Vào những năm cuối đời của Tào Tháo, vấn đề người thừa kế đã được đưa lên chương trình nghị sự, cuộc tranh giành đích tử giữa Tào Chương, Tào Thực, Tào Phi và những người khác cũng vô cùng gay gắt. Vì điều này, Tào Tháo thậm chí không tiếc thủ đoạn phi thường, ba anh em vì ngôi vị thái tử cũng đấu đá tâm cơ, ai nấy khoe tài năng. Vậy tiêu chuẩn chọn người thừa kế của Tào Tháo là gì? Ngôi vị thái tử rốt cuộc sẽ rơi vào tay ai? Kính mời quý vị đón xem "Dịch Trung Thiên bình Tam Quốc" phần — Tranh giành đích tử.

Năm 208 sau Công nguyên, sau trận Xích Bích, Tào Tháo cùng Lưu Bị, Tôn Quan dần hình thành cục diện thiên hạ phân ba, chính quyền Đông Hán đã hữu danh vô thực. Năm 213 sau Công nguyên, Tào Tháo được phong làm Ngụy công, sau đó lại được phong làm Ngụy vương, lúc này mọi đãi ngộ của Tào Tháo không khác gì hoàng đế, chỉ là không có danh hiệu hoàng đế mà thôi. Lúc này, không ít quan lại đều khuyên Tào Tháo tự lập làm đế, Tào Tháo vì cân nhắc chính trị nên đã không làm vậy, ông áp dụng thái độ phó mặc cho trời, nhưng quyền lực đã nắm trong tay thì nhất định phải truyền lại qua nhiều đời.

Trong tình huống này, lập ai làm vương thái tử, tức là người thừa kế cơ nghiệp, đã trở thành một vấn đề rất quan trọng. Mà trong số vô vàn người con của Tào Tháo, những người có hy vọng thừa kế quyền lực của Tào Tháo nhất chính là Tào Chương, Tào Thực và Tào Phi. Thế nên, vì ngôi vị thái tử, họ dựa vào ưu thế của bản thân, bắt đầu cuộc đấu tranh ngầm tranh giành công khai. Vậy, rốt cuộc Tào Chương, Tào Thực và Tào Phi ai sẽ là người chiến thắng cuối cùng? Đằng sau chiến thắng này lại ẩn chứa huyền cơ gì? Giáo sư Dịch Trung Thiên của Đại học Hạ Môn làm khách mời tại "Bách gia giảng đàn", sẽ bình luận tuyệt vời cho quý vị về "Tranh giành đích tử" trong Tam Quốc.

Dịch Trung Thiên:

Đến những năm cuối đời của Tào Tháo, vấn đề người thừa kế đã được đưa lên chương trình nghị sự. Tào Tháo muốn chọn ra một người thừa kế quyền lực và chức vị của ông, chọn ai đây? Theo thống kê không đầy đủ, Tào Tháo có mười lăm người vợ, hai mươi lăm người con trai, đây là những người còn tra cứu được. Trong số hai mươi lăm người con trai này, người ban đầu có hy vọng kế thừa nhất chính là con trưởng Tào Ngang, vì là con trưởng mà; thế nhưng, ông ấy vào năm Kiến An thứ hai, trong cuộc chiến chinh phạt Trương Tú đã hy sinh. Tào Tháo còn một đứa con vô cùng yêu mến, Tào Xung, chính là cậu bé cân voi mà ai ai cũng biết; nhưng vào năm Kiến An thứ mười t3 đã qua đời, bệnh mất. Lúc đó Tào Tháo khóc lóc đau đớn khôn nguôi, lúc này Tào Phi tiến lên an ủi phụ thân, Tào Tháo lúc ấy đã nói một câu thế này: "Đây là bất hạnh của ta, mà là may mắn của các ngươi đấy." Xung nhi chết là bất hạnh của ta, là may mắn của các ngươi, bởi vì các ngươi có hy vọng làm thái tử.

Vậy, "ngươi các" mà Tào Tháo nói, hay nói cách khác là những người các ngươi, ám chỉ ai? Mọi người cho rằng chủ yếu ám chỉ ba người, đó là Tào Phi, Tào Chương và Tào Thực. Tại sao lại là ba người này? Bởi vì thứ nhất, ba người này đều là con của Biện phu nhân. Chúng ta đều biết nguyên phối của Tào Tháo là Đinh phu nhân, Đinh phu nhân sau đó ly dị với Tào Tháo, Tào Tháo liền nâng Biện phu nhân lên làm chính thê. Thế nên theo lễ pháp truyền thống, con của chính thê có điều kiện làm người thừa kế nhất, mà ba người này đều là, đây là điểm thứ nhất. Điểm thứ hai, ba người này đều có trình độ, có năng lực, biểu hiện cũng rất tốt. Cho nên cái gọi là tranh giành đích tử, chủ yếu diễn ra giữa ba người con do Biện phu nhân sinh ra này.

