Sau trận Xích Bích, ba tập đoàn lớn Tào Tháo, Lưu Bị, Tôn Quan đã cơ bản hình thành cục diện chân vạc. Để mở rộng thực lực, cả ba tập đoàn đều nhắm đến vùng đất thiên phủ giàu có nghìn dặm - Ích Châu. Trong cuộc tranh giành này, tập đoàn Lưu Bị có thực lực yếu nhất, tại sao cuối cùng lại giành chiến thắng trong cuộc tranh giành?

Giáo sư Dịch Trung Thiên của Đại học Hạ Môn đã đến "Bách gia giảng đàn", mang đến cho quý vị bài bình tuyệt vời về Tam Quốc - Thừa cơ đánh úp.

Năm 208 sau Công nguyên, sau trận Xích Bích, Tào Tháo cùng Lưu Bị, Tôn Quyền dần hình thành cục diện chia ba thiên hạ. Để mở rộng thực lực, cả ba tập đoàn đều hổ rình mồi nhìn vào Ích Châu. Ích Châu là một trong mười ba châu lớn nhất thời Đông Hán, đất đai màu mỡ, dân cư đông đúc, hơn nữa người sở hữu Ích Châu là Lưu Chương tính tình nhu nhược, thiếu mưu lược. Mà lúc này Tào Tháo cơ bản đã thống nhất miền Bắc Trung Quốc, thực lực hùng mạnh; Tôn Quyền dựa vào cơ nghiệp tổ phụ để lại, cũng xưng hùng Giang Đông; chỉ có Lưu Bị, lúc này thực lực là yếu nhất. Vậy thì, trong cuộc tranh giành Ích Châu giữa ba tập đoàn, tại sao cuối cùng Lưu Bị lại chiếm được Ích Châu? Giáo sư Dịch Trung Thiên của Đại học Hạ Môn đến "Bách gia giảng đàn", mang đến cho quý vị bài bình tuyệt vời về Tam Quốc mang tên "Thừa cơ đánh úp".

Dịch Trung Thiên:

Sau trận Xích Bích, Tào Tháo, Tôn Quyền, Lưu Bị ba nhà chia ba Kinh Châu. Kinh Châu có bảy quận, Tào Tháo chiếm Nam Dương Quận và Tương Dương của Nam Quận; còn Tôn Quyền, chiếm Giang Hạ Quận và Giang Lăng của Nam Quận; còn Lưu Bị, nhân lúc Tôn Quyền phái Chu Yêu đi đánh Giang Lăng, đã chiếm lấy bốn quận phía nam Kinh Châu, chính là Trường Sa, Quế Dương, Linh Lăng, Vũ Lăng. Thế này có thể nói là ba nhà chia ba Kinh Châu, một ở phía bắc, một ở phía đông, một ở phía nam, lúc này tình huống của họ là không ai nuốt nổi ai, thế là mọi người đều nhắm đến chủ ý của Ích Châu.

Ích Châu cũng là một trong mười ba châu lớn nhất của Đông Hán, phạm vi của Ích Châu đại khái tương đương với Trùng Khánh, Tứ Xuyên ngày nay, còn bao gồm một phần Vân Nam, Quý Châu và một phần của Thiểm Tây chính là Hán Trung, đất rộng người đông, đất đai màu mỡ nghìn dặm, là thiên phủ chi quốc (đất nước thiên phủ), là một miếng thịt mỡ. Mà chủ nhân của Ích Châu là Lưu Chương này, so sánh mà nói thì năng lực này tương đối kém, ông ta giữ không nổi, cho nên ba con hổ Tào Tháo, Tôn Quyền, Lưu Bị đều nhắm vào con cừu Ích Châu này. Kết quả của cuộc tranh giành là gì? Ai cũng biết, Lưu Bị đắc thủ, Lưu Bị không những có được Thục Quận của Ích Châu, sau này còn có được Hán Trung của Ích Châu. Mà tình hình lúc đó, ba nhà Tào, Lưu, Tôn nên nói xét về lực lượng thì Lưu Bị là yếu nhất, tại sao một kẻ yếu nhất cuối cùng lại thành công, mà hai kẻ tương đối mạnh hơn đều không lấy được Ích Châu? Có bốn nguyên nhân.

