta? Đằng sau sự diệt vong nhanh chóng của Thục Hán, rốt cuộc có bối cảnh chính trị sâu xa nào? Giáo sư Dịch Trung Thiên của Đại học Hạ Môn làm khách mời tại "Bách gia giảng đàn", sẽ bình luận cho quý vị nghe về Tam Quốc - "Lực bất tòng tâm" một cách đặc sắc.

Dịch Trung Thiên:

Trên thực tế, chính quyền Tào Ngụy vẫn luôn đặt việc tiêu diệt Tôn Ngô lên hàng đầu, sau đó mới điều chỉnh chính sách để tiêu diệt Thục Hán trước. Hơn nữa, từ lúc xuất binh cho đến khi Thục Hán diệt vong, tổng cộng chỉ có hai tháng ngắn ngủi, diệt vong cực kỳ nhanh chóng. Đây là vì sao? Giải thích trong lịch sử thường là bốn nguyên nhân: Lưu Thiện hôn dung, Hoàng Hạo lộng quyền, Trần Đến lũng đoạn chính sự, Tiêu Châu làm lỡ nước. Lưu Thiện chính là Hậu chủ, không nhắc đến ông ta nữa, ai cũng biết; Hoàng Hạo là một hoạn quan ở bên cạnh ông ta; Trần Đến là kẻ đã tiếp tay cho Hoàng Hạo lộng hành. Vậy những chuyện này hôm nay không có thời gian kể, xin mọi người hãy xem cuốn "Bình Tam Quốc" (phần hạ) của tôi, hôm nay tôi chỉ nói về nguyên nhân thứ tư: Tiêu Châu làm lỡ nước.

Chúng ta hãy điểm lại tình hình sự việc trước đã. Lúc bấy giờ, Tư Mã Chiêu lệnh cho Đặng Ngải và Chung Hội mỗi người thống lĩnh một đạo quân nam chinh diệt Thục. Xuất phát từ Lạc Dương vào tháng tám, đến tháng mười quân của Đặng Ngải đã đánh đến sát cổng Thành Đô, đánh tới đâu rồi? Đánh tới Quảng Hán thuộc Tứ Xuyên ngày nay, chính là đã đến cửa ngõ Thành Đô rồi. Tin tức truyền đến, triều đình Thục Hán hỗn loạn một phen. Bởi vì trước đó, hoạn quan bên cạnh Lưu Thiện đã làm hỏng chuyện. Một năm trước, Gia Cát Lượng đã phát hiện Tào Ngụy có khả năng tiêu diệt Thục Hán, Gia Cát Lượng đã dâng sớ lên Lưu Thiện, hy vọng Lưu Thiện hạ lệnh cho Trương Dực và Liêu Hoa nhanh chóng lập phòng tuyến trên đường. Bức thư này sau khi gửi đến lại rơi vào tay Hoàng Hạo, Hoàng Hạo là kẻ mê tín thỏ thần, Hoàng Hạo liền đi hỏi đồng cốt, cũng có thể là đồng nam ấy nhỉ, đại khái là đi hỏi mấy vị thầy mo này, nói ngươi xem chuyện này có khả năng hay không nào? Vị thầy mo hoặc đồng nam đồng nữ này liền nói, ây da, không thể nào, sẽ không đánh tới đâu. Hoàng Hạo liền nói với Lưu Thiện rằng sẽ không đánh tới đâu, chuyện này chúng ta cứ ém lại đi, thế là ém lại thật. Nhưng không ngờ người ta lại đánh thật, hơn nữa hai tháng là đánh tới nơi, một màn hoảng sợ, bách tính đều chạy trốn lên núi, trốn đi hết.