Vậy Tào Tháo lại chọn ai trong ba người con này? Mọi người cho rằng, người bị Tào Tháo loại trừ đầu tiên chính là Tào Chương. Tại sao lại là Tào Chương? Bởi vì Tào Chương hình như không thích hợp làm lãnh tụ chính trị. Con người Tào Chương này trong số các con của Tào Tháo cũng rất xuất xắc, tướng mạo của anh ta cũng khá đặc biệt, râu của anh ta có màu vàng, gọi là Hoàng Tu Nhi, vô cùng dũng cảm, mỗi lần Tào Tháo phái anh ta đi đánh giặc, anh ta đều có thể khải hoàn trở về. Vào năm Kiến An thứ hai mươi ba, Tào Tháo lại phái Tào Chương đi đánh giặc, Tào Tháo liền bảo với anh ta rằng: Chương nhi à, ở nhà là phụ tử, ra cửa là quân thần, con mang mệnh tướng quân ra ngoài đấy nhé, quy củ trong quân con biết rồi đấy, tự lo liệu lấy. Thế nên Tào Chương sau khi ra ngoài, quả thực đã phấn dũng chiến đấu, thân làm tướng đi đầu, khải hoàn trở về. Khi về đến Nghiệp Thành, Tào Chương làm hai việc, một là ban thưởng vượt quy chuẩn cho tướng sĩ dưới quyền, đại thưởng; thứ hai là sau khi gặp Tào Tháo, lúc báo cáo công việc đã quy tất cả công lao cho bộ hạ. Vậy chủ ý này là do ai vạch ra? Tào Phi vạch ra, bởi vì Tào Chương lúc trở về gặp Tào Phi trước, Tào Phi liền bảo rằng, tốt nhất là đệ đừng tham công, đệ hãy quy công lao cho bộ hạ. Thế là có sử gia phân tích rằng, Tào Phi đang làm chuyện xấu, sợ Tào Chương lập công quá lớn sẽ gây uy hiếp cho mình. Không ngờ lần này hắn lại giúp Tào Chương một tay, Tào Chương báo cáo như vậy, Tào Tháo vô cùng vui mừng. Vươn tay ra, nắm lấy chòm râu của Tào Chương mà nói: Đứa con râu vàng này của ta, tiến bộ lớn lắm đấy.

Nhưng Tào Chương có vấn đề gì chứ? Hữu dũng vô mưu, không thích đọc sách. Con người này không đọc sách, vì thế Tào Tháo từng dạy dỗ anh ta, bảo rằng con cháu nhà họ Tào chúng ta đều phải đọc sách, con nay thân là tướng soái mà chút sách cũng không đọc thì sao được chứ? Sau đó mở một danh sách sách, bảo rằng con đọc cái này cái này cái này. Tào Chương đáp, vâng. Ra ngoài liền nói với mấy chiến hữu rằng, ây da, phụ thân nói gì thế nhỉ? Nam nhi đại trượng phủ, nên giống như Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh, chém giết nơi sa trường, lập công lập nghiệp, sao lại có thể ở nhà kiếm mấy quyển sách rách ra đọc, đọc thành tiến sĩ cơ chứ! Nói cho rõ ràng, tiến sĩ lúc này không phải là tiến sĩ ngày nay của chúng ta, tiến sĩ đời Hán là quan chức, tiến sĩ hiện nay là học vị, nhưng tiến sĩ đời Hán quả thực phải là người có học vấn mới làm được chức quan này.

Lại có một lần Tào Tháo hỏi mấy người con trai của mình, rằng các con đều có chí hướng gì nào? Tào Chương đáp: "Thích làm tướng", bảo rằng con người con chỉ muốn làm một vị tướng quân. Tào Tháo bảo, thế con làm tướng quân thì thế nào nào? Tào Chương đáp, làm tướng quân thì sao chứ, mặc giáp cầm giáo, đối mặt nguy hiểm không sợ hãi, thân làm tướng đi đầu, thưởng phạt phân minh. Tào Tháo bảo, hay hay hay, vậy con đi làm tướng quân đi. Ghi chép trong "Tam Quốc chí - Tào Chương truyện" là: "Thái tổ đại tiếu", cười lớn. Còn theo ta thấy, ý định lập Tào Chương làm trữ quân cũng chỉ cười trừ cho qua chuyện mà thôi.

＊Theo ghi chép của sử sách, tính cách Tào Chương cương mãnh, giỏi chiến đấu, từng quét sạch tứ phương cho Tào Tháo, lập được công trạng to lớn. Thế nhưng vì Tào Chương chỉ muốn làm một vị tướng quân, nên đã bị sàng lọc ra đầu tiên. Bởi vì tiêu chuẩn đầu tiên khi Tào Tháo chọn người thừa kế, chính là tìm kiếm một người giỏi làm chính trị. Vậy Tào Tháo lựa chọn như thế nào giữa Tào Thực và Tào Phi?