Nguyên nhân thứ nhất chính là Tôn Quyền khó khăn. Chúng ta đều biết căn cứ địa của Tôn Quyền là ở Giang Đông, Tôn Quyền muốn chiếm Ích Châu có hai con đường để đi, một đường là đi đường bộ, tức là đi đường bắc, đường này phải đi qua vùng phòng bị của Tào Tháo, đây là điều không thể nào, Tào Tháo sao có thể để cho ông ta đi qua chứ; đường thứ hai là đi đường thủy, tức là đi đường nam, xuôi dòng sông về phía tây, đường này phải đi qua địa bàn của Lưu Bị, Lưu Bị cũng không đồng ý, cho nên Tôn Quyền rất là khó khăn.

Thế nhưng theo quy hoạch "Long Trung Đối" phiên bản Đông Ngô mà Lỗ Túc đã vạch ra cho Tôn Quyền năm xưa, Tôn Quyền là phải hạ cho được Kinh Châu, tiến tới hạ Ích Châu, rồi sau đó cùng Tào Tháo chia sông trị vì, Ích Châu vẫn là bắt buộc phải lấy, phải làm sao đây? Tôn Quyền bèn nghĩ ra một chủ ý, liền đề xuất với Lưu Bị rằng liên hợp lấy Thục, tức là hai nhà Tôn - Lưu chúng ta lại thành lập liên quân, đi tiêu diệt Lưu Chương này, đoạt lấy Thục Quận. Tôn Quyền đưa ra đề nghị như vậy với Lưu Bị, người dưới quyền Lưu Bị đều bày tỏ đồng ý, nói là được chứ, bởi vì Tôn Quyền không thể vượt qua chúng ta để đi đánh Lưu Chương, vậy thì hai nhà chúng ta cùng đi đánh Lưu Chương, đánh hạ được thì Thục sẽ là của chúng ta. Thế nhưng có một người tên là Ân Quan lại không đồng ý, ông ta nói không được, nếu chúng ta cùng Tôn Quyền liên hợp đánh Lưu Chương, chắc chắn là bộ đội của chúng ta ở phía trước, bộ đội của Tôn Quyền ở phía sau; rồi nếu Lưu Chương đánh không hạ, phía trước có quân đội của Lưu Chương chặn ở đó, phía sau có quân đội của Tôn Quyền chặn ở đó, chúng ta biến thành bánh mì kẹp rồi — thời đó làm gì có bánh mì kẹp, chỉ có bánh nướng kẹp thịt, chúng ta biến thành bánh nướng kẹp thịt rồi, cái này quá nguy hiểm. Ý kiến này Lưu Bị đồng ý, huống chi Lưu Bị lại còn có tâm tư của Lưu Bị, tâm tư của Lưu Bị là gì? Tự gia đình mình nuốt trọn Thục Quận, không thể chia cho Tôn Quyền, cho nên cho dù liên hợp lấy Thục thành công thì Lưu Bị cũng sẽ không đồng ý. Thế nhưng lúc này vẫn không thể đắc tội Tôn Quyền, bọn họ vẫn là đồng minh, phải làm sao đây? Ân Quan lại hiến một diệu kế, nói ngươi đồng ý hắn liên hợp lấy Thục, nhưng nói chúng ta vừa mới có được bốn quận Giang Nam, thiên hạ không yên ổn, quân đội của chúng ta không thể động đậy, án binh bất động, mặc kệ hắn đi đánh Thục. Ý này thì ai ai cũng hiểu, đây là điều không thể nào, thế thì Tôn Quyền bèn rút quân. Đây đại khái chính là ghi chép như vậy trong "Tