Dịch Trung Thiên Phẩm Tam Quốc

Lượt đọc: 349 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Bài 7: Mưu Sâu Kế Xa

❊ ❊ ❊

Đổng Trác phế lập, Viên Sao lập phe khác, Viên Thuật tự lập, điều đó cho thấy họ suy cho cùng cũng chỉ là những kẻ kiêu hùng thời loạn, và ngược lại cũng chứng minh rằng, chỉ có Tào Tháo mới là nhà chính trị thiên tài, bởi vì chỉ có Tào Tháo mới ở trong thời đại hỗn loạn này áp dụng một thứ chiến lược chính trị có chi phí thấp nhất, hiệu quả cao nhất. Đây là một chiến lược như thế nào? Huyền cơ đằng sau việc Tào Tháo áp dụng chiến lược này là gì? "Dịch Trung Thiên bình Tam Quốc: Mưu sâu kế xa" sắp được phát sóng, kính mời quý khán giả chú ý đón xem.

Dịch Trung Thiên:

Ở tập trước, chúng ta đã nói về ba thái độ và cách làm đối với hoàng đế của các bậc kiêu hùng thời loạn lúc bấy giờ, thứ nhất là của Đổng Trác, gọi là phế lập, chính là phế bỏ vị hoàng đế đương nhiệm rồi sau đó lập lên một vị hoàng đế khác; thứ hai là của Viên Sao, gọi là lập phe khác, chính là ngoài vị hoàng đế đương nhiệm ra, ông ta lập thêm một vị hoàng đế khác, đương nhiên việc này đã không thành công, chưa thành; thứ ba là cách làm của Viên Thuật, gọi là tự lập, tự mình làm hoàng đế, kết quả là thất bại. Vậy thì điểm chung của ba thái độ và cách làm này là chi phí cao, rủi ro lớn, hiệu quả thấp. So sánh mà nói thì Tào Tháo minh mẫn hơn nhiều, Tào Tháo không đổi hoàng đế, ông lợi dụng vị hoàng đế sẵn có này, hơn nữa còn cung kính phụng thờ vị hoàng đế ấy, lợi dụng lá bài hoàng đế này để hiệu lệnh thiên hạ, hiệu triệu chư hầu, đây chính là điều mà chúng ta thường gọi là "giả thiên tử dĩ lệnh chư hầu". Kỳ thực, cách nói này có thể bàn bạc lại, bản thân Tào Tháo và người trong tập đoàn Tào Tháo chưa từng nói câu "giả thiên tử dĩ lệnh chư hầu".

*Trong tập "Đi về đâu", tiên sinh Dịch Trung Thiên đã cho chúng ta biết, mưu sĩ Mao Giới của Tào Tháo từng đưa ra cho ông một kiến nghị: "Phụng thiên tử dĩ lệnh bất thần, tu cày cấy để tích trữ quân tư", Tào Tháo đã tiếp thu kiến nghị của mưu sĩ Mao Giới, đồng thời cho thi hành. Nói cách khác, đường lối và chiến lược của Tào Tháo là "phụng thiên tử dĩ lệnh bất thần", chứ không phải "giả thiên tử dĩ lệnh chư hầu". Vậy thì, cách nói "giả thiên tử dĩ lệnh chư hầu" rốt cuộc từ đâu mà ra?

Cách nói "giả thiên tử dĩ lệnh chư hầu" là người ta nói Tào Tháo, ví dụ như Gia Cát Lượng từng nói câu này, cách nói của ông ta là "giả thiên tử nhi lệnh chư hầu", nhưng ý nghĩa thì giống nhau. Nói cách khác, câu "giả thiên tử dĩ lệnh chư hầu" này là kẻ địch của Tào Tháo nói về ông, lời của kẻ địch thì không đáng tin cậy lắm đâu! Vậy câu "giả thiên tử dĩ lệnh chư hầu" rốt cuộc có người từng nói chưa? Có, là ai vậy? Mưu sĩ Thư Thụ của Viên Sao, gọi là "giả thiên tử nhi lệnh chư hầu, súc sĩ mã dĩ thảo bất đình", thế nhưng các mưu sĩ khác dưới quyền Viên Sao lại không tán thành, nói rằng vị hoàng đế này bây giờ là một kẻ vô dụng nha, một kẻ vô dụng như vậy các ông rước hắn về đây để làm gì? Các ông bái kiến hắn hay không bái kiến hắn? Các ông thỉnh thị hắn hay không thỉnh thị hắn? Vậy thì các ông chắc chắn phải bái kiến, phải thỉnh thị, bây giờ tôi đưa hắn tới rồi, việc lớn việc nhỏ gì tôi cũng phải thỉnh thị hoàng đế, ngộ nhỡ ý kiến của hoàng đế không giống với chúng ta thì phải làm sao? Tôi nghe theo hắn hay không nghe theo hắn? Tôi nghe theo hắn thì tỏ ra chúng ta không có trọng lượng, tôi không nghe theo hắn thì chẳng phải tôi lại vi phạm pháp luật hay sao? Thôi đi thôi đi. Viên Sao nghĩ thế nào? Viên Sao nghĩ ngợi, vị hoàng đế đương nhiệm đó là do Đổng Trác phù dựng lên, hơn nữa lúc Đổng Trác muốn phế lập hoàng đế thì ta Viên Sao đây không làm, bây giờ ta lại đi tôn sùng ông ta, chẳng phải tự tát vào mặt mình sao? Đương nhiên bây giờ ta lại không thể nào phù dựng lại vị hoàng đế mà ta chủ trương lúc trước nữa, vị đó đã bị Đổng Trác mưu sát rồi, dẹp đi thôi. Thế là việc này Viên Sao cứ do dự, còn Tào Tháo thì ra tay nhanh hơn một bước.

*Năm 196 sau Công nguyên, Hán Hiến Đế - người từng bị Đổng Trác ép về Tây An - sau khi Đổng Trác chết, đã trải qua muôn vàn gian khổ, lại trở về thủ đô Lạc Dương lúc bấy giờ. Lạc Dương lúc này đã biến thành một vùng phế tích, tàn tạ tiêu điều, ở Lạc Dương, việc ăn ở sinh hoạt của hoàng đế và bách quan thậm chí chẳng khác gì kẻ ăn mày. Sau khi nhận được tin này, Tào Tháo đã quả quyết tiếp thu kiến nghị "phụng thiên tử dĩ lệnh bất thần" của mưu sĩ Mao Giới, tìm mọi cách đón hoàng đế từ Lạc Dương về căn cứ Hứa Huyện của mình.

Sau khi đón Hán Hiến Đế về Hứa Huyện, Tào Tháo lập tức nhường đi hành doanh của mình để làm hành cung cho hoàng đế, cung kính phụng thờ, lễ nghi phép tắc vô cùng chu đáo, tuyệt đối không giống như sự kiêu ngạo hống hách, quát tháo vô pháp vô thiên của các quân phiệt Tây Bắc. Năm xưa trên con đường từ Trường An dời đô về Lạc Dương, ngày nào hoàng đế cũng phải thiết triều, chỉ tìm một cái sân của nông dân, ngồi chễm chệ ở giữa, tất cả mọi người đều đến hành lễ theo đúng nghi thức. Những tên quân phiệt, sĩ quan và binh lính quân đội Tây Bắc đều đứng ở bên ngoài sân nông dân xem náo nhiệt, à, hóa ra hoàng đế thiết triều là như thế này. Những chuyện thế này tuyệt đối không có ở chỗ Tào Tháo, Tào Tháo hoàn toàn tuân theo uy nghi của quan lại nhà Hán, lễ nghi của đại Hán triều để phụng thờ vị hoàng đế này một cách ngay ngắn cẩn trọng, hơn nữa khi sắp xếp sinh hoạt cho hoàng đế còn làm vô cùng chu đáo và tỉ mỉ, trông rất giống tác phong của một vị đại quản gia. Điều khiến hoàng đế cảm động nhất là gì? Chính là Tào Tháo đã đưa đến một lượng lớn vật dụng sinh hoạt đang rất cần thiết, các bạn phải biết rằng vị hoàng đế này là kẻ chạy nạn, có lẽ đến cái chậu rửa mặt cũng không có, Tào Tháo đã sai mang đến tất cả những thứ đó, sau đó dâng lên một bản tấu chương, gọi là "Thượng tạp vật sớ". "Thượng tạp vật sớ" nói thế nào, nói rằng bệ hạ, nay thần dâng lên đều là đồ ngự dụng mà tiên đế năm xưa ban tặng cho ông nội và cha của thần, những đồ vật này ông nội và cha của thần cất ở nhà chưa từng dám mang ra sử dụng, đó là ân đức của tiên đế, chúng thần đều phụng thờ trong nhà, nay thần thấy nên trả lại cho hoàng thượng.

Nước đi này được thực hiện vô cùng đẹp mắt, chúng ta đều biết bí quyết của việc tạo ơn huệ nằm ở chỗ nào? Điều quan trọng nhất khi làm ơn huệ là ngàn vạn lần đừng để đối phương cảm thấy bạn đang ban ơn, đừng để đối phương cảm thấy thiếu nợ bạn. Rất nhiều người trong chúng ta không biết cách tạo ơn huệ, tiền tiêu không ít, lại cứ luôn nhắc nhở người ta, ngài xem tôi đã tặng ngài những gì kìa. Vậy thì vào lúc này, hoàng đế đã gần như kẻ ăn mày rồi, có người cho đồ là ông đã vô cùng cảm kích rồi, đương nhiên ông vẫn phải làm ra vẻ ta đây. Vậy thì các quân phiệt khác có tặng đồ không? Có, gọi là hiếu kính, nhưng anh có hiếu kính thế nào đi nữa thì đó cũng là do tôi hiếu kính, đồ vật này rốt cuộc vẫn là của tôi; còn Tào Tháo nói những thứ này không phải của tôi, những thứ này vốn dĩ là của hoàng thượng, nay tôi là trả lại cho hoàng thượng, tôi là trả đồ chứ không phải tặng đồ. Nhìn bề ngoài như vậy, Tào Tháo không hề có chút ơn huệ nào cả, hoàng đế dùng thì thấy đường đường chính chính, đàng hoàng hợp lý, mọi người hãy thử nghĩ xem đây là loại cảm giác tâm lý gì. Hán Hiến Đế tuy là một vị hoàng đế bù nhìn, nhưng ông không phải kẻ hồ đồ, ông là một người minh bạch, lập tức hiểu thấu tâm ý này của Tào Tháo. Đương nhiên lúc này ta đoán Hán Hiến Đế sẽ suy theo chiều hướng tốt, hiểu thế nào: Đúng là đại trung thần, đây là vị trung thần khó có được nhất trên đời, xem ra vận nước nhà Hán của chúng ta e là phải nương tựa vào họ Tào này rồi. Đây là ta đoán mò, ta thấy phỏng đoán này vẫn rất hợp logic, ông sẽ sinh ra sự cảm động và suy nghĩ như vậy.