＊Thông qua phân tích vừa rồi của tiên sinh Dịch Trung Thiên có thể thấy, Tào Tháo rất rõ ràng người thừa kế mà ông muốn chọn là một nhà chính trị, chứ không phải là một nhà quân sự, mà Tào Chương với tư cách là một tướng tài, chinh phạt tứ phương thì không có vấn đề gì, nhưng nếu muốn trị quốc thì Tào Tháo lại rất không yên tâm, thế nên phạm vi nhân tuyển thái tử của Tào Tháo đã thu hẹp lại thành Tào Thực và Tào Phi. Giữa hai người này, rất nhiều người cho rằng người Tào Tháo chọn đầu tiên là Tào Thực. Vậy, tại sao Tào Tháo lại chọn Tào Thực đầu tiên?

Hai lý do, thứ nhất là Tào Thực có tài. Tào Thực quả thực có tài, Tào Thực từ nhỏ đã rất giỏi làm văn chương, rất giỏi viết từ phú. Nghe nói có một hôm, khi Tào Thực còn rất nhỏ, Tào Tháo đọc được văn chương của Tào Thực, liền hỏi Tào Thực rằng, bài văn này viết đẹp như vậy, có phải người khác giúp con viết không? Tào Thực lập tức quỳ xuống đáp rằng, phát ngôn thành thơ, đặt bút thành chương, văn chương vốn dĩ phải do chính mình viết, tại sao lại phải để người khác viết chứ? Không tin thì phụ thân có thể khảo thí con, con viết tại chỗ luôn. Quả thực rất có tài. Tào Tháo cũng quả thực rất yêu thích Tào Thực, điều này không có gì phải bàn cãi cả. Nhưng ta cho rằng, chính vì Tào Tháo thích Tào Thực, ngược lại mới chứng minh Tào Thực không thể được chọn làm thái tử, nói thế là sao?

Chúng ta phải làm rõ nguyên tắc lập trữ của người xưa. Bởi vì chúng ta biết rằng, chế độ chính trị thời cổ đại là chế độ thế tập quân chủ, quân chủ phải được thế tập, truyền cho con trai hoặc anh em. Vậy chọn ai? Có bốn lựa chọn, gọi là: Lập đích, lập trưởng, lập hiền, lập ái. Nghĩa là gì? Tức là các vị vua thời cổ đại, hoặc tương tự như vua chúa vậy, như Tào Tháo chẳng hạn, chế độ hôn nhân mà họ thực hiện là chế độ một vợ nhiều thê, thế nên chỉ có vợ mới là chính thất, mới có thể xứng đôi vừa lứa với chồng. Cho nên con do vợ sinh ra gọi là đích tử, con do thê thiếp sinh ra gọi là thứ tử, khi chọn người thừa kế trước tiên phải chọn trong số con của người vợ, đây gọi là "Lập đích". Vậy nếu có rất nhiều đích tử, đều do chính thê sinh ra, thì chọn ai? Chọn người lớn tuổi nhất, đây gọi là "Lập trưởng". Thậm chí không có đích tử, đều là thứ tử, thì ngươi cũng phải lập người lớn tuổi nhất. Đây gọi là lập con theo đích, hoặc lập con theo trưởng, không theo hiền, tức là không nhìn xem ai có tài năng tốt nhất. Vậy nếu như hai nguyên tắc này ngươi không thể tuân thủ, lùi một bước, "Lập hiền" cũng có thể chấp nhận được, bởi vì ngươi chọn được người có năng lực nhất, thì vẫn có lợi cho mọi người, dư luận xã hội này hoặc những người khác vẫn có thể chấp nhận được. Điều khó chấp nhận nhất chính là "Lập ái", tức là ngươi thích đứa con nào thì lập đứa con đó, đây là điều khó chấp nhận nhất. Ngày xưa Hán Cao Tổ Lưu Bị vốn muốn lập thái tử là Triệu Vương Như Ý do Thích phu nhân sinh ra, triều đình phản đối khắp nơi, cuối cùng vẫn lập Lưu Ỷ do Lữ hậu sinh ra đấy thôi, tức là một người ngưu như Lưu Bị, ông ấy cũng không địch lại thứ này. Cho nên ngươi lập Tào Thực có hiềm nghi lập ái. Đương nhiên có người nói, con người Tào Tháo này, ông ấy cũng không đánh bài theo đường lối bình thường, phải không, cũng nói không rõ. Đúng, không sai, nhưng Tào Tháo cũng chưa đến mức nói không rõ đến mức cứ phải đối đầu với nguyên tắc này, đây là điểm thứ nhất.

