Vào thời Tam Quốc với các chư hầu cát cứ, Tào Tháo vì muốn chinh phục thiên hạ nên đã nhiều lần dẫn quân xuất chinh, thảo phạt khắp nơi. Trong quá trình này có một người cơ trí như thần, vào lúc Tào Tháo đang đắc ý nhất đã giáng cho ông một đòn chí mạng, rồi sau đó lại vào thời điểm then chốt mà mang lại sự giúp đỡ mang tính quyết định cho Tào Tháo. Người này không phải Gia Cát Lượng, không có quạt lông khăn gấm, cũng chẳng có diệu kế trong túi gấm, vậy người này rốt cuộc là ai? Chương trình "Dịch Trung Thiên bình Tam Quốc - Quỷ sử thần sai" sắp được phát sóng, kính mời quý khán giả đón xem!
Sau khi Tào Tháo đón thiên tử dời đô về Hứa Xương, ông đã nắm giữ tư liệu chính trị và nguồn nhân lực lớn nhất, thế là ông một tay giương cao ngọn cờ phò tá thiên tử, một tay rút ra thanh đao thảo phạt thiên hạ, mưu chước dùng điều đó để hiệu lệnh chư hầu, dẹp yên bốn cõi, cùng nhau hành động. Điều này đương nhiên không hề dễ dàng, cũng không thể hoàn toàn thuận lợi. Trong cuộc đấu tranh gian khổ quyết liệt này, Tào Tháo đã có mấy lần suýt chút nữa thì toàn quân bị tiêu diệt, chết một cách thảm thương. Vậy rốt cuộc là nguyên nhân gì đã khiến ông có thể biến dữ thành lành, chuyển bại thành thắng? Lại là ai tựa như quỷ sử thần sai mà đến bên cạnh ông, mang lại cho ông sự giúp đỡ mang tính quyết định? Giáo sư Dịch Trung Thiên của Đại học Hạ Môn sẽ cùng chúng ta thưởng thức phần bình luận đặc sắc về Tam Quốc - Quỷ sử thần sai.
Dịch Trung Thiên:
Ở những bài giảng trước, chúng ta đã đề cập đến năm Kiến An nguyên niên thời Hán Hiến Đế, tức là năm 196 sau Công nguyên, đối với Tào Tháo mà nói là một năm vô cùng quan trọng, năm nay ông đã làm hai việc lớn, một là phò tá thiên tử, hai là đồn điền. Việc thứ nhất khiến ông chiếm được ưu thế về mặt chính trị, việc thứ hai khiến ông đạt được mùa màng bội thu về mặt kinh tế. Ông hiện giờ đã có một ngọn cờ chính nghĩa vào thời điểm đó, ngoài ra lại có lương thảo dồi dào, ông có thể thực hiện lý tưởng chính trị của mình rồi. Vậy ông có thuận lợi không?
Mọi chuyện thoạt đầu lại thuận lợi một cách kỳ lạ. Vào tháng Giêng năm Kiến An thứ hai thời Hán Hiến Đế, tức năm 197 sau Công nguyên, Tào Tháo nam chinh Trương Tú. Bởi vì trong hoàn cảnh lúc bấy giờ Trương Tú coi như là thế lực tương đối yếu, bắt hồng nhược ném quả hồng mềm, lấy Trương Tú ra khai đao trước. Kết quả thế nào? Quân đội của Tào Tháo tiến đến Uyển Thành, Trương Tú giơ tay đầu hàng. Đây là một chiến thắng bất ngờ đấy, Tào Tháo vừa mới phụng thiên tử để hiệu lệnh kẻ thần không tuân lệnh, hay nói cách khác là ép thiên tử để hiệu lệnh chư hầu, liền không tốn một mũi tên mà chiếm được Uyển Thành, chinh phục Trương Tú, Tào Tháo liền bắt đầu đắc ý phơi phới, bắt đầu quên cả trời đất. Ông đã làm hai việc không nên làm, việc thứ nhất là cưỡng đoạt thím của Trương Tú, tức là thím của Trương Tú đoán chừng là rất xinh đẹp. Con người Tào Tháo ông rất thích mỹ nhân, mỗi khi đến một nơi nào đó ông đều vớt cỏ đánh thỏ, ngoài việc chiếm lĩnh thành trì này, hoặc là chiến thắng về mặt chính trị ra, tiện tay dắt dê vơ vét vài người phụ nữ về. Ông nhìn một cái, thím của Trương Tú xinh đẹp nhường này, ha ha, cười nhận, điều này khiến Trương Tú cảm thấy vô cùng mất mặt, rất nhục nhã. Việc thứ hai, ông lại đi thân thiết với cận vệ thân cận của Trương Tú là Hồ Xa Nhi, Tào Tháo ngoài thích mỹ nhân ra ông còn thích nhân tài phải không, nhìn một cái Hồ Xa Nhi đây là nhân tài, vừa tặng tiền vừa tặng quà lại mời khách lại ăn uống, điều này khiến Trương Tú cảm thấy căng thẳng, có ý gì đây? Có phải là muốn mưu sát ta không? Thế là Trương Tú đột nhiên phản bội, cuộc phản bội này diễn ra vào lúc Tào Tháo trở tay không kịp, kết quả đánh cho Tào Tháo đại bại tơi bời, mũ giáp vứt lung tung. Trưởng tử của Tào Tháo là Trương Ngõa, nhầm, Tào Ngang, đây là người kế nghiệp mà Tào Tháo ưng ý nhất, đã hy sinh, ái tướng cận vệ nhất của Tào Tháo là Điển Vi hy sinh, lại táng mạng cả một người cháu gọi là Tào An Dân, bản thân Tào Tháo cũng suýt mất mạng.
Cho nên con người này khi đắc ý, chớ có quên mình, lúc đắc ý tốt nhất vẫn nên cụp đuôi lại. Con người Tào Tháo này thì không kìm lại được, hễ đắc ý là ông lại quên mình, quả nhiên đã chịu thiệt thòi. Vậy kẻ mưu uyên bác cho cuộc phản bội này tên là Giả Hủ, Giả Hủ là người Vũ Uy, Cam Túc, tự Văn Hòa, chữ văn trong văn chương, chữ hòa trong hòa bình, một tên tự rất hay, thế nhưng công việc mà người này làm có thể gọi là "loạn vũ", ông ta chuyên môn gây rối.
* Giả Hủ đã làm những chuyện gì mà lại nhận được đánh giá "loạn vũ"? Năm 189 sau Công nguyên, Hán Linh Đế băng hà, quân phiệt Tây Bắc Đổng Trác vào kinh, phế lập hoàng đế, làm chấn động triều đình lẫn phe phái, hơn nữa còn tàn sát người vô tội, liên lụy vô số. Thế là Tư đồ Vương Doãn liên thủ với Lữ Bố ám sát Đổng Trác ngay trong triều đình, bộ tướng cũ của Đổng Trác là Lý Thôi, Quách Dĩ thấy chủ soái bỏ mạng, chán nản thất vọng, chuẩn bị giải tán đội ngũ trốn chạy, trên đường thì gặp Giả Hủ. Giả Hủ hiến kế mưu chước cho bọn chúng, kết quả lại mang đến tai họa cho đất nước.
Lúc bấy giờ bộ tướng cũ của Đổng Trác là Lý Thôi và Quách Dĩ hai kẻ này chuẩn bị giải tán quân đội rồi về quê nhà, đi đường tắt về quê nhà, thôi đi, không làm nữa. Trên đường gặp Giả Hủ, Giả Hủ nói hai vị tướng quân đi đâu đấy? Bọn chúng nói ngài xem Đổng đại soái đều bỏ mạng rồi, chúng ta về Tây Bắc thôi! Hừ, Giả Hủ nói, hai người các ngươi thế này mà muốn về Tây Bắc á, quân đội của các ngươi đâu? Giải tán rồi. Hai kẻ các ngươi quân đội cũng không có thì còn là tướng quân gì nữa? Bảo cho các ngươi biết, một vị đình trưởng trên đường cũng có thể bắt các ngươi quy án, các ngươi đây là đang tìm cái chết đấy. Hai kẻ kia nói, thế ngươi bảo phải làm sao bây giờ? Giả Hủ nói rất đơn giản nha, thu xếp lại bộ cũ, đánh úp về Trường An, báo thù cho Đổng thái sư! Các ngươi đánh úp về thành công, phụng quốc gia để hiệu lệnh thiên hạ, cái này với việc phụng thiên tử để hiệu lệnh kẻ thần không tuân lệnh, ép thiên tử để hiệu lệnh chư hầu đều là một giuộc cả, câu nói này. Các ngươi đánh về Trường An thành công rồi thì nắm lấy hoàng đế làm báu vật trong tay, hiệu lệnh thiên hạ; không thành công các ngươi hẵng đi cũng chưa muộn mà, việc gì các ngươi phải chạy về ngay lúc này chứ! Hai kẻ nghĩ, phải đấy, chúng ta việc gì phải giải giáp ngay bây giờ, cúi đầu ủ rũ đi về, đánh ngược về thôi! Hai kẻ đánh ngược về, rối tung rối mù, đây là chuyện tốt do Giả Hủ làm.
Thế thì hai tên này sau khi quay về Trường An thì tàn phá đất nước, tàn phá nhân dân, tàn sát đại thần, bản thân Giả Hủ cũng cảm thấy chuyện này có phải mình làm sai rồi không. Cho nên hai kẻ này muốn phong hầu cho Giả Hủ, Giả Hủ nói cái gọi là ơn cứu mạng ấy chứ, đây chỉ là chuyện nhỏ thôi, ta không muốn làm hầu đâu. Nói thế thì ngươi làm Thượng thư bộc xạ đi, làm quan lớn đấy, Giả Hủ nói ngài xem ta đây vốn chẳng có danh tiếng gì, lại chẳng có thể diện gì, để ta làm chức quan lớn thế này thì làm sao mà đảm đương nổi đây, không làm không làm không làm. Ông ta không làm, ông ta không nhận sự tạ ơn đó.
Đến khi Hán Hiến Đế được đón về Lạc Dương, Giả Hủ nghĩ, nơi này ta không thể ở lại được nữa, ta không thể ở lại triều đình nữa rồi, đi thôi! Ông liền từ bỏ quan chức, rời đi. Đi vòng vèo mấy bận cuối cùng thì đến chỗ Trương Tú, Trương Tú coi ông như thượng khách, nói gì nghe nấy. Thế là khi Trương Tú muốn phản bội Tào Tháo, Giả Hủ liền cùng ông ta lên kế hoạch, bèn nói ngài hãy đi nói với Tào Tháo, nói quân đội của chúng ta muốn dời phòng tuyến, tức là quân đội ta muốn điều động một chút, khu vực phòng thủ muốn thay đổi một chút, hỏi Tào Tháo có được không? Tào Tháo nói được chứ, Tào Tháo lúc đó đang đắc ý dào dạt mà. Sau đó lại nói với Tào Tháo, nói xe vận chuyển quân đội của chúng ta tương đối nhỏ, rất nhiều đồ đạc không nhét vào hết, có thể cho phép chiến sĩ của chúng ta mang theo áo giáp và vũ khí bên người không, áo giáp chúng ta đều mặc trên người, vũ khí thì cầm trong tay, để tránh việc ta vận chuyển tương đối khó khăn, có được không? Tào Tháo lúc ấy đang thơ thẩn lãng mạn nha, được được được. Thế là quân đội của Trương Tú liền mặc quân phục, vác vũ khí, lái chiến xa, nghênh ngang đi qua trước đại doanh của Tào Tháo, đột nhiên quay đầu lại, xông thẳng vào đại doanh Tào. Đương nhiên đó là đánh cho Tào Tháo một cú trở tay không kịp, việc do Giả Hủ làm.
Thế thì lần này đối với Tào Tháo mà nói đó là một thất bại thảm hại, thế nhưng Tào Tháo không đổ trách nhiệm lên đầu người khác, đây là điểm lợi hại của Tào Tháo, ông thậm chí còn không truy cứu những người chủ trương chấp nhận đầu hàng của Trương Tú. Đổi lại là người khác, ví dụ như Viên Thiệu hoặc Viên Thuật, hắn chắc chắn phải truy cứu: Lúc đó là Trương Tú muốn đầu hàng giả — hắn hiện tại chắc chắn phải nói Trương Tú là đầu hàng giả, — Trương Tú lúc đó đầu hàng giả là do ai chủ trương tán thành? Tào Tháo không làm thế, tự mình kiểm điểm. Ông triệu tập quân đội lại nói với các tướng lĩnh rằng: Lần này là ta sai, và ta biết mình sai ở đâu rồi, khi ta chấp nhận Trương Tú đầu hàng, ta đáng lẽ phải giữ một đứa con trai của hắn lại đại doanh của ta làm con tin, ta đã không làm việc này, ta sai rồi, lần sau ta sẽ không sai nữa.
* Tào Tháo tại sao lại thất bại trong cuộc chiến nam chinh Trương Tú? Dựa theo phân tích của tiên sinh Dịch Trung Thiên, Tào Tháo là đắc ý quên hình, làm hai chuyện không nên làm, kết quả dẫn đến việc Trương Tú đầu hàng bỗng nhiên phản bội, đánh cho ông một cú trở tay không kịp. Đây là biểu hiện chưa đủ trưởng thành của Tào Tháo, thế nhưng, Tào Tháo không thoái thác trách nhiệm, mà là chủ động kiểm điểm, thừa nhận sai lầm. Vậy, trong mấy lần giao tranh tiếp theo với Tào Tháo, à không, với Trương Tú, Tào Tháo đã trở nên trưởng thành chưa?
Thế nhưng con người muốn trưởng thành cũng không nhanh đến thế, Tào Tháo cũng vậy. Cho nên đến lần thứ hai, tức là tháng 11 năm Kiến An thứ hai thời Hán Hiến Đế, khi Tào Tháo một lần nữa nam chinh Trương Tú, liền đánh cho Trương Tú tả tơi tơi bời. Tào Tháo lần này tuy rằng đã rút kinh nghiệm từ lần trước, không kiêu ngạo nữa, khôngểnh đuôi nữa, giành được chiến thắng, nhưng không có nghĩa là lần sau ông vẫn sẽ chiến thắng. Thế thì đến lần thứ ba, vào năm Kiến An thứ ba thời Hán Hiến Đế, vào tháng 4, Tào Tháo ba lần chinh phạt Trương Tú, lần này lại suýt ngã ngựa một vố đau. Lúc bấy giờ quân sư của Tào Tháo tên là Tuân Du, tôi đã giảng rồi, Tuân Du là một trong năm đại mưu sĩ thời kỳ đầu của Tào Tháo, chức quan lúc bấy giờ của ông gọi là Quân sư tế tửu, chức quan quân sư tế tửu này là do Tào Tháo phát minh ra, tương đương với tham mưu hiện nay, tham mưu tác chiến đi theo quân đội. Tuân Du liền kiến nghị Tào Tháo không nên đánh Trương Tú, ông nói Trương Tú lần trước bị ngài đánh đến Nhương Thành rồi, ông ta liền kết minh với Lưu Bểu, do Lưu Bểu cung cấp lương thảo, mà con người Lưu Bểu này vốn không hề thật lòng cung cấp lương thảo cho Trương Tú, cho nên Trương Tú và Lưu Bểu hai người bọn họ sớm muộn gì cũng sẽ tự đánh lẫn nhau, chi bằng chúng ta đợi một chút. Ngài bây giờ ép bọn họ vào đường cùng, hai bọn họ liền thành bè lũ chết chóc, liên thủ đánh chúng ta, bất lợi cho chúng ta. Tào Tháo không nghe, kết quả thế nào? Kết quả quả nhiên Lưu Bểu và Trương Tú kết thành bè lũ chết chóc, liên thủ đánh Tào Tháo.
Lúc này Tào Tháo liền hạ lệnh rút quân, Tào Tháo vừa hạ lệnh rút quân thì Trương Tú vui mừng khôn xiết, lập tức hạ lệnh truy kích, Giả Hủ ngăn lại, tướng quân vạn vạn không thể truy kích, ngài truy, nhất định bại. Trương Tú nói, không đâu, Tào Tháo này đã chạy trốn rồi, chúng ta không thừa thắng xông lên à? Ông ta nói truy! Kết quả thế nào? Kết quả bị Tào Tháo đánh cho đại bại, giáp trụ vứt bỏ, thảm hại quay về. Vừa mới ngồi xuống, ngụm nước còn chưa kịp uống thì Giả Hủ nói, tướng quân, mau đuổi theo lần nữa! Trương Tú nói, lời này của tiên sinh ta nghe không hiểu rồi, lần trước Trương Tú muốn đuổi theo thì tiên sinh nói không thể đuổi, hiện tại Trương Tú đều đánh bại trở về rồi mà tiên sinh lại bảo mau đuổi theo, có ý gì đây? Giả Hủ nói ngài đừng hỏi có ý gì nữa, ngài bây giờ đuổi theo là được. Trương Tú nghĩ cái này, cái này vô lý quá, thế nhưng ngẫm lại Giả Hủ này quả là cơ trí như thần, vậy thì đuổi theo đi! Thôi được, coi như ta thua thêm một bận nữa vậy. Lại thu xếp tàn binh bại tướng của mình, lại đuổi theo, đại thắng mà về. Lúc trở về rồi thì Trương Tú bội phục Giả Hủ sát đất, tiên sinh, lần đầu tiên Trương Tú dùng tinh binh đuổi theo tàn binh, tiên sinh nói nhất định bại; lần thứ hai Trương Tú dùng bại binh đuổi theo thắng binh, tiên sinh lại nói nhất định thắng, Trương Tú suy đi nghĩ lại thế nào cũng không hiểu nổi, tiên sinh có thể chỉ giáo một chút được không? Hừ, Giả Hủ nói, chuyện này kỳ thực vô cùng đơn giản, tướng quân ngài nghĩ xem, Tào Tháo tác chiến với chúng ta, ông ta có thất lợi không? Không; ông ta có sơ suất không? Không; ông ta có sai sách lược không? Không, thế tại sao ông ta lại rút lui? Nhất định là phía sau của ông ta xảy ra chuyện rồi, nhất định là hậu viện của ông ta bốc cháy, trong triều xảy ra chuyện, cho nên ông ta là rút lui chứ không phải làhội thoái, ông ta là có kế hoạch rút quân, cho nên với sự anh minh của Tào công chắc chắn sẽ tự mình đoạn hậu. Tướng quân ngài tuy dũng mãnh thiện chiến, nói thật nhé, bàn về đánh trận, vẫn còn kém Tào công một chút, cho nên tướng quân cứ thế đuổi theo lên sẽ gặp người tự mình đoạn hậu là Tào công, ngài nhất định bại; mà sở dĩ Tào Tháo vội vã quay về là vì triều đình của ông ta xảy ra chuyện, cho nên ông ta nhất định phải vội vã lên đường, ông ta đã phát hiện ra ngài vốn dĩ đã bị đánh bại rồi, ông ta chắc chắn sẽ không tự mình đoạn hậu nữa, ông ta nhất định sẽ thống lĩnh tiền quân đi về phía trước rồi, người đoạn hậu chắc chắn là người đánh không lại tướng quân ngài, cho nên ngài nhất định thắng. Á chà, Trương Tú nói, Giả tiên sinh ngài quả là cơ trí như thần!
* Giả Hủ cơ trí như thần trong tiểu thuyết "Tam Quốc diễn nghĩa" không chiếm độ dài bao nhiêu, hoàn toàn không thể sánh bằng Gia Cát Lượng cũng cơ trí như thần không kém. Nhưng qua phân tích của tiên sinh Dịch Trung Thiên, chúng ta biết rằng, trong lịch sử Tam Quốc chân thực, Giả Hủ là một người vô cùng thông minh. Vậy, việc Giả Hủ dự đoán Tào Tháo rút quân là có nguyên do sự việc, dự đoán của ông ấy có chính xác không?
Chính xác. Sở dĩ Tào Tháo rút quân là vì ông nhận được một phần tình báo khẩn cấp, nói mưu sĩ Điền Phong của Viên Thiệu kiến nghị với Viên Thiệu, nhân lúc Tào Tháo đánh Trương Tú hãy mau chóng đánh úp Hứa Xương, cướp hoàng đế đó về cho ta. Hoàng đế này quan trọng hơn Trương Tú rất nhiều, cho nên Tào Tháo mau chóng rút quân.
Cho nên trận chiến này nên nói là Tào Tháo và Trương Tú đánh hòa nhau, thế nhưng Tào Tháo lần này không kiêu ngạo, ông lại đi kiểm điểm với quân sư tế tửu Tuân Du của mình, nói không nghe lời tiên sinh cho nên mới nông nỗi này. Còn Viên Thiệu thì sao, Viên Thiệu không chấp nhận kiến nghị của Điền Phong, hắn không đi đánh úp Hứa Xương, cho nên đối với Tào Tháo mà nói đây là một trận kinh hồn bạt vía. Mặc dù vậy, Tào Tháo vẫn tổng kết kinh nghiệm, khen thưởng những người đưa ra ý kiến cho mình, cảm ơn những người khuyên can ông không nên đánh trận này. Đây chính là một nguyên nhân quan trọng giúp Tào Tháo sau này có thể thành công: đó là đánh một trận, thua thì tự kiểm điểm bản thân, thắng thì cảm ơn người khác. Sau này Tào Tháo đi chinh phạt Ô Hoàn, cũng là giành chiến thắng trong trận chiến, thế nhưng là đại thắng hiểm nghèo, lúc đó ông rút quân từ Ô Hoàn về trời giá rét căm căm, trong quân không có một hạt lương thực, một giọt nước, cho nên chiến thắng vô cùng hiểm trở, đánh thắng trận trở về triều đình Tào Tháo hạ một mệnh lệnh, cho ta tra cho ra lúc đó ai phản đối ta đánh Ô Hoàn? Tất cả đều phải tra ra. Lệnh vừa ban xuống thì người người hoảng sợ, bởi vì trận chiến này là đã thắng rồi; ai ngờ Tào Tháo từng người một trọng thưởng, cảm ơn các vị đã nhắc nhở, trận chiến này may mắn thắng lợi, mà các vị phản đối ta đánh trận này mới là kế lâu dài, ta Tào Tháo không nên ôm lòng may mắn, ý kiến của các vị là đúng, mặc dù ta đã thắng. Sau này Tào Tháo lại phát bố lệnh khen thưởng, nói ta Tào Tháo nam chinh bắc chiến, giành được ngần ấy chiến thắng, chẳng lẽ đều là công lao của ta sao? Là công lao của các vị. Có thành tích thì quy công cho người khác, có sai lầm thì trách mắng bản thân, mặc dù kiểm điểm không đến nơi đến chốn, thế nhưng ở thời đại đó thì đó là một tấm lòng rộng lượng phi thường. Hơn nữa chính vì sự rộng lượng và tấm lòng này của Tào Tháo, ông mới thu hút được ngần ấy nhân tài, ông mới giành được ngần ấy chiến thắng, và cho đến tháng 11 năm Kiến An thứ tư, người từng đầu hàng ông, lại phản bội ông, lại đánh với ông ba trận là Trương Tú đã chủ động đến đầu hàng, thật sự đầu hàng, lần đầu hàng này của Trương Tú lại là chủ ý của Giả Hủ.
* Trong phần kể chuyện trước, chúng ta biết rằng Trương Tú từng có trải nghiệm đầu hàng Tào Tháo rồi lại phản bội, còn giết chết con trai Tào Tháo là Tào Ngang, cháu trai Tào An Dân, cùng ái tướng của Tào Tháo là Điển Vi trong loạn quân. Theo suy luận thông thường, Tào Tháo lúc này nên căm hận Trương Tú đến tận xương tủy, tại sao Giả Hủ vẫn dám ra chủ ý để Trương Tú đầu hàng Tào Tháo, Trương Tú tại sao lại thực sự nghe theo kiến nghị của Giả Hủ, đầu đuôi sự việc rốt cuộc là thế nào?
Lúc bấy giờ là hai tập đoàn Tào Tháo và Viên Thiệu đang tranh giành thiên hạ ở Trung Nguyên, cho nên tập đoàn Tào Tháo và tập đoàn Viên Thiệu đều phải tranh giành lực lượng trung gian, tranh giành lực lượng thứ ba, cho nên bọn họ cũng đều đang tranh giành Trương Tú. Lần này người của Viên Thiệu đến sớm đấy, Viên Thiệu phái một sứ giả đến gặp Trương Tú, nói ngươi mau đầu nhập về phía chúng ta đi, đấu tranh chính trị này ngươi tuyệt đối đừng đứng sai hàng nhé, đứng sai hàng thì không có kết cục tốt đẹp đâu, Viên đại nhân của chúng ta thế này thế nọ. Trương Tú còn chưa kịp đáp lời, Giả Hủ lập tức đứng dậy nói, hừ hừ, phiền sứ giả đại nhân về nói với Viên tướng quân nhà các ngươi, cứ nói chủ công chúng ta đã nói, Viên Bản Sơ ngay cả huynh đệ của mình còn không dung nổi, há có thể dung nổi chúng ta sao? Liền đuổi sứ giả của Viên Thiệu về. Trương Tú vừa nghe, mặt sợ cắt không còn giọt máu, nói tiên sinh ơi, ngài chẳng nể chút thể diện nào mà đuổi thẳng người của Viên Thiệu đi, chúng ta phải làm sao đây? Giả Hủ nói chuyện này rất dễ giải quyết nha, Trương Tú nói giải quyết thế nào? Giả Hủ nói, đầu gia Tào Tháo! Á chà, Trương Tú nói, dám nghĩ thật đấy, ngài lại không phải không biết lần trước theo kế sách của ngài mà chúng ta đã phản bội Tào Tháo một lần rồi, chúng ta đi đầu hàng Tào Tháo á? Thêm nữa Tào Tháo hiện giờ lại yếu thế như vậy, chúng ta đi đầu hàng hắn làm gì?
Giả Hủ nói bảo cho ngươi biết, đây chính là nguyên nhân chúng ta muốn đầu hàng Tào Tháo. Thứ nhất, Tào Tháo hiện giờ phụng thiên tử để hiệu lệnh kẻ thần không tuân lệnh, có ưu thế về mặt chính trị, đầu gia Tào Tháo đối với chúng ta là có lý. Thứ hai, Tào Tháo hiện giờ thế lực yếu hơn Viên Thiệu, chút nhân mã này của chúng ta đưa đến chỗ Viên Thiệu, đó gọi là món nguội ngày ba mươi Tết — có chúng ta ăn Tết cũng qua, không có chúng ta thì hắn cũng qua Tết; mà Tào Tháo hiện giờ đối đầu với Viên Thiệu, thực lực của hắn lại không đủ, chúng ta dâng tận cửa, đó gọi là đưa than sưởi ấm trong ngày tuyết rơi đấy! Đây gọi là có lợi. Thứ ba, theo ta thấy con người Tào Tháo có chí hướng lớn lao, cái mà hắn muốn thành tựu là bá nghiệp vương đạo, người như vậy sẽ không so đo ân oán cá nhân, hắn nhất định đặt đại cục lên trên ân oán cá nhân, hắn nhất định cần một kẻ từng phản bội hắn như chúng ta đi đầu gia hắn, đây gọi là có sự an toàn. Tướng quân ngài cứ yên tâm đi đầu hàng đi!
Trương Tú nghĩ đi nghĩ lại, đằng nào cũng chẳng còn đường lui nào khác, vậy thì đầu hàng Tào Tháo đi! Quả nhiên, vừa nghe tin Trương Tú đến đầu hàng, Tào Tháo vô cùng nhiệt tình ra nghênh đón, nắm chặt tay Trương Tú hỏi han đủ điều, hỏi han ân cần, thân thiết không gì sánh bằng, nửa chữ cũng không nhắc đến chuyện phản bội ở Uyển Thành, lập tức bày tiệc rượu, thị tình khoản đãi, hơn nữa lập tức kết làm thông gia, chúng ta làm thân gia con cái nhé! Ban cho sự tín nhiệm và khoản đãi cực kỳ cao. Từ đó Trương Tú trở thành một vị tướng chiến dưới trướng Tào Tháo, Giả Hủ trở thành một vị mưu thần trong màn trướng của Tào Tháo, hơn nữa Tào Tháo trọn đời ban thưởng cho Trương Tú chưa từng có ai vượt qua được. Trương Tú cuối cùng được phong đến hai ngàn hộ, trong khi những người khác của Tào Tháo phong hầu không quá một ngàn hộ, hoàn toàn nằm trong dự liệu của Giả Hủ.
* Trong tiểu thuyết "Tam Quốc diễn nghĩa", Trương Tú và Giả Hủ đều không phải là nhân vật chủ chốt, bọn họ trong câu chuyện Tam Quốc chỉ là vai phụ thứ yếu. Nhưng trong lịch sử chân thực, Giả Hủ khuyên Trương Tú đầu hàng Tào Tháo, lại là mang lại sự giúp đỡ mang tính quyết định cho Tào Tháo vào thời điểm then chốt. Vậy, sau khi Trương Tú và Giả Hủ đầu hàng Tào Tháo, số phận cuối cùng của bọn họ rốt cuộc là thế nào?
Đương nhiên rồi, con người Trương Tú này cuối cùng có lẽ vẫn bị báo thù, có lẽ bị báo thù, thời điểm là tám năm sau, tám năm sau Tào Tháo chinh phạt Ô Hoàn, Trương Tú chết một cách khó hiểu. Có tài liệu nói rằng Trương Tú sau khi đầu hàng Tào Tháo thực ra trong lòng vẫn nơm nớp lo sợ, đặc biệt là khi gặp Tào Phi, bởi vì anh trai của Tào Phi là Tào Ngang đã hy sinh trong lúc ông phản bội, cho nên ông luôn muốn nịnh nọt Tào Phi một chút, bèn mời Tào Phi ăn cơm, Tào Phi đột nhiên trở mặt, nói ngươi giết anh trai ta mà ngươi còn mặt mũi mời ta ăn cơm à, Trương Tú tự sát, đây là một tài liệu không nhất định đáng tin cậy. Thế thì con trai của Trương Tú là Trương Tuyền thì quả thật đã bị Tào Phi giết, thời điểm là hai mươi năm sau, lúc này con trai của Trương Tú là Trương Tuyền vướng vào một vụ án mưu phản, gọi là vụ án mưu phản của Ngụy Phúng, vụ án này hiện tại cũng không nói rõ được, vụ án này liên lụy rất nhiều người, Trương Tuyền là một trong số đó. Vậy Trương Tuyền có tham gia vào vụ mưu phản này không, có đủ mọi khả năng, có lẽ Trương Tuyền bởi vì phụ thân bị Tào Phi bức tử nên đường cùng mới đành tham gia mưu phản; thứ hai là Tào Phi bởi vì bức tử phụ thân của Trương Tuyền, trong lòng không qua khỏi, bèn dứt khoát vu oan Trương Tuyền mưu phản; vậy khả năng thứ ba chính là Tào Phi hắn cũng không giết Trương Tú, cũng không bức tử Trương Tú, thế nhưng hắn biết đối với phụ thân mình mà nói, mối thù giết con là không thể không báo, mối thù này đằng nào không báo được ở Trương Tú, thì báo ở Trương Tuyền vậy. Ngươi Trương Tú không phải đã giết một người con trai của Tào Tháo sao? Thế thì chúng ta bây giờ cũng giết một người con trai của ngươi Trương Tú, chẳng phải là huề nhau rồi sao! Đây đều là ý kiến phỏng đoán.
Thế nhưng quan hệ giữa Tào Tháo và Giả Hủ thì từ đầu đến cuối vẫn luôn rất tốt. Thái độ của Tào Tháo đối với Trương Tú là thế này, vừa lôi kéo vừa đề phòng, nhưng lại vờ như không đề phòng, bày ra vẻ mặt không đề phòng; còn đối với Giả Hủ thì sao, là vừa biết ơn vừa ngưỡng mộ, biết ơn ông đưa than sưởi ấm trong ngày tuyết rơi, ngưỡng mộ mưu lược siêu phàm của ông. Cho nên khi hoan nghênh Trương Tú đến đầu hàng, Tào Tháo đã kéo riêng Giả Hủ lại nói, vô cùng cảm ơn ngài, người khiến ta được thiên hạ tin trọng chính là tiên sinh. Cho nên, Tào Tháo là thành tâm thành ý cảm ơn Giả Hủ, mà Giả Hủ cũng tính toán chuẩn xác rằng Tào Tháo sẽ thành tâm thành ý cảm ơn mình. Bởi vì theo tôi thấy, Giả Hủ nhân vật mà khán giả chúng ta có lẽ không quen thuộc lắm này, có khả năng là người thông minh nhất trong lịch sử Tam Quốc, cái sự thông minh của ông nằm ở chỗ nào? Thấu triệt nhân tính, thấu suốt nhân tâm, ông luôn có thể nắm bắt rõ mồn một tâm tư của người mà mình muốn giao du.
Giả Hủ rời khỏi Trường An rồi, trước tiên đầu nhập vào một người tên là Đoàn ôi, Đoàn ôi đối xử với ông rất khách khí, thế nhưng Giả Hủ rốt cuộc vẫn quyết định phải đi đầu gia Trương Tú. Lúc đó có bạn bè hỏi Giả Hủ, nói chúng tôi thấy Đoàn tướng quân đối với tiên sinh rất tốt mà, sao tiên sinh vẫn muốn đi? Giả Hủ nói, các anh là biết một mà không biết hai, các anh chỉ thấy Đoàn tướng quân khách khí với ta, các anh không thấy Đoàn tướng quân tại sao lại khách khí với ta, hắn sợ ta, hắn biết danh vọng và mưu lược của Giả Mỗ ta đều vượt trên hắn, cho nên sớm muộn gì hắn cũng sẽ ra tay với ta, ta buộc phải rời khỏi nơi này. Hắn càng khách khí với ta, thì càng chứng tỏ hắn có sự đề phòng với ta, ta rời khỏi hắn hắn nhất định sẽ mừng rỡ khôn xiết. Mà con người hắn không có viện binh nào cả, rất cô độc, hay có thể nói là cô lập, hắn nhìn thấy ta đến chỗ Trương Tú rồi, hắn hy vọng ta đến chỗ Trương Tú có thể giúp hắn một tay, cho nên sau khi ta đi người nhà của ta đối với hắn nhất định sẽ cực kỳ tốt. Còn chỗ Trương Tú thì sao, nơi đó không có mưu sĩ, cho nên nếu ta đầu gia Trương Tú, Trương Tú cũng nhất định sẽ nói gì nghe nấy với ta, như vậy ta an toàn, người nhà ta cũng an toàn. Quả nhiên, Giả Hủ đến chỗ Trương Tú thì Trương Tú coi là thượng khách, hành lễ con cháu, chính là coi Giả Hủ như bề trên mà phụng dưỡng; còn Đoàn ôi thì sao, đối với người nhà Giả Hủ để lại chỗ hắn tốt không chê vào đâu được. Các vị nói xem, đời này của Giả Hủ có phải là cơ trí như thần không?
Tại sao ông lại cơ trí như thần? Chỉ vì ông nhìn thấu nhân tính và nhân tâm, Giả Hủ chính là một người thấu hiểu người như thế, cho nên đồng thời ông cũng là một người rất thấu hiểu mình, một người rất có lòng tự biết mình. Ông vô cùng rõ ràng rằng một kẻ đầu hàng từ trận doanh của kẻ địch, lại mưu lược siêu phàm như ông, đối với Tào Tháo mà nói có ý nghĩa gì, đó vừa là đối tượng lợi dụng, đồng thời cũng nhất định là đối tượng đề phòng. Cho nên sau khi Giả Hủ đầu hàng Tào Tháo, cách đối nhân xử thế trở nên vô cùng khiêm tốn, không dễ dàng hiến kế mưu chước, cũng không kết giao bạn bè, thường xuyên đóng cửa từ chối tiếp khách, an tĩnh ở yên trong nhà của mình, không rước họa vào thân, thậm chí con trai, con gái của mình muốn kết hôn với người ta, ông cũng không tìm gia đình môn đăng hộ đối. Kết quả kết cục của Giả Hủ trong các mưu sĩ thời Tam Quốc nên nói là tốt nhất, sống thọ đến 77 tuổi, chết già trên giường, bình an vô sự. Cho nên con người Giả Hủ này, quả thực là một kẻ thông minh. Việc mà Giả Hủ làm này, cũng quả thực là một chuyện thông minh.
Giả Hủ để Trương Tú đầu hàng Tào Tháo là vào tháng 11 năm Kiến An thứ tư, ngay vào mùa xuân của năm này, Viên Thiệu tập kết mười vạn tinh nhuệ, tiến về hướng Hứa Xương, có ý đồ phát động một cuộc chiến tranh tiêu diệt Tào Tháo. Mà quân đội của Tào Tháo cũng đã tiến đến Quan Độ, một cuộc chiến tranh quyết định tiền đồ vận mệnh Trung Quốc lúc bấy giờ sắp sửa nổ ra, đây chính là trận Quan Độ nổi tiếng, đây là một trận chiến như thế nào? Xin mời xem tập sau, một phen tranh tài thư hùng.