Lưu Thiện triệu tập hội nghị ngự tiền, nói mọi người xem nên làm thế nào đây? Có hai luồng ý kiến, cả hai luồng ý kiến đều chủ trương chạy trốn, nhưng một phái nói chạy sang nước Ngô, một phái nói chạy sang Nam Trung. Cãi nhau không dứt, Lưu Thiện cũng không có chủ kiến. Lúc này có một vị Quang lộc đại phu, vị Quang lộc đại phu này là một chức vụ danh dự, không có thực quyền, tương đương với kiểu như tham sự của Văn phòng Tham sự Quốc vụ viện ấy, tên là Tiêu Châu. Tiêu Châu liền đứng ra nói chuyện, Tiêu Châu nói chạy sang nước Ngô là không được đâu, tại sao nào? Đạo lý rất đơn giản: "Từ xưa đến nay, không có chuyện nương nhờ nước khác mà làm thiên tử." Chính là từ khi chúng ta có hoàng đế đến nay, có ai chạy sang nước người ta để làm hoàng đế không? Không có chứ, một khi hoàng đế đã chạy sang nước người ta thì chỉ có thể xưng thần. Vậy đã đằng nào cũng phải xưng thần, đằng nào cũng phải làm kẻ dưới, thì tại sao không chọn một nước lớn? Nghĩa là ngươi đã xưng thần rồi, chi bằng xưng thần với Tôn Ngô, còn không bằng xưng thần với Tào Ngụy, dù sao ngươi cũng là xưng thần mà. Hơn nữa theo quy luật đấu tranh chính trị, từ xưa đến nay vẫn luôn là nước lớn thôn tính nước nhỏ, cho nên nước Ngô sớm muộn gì cũng bị nước Ngụy thôn tính, đến ngày đó, chẳng lẽ chúng ta lại theo nước Ngô đi đầu hàng lần thứ hai? Nếu nói đầu hàng là một sự sỉ nhục, Tiêu Châu nói: "Cái nhục đầu hàng lần nữa, sao bằng cái nhục đầu hàng một lần?" Chính là đầu hàng đằng nào cũng là sỉ nhục rồi, thế thì ngươi chịu nhục hai bận tính ra hay là chịu nhục một bận tính ra? Chi bằng chịu nhục một lần đầu hàng Tào Ngụy còn hơn, ngươi việc gì phải phiền phức đầu hàng tới hai lần, cho nên không thể chạy sang nước Ngô. Vậy tại sao không thể đi Nam Trung? Tiêu Châu nói, Nam Trung thì vẫn có thể đi đấy, bởi vì Nam Trung vẫn là địa bàn của Thục quốc, chính là địa bàn của Mạnh Hoạch cùng những kẻ đó. Nói cái nơi ấy đi thì cũng có thể đi, nhưng ngươi phải chuẩn bị từ sớm chứ, ngươi lúc này mới đi thì không kịp nữa rồi, tại sao lại không kịp? "Lòng dạ đám tiểu nhân, không một ai có thể bảo đảm", nói bệ hạ ơi, ngài tưởng rằng những tên lính lác, tốt thí, tì tướng, tiểu quan, tiểu lại dưới tay ngài bây giờ bọn chúng đều ủng hộ chúng ta sao? Bọn chúng không ủng hộ đâu, bọn chúng vừa nghe tin bệ hạ muốn chạy về phương Nam, chỉ sợ bệ hạ còn chưa nhấc chân, bọn chúng đã làm loạn lên trước rồi. Đi đâu nổi phương Nam? Không đi nổi đâu! Kết luận rất đơn giản —— đầu hàng Tào Ngụy.

Lý thuyết đầu hàng này của Tiêu Châu vừa được tung ra, triều đình lập tức chìm vào im lặng, không ai nói câu nào. Chỉ có lác đác vài người rụt rè lên tiếng hỏi, nói Tiêu đại phu ơi, không ổn đâu, Đặng Ngải đã đến Quảng Hán rồi cơ mà, ông ta sẽ chấp nhận sự đầu hàng của chúng ta chứ? "Sợ rằng người ta không nhận hàng, thì phải làm sao bây giờ?" Người ta không cho chúng ta đầu hàng thì tính sao đây? Tiêu Châu nói không đâu, sao lại có chuyện không chấp nhận sự đầu hàng của chúng ta chứ, Đông Ngô còn chưa bị tiêu diệt cơ mà, Tào Ngụy cần phải làm gương cho chúng ta chứ, cho nên ông ta chắc chắn sẽ chấp nhận sự đầu hàng của chúng ta, không những chấp nhận sự đầu hàng của chúng ta, mà còn đối xử với chúng ta thật khách khí, lại còn ban cho bệ hạ chúng ta một mảnh đất, phong cho một tước vị nữa chứ. Nếu bọn họ quả thực không làm như vậy, các vị cứ yên tâm, ta - Tiêu Châu sẽ tự mình đến Lạc Dương để lý lẽ tranh biện, dựa vào cái gì mà đối xử tệ bạc với đám đầu hàng chúng ta chứ? Tiêu Châu đem những lời này nói xong thì tất cả đều không nói năng gì nữa.