Điểm thứ hai, có người nói Tào Tháo lập Tào Thực, không phải là lập ái, mà là lập hiền, bởi vì Tào Thực có tài mà. Nhưng chúng ta cũng phải phân tích, Tào Thực có tài, tài gì? Văn tài. Văn chương viết hay, thơ viết hay, phú viết hay, không có nghĩa là trị quốc giỏi phải không nào, đúng chứ, chọn trữ quân đâu phải chọn Chủ tịch Hội Nhà văn đâu, đúng không? Nếu nói Ngụy quốc của ông ấy chọn một Chủ tịch Hội Nhà văn, ta thấy Tào Thực hoàn toàn xứng đáng. Đúng, khi Tào Thực hai mươi ba tuổi, Tào Tháo quả thực có một cuộc trò chuyện với anh ta, bảo rằng con trai à, khi ta hai mươi ba tuổi, ta đã làm Đốn Khâu lệnh, những việc làm lúc đó của ta đến nay vẫn không hối hận, bây giờ ta để con giữ thành Nghiệp Thành, con phải tự lo liệu lấy. Vậy Tào Thực có tự lo liệu lấy hay không, chúng ta không biết, nhưng xem ra biểu hiện rất khá, bởi vì câu sau trong "Tam Quốc chí - Tào Thực truyện" là: "Mấy lần thiếu chút nữa làm thái tử", tức là mấy lần suýt chút nữa được lập làm thái tử, chứng tỏ biểu hiện của anh ta vẫn rất khá. Nhưng nên nói là không có biểu hiện nổi bật, bởi vì nếu có biểu hiện nổi bật, sử sách nhất định có ghi chép, nó không giấu giếm được chuyện này. Hơn nữa xét từ logic, cũng không có khả năng có biểu hiện nổi bật, bởi vì Tào Tháo ở đó, Tào Tháo quá mạnh, đứa con trai của ông ấy hầu như không có cơ hội nào để biểu hiện nổi bật cả. Đây là một vấn đề.

Lại còn một vấn đề nữa, đó là nếu Tào Thực biểu hiện vô cùng tốt, tại sao cuối cùng anh ta lại trở nên kém đi, trở nên không tốt nữa? Chỗ này "Tam Quốc chí" ghi chép đã dùng bút pháp Xuân Thu, ngôn từ không rõ ràng, mơ hồ che đậy, mang lại cho người ta cảm giác giống như đang che giấu thứ gì đó. Lời lẽ của nó vô cùng đơn giản, nói thế này, bảo rằng biểu hiện của Tào Thực và biểu hiện của Tào Phi hoàn toàn trái ngược nhau, biểu hiện của Tào Thực là gì? "Tự tung tự tác, không tự rèn giũa", tức là Tào Thực vô cùng tùy hứng, không kiềm chế bản thân, không bó buộc bản thân. Biểu hiện của Tào Phi là gì? "Dùng mưu mẹo điều khiển, ra vẻ che đậy", tức là Tào Phi rất tinh ranh mưu mô, dùng đủ mọi loại quyền thuật để xử lý các mối quan hệ xã hội, che giấu bản thân mình, không để lộ diện mạo thật của mình, sống luồn cúi. Kết quả là Tào Tháo càng ngày càng thích Tào Phi, càng ngày càng không thích Tào Thực. Vậy đây có lẽ là một nguyên nhân, mà từ đây chúng ta cũng nhìn ra sự khác biệt về tính cách của hai người này, đúng chứ.

Vậy dưới góc nhìn của chúng ta, dưới góc nhìn của mọi người bình thường, nếu để quý vị chọn, ta đoán là rất nhiều người sẽ chọn Tào Thực. Bởi vì Tào Thực đáng yêu mà, hào sảng chân thành mà; còn Tào Phi trong lòng không biết giấu giếm mưu đồ quỷ quái gì, giống như Tào Phi kiểu dùng mưu mẹo điều khiển, ra vẻ che đậy kia, không những không đáng yêu chút nào, mà còn hơi đáng sợ một chút, bởi vì ngươi không tài nào biết được trong đầu hắn đang nghĩ gì. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ Tào Tháo lúc này không phải đang đi bình chọn "ai là người đáng yêu nhất", thứ ông ấy muốn chọn là "ai là người đáng tin cậy nhất". Thế nào là đáng tin cậy? Đáng tin cậy về mặt chính trị, đáng tin cậy về mặt chính trị nghĩa là gì? Đảm bảo chính quyền Tào Ngụy của ông được truyền đời qua các thế hệ. Mà chính quyền Tào Ngụy của ông lúc này không hề vững chắc, đúng chứ, bên kia vẫn còn hai kẻ địch, một là Tôn Quyền, một là Lưu Bị, nội bộ triều đình cũng đang nháo nhào lên, lúc này ông không thể chọn một kẻ tùy hứng, một kẻ chân thành, một kẻ sống cảm tính được, ông phải chọn một kẻ tinh ranh mưu mô, mới có thể đảm bảo cơ nghiệp này của ông được truyền lại chứ.

＊Tào Tháo chọn người thừa kế, trước tiên là chọn một người làm chính trị, tiếp theo còn đòi hỏi phải đáng tin cậy về mặt chính trị. Bởi vì chỉ khi chọn được một người đáng tin cậy về mặt chính trị, cơ nghiệp của Tào Tháo mới có thể được truyền lại. Tào Thực không nghi ngờ gì là có tài, nhưng cuối cùng vì nguyên nhân tính cách nên đã bỏ lỡ ngôi vị thái tử trong gang tấc. Năm 217 sau Công nguyên, Tào Phi cuối cùng cũng được chính thức lập làm thái tử, vậy tiên sinh Dịch Trung Thiên đã phân tích việc Tào Phi đắc cử như thế nào?

Ta cho rằng Tào Phi cuối cùng đắc cử có bốn nguyên nhân. Nguyên nhân thứ nhất, chính là điều vừa nãy đã nói, tinh ranh mưu mô.

Nguyên nhân thứ hai, văn võ song toàn. Mọi người ai nấy đều biết Tào Thực có tài, lại không biết Tào Phi cũng có tài, hơn nữa còn là văn võ toàn tài. Chúng ta đi đọc truyện của ba người này trong "Tam Quốc chí", các ngươi sẽ phát hiện ra, tài năng của Tào Chương chủ yếu nằm ở quân sự, là võ tài; tài năng của Tào Thực chủ yếu nằm ở văn học, là văn tài; còn Tào Phi thì cả hai phương diện đều có. Nhìn từ góc độ văn chương, Tào Phi là một trong "Tam Tào" thời Kiến An, Tào Tháo, Tào Thực, Tào Phi, ba đại thi nhân mà. Mặc dù thơ của hắn so với Tào Tháo, Tào Thực tương đối mà nói viết kém hơn một chút, nhưng hắn là người đầu tiên ở Trung Quốc viết thơ thất ngôn, ngoài ra hắn còn có lý luận văn học, tác phẩm "Điển luận - Luận văn" của Tào Phi là một nét bút không thể phai mờ trong lịch sử văn học Trung Quốc, vẫn là một nhà lý luận văn học. Hơn nữa võ công rất giỏi, hắn từ nhỏ cưỡi ngựa, bắn cung, công phu có thể nói là vô cùng lợi hại. Có một lần hắn thảo luận kiếm thuật với một vị tướng quân tên là Đặng Triển, đang bàn luận thì Đặng Triển bảo, những gì ngươi nói đều có lý có lẽ cả, Tào Phi bảo vậy chúng ta tỷ thí một trận xem sao, tiện tay với lấy một cây mía, —— lúc đó mía vừa mới được truyền vào Trung Quốc, vẫn là thứ mà quý tộc mới có thể ăn, —— chộp lấy một cây mía ném qua, sau đó bản thân lại chộp lấy một cây nữa, bảo rằng tới đây, bốp bốp bốp mấy cái, đánh ngã Đặng Triển. Đủ cả, cho nên đây cũng là nguyên nhân đấy.

Nguyên nhân thứ ba, chính là Tào Phi mang thân phận con trưởng. Điều này phía trước ta đã nói rồi, con trưởng lại là đích tử, địa vị của hắn vô cùng cao. Lúc đó Tào Tháo lấy ý kiến của văn võ bá quan, chúng ta ở tập trước đã nói Thúy Diễm chính là người công khai trả lời rằng lập đích theo trưởng, không có tranh chấp gì, những người khác cũng viết thư cho Tào Tháo bảo rằng, nguyên tắc này không thể phá vỡ. Thú vị nhất là Giả Hủ, Tào Tháo đi thỉnh giáo Giả Hủ, bảo rằng ngài xem, hai đứa con này, ta chọn ai thì tốt đây?...... Tào Thủ bảo ta đang hỏi ngươi đấy, sao ngươi không nói gì hả? Hắn bảo rằng thần đang suy nghĩ chuyện, đang suy nghĩ chuyện. Tào Tháo bảo, ngươi đang suy nghĩ chuyện gì hả? Giả Hủ bảo, thần đang suy nghĩ chuyện của Viên Sào và Lưu Biểu. Nghĩa là gì? Tức là Viên Sào và Lưu Biểu cùng phạm một sai lầm, khi chọn người thừa kế không lập con trai đích trưởng, đều lập con út, kết quả là thất bại, Tào Tháo lập tức hiểu ra. Chính là nguyên nhân thứ ba.

＊Thông qua phân tích của tiên sinh Dịch Trung Thiên có thể thấy, Tào Phi mang thân phận con trưởng, cộng thêm văn võ toàn tài, cho nên trong cuộc chiến tranh giành thái tử đã chiếm ưu thế bẩm sinh, nhưng những điều này chưa đủ để làm rung chuyển địa vị của Tào Thực trong lòng Tào Tháo. Sau đó Tào Phi trong cuộc đọ sức ngầm với Tào Thực, có hai nhân vật mấu chốt đã lập được công lao to lớn giúp Tào Phi đắc cử thái tử, vậy hai người này là ai? Họ đã giúp đỡ Tào Phi như thế nào?

＊Vừa nãy tiên sinh Dịch Trung Thiên đã nhắc đến, Tào Phi đắc cử thái tử là có ưu thế bẩm sinh, nhưng chúng ta đều biết, Tào Thực cũng rất có tài, cộng thêm rất được Tào Tháo cưng chiều, cho nên sự cạnh tranh của hai người cũng là tám lạng nửa cân, không phân thắng bại. Thế nên, Tào Thực và Tào Phi đều đang cẩn thận từng li từng tí đón nhận các mặt khảo nghiệm của Tào Tháo. Ngay vào thời khắc then chốt này, trong trận doanh của Tào Phi có hai nhân vật vô cùng quan trọng đã lập công lao to lớn giúp Tào Phi đắc cử thái tử, vậy hai người này là ai? Họ đã hiến kế gì cho Tào Phi?

Nguyên nhân thứ tư, cao nhân chỉ điểm. Tào Phi và Tào Thực trong cuộc đấu tranh tranh giành đích tử này đều có lực lượng cố vấn của riêng mình, bên Tào Thực chủ yếu có ba người, một người tên là Đinh Nghi, người thứ hai tên là Đinh Dực, người thứ ba tên là Dương Tu; còn bên Tào Phi thì sao? Một người, tên là Ngô Chất. Nhưng hiện tại xem ra, theo câu nói thông tục của chúng ta là ba thợ giày da giỏi bằng Gia Cát Lượng, ba người thợ giày da Đinh Nghi, Đinh Dực, Dương Tu bên phía Tào Thực này, họ không những không so được với một Gia Cát Lượng, mà họ còn chẳng so nổi với một mình Ngô Chất. Ngô Chất giúp Tào Phi thế nào? Hắn định cho Tào Phi hai con đường, thứ nhất gọi là dâng lòng thành, tức là ngươi phải bày tỏ thành ý với phụ vương của ngươi; thứ hai gọi là tạo nghi ngờ, ngươi phải khiến phụ vương ngươi hoài nghi bọn chúng.

Có một lần Tào Tháo viễn chinh, tất cả mọi người đều ra ngoài thành tiễn đưa, Tào Thực này liền bước ra ngâm tụng văn chương, đoán chừng tối hôm trước đã viết một bài văn vô cùng hoa mỹ, ca tụng công đức, đồng thời cũng bày tỏ sự bịn rịn không nỡ rời xa, văn phong vô cùng hoa lệ để ngâm tụng. Vừa ngâm tụng bài này, quả nhiên văn chương viết rất đẹp, mọi người đều cảm thấy rất được, văn chương viết hay, bản thân Tào Tháo cũng vô cùng đắc ý. Kết quả là trong lòng Tào Thực cũng thoải mái, trong lòng Tào Tháo cũng thoải mái, chỉ có Tào Phi là không thoải mái, không biết phải làm sao cả, bởi vì hắn viết không lại Tào Thực mà. Lúc này Ngô Chất liền thì thầm bên tai: "Vương sắp đi rồi, khóc là được." Chỉ cần khóc là được. Phụ vương chẳng phải sắp viễn chinh sao? Viễn chinh chẳng phải là có rủi ro sao? Con chẳng phải không nỡ sao? Khóc đi! Tào Phi lập tức hiểu ra, bốp, ngã gối xuống đất, ôm đầu khóc lớn, khóc lóc thảm thiết, khóc đến mức đất trời cảm động, khóc đến mức Tào Tháo cũng rơi nước mắt, tất cả mọi người đều rơi nước mắt, khóc theo một trận lớn. Khóc xong rồi, bài văn viết đẹp của Tào Thực vứt xó hết. Ngươi bảo những từ ngữ hoa lệ đó ai mà nhớ được chứ? Cho nên ta mới nói Ngô Chất á, chữ "Chất" trong chất phác, cái chữ "Chất" này của hắn, quả không hổ danh gọi là Ngô Chất, hắn dùng phương thức chất phác nhất, đồng thời cũng là chi phí thấp nhất, đồng thời cũng là trực diện nhất, đồng thời cũng là tiện lợi và nhanh chóng nhất, để giành được chiến thắng. Thế nên, sau khi giải tán, ai nấy đều bàn tán rằng, ây da, xem ra hiếu tâm của Ngũ quan trung lang tướng quả thực đáng khen ngợi nha! Hắn ta quả thực có hiếu tâm, hắn ta quả thực là một đứa con hiếu thảo. Còn người kia ấy mà, không tránh khỏi có chút làm trò rồi, không tránh khỏi có chút khoe khoang bản thân rồi, mọi người cũng không đoán ra được rốt cuộc hắn không nỡ rời xa phụ thân, hay là nhân cơ hội để khoe mẽ học vấn của mình nữa, hoàn toàn không rõ nữa rồi. Cho nên ta vẫn luôn nói, những thứ có giá trị nhất trên thế giới này thường là những thứ chất phác nhất, những thứ chất phác, mộc mạc mà thiên hạ không ai có thể tranh tài vẻ đẹp với nó.

Lại có một chuyện nữa, đó là bởi vì Ngô Chất thường xuyên phải cấu kết với Tào Phi, lại không thể công khai qua lại, thế nên Tào Phi đã kiếm một chiếc lồng tre, nhét hắn vào trong xe rồi chở thẳng vào phủ. Chuyện này bị Dương Tu phát hiện ra, Dương Tu lập tức đi báo cáo Tào Tháo, bởi vì Tào Tháo cấm các con trai của mình qua lại với những quan lại này, vì sợ kết bè kết phái mưu đồ riêng tư. Nhưng tra xét không kịp. Chuyện này bị Tào Phi biết được, Tào Phi liền hỏi Ngô Chất chuyện này phải làm sao đây. Ngô Chất bảo dễ lắm, cứ thế này thế này thế này, á. Lần thứ hai, lại qua mấy ngày nữa, Tào Phi lại chở tới một chiếc lồng tre nữa, Dương Tu nhìn thấy liền lập tức báo cáo với Tào Tháo, Tào Tháo lập tức cho chặn lại, kiểm tra, mở ra xem xét bên trong toàn là lụa là gấm vóc, không có ai cả. Thế là Tào Tháo liền hoài nghi, có phải các ngươi vu cáo hay không? Không tin tưởng Tào Thực.

Ngươi xem, đây chính là sự giúp đỡ của Ngô Chất, Ngô Chất nhìn chuẩn hai điều: Thứ nhất, con người Tào Tháo tuy trọng tài, nhưng càng trọng tình, cho nên ngươi đừng viết văn chương hoa mỹ, ngươi hãy khóc. Thứ hai, con người Tào Tháo đa nghi. Hắn nhìn chuẩn hai điều này, Tào Phi liền thắng. Còn ba tên thợ giày da kia á, chỉ toàn bày mưu tính kế tồi tệ. Tập trước ta đã nói rồi, Dương Tu thường xuyên đoán xem Tào Tháo sẽ đưa ra câu hỏi gì, rồi viết sẵn đáp án trước, hắn cũng đem chiêu này đi dạy cho Tào Thực, cũng viết sẵn đáp án ra, Tào Tháo viết một tờ giấy nhỏ gửi tới, Tào Thực liền nộp đáp án lên, muốn để lại cho Tào Tháo một ấn tượng tốt đẹp rằng Tào Thực tài tư mẫn tiệp. Ai ngờ cái tên Dương Tu này hắn không nắm bắt được tiết tấu, bức thư bên phía Tào Tháo vừa mới gửi tới, đáp án bên phía hắn liền lập tức nộp lên. Tào Tháo cầm lấy xem xong liền nói, con trai ta có thông minh cách mấy cũng không thể nhanh đến thế chứ. Kết quả là lộ tẩy, từ đó chán ghét Tào Thực.

Nhưng so sánh mà nói, trong số những người giúp đỡ Tào Phi, người có sức nặng nhất chính là Giả Hủ. Lúc đó Tào Phi cũng đi thỉnh giáo Giả Hủ, bảo rằng con nên làm thế nào đây? Giả Hủ vô cùng thản nhiên đáp: "Nguyện tướng quân khôi sùng đức độ, cung tố sĩ chi nghiệp, triêu tịch tư tư, bất vi tử đạo, như thử nhi dĩ." Câu này dịch ra tiếng Việt có nghĩa là, nguyện tướng quân ngài hãy phát huy đạo đức, tăng cường tu dưỡng, thực hành những việc mà một kẻ sĩ nên làm, chăm chỉ cần cù, không biết mệt mỏi, đừng vi phạm đạo hiếu mà một người con nên làm, thế là đủ rồi, ngài chẳng cần làm gì cả. Thế này mới gọi là cao, thoạt nhìn thì Giả Hủ có vẻ như đang nói lời sáo rỗng, những lời hắn nói toàn là lời quan to, lời lớn lao, lời khách sáo, nhưng lại nói trúng vào bản chất. Bản chất là gì? Làm người. Ta vẫn luôn nhấn mạnh, ngài bất luận làm gì, ngài làm quan, làm kinh doanh, làm học vấn, suy cho cùng thì ngài vẫn là làm người, ngài hãy nhìn những người thành công trong thời Tam Quốc mà xem, không có ngoại lệ nào khác ngoài việc thành công trong cách làm người. Ngài chỉ cần giữ vững bổn phận của mình, làm người cho đàng hoàng, là được rồi, đừng có chơi trò mèo, đừng có dùng những chút tiểu thông minh đó, thực ra ý của Giả Hủ chính là như vậy. Tào Phi chính là làm theo sự dạy bảo này của Giả Hủ, cuối cùng đã giành được tình yêu thương của phụ hoàng, được lập làm thái tử.

＊Tào Phi dựa vào sự chỉ đạo của Giả Hủ và sự giúp đỡ của Ngô Chất, cuối cùng đã khiến Tào Tháo hài lòng, toại nguyện giành được ngôi vị thái tử, trở thành người thừa kế chính quyền Tào Ngụy. Vậy Tào Phi có thể không phụ lòng khổ tâm của Tào Tháo, mà giúp cho cơ nghiệp của Tào Tháo trường tồn mãi mãi hay không?

Tương truyền rằng, sau khi Tào Phi được lập làm thái tử, không kìm nén được cảm xúc, ôm chầm lấy một nghị lang tên là Tân Tì, lúc bấy giờ có một nghị lang tên là Tân Tì, Tào Phi ôm chầm lấy cổ ông ấy mà rằng: Tân quân ơi Tân quân, ông có biết tôi vui mừng đến nhường nào không! Cái đuôi cáo rốt cuộc vẫn lộ ra rồi.