*Sự ân cần của Tào Tháo khiến Hán Hiến Đế vô cùng cảm động, ông phong Tào Tháo làm Đại tướng quân, đây tuy là chức danh hữu danh vô thực, nhưng Tào Tháo đã có được một lá cờ mang tính chính nghĩa vào thời điểm bấy giờ. Làm việc gì cũng có danh chính ngôn thuận, trên chính trị đã vớt vát được rất lớn, điều này khiến các chư hầu khác hết sức đỏ mắt. Vậy thì, Viên Sao - kẻ sở hữu thực lực hùng mạnh lúc bấy giờ - đã đối đãi với việc này như thế nào?

Đặc điểm của con người Viên Sao là gì? Là phản ứng chậm, sau này khi chúng ta nói về trận Quan Độ, ta sẽ còn nói đến điểm này, Viên Sao so với Tào Tháo thì phản ứng của ông ta luôn chậm hơn nửa nhịp. Tào Tháo vừa ra tay trước là Viên Sao phản ứng lại ngay, phản ứng lại rồi thì ỷ vào việc mình đông lực mạnh, ông ta cũng lên tiếng nói rằng ông ta cũng muốn nghênh đón phụng thờ hoàng đế, ông ta nói hoàng đế không thể ở Lạc Dương, Lạc Dương đã bị Đổng Trác hủy hoại rồi; cũng không thể ở Hứa Huyện, nơi Hứa Huyện đó không tốt, địa thế rất thấp, rất ẩm thấp, bệ hạ nhà ta ở đó không thoải mái, nên dời ngài đến Chân Thành, chính là dời đến địa bàn của Viên Sao, chuẩn bị cùng Tào Tháo chia sẻ lá bài chủ này. Tào Tháo nghe xong trong bụng thầm buồn cười, miếng mồi béo bở đến tay ta mà đòi chia cho anh một miếng, có chuyện tốt thế sao? Ngoài miệng thì không thể nói vậy, thế nên Tào Tháo nhân danh hoàng đế hạ một đạo chiếu thư, ra vẻ nghiêm túc giáo huấn Viên Sao một trận, nói Viên Sao này, anh quả thực binh nhiều tướng giỏi, anh cũng quả thực thực lực hùng mạnh, thế mà lúc trẫm lưu lạc giang hồ sao chẳng thấy anh đến cần vương ngày nào thế? Sao ngày nào cũng chỉ thấy anh hoặc là phát triển thế lực của bản thân, hoặc là đi tấn công người khác thế? Lòng trung thành của anh đối với đại Hán triều ở đâu? Viên Sao cũng thừa biết cái này là do Tào Tháo viết, chắc chắn không phải hoàng đế viết, nhưng mang danh nghĩa của hoàng đế, đóng ấn của hoàng đế phát ra, đành phải viết một bức kiểm điểm. Các vị nói xem đây chẳng phải là trên chính trị ông ta lại chịu thiệt một vố nữa sao?