Lưu Thiện vẫn còn do dự, Lưu Thiện luôn cảm thấy đầu hàng thế này cũng không phải là thượng sách, hay là ta cứ trốn về phương Nam đi. Tiêu Châu lại nói với ông ta rằng, không được đâu, phương Nam là những hạng người gì? Là bọn man rợ, là dân tộc thiểu số, vốn dĩ đã không phục chúng ta, đó là do Thừa tướng xuất binh ép xuống, trước kia bọn họ vốn chẳng có quan hệ gì với chúng ta cả; Thừa tướng đi rồi thì bọn họ mới có quan hệ với chúng ta, hằng năm đều phải cống nạp, nộp thuế, bọn họ vốn dĩ đã không vui rồi. Ngươi bây giờ chạy đến đó rồi, ngườ ta nhiều thế này phải sinh sống, chẳng phải lại càng làm nặng thêm việc thu thuế hay sao, ngươi không thu thuế nhiều thêm thì sống sao qua ngày? Ngươi mà lại tăng nặng việc thu thuế, bọn họ chẳng phải sẽ nổi phản hay sao? Đi không được đâu.

Thế là Lưu Thiện đành đầu hàng. Cho nên, có thể nói, sự diệt vong của Thục Hán chính là do Tiêu Châu xúi giục mà diệt vong. Lưu Thiện đầu hàng chính là do Tiêu Châu thuyết phục mà đầu hàng. Trần Thọ từng nói: "Nhà họ Lưu vô ưu, cả nước được nhờ, ấy là mưu tính của Tiêu Châu." Câu nói này là đang nói theo chiều hướng tích cực, nói gia đình Lưu Thiện bình an vô sự, bách tính Thục Hán thoát khỏi tai họa chiến tranh, đây đều là mưu sâu kế dày của Tiêu Châu đấy! Mưu tính rất hay đấy! Hòa bình đấy! Vậy thì chuyện này lại thành ra rất phiền phức, rất nhiều nhà sử học đời sau đều mắng chửi Tiêu Châu thậm tệ, là kẻ bán nước, chính là Thục Hán đã bị ngươi bán đứng rồi. Nghĩ đến Chiêu Liệt hoàng đế của chúng ta, nghĩ đến Gia Cát Thừa tướng của chúng ta, trải qua muôn vàn khó khăn gian khổ, mới đánh hạ được giang sơn này, ngươi lại dùng cái lưỡi không xương của mình mà khiến nó biến mất. Rất nhiều người nhắc đến Tiêu Châu là giận sôi gan tím mặt, tiểu nhân, tên tặc tử. Điều này đương nhiên là có lý rồi, phải không nào! Phẫn nộ kiểu này là hoàn toàn có thể hiểu được.

*Vào thời điểm đất nước mành treo chuông, với tư cách là một đại thần có chức không quyền Tiêu Châu không có sách lược lui địch thì không bàn tới, ông ta lại còn lớn tiếng bàn luận về những điểm có lợi của việc đầu hàng Tào Ngụy ngay trong triều đình, phát tán lý thuyết đầu hàng, dẫn dắt các đại thần triều đình Thục Hán bước lên con đường không thể quay đầu. Có thể nói về việc Thục Hán đầu hàng, Tiêu Châu gánh trách nhiệm rất lớn, thế nên những lời mắng chửi Tiêu Châu là "làm lỡ nước" và "tiểu nhân ti tiện" trong lịch sử cứ văng vẳng bên tai không dứt. Vậy Tiêu Châu rốt cuộc là một người như thế nào? Ông ta là tiểu nhân sao?

Tiêu Châu là người thế nào ư? Thông nho. Thế nào gọi là "thông nho"? Chính là học vấn cực kỳ uyên bác, đọc sách vỡ lòng thông suốt cả rồi của một vị đại nho, học vấn của ông ta vô cùng xuất sắc. Đương nhiên lập tức sẽ có người phản bác, nói học vấn giỏi chưa chắc nhân phẩm đã tốt, đúng không? Bây giờ người học vấn rất cao, nhân phẩm rất kém chúng ta cũng thấy nhiều rồi. Vấn đề là chúng ta từ trong "Tam Quốc chí - Tiêu Châu truyện" không hề nhìn thấy Tiêu Châu có bất kỳ vết nhơ nào, ngược lại chúng ta còn nhìn thấy rất nhiều điểm đáng khen ngợi của ông ta, tỷ như an bần lạc đạo. Gia cảnh Tiêu Châu vô cùng nghèo khó, mà bản thân Tiêu Châu lại không sắm sửa điền sản, vùi đầu đọc sách, quên cả ăn ngủ, đọc sách của người xưa đến đoạn đắc ý liền tự bật cười, cơm cũng chẳng màng ăn. An bần lạc đạo mà, chẳng lẽ không đáng được khẳng định hay sao? Điểm thứ hai, Tiêu Châu vô cùng kính trọng Gia Cát Lượng. Tin tức Gia Cát Lượng qua đời truyền đến Thành Đô, Tiêu Châu là người đầu tiên lao ra chạy thẳng đến Hán Trung để chịu tang. Kết quả Tiêu Châu xông đến Hán Trung rồi, Lưu Thiện lại ban hành một mệnh lệnh, không cho phép bất kỳ ai đến chịu tang, cho nên những người khác đều không đi, chỉ có một mình Tiêu Châu là đến viếng tang. Anh hùng tiếc anh hùng mà, đã là quân tử thì Gia Cát Lượng chắc chắn sẽ không được một kẻ tiểu nhân sùng bái, đúng không nào. Điểm thứ ba, dám can gián thẳng thắn. Sau khi Gia Cát Lượng qua đời, Lưu Thiện bắt đầu không kiềm chế được bản thân nữa, muốn xây cung điện, muốn tăng thêm dàn nhạc, lại còn muốn tăng thêm mấy cô ca kỹ, ca kỹ, vũ kỹ nữa, lại còn ra ngoài du sơn ngoạn thủy, bởi vì chẳng còn ai quản thúc nữa mà. Chính là Tiêu Châu đã dâng sớ can gián thẳng thắn, nói bệ hạ không thể làm thế được. Đây chẳng lẽ là tiểu nhân ư? Cho nên, Tiêu Châu không phải là tiểu nhân, ít nhất là không có bất kỳ bằng chứng nào chứng minh ông ta là tiểu nhân.