Ngược lại lúc này có hai người phụ nữ vô cùng lợi hại, biểu hiện vô cùng lý trí, vô cùng bình tĩnh, vô cùng khiêm tốn. Một người là mẫu thân của Tào Phi là Biện phu nhân, chúng ta trước đây từng nói rồi, lúc đó người dưới trướng muốn Biện phu nhân mở tiệc chiêu đãi, Biện phu nhân rất thản nhiên nói một câu rằng, ta không dạy hư con trai là đã mãn nguyện lắm rồi, còn dám mong gì đến chuyện ăn mừng nữa? Lại có một người phụ nữ nữa chính là con gái của Tân Tì tên là Hiến Anh, Tân Tì sau khi về nhà liền kể chuyện này cho Hiến Anh nghe, Hiến Anh thở dài một hơi rồi bảo rằng: Ôi chao, thái tử sao lại có thể hành xử như thế này chứ? Thế nào gọi là thái tử? Thái tử chính là người thay thế quân vương trị vì đất nước. Thay thế quân vương nghĩa là gì? Nghĩa là quân vương qua đời đấy, cho nên thay thế quân vương thì ngài phải cảm thấy bi thương. Trị vì đất nước nghĩa là gì? Nghĩa là ngài phải gánh vác gánh nặng vô cùng lớn, cho nên ngài phải cảm thấy sợ hãi. Một người sau khi được lập làm thái tử, biểu hiện của hắn ta phải là bi thương và sợ hãi, mà thái tử của Ngụy quốc chúng ta hiện nay lại vui mừng phát cuồng đến mức độ này, ta thấy vận nước của Ngụy quốc không kéo dài được bao lâu đâu. Người phụ nữ lợi hại thật.

Hơn nữa, không may lại bị Hiến Anh đoán trúng. Tào Phi vào năm 220 sau Công nguyên đã thay thế Tào Tháo ngồi lên vương vị Ngụy vương, hơn nữa ngay trong năm đó đã ép Hán Hiến đế nhường ngôi, tự mình lên làm hoàng đế, đây chính là Ngụy Văn đế. Sau đó vào năm 226 sau Công nguyên thì qua đời, chỉ làm hoàng đế được sáu năm. Bốn mươi lăm năm sau khi Tào Phi qua đời, Ngụy quốc diệt vong. Quả thực là một vương triều yểu mệnh.

Đương nhiên nguyên nhân cơ bản khiến Ngụy quốc yểu mệnh, nguyên nhân không nằm ở việc Tào Phi lúc đó đắc ý quên hình một phen, nếu tính đây là nguyên nhân thì cũng chỉ có thể coi là nguyên nhân thứ yếu. Vậy nguyên nhân cơ bản chính là chế độ, là gì? Chính là việc Tào Phi trước khi xưng đế đã thực hiện "Cửu phẩm trung chính chế". Chế độ Cửu phẩm trung chính chế này nói ra thì rất phức tạp, ta nói đơn giản đi một chút, đơn giản hóa nó đi, nghĩa là gì? Chính là người làm quan đời đời làm quan. Tức là nếu ngươi làm quan, con trai ngươi cũng làm quan, cháu trai ngươi cũng làm quan, chỉ cần tổ tiên ngươi làm quan, thì trước sau gì ngươi cũng có quan để làm; còn những người chưa từng làm quan bao giờ thì rất khó làm đến chức quan, đây chính là Cửu phẩm trung chính chế. Vậy việc Tào Phi thực hiện "Cửu phẩm trung chính chế" lại trái ngược với chính sách nhân sự "Duy tài thị cử" do phụ thân ông là Tào Tháo thực hiện, tại sao ông lại làm vậy? Ông đang tranh thủ sự ủng hộ của sĩ tộc. Thế nhưng lúc đó cuối thời Đông Hán đã hình thành tầng lớp sĩ tộc, như các gia tộc Viên Sào, Dương Tu đều là đời đời làm quan, đó là một thế lực chính trị. Để tranh thủ sự ủng hộ của các thế lực chính trị này, Tào Phi đã thực hiện Cửu phẩm trung chính chế.

Cuối cùng chính quyền của ông rơi vào tay ai? Rơi vào tay gia tộc Tư Mã vốn là sĩ tộc đời đời kiếp kiếp. Đây gọi là thành cũng Tiêu Hoà, bại cũng Tiêu Hoà, cho nên suy cho cùng nói đến sự hưng vong vẫn là vấn đề chế độ. Nhưng chúng ta hiện tại không có thời gian để nói chi tiết những chuyện này. Chúng ta bây giờ phải quay đầu lại nhìn xem Tôn Quyền và Lưu Bị, vào thời điểm trận chiến Xích Bích, hai nhà Tôn - Lưu kết thành liên minh đánh bại Tào Tháo, vậy sau trận chiến thì thế nào? Sau trận chiến Tôn Quyền và Lưu Bị còn có thể tiếp tục cấu thành liên minh củng cố hay không? Sau trận Xích Bích, Tôn Quyền và Lưu Bị bọn họ lại đã làm những chuyện gì? Kính mời xem tập sau — Thừa cơ mà vào.