Tào Tháo ra tay trước một bước rước hoàng đế từ Lạc Dương về nghênh phụng ở Hứa Huyện, lúc này mọi người mới bừng tỉnh đại ngộ, nói Tào Tháo không hề chịu bất kỳ thiệt thòi nào cả! Ông đã có được rất nhiều chức tước, có được rất nhiều thái ấp, có được sự ủng hộ của rất nhiều người, quan trọng hơn là ông đã có được một lá cờ mang tính chính nghĩa vào thời điểm đó. Tào Tháo bây giờ làm bất cứ việc gì cũng đều tỏ ra đường đường chính chính, ít nhất là "tỏ ra", ông hễ một chút là có thể dùng danh nghĩa của hoàng đế để hạ lệnh, để xuất binh, ông đã có danh chính ngôn thuận, ông đã quang minh chính đại rồi. Hơn nữa điểm quan trọng hơn đó là, sau khi phụng thiên tử, Tào Tháo đã tự đặt mình vào một thế bất bại luôn luôn đúng đắn về mặt chính trị, tất cả các chính địch chưa cần biết thế nào, trước tiên là không đúng đắn về mặt chính trị đã. Đương nhiên, theo quy củ chính trị truyền thống của Trung Quốc, các lộ chư hầu khác cũng có thể đưa ra một khẩu hiệu, gọi là "thanh quân trắc", bên cạnh hoàng đế có kẻ tiểu nhân nha, kẻ tiểu nhân chính là Tào Tháo đây, chúng ta đi trừ khử hắn. Nhưng dù sao cũng không bằng việc Tào Tháo dùng danh nghĩa hoàng đế trực tiếp hạ chiếu, nói ngươi chính là tiểu nhân, cách này đến tiện lợi hơn nhiều chứ. Cho nên bây giờ Tào Tháo dù làm bất cứ việc gì, dẫu là đả kích kẻ địch của mình, hay là bổ nhiệm thân tín của mình, ông đều có thể dùng danh nghĩa hoàng đế như thế này, một danh nghĩa đường đường chính chính vào thời điểm bấy giờ. Thế nên về điểm này, tất cả kẻ địch của Tào Tháo đều bị thấp hơn một cái đầu về mặt chính trị. Sau này thậm chí ngay cả Gia Cát Lượng khi làm "Long Trung đối" với Lưu Bị cũng đã nói một câu, ông nói Tào Tháo "giả thiên tử nhi lệnh chư hầu, thử thành bất khả dữ tranh phong", chính là điểm này chúng ta quả thực không thể chống lại, đến Gia Cát Lượng cũng nói không thể chống lại. Cho nên động tác này của Tào Tháo cực kỳ có hời về mặt chính trị.

Thực tế chúng ta nhìn xem, kiến nghị của Mao Giới và kiến nghị của Thư Thụ thoạt nhìn thì giống hệt nhau, kiến nghị của Mao Giới là "phụng thiên tử dĩ lệnh bất thần, tu cày cấy để tích trữ quân tư", một đường là tôn sùng thiên tử, một đường là phát triển thực lực; kiến nghị của Thư Thụ là gì, "giả thiên tử nhi lệnh chư hầu, súc sĩ mã dĩ thảo bất đình", cũng là ý này thôi. Thế nhưng các bạn ngẫm nghĩ kỹ lại mà xem, phong cách của hai bản kiến nghị này không giống nhau, phong cách kiến nghị của Mao Giới cao hơn kiến nghị của Thư Thụ rất nhiều, cao ở chỗ nào? Ông là phụng thiên tử, chứ không phải giả thiên tử; chữ "phụng" là tôn sùng, là duy trì; chữ "giả" là kìm kẹp, là lợi dụng, đây há có thể đánh đồng với nhau được chứ! Cho nên về mặt phong cách thì Tào Tháo đã cao hơn một bậc. Cho dù chúng ta lùi một vạn bước mà nói, giả sử suy nghĩ của Tào Tháo giống hệt Viên Sao, hoặc nói ý của Mao Giới giống như Thư Thụ, cũng là lợi dụng vị hoàng đế đương nhiệm đi chăng nữa, thì anh giành được lá bài đó trước trong tay, về mặt chiến lược anh đã cao hơn một bậc rồi. Lá bài chủ chỉ có một tấm, ai ra tay trước giành được nó trong tay người đó chính là vua, tiếc là Viên Sao không nghe.

*Tào Tháo đi trước Viên Sao một bước, dời hoàng đế về địa bàn của mình, như vậy có thể lợi dụng lá bài hoàng đế để phát triển thế lực của bản thân, hiệu lệnh những chư hầu không chịu quy thuận. Tiểu thuyết "Tam Quốc diễn nghĩa" cũng có nhắc tới việc sau khi hoàng đế dời đến Hứa Huyện, mọi việc lớn nhỏ trong triều đình đều do Tào Tháo quyết đoán. Vậy thì trong lịch sử chân thực, thông qua việc tôn sùng thiên tử, Tào Tháo có thực sự có thể thuận lợi phát triển thế lực của mình, hiệu lệnh những chư hầu không chịu quy thuận đó hay không?

Không thể. Thứ nhất, Viên Sao không thèm nghe lời ông. Tào Tháo sau khi làm Đại tướng quân để cân bằng, cũng biết thực lực của người tên Viên Sao này rất lớn, bắt buộc phải an ủi một chút, vả lại Viên Sao nói cho cùng cũng là chỗ anh em nối chí thuở nhỏ với ông, thế nên đã kiến nghị hoàng đế phong Viên Sao làm Thái úy. Thái úy là vị trí đứng đầu Tam công, lúc bấy giờ là tổng tư lệnh ba quân trên danh nghĩa. Ai ngờ Viên Sao không chịu, nhảy dựng lên, cái gì, ta Viên Sao làm Thái úy, mà cái tên Tào Tháo đó làm Đại tướng quân, thế lúc ta lên chầu đứng xếp hàng chẳng phải đứng sau hắn sao, nào có đạo lý này, Tào Tháo là thứ gì chứ, người như Tào Tháo ta nói cho các ngươi biết, hắn đã chết mấy lần rồi, đều là ta Viên Sao cứu hắn cả, bây giờ hắn lại trèo lên đầu lên cổ ta tè dầm thế này, hắn muốn làm gì! Viên Sao đã thốt ra câu này: Hắn chẳng lẽ muốn giả thiên tử dĩ lệnh ta ư? Đây là nguyên văn. Lời này của Viên Sao nói ra thực sự chẳng có ý nghĩa gì cả, các vị phải biết lúc bấy giờ dẫu là Đại tướng quân hay Thái úy gì đi nữa, Tư đồ gì đi nữa, nói thật thì đều gọi là hữu danh vô thực mà thôi, bởi vì lúc bấy giờ thiên hạ đã phân băng ly tích, nơi nào cũng do quân phiệt địa phương chiếm giữ khống chế cả, hiệu lệnh của triều đình phát ra, dù sao thì thế này gọi là nói cũng bằng thừa, mà không nói cũng bằng thừa, chính là cảm giác đó. Đại tướng quân với tiểu tướng quân chẳng có sự khác biệt nào cả, then chốt là địa bàn của anh lớn bao nhiêu, anh hà cớ gì phải tranh cái hơi thở này chứ?

Thế nhưng Tào Tháo lại rất hào phóng, Tào Tháo vừa nhìn, cảm thấy lúc này vẫn chưa thể lật mặt công khai với Viên Sao được. Thế là Tào Tháo dâng biểu, từ chức Đại tướng quân, nhường lại cho Viên Sao, chẳng phải anh muốn làm Đại tướng quân lắm sao? Ta nhường cho anh. Cuối cùng, hoàng đế nói, thôi được, vậy thì để Viên Sao làm Đại tướng quân vậy, nói thật lúc này hoàng đế cũng thực sự là một người chẳng thể tự chủ được gì. Viên Sao làm Đại tướng quân rồi mới thôi náo loạn, kỳ thực Viên Sao đã đạt được cái gì? Đạt được chút thể diện, chứ chẳng được chút thực huệ nào cả, bấy giờ dẫu quan vị của ông ta trên Tào Tháo, nhưng ông ta chẳng chỉ huy được ai hết, bao gồm cả Tào Tháo. Viên Sao vốn muốn chỉ huy Tào Tháo một chút, ông ta viết cho Tào Tháo một bức thư nói rằng, các ngươi hiện nay chẳng phải đang ở trong triều đình đó sao, các ngươi chẳng phải đại quyền trong tay đó sao, các ngươi mau giết hai kẻ này cho ta, một kẻ tên Dương Bưu, một kẻ tên Khổng Dung, giết chúng đi cho ta. Viên Sao từng có hiềm khích với Dương Bưu và Khổng Dung, ông ta muốn mượn dao giết người, Tào Tháo sao lại nghe theo ông ta chứ. Thứ nhất, Tào Tháo rất hiểu bây giờ là thời điểm thu phục nhân tâm, không phải là thời điểm giết chóc bừa bãi vô tội, Tào Tháo không phải Vương Doãn, Tào Tháo cũng chẳng phải Viên Sao, ông tuyệt đối sẽ không mở rộng diện đả kích, hiện tại căn bản không phải là lúc giết người, huống chi lại còn là giết người nổi tiếng. Cho dù Tào Tháo muốn giết Dương Bưu và Khổng Dung, nói một cách thẳng thắn thì Tào Tháo cũng không thích Dương Bưu và Khổng Dung, Khổng Dung cuối cùng cũng bị Tào Tháo giết chết, nhưng muốn giết thì thứ nhất không phải giết lúc này, thứ hai cũng không phải cứ Viên Sao bảo ta giết là ta giết, khi nào ta muốn giết thì mới giết. Thế là Tào Tháo ra vẻ nghiêm túc viết thư hồi âm cho Viên Sao, Viên huynh à, thiên hạ bây giờ đại loạn, tất cả mọi người đều bất an, tất cả mọi người đều cảm thấy mình sớm chửa tối chiều, người người tự nguy, "cựu thượng hạ tương nghi chi thu dã", vào lúc này chúng ta chấp chính, cho dù chúng ta dùng tấm lòng chân thành nhất đối đãi với mọi người e là mọi người vẫn chưa tin chúng ta đâu, nếu như chúng ta còn tùy tiện giết vài người nữa, chẳng phải người ta lại càng không tin chúng ta hay sao! Không thể làm thế được. Viên Sao đụng phải một cái đinh mềm, cục tức nghẹn ngang họng, chẳng nói được câu nào.

*Viên Sao đụng phải một cái đinh mềm là do hắn không hiểu suy nghĩ chân thực của Tào Tháo, Tào Tháo nghênh đón phụng thờ thiên tử đến Hứa Huyện đương nhiên có tính toán của riêng mình. Trong tiểu thuyết "Tam Quốc diễn nghĩa", có nhắc đến việc Tào Tháo sau khi dời hoàng đế về Hứa Huyện, độc đoán chuyên quyền, muốn "giả thiên tử dĩ lệnh chư hầu". Vậy thì, Tào Tháo trong lịch sử có suy nghĩ chân thực là như vậy không?