*Qua sự phân tích của giáo sư Dịch Trung Thiên có thể thấy, Tiêu Châu không phải là một kẻ tiểu nhân, mà là một vị đại nho. Vậy Tiêu Châu với tư cách là một học giả Nho gia lấy việc tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ làm trọng trách của mình, tại sao khi đại địch trước mắt lại không nghĩ đến sách lược lui địch, mà lại đi đầu phát tán lý thuyết đầu hàng? Trong lòng Tiêu Châu rốt cuộc đang nghĩ gì?

Bởi vì tư duy thông thường của chúng ta chính là kẻ bán nước chắc chắn là tiểu nhân, quân tử sao lại bán nước chứ? Một người không phải là tiểu nhân, mà lại đi bán đứng Thục Hán, là đạo lý gì? Xin mọi người hãy suy nghĩ xem đây là đạo lý gì? Tôi thấy chỉ có một lời giải thích, đó là cái đất nước này, đáng lẽ phải diệt vong. Hay nói cách khác, trong mắt Tiêu Châu thì đất nước này đáng diệt vong, sớm đã nên diệt vong rồi. Tại sao nào? Bởi vì trong thời đại Tam Quốc, ngoài quốc gia ra thì còn có thiên hạ, đó là hai khái niệm. Khái niệm quốc gia vào thời điểm đó không phải là khái niệm quốc gia của chúng ta hiện nay, thiên hạ thì cao hơn quốc gia, mà thiên hạ thì bắt buộc phải được thống nhất. Nếu một quốc gia bị cho là cản trở sự thống nhất của thiên hạ, thì nó đáng phải diệt vong, đáng phải nhường chỗ cho đất nước nên thống nhất thiên hạ kia để thống nhất. Đây chính là tư tưởng của Tiêu Châu.

Vậy nói thế có bằng chứng không? Có, và tôi có thể nói cho mọi người biết nguồn gốc tư tưởng của Tiêu Châu ở đâu. Nó từ đâu mà ra? Từ chỗ Đỗ Quỳnh mà ra. Đỗ Quỳnh là người thế nào? Đỗ Quỳnh cũng là một nhà học vấn lớn của Ích Châu. Có một lần Tiêu Châu đến hỏi Đỗ Quỳnh, nói bây giờ mọi người đều nói "kẻ thay thế nhà Hán, chính là kẻ đứng giữa đường mà cao lớn", có ý nghĩa gì? Tôi xin giải thích cho mọi người nghe thế nào là đứng giữa đường mà cao lớn trước đã, "đứng giữa đường mà cao lớn" chính là nằm ngay trên đường cái lớn, rất cao lớn, nằm ngay trên đường cái lớn mà rất cao lớn thì nhất định sẽ thay thế nhà Hán. Đây là một câu vè chính trị lúc bấy giờ, lưu truyền từ rất lâu rất lâu rồi, Viên Thuật còn từng lợi dụng, nhưng lợi dụng không thành. Tiêu Châu liền đi hỏi, cái kẻ đứng giữa đường mà cao lớn này là ai vậy? Đỗ Quỳnh liền nói đây chính là Ngụy đấy. Tiêu Châu vẫn không hiểu, nói sao lại là Ngụy chứ? Đỗ Quỳnh nói ngươi xem, sách đọc không kỹ rồi, Ngụy chính là Khuyết, Khuyết là cái gì nào? Khuyết chính là hai công trình kiến trúc cao lớn ở cửa cung điện, cửa cung điện thời cổ đại nằm chính giữa đường cái lớn, có hai công trình kiến trúc cao lớn, tên của nó gọi là Khuyết, lại gọi là Tượng Ngụy. Ngươi thử nghĩ xem, cái thứ này chẳng phải vừa nằm ngay đường cái lớn lại vừa rất cao lớn hay sao? Chính là Ngụy đấy! Tiêu Châu nhìn Đỗ Quỳnh. Đỗ Quỳnh nói ngươi vẫn không hiểu ư? Tiêu Châu nói học trò quả thật vẫn chưa hiểu. Đỗ Quỳnh nói vậy ta lại nói cho ngươi biết, ngươi nói trước triều đại nhà Hán của chúng ta, từ xưa đến nay quan phủ quan viên có ai gọi là Tào không? Tiêu Châu nói vậy thì không có. Vậy thì từ đời nhà Hán của chúng ta trở lại đây quan phủ và quan viên của chúng ta đều gọi là gì rồi? Nói đều gọi là Tào rồi. —— Chỗ này tôi cũng giải thích một chút, chế độ chính trị nhà Hán, nơi hoàng đế ở gọi là Cung, nơi tể tướng ở gọi là Phủ, chính là "Hoàng cung tướng phủ". Dưới Cung có rất nhiều cơ quan biện sự, gọi là gì? Gọi là Thượng, tỷ như Thượng thư chính là một trong những Thượng của triều đình. Dưới Thượng thư tỉnh của tể tướng có rất nhiều cơ quan biện sự, giống như các bộ, ủy, ban của chúng ta những thứ đó, gọi là gì nào? Gọi là Tào. Người đứng đầu của Tào này gọi là gì? Gọi là Tào duyện; quan viên bình thường ở dưới gọi là gì? Gọi là Thuộc tào; những người lính hầu dưới các cơ quan ban ngành bộ ủy ban này gọi là gì? Gọi là Thị tào. —— Đỗ Quỳnh nói ngươi xem, còn chưa rõ nữa sao? Tiêu Châu bỗng nhiên đại ngộ, ồ, kẻ đứng giữa đường cao lớn chính là Ngụy, quan phủ quan viên chính là Tào, cộng lại chính là Tào Ngụy đấy, đã hiểu ra rồi, thống nhất thiên hạ chính là Tào Ngụy.

Từ đó về sau Tiêu Châu cũng phát tán những lời lẽ này, lại còn tiến thêm một bước phát huy, ông ta đi khắp nơi nói với mọi người: Xin mọi người thử nghĩ xem, tên của Tiên đế chúng ta là gì? Bị. "Bị" có ý nghĩa là gì nào? Cụ bị, cụ bị có ý nghĩa là gì? Đủ rồi. Tên của Hoàng thượng đương triều chúng ta là gì nào? Thiền. "Thiền" có ý nghĩa là gì? Thiền nhượng, thiền nhượng có ý nghĩa là gì? Nhường ra ngoài. Thử nghĩ xem hoàng đế Thục Hán chúng ta đều tên là gì, một người gọi là đủ rồi, một người gọi là nhường ra ngoài. Sau đó cái tên Tiêu Châu này còn viết một khẩu hiệu phản động trong cung đình nữa, chúng ta không nói đến nó nữa, ý nghĩa cũng xấp xỉ thế thôi. Đây chính là nguyên nhân khiến Tiêu Châu chủ trương đầu hàng. Nói cách khác, Tiêu Châu chủ trương Lưu Thiện đầu hàng không phải là vấn đề phẩm chất đạo đức, mà là vấn đề lập trường chính trị, chính là lập trường chính trị của ông ta đứng về phía Tào Ngụy. Trên thực tế rất nhiều vấn đề trong lịch sử Trung Quốc đều là vấn đề chính trị, không phải là vấn đề đạo đức. Đem vấn đề chính trị giải thích thành vấn đề đạo đức là một cách nhìn lịch sử vô cùng nông cạn. Không còn nghi ngờ gì nữa, những lời lẽ của Tiêu Châu, Đỗ Quỳnh này gọi là gượng ép kéo dài, biện luận cùn, giả thần giả quỷ, giống như trò bói toán đoán chữ của mấy ông thầy bói vậy. Nhưng bạn phải biết rằng ở Trung Quốc cổ đại vào thời điểm này, họ không có nhiều quan điểm lịch sử và quan điểm phát triển khoa học như người hiện đại chúng ta, họ tin vào những thứ này đấy.