Chúng ta hiện nay cũng không thể biết chính xác suy nghĩ lúc bấy giờ của bản thân Tào Tháo, nhưng có thể khẳng định một điều, bộ tham mưu của Tào Tháo chủ trương phụng thiên tử, trong đó nhân vật mang tính đại diện nhất chính là mưu sĩ Tuân Úc của Tào Tháo. Năm đại mưu sĩ thời kỳ đầu của Tào Tháo: Tuân Úc, Quách Gia, Tuân Du, Giả Hủ, Trình Dục, người đứng đầu chính là Tuân Úc. Tuân Úc và Tào Tháo cũng có một cuộc đối thoại, Tuân Úc đã bàn đến hai quan điểm thế này, ông nói điểm thứ nhất, thế gian ngày nay, duy trì nhà Hán, bảo vệ hoàng đế chính là một lá cờ mang tính chính nghĩa. Điểm thứ hai, tướng quân ngài xưa nay vẫn luôn chính nghĩa, lúc Đổng Trác tạo loạn, chính là tướng quân ngài là người đầu tiên giương cao lá cờ chính nghĩa, gọi là thủ xướng nghĩa binh; lúc liên quân Quan Đông chần chừ không tiến, chính là tướng quân ngài là người đầu tiên xuất binh đánh Đổng Trác; lúc hoàng đế lưu lạc giang hồ, chính là tướng quân ngài đã phái sứ thần đến; lúc hoàng đế trở về Lạc Dương, chính là tướng quân ngài đã đón ngài ấy về Hứa Huyện trù phú, điều này chứng minh cái gì? Chứng minh tướng quân ngài xưa nay vẫn luôn duy trì vương thất, duy trì hoàng đế, tấm lòng của ngài không lúc nào không hướng về hoàng đế. Vậy thì vào lúc này ngài nên chớp lấy cơ hội này mau chóng hoàn thành việc nghênh phụng thiên tử, nếu như đợi đến tương lai đất nước chúng ta thực sự chia năm xẻ bảy, thiên hạ người người đều có tâm tư cắt cứ một phương chư hầu, thì lúc đó đã quá muộn rồi.

Cho nên, Tuân Úc đã đề xuất với Tào Tháo ba đại cương lĩnh: Phụng chủ thượng dĩ tòng dân vọng, bỉnh chí công dĩ phục hùng kiệt, phù chằng nghĩa dĩ trí anh tuấn. Ý là gì? Chính là tôn sùng thiên tử để thuận theo ý dân, chí công vô tư để khuất phục chư hầu, phát dương chính nghĩa để chiêu mộ anh hùng. Tuân Úc nói, tôn sùng thiên tử để thuận theo ý dân đó là xu thế lớn nhất, ông gọi đó là đại thuận; chí công vô tư để khuất phục chư hầu đó là chiến lược lớn nhất, ông gọi đó là đại lược; phát dương chính nghĩa để chiêu mộ anh hùng đó là đạo đức lớn nhất, ông gọi đó là đại đức. Đại thuận chí tôn, đại lược chí công, đại đức chí nghĩa, có ba điều lớn này, tướng quân ngài nhất định sẽ bách chiến bách thắng, đi đến đâu quét sạch đến đó, cho dù có kẻ ra mặt chống lại ngài thì cũng chỉ như châu chấu đá xe, hề hôn nhảy nhót, chẳng thành nổi khí hậu đâu.

Vậy thì chúng ta so sánh đoạn nói này của Tuân Úc và đoạn nói đó của Thư Thụ, cũng gọi là cao thấp phân định ngay. Điều mà Tuân Úc l đi lặp lại nhấn mạnh là một chữ: "Nghĩa"; điều mà Thư Thụ lặp đi lặp lại nhấn mạnh với Viên Sao là một chữ: "Lợi". Tuân Úc lặp đi lặp lại nói, tôn sùng thiên tử là chính nghĩa lớn nhất; Thư Thụ lặp đi lặp lại nói, kìm kẹp thiên tử là lợi ích lớn nhất. Cho nên Thư Thụ lặp đi lặp lại nhấn mạnh chữ lợi, chỉ có thể chứng minh Viên Sao trọng lợi; Tuân Úc lặp đi lặp lại nhấn mạnh chữ nghĩa, chỉ có thể chứng minh Tào Tháo trọng nghĩa, ít nhất là vào năm 196 sau Công nguyên, tức là năm Kiến An thứ nhất thời Hán Hiến Đế, con người Tào Tháo vẫn là người coi trọng nghĩa khí, hoặc là lúc này Tào Tháo vẫn đang ra vẻ coi trọng nghĩa khí.

Tuân Úc và Mao Giới đưa ra khẩu hiệu "phụng thiên tử dĩ lệnh bất thần", suy nghĩ của hai người bọn họ là thông qua việc tôn sùng vị hoàng đế đương nhiệm để duy trì sự thống nhất đất nước, phản đối chia cắt đất nước. Tâm tư của hai người này chúng ta có thể khẳng định, nhưng không thể nói đó chính là tâm tư của Tào Tháo, tâm tư của Tào Tháo lúc bấy giờ, chúng ta chỉ có thể nói ông có lẽ tán thành quan điểm này. Thế nhưng cách nói này cũng đeo lên đầu Tào Tháo một chiếc vòng kim cô, chính là Tào Tháo không dám bành trướng dã tâm cá nhân của mình quá mức, đặc biệt là lời của Tuân Úc, ông ấy dùng chính lời của Tào Tháo để đội cho Tào Tháo một chiếc mũ, đội mũ cao đồng thời cũng đeo vòng kim cô. Cho nên đến khi về già dã tâm của Tào Tháo bành trướng, hai người này liền không có kết cục tốt đẹp, Tuân Úc nghe nói đã bị Tào Tháo mưu sát, Mao Giới bị tống vào đại ngục, đây là chuyện phía sau.

Bây giờ chúng ta hãy quay trở lại thời điểm năm Kiến An thứ nhất thời Hán Hiến Đế, Tào Tháo vào thời điểm này theo cá nhân ta cho rằng, ông vừa mới hoàn thành một sự chuyển biến, chính là từ một vị tướng lĩnh thanh niên sục sôi nhiệt huyết, chuyển biến thành một anh hùng thời loạn đã trưởng thành về mặt chính trị. Quan điểm cá nhân của ta là, Tào Tháo lúc bấy giờ vẫn chưa phải là gian hùng, mà là anh hùng, ông vẫn chủ trương đất nước thống nhất, phản đối chia cắt đất nước, vì điều này, ông phải duy trì vị hoàng đế đương nhiệm, bởi vì vị hoàng đế đương nhiệm trong hoàn cảnh lúc bấy giờ chính là biểu tượng của sự thống nhất đất nước.

*Tiên sinh Dịch Trung Thiên cho rằng, Tào Tháo chân thực trong lịch sử vào năm Kiến An thứ nhất, vẫn muốn duy trì vị hoàng đế đương nhiệm. Thế nhưng trong tiểu thuyết "Tam Quốc diễn nghĩa" lại viết rằng Tào Tháo sau khi nghênh phụng thiên tử thì thâu tóm đại quyền, mọi việc trong triều đình đều phải bẩm báo Tào Tháo trước, rồi mới tấu lên hoàng đế. Đoạn nội dung này trong "Tam Quốc diễn nghĩa" có giống với lịch sử chân thực không? Tào Tháo trong lịch sử vào lúc này có dã tâm cá nhân không?

Thế nhưng nếu bảo rằng Tào Tháo lúc này hoàn toàn không có chút dã tâm cá nhân nào cả, điều này e là cũng không sát thực tế cho lắm. Theo một tư liệu lịch sử không được đáng tin cậy cho lắm kể lại rằng, lúc bấy giờ có một vị Thái sử lệnh, chính là quan chép sử của triều đình, tên là Vương Lập, cứ hay đến nói với Hán Hiến Đế, nói thiên mệnh là thay đổi đấy, ta là nhà sử học cơ mà, ta hiểu lịch sử, quy luật của lịch sử là gì cơ chứ? Chính là thiên mệnh mi trường, ông trời này ngài ấy sẽ không mãi mãi yêu thích một số người nào đó, hoặc là một gia tộc nào đó, theo cái nhìn của một kẻ hiểu lịch sử như ta đây, thì thiên mệnh này bây giờ sắp chuyển từ nhà Hán sang nhà Ngụy rồi, người có thể an định thiên hạ trong tương lai không phải họ Lưu nữa mà là họ Tào. Cứ nói mãi, kết quả là có một hôm Tào Tháo mời ông ta sang một bên, nắm lấy tay ông ta nói, nói ta biết tiên sinh là một trung thần, nhưng thiên đạo vi diệu, thiên cơ không thể lộ, hay là nói ít đi một chút đi. Vậy thì tư liệu này ta cho rằng không đáng tin cậy cho lắm, bởi vì vào lúc này nếu như đã có người nói nhà Ngụy sắp thay thế nhà Hán, ta luôn cảm thấy không đáng tin cậy cho lắm, nhưng bảo rằng lúc này Tào Tháo đến một chút tâm tư ấy cũng không có, e là cũng rất khó nói. Tóm lại mà nói, chính là Tào Tháo sau khi đón hoàng đế về địa bàn của mình, bản thân đứng vào hàng Tam công rồi, theo sự lớn mạnh trong thực lực của ông, theo sự tiêu vong dần dần của kẻ địch, dã tâm của ông cũng bắt đầu bành trướng. Ước chừng Tào Tháo sau này ngày càng trở nên chuyên hoành, ngày càng bộc tuệch, ngày càng bá đạo, ngày càng không coi hoàng đế ra gì, cho nên cuối cùng đã xảy ra vụ án Chiếu y đai.

Thời điểm phát tác của vụ việc này là vào tháng Giêng năm Kiến An thứ năm, kẻ đứng đầu mưu xướng chính là Đổng Thừa - nhạc phụ của Hán Hiến Đế. Nghe nói Đổng Thừa nhận được một chiếc đai lưng từ tay Hán Hiến Đế, trong đai lưng có giấu một đạo mật chiếu, mật chiếu sai ông ta đi giết Tào Tháo. Chuyện này sau đó bị Tào Tháo phát hiện, đã xử tử toàn bộ bè lũ của Đổng Thừa, Lưu Bị trốn chạy mất tăm, Lưu Bị nghe nói cũng đã tham gia mưu hoạch. Vậy thì chuyện này, "Tam Quốc diễn nghĩa" đã làm rùm beng lên, bởi vì "Tam Quốc diễn nghĩa" là muốn chống lại Tào Tháo, chộp lấy sự việc này chắc chắn sẽ phóng đại làm lớn chuyện, nhưng trong chính sử chỉ có vỏn vẹn vài dòng chữ, hơn nữa cũng có các nhà sử học đưa ra hoài nghi. Vậy thì ta thấy ít nhất sự việc này có thể chứng minh được hai vấn đề, chứng minh điều gì nhỉ? Chứng minh rằng vị hoàng đế hữu danh vô thực này vẫn còn có ích, những người lúc bấy giờ muốn làm việc gì cũng đều phải mượn danh nghĩa của hoàng đế, người ở trong triều như Tào Tháo thì bức bách hoàng đế hạ đạt chiếu thư có lợi cho mình, những kẻ phản đối Tào Tháo thì đành tuyên bố mình có mật chiếu của hoàng đế, đằng nào thì thứ Tào Tháo cầm trong tay là chiếu thư công khai, thứ phe phái phản đối cầm trong tay là chiếu thư bí mật, ai nấy đều nói mình đã nhận được sự ủy quyền của hoàng đế, có thể thấy hoàng đế vẫn có ích. Thứ hai chứng minh dã tâm của Tào Tháo lúc này bắt đầu bành trướng, sự phụng sự và tôn sùng đối với hoàng đế đã bắt đầu trở nên ngoài mặt thì nói vậy nhưng trong lòng không nghĩ thế.

Vậy thì quá trình này hoàn toàn do Tào Tháo có kế hoạch, có mưu trù hoàn thành, hay là hình thành một cách tự nhiên? Nói thật là cũng không rõ. Nếu thực sự có vụ án Chiếu y đai, chứng minh Hán Hiến Đế e là cũng đã đến mức nước đến chân không thể chịu đựng nổi nữa rồi, bởi vì vị hoàng đế này chưa từng có lấy một ngày sống sung sướng, phải nói là từ lâu đã học được cách nhẫn nhục chịu đựng, nếu như không phải quá đáng quá quể, thì ông ấy đã không mạo hiểm chuốc lấy rủi ro này. Cho nên sự việc này thường hay được dùng làm một chứng cứ để chứng minh Tào Tháo giả thiên tử dĩ lệnh chư hầu, dẫu cho sự việc này chúng ta không thể làm sáng tỏ nó một cách thật rõ ràng, thì chúng ta cũng không thể làm sáng tỏ một cách rõ mồn một xem rốt cuộc lúc này Tào Tháo là phụng thiên tử hay giả thiên tử.

Kỳ thực theo ta thấy, phụng thiên tử và giả thiên tử ở chỗ Tào Tháo không hề mâu thuẫn, hơn nữa Tào Tháo còn thu được một lợi ích khác, chính là ông có thể lợi dụng lá cờ này, hay nói cách khác là lợi dụng lá bài chủ này để thu thu hút nhân tài rộng rãi với mức độ tối đa, ông có thể đường hoàng chiêu hiền đãi sĩ trên toàn quốc. Mà nhân tài trong nước lúc bấy giờ cơ bản đều sẵn lòng đến Hứa Đô, bởi vì dẫu sao đến Hứa Đô nói ra thì là làm việc ở trung ương, ít nhất thứ nhất là có thể diện, thứ hai là khá danh chính ngôn thuận. Kết quả là thế nào? Quan vị là của quốc gia, nhân tài là của chính mình, Tào Tháo đã làm một vố mua bán vô cùng có hời. Bây giờ chúng ta biết sau khi Tào Tháo đưa vị hoàng đế đương nhiệm về địa bàn của mình, ông đã có được tư bản chính trị và nguồn nhân lực, vốn liếng của ông tăng trưởng theo cấp số nhân. Thế là, một tay ông giương cao lá cờ duy trì vương thất, bảo vệ hoàng đế - lá cờ mang tính chính nghĩa vào thời điểm bấy giờ, tay kia từ sau lưng lặng lẽ rút ra thanh đao, hơn nữa ra tay cực kỳ chớp nhoáng, ông muốn dùng thanh đao này quét sạch tứ hải, thống nhất Cửu Châu, thực hiện lý tưởng quy hợp chư hầu, thống nhất Trung Quốc của mình. Vậy thì Tào Tháo có thuận lợi hay không? Mời xem tập sau, Quỷ sứ thần xui.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 11 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.