*Rõ ràng là Tiêu Châu sau này muốn bán đứng Thục quốc đã có mưu đồ từ trước, việc ông ta chủ trương đầu hàng đã không còn là một vấn đề phẩm chất đạo đức nữa, mà là một vấn đề lập trường chính trị. Nhưng căn cứ đầu hàng của Tiêu Châu đều là một số lời đồn đại và những lời giải thích gượng ép, vậy tại sao những kẻ như Tiêu Châu lại nguyền rủa Thục quốc diệt vong? Những lý thuyết giả thần giả quỷ này có căn cứ gì không?

Vậy Thục Hán đã đắc tội gì với những người này chứ? Tại sao bọn họ lại phải biên ra ngần ấy câu chuyện để nguyền rủa chính quyền Thục Hán? Bốn nguyên nhân.

Thứ nhất, phân chia lợi ích không đều. Tôi đã nói rất nhiều lần, chính quyền Thục Hán này do ba lực lượng chính trị cấu thành, hơn nữa lại phân thành ba tầng giống như ly cocktail vậy, tầng trên cùng là tập đoàn Kinh Châu, tầng giữa là tập đoàn Đông Châu, tầng dưới là tập đoàn Ích Châu. Mà Tiêu Châu, Đỗ Quỳnh v.v... những người này, chính là những kẻ phát tán những lời lẽ này đều là những người thế nào? Đều là người Ích Châu, đều là thổ dân Ích Châu, là những kẻ ở vị thế bị gạt ra bên lề, thứ yếu trong chính quyền này. Bọn họ đối với chính quyền này đương nhiên là bất mãn rồi, bọn họ tất sẽ phải phát tán những lời đồn thổi nhảm nhí này, bọn họ tất sẽ phải tạo ra những dư luận này thôi. Mà trong vấn đề này phải nói là Gia Cát Lượng đã làm rất nhiều công việc, Gia Cát Lượng đã phát hiện ra vấn đề này, cho nên Gia Cát Lượng cũng tìm kiếm những người có thể sử dụng được trong số người Ích Châu. Đương nhiên Gia Cát Lượng có tiêu chuẩn lựa chọn của ông ấy, chính là thứ nhất phải trung thành với Hán thất, thứ hai phải khắc kỷ phụng công, thứ ba phải thực sự có tài năng, ông ấy cũng không muốn vì để lấy lòng, phỉnh phờ mấy kẻ người Ích Châu này mà vơ vét hết mấy thứ lăng nhăng lộn xộn vào. Nhưng quả thực vẫn đề bạt một số người, tỷ như Dương Hồng, người Kiển Vi, được Gia Cát Lượng bổ nhiệm làm Thục quận thái thú, dưới quyền Dương Hồng có một người tên là Hà Đến, cũng được Gia Cát Lượng bổ nhiệm làm Quảng Hán thái thú. Gia Cát Lượng vẫn đang cố gắng hết sức làm những công việc điều phối này, hy vọng ba lực lượng có thể đoàn kết lại. Nhưng, thứ nhất, ông ấy không thể thay đổi triệt để đường lối tổ chức đã định do Lưu Bị để lại, đó chính là Kinh Châu thứ nhất, Đông Châu thứ hai, Ích Châu thứ ba, thứ tự này là không thể lay chuyển; thứ hai, ông ấy cũng không thể xóa bỏ triệt để nỗi lo lắng trong tư tưởng của sĩ tộc Ích Châu, thổ dân Ích Châu. Bởi vì thổ dân Ích Châu tính toán rất rõ ràng, cái bánh ngọt chỉ có bấy nhiêu thôi, người chia nhiều thì ăn vào miệng sẽ ít đi, bài toán này quá dễ tính. Ban đầu chiếc bánh ngọt Ích Châu này là người Ích Châu chúng ta đang ăn, Lưu Yên đến, mang theo tập đoàn Đông Châu, một dao cắt mất một phần lớn, chúng ta bất mãn, hy vọng có người khác đến giúp đỡ. Ấy, Lưu Bị đến, Lưu Bị đến không giúp gì chúng ta cả, ông ta lại cắt đi một mảng lớn nữa, chiếc bánh ngọt này càng cắt càng nhỏ đi. Thời Lưu Chương chúng ta người Ích Châu là thần dân hạng hai, Lưu Bị đến chúng ta biến thành thần dân hạng ba rồi, ngươi bảo bọn họ có bất mãn hay không chứ? Bọn họ chắc chắn là bất mãn rồi. Cho nên lúc này bọn họ chỉ mong sao Tào Ngụy đến giải cứu cho họ. Có người nói cách nói này của ngươi không thông rồi, Tào Ngụy đến chẳng phải bọn họ lại biến thành hạng tư nữa sao? Bài toán này tính kiểu gì vậy? Tính sai rồi, Lưu Yên, Lưu Bị bọn họ tiến vào Xuyên rồi thì họ không ra nữa, họ chia bánh ngọt tại chỗ; còn Tào Ngụy thứ mà nó muốn là thiên hạ cơ, nó sẽ không tham gia vào việc chia bánh ngọt của các ngươi đâu. Trên thực tế sau khi Thục Hán diệt vong, Tư Mã Chiêu lập tức hạ lệnh, điều động toàn bộ quan viên thuộc tập đoàn Kinh Châu và tập đoàn Đông Châu trong chính quyền Thục Hán về trung ương, đến chính phủ trung ương làm quan, nhường chiếc bánh ngọt này lại cho thổ dân Ích Châu, thực hiện chính sách người Ích Châu trị vì Ích Châu. Đây chính là điều mà bọn họ mong mỏi. Cho nên bọn họ mong ngóng Tào Ngụy, bọn họ mong ngóng Thục Hán của các ngươi diệt vong. Điểm thứ nhất.

Thứ hai, trị vì Thục quá nghiêm khắc. Chúng ta đều biết Gia Cát Lượng trị quốc bằng pháp luật, chấp pháp như sơn, hơn nữa lệnh hành cấm chỉ, chấp pháp nghiêm minh, rất nghiêm ngặt. Cho nên trong "Thục ký" có câu thế này, nói rằng: "Hình phạt của Lượng nghiêm khắc khắt khe, bóc lột bách tính, từ quân tử tiểu nhân thảy đều oán thán." Chính là Gia Cát Lượng quản lý đất nước này quá chặt chẽ, mọi người đều oán trách. Vậy tư liệu lịch sử này cũng có người không thừa nhận, bởi vì trái ngược với cách nói của Trần Thọ, cách nói của Trần Thọ là gì nào? Trần Thọ nói Gia Cát Lượng "hình chính tuy tuấn, nhi vô oán giả", nói Gia Cát Lượng tuy quản lý đất nước rất nghiêm khắc, nhưng mọi người đều không oán trách. Cho nên mọi người mới nói vậy rốt cuộc bách tính Thục Hán lúc đó là oán trách hay là không oán trách? Tôi nói là vừa oán trách vừa không oán trách, cả hai tư liệu lịch sử đều đứng vững được. Tại sao nào? Trần Thọ phía sau vẫn còn một câu mà rất nhiều người không nhìn thấy, Trần Thọ đã nói thế nào? "Dĩ kỳ dụng tâm bình nhi khuyến giới minh dã", có ý nghĩa gì? Chính là nói Gia Cát Lượng chấp pháp tuy rất nghiêm khắc, vẫn cứ thừa nhận là nghiêm khắc đi, nhưng tại sao mọi người đều không oán trách? Công bằng. Chính là ông ấy nghiêm thì nghiêm với tất cả mọi người, nghiêm với cả chính mình, nghiêm với cả người của mình, mọi người không có lời oán thán, công bằng mà. Nhưng mọi người vẫn nói, ngài có thể quản lỏng tay một chút được không? Vẫn là sẽ oán trách đấy. Cho nên là không oán thì không công bằng, mà oán thì quá nghiêm khắc.

Nguyên nhân thứ ba, chiến sự quá nhiều. Cho nên Tiêu Châu từng viết một bài văn gọi là "Cừu quốc luận", "Cừu quốc luận" đưa ra quan điểm gì nào? Nói triều đình chúng ta nhất định phải xem xét thời thế, chúng ta phải cân nhắc xem chúng ta có thể làm được những gì, chúng ta có thể thống nhất thiên hạ hay không. Tiêu Châu nói, thiên hạ hiện nay không phải là tình cảnh vào cuối thời nhà Tần, mà là tình cảnh của sáu nước, là thời kỳ Chiến Quốc, cho nên chúng ta chỉ có thể học theo cách làm Chu Văn vương, chứ không làm được Hán Cao tổ. Ý của ông ta thực ra chính là nếu ngươi muốn dựa vào lực lượng vũ trang của mình, dựa vào những cuộc chiến tranh do ngươi phát động để thống nhất thiên hạ thì điều đó là không thể nào. Tiêu Châu này nói nếu ngươi cứ khăng khăng đi theo con đường riêng của mình, hiếu chiến cùng cực, kết quả tất yếu sẽ là tan rã như núi lở đất sụt, thần tiên cũng cứu ngươi không nổi. Bài văn này của Tiêu Châu là công khai chống đối lại con đường do Gia Cát Lượng để lại mà do Gia Cát Hằng đang thực thi, công khai phát tán những lời lẽ phản động. Nhưng lại không hề bị bất kỳ hình thức kỷ luật nào, sau đó còn được thăng quan tiến chức, điều này chứng minh cái gì? Chứng minh cách nhìn như thế này có thị trường, thậm chí có thể ngay trong nhà cầm quyền lúc bấy giờ cũng cảm thấy trong lòng là có tính toán.

Điểm thứ tư, nhân dân vô cùng khổ cực. "Tam Quốc chí - Tiêu Châu truyện" trước "Cừu quốc luận" có một câu thế này, gọi là "quân lữ sổ xuất, bách tính điêu tụy", chính là do Thục quốc liên tục xuất binh, cho nên đời sống nhân dân rất khổ cực. Chúng ta đều biết đánh giặc là phải dùng tiền, binh mã chưa động, lương thảo đi trước, ngươi không có đủ lương thảo thì cuộc chiến này không đánh nổi. Vậy xin hỏi khoản phí chiến tranh này lấy từ đâu ra? Từ trên trời rơi xuống sao? Từ trong đất mọc lên sao? Liên hợp quốc tài trợ sao? Không có nơi nào để ra cả, ngươi chỉ có thể bóc lột bách tính, ngươi chỉ có thể tăng nặng thuế má, ngươi chỉ có thể thu phí ngoài thuế, không còn cách nào khác. Lúc Lưu Thiện đầu hàng là có giao nộp hộ khẩu, chính là người cổ đại khi đầu hàng một quốc gia bắt buộc phải giao nộp toàn bộ bảng thống kê hộ khẩu ra, chính là biểu thị đất đai nhân dân tôi đều giao nộp cho ngài hết rồi, đầu hàng rồi mà. Vậy con số thống kê đó thế nào? Lúc đó nhân dân Thục Hán tổng cộng có hai mươi tám vạn hộ, chín mươi tư vạn người, mười vạn linh hai nghìn quân đội, bốn vạn quan lại, con số này có ý nghĩa gì? Có ý nghĩa là nhân dân Thục Hán, cứ chín người phải nuôi sống một tên lính, chín người này nói là nam nữ già trẻ đều có mặt ở trong đó đấy, bao gồm cả trẻ con, bảy hộ phải nuôi một tên quan lại. Gánh nặng quá mức nặng nề, hoàn toàn không thể kham nổi. Đương nhiên, ở đây cần phải làm rõ rằng, khi Gia Cát Lượng còn sống, nhờ vào việc ông làm gương, nhờ vào phẩm đức cao thượng của bản thân ông, quan viên chính quyền Thục Hán cơ bản là liêm khiết, không có tham ô hối lộ hoặc rất ít tham ô hối lộ. Nhưng suy nghĩ của bách tính e rằng không giống với suy nghĩ của bọn họ, thứ bách tính quan tâm không phải là một bữa ăn của Gia Cát Lượng có tám món một canh hay bốn món một canh, chuyện này ông ta không quản, thứ ông ta quan tâm là bản thân mình có thể ăn được bốn món một canh hay không, hoặc là ít nhất anh ta phải được ăn no bụng; nếu như ngươi khiến anh ta không được ăn no bụng, dù cho bản thân ngươi có gian khổ phác thảo đi chăng nữa, anh ta vẫn cứ sẽ có ý kiến.

Điểm này người nước láng giềng đã nhìn thấu rồi. Đông Ngô có một người tên là Tiết Hủ từng đi sứ sang Thục, sau khi trở về báo cáo với Tôn Hưu. Tôn Hưu nói ngươi thấy Thục quốc thế nào hả? Tiết Hủ nói, tôi thấy Thục quốc e rằng sắp tiêu đời rồi, tại sao vậy? "Vào triều đình của bọn họ, không nghe được lời chính nghĩa. Đi qua ruộng đồng của bọn họ, bách tính đều mặt vàng má hóp." Tôi bước vào triều đình của bọn họ, chẳng nghe thấy âm thanh chính nghĩa nào; tôi đi ngang qua ruộng đồng của bọn họ, tất cả bách tính đều mặt vàng má hóp, suy dinh dưỡng, đất nước này chắc chắn sắp diệt vong rồi. Ngoài ra Đông Ngô lại có một người tên là Trương Đễ, lúc Đặng Ngải và Chung Hội xuất binh, ông ta cũng quả quyết rằng Thục Hán sắp diệt vong. Đây gọi là gì? Đây gọi là bàng quan giả thanh. Đông Ngô với tư cách là nước láng giềng của bọn họ, nhìn Thục Hán rõ mồn một như ban ngày, bọn họ quả quyết Thục quốc ắt vong, và Thục Hán quả nhiên đã diệt vong. Vậy còn bản thân Đông Ngô bọn họ thì sao? Xin mời xem tập sau —— Phong vân tế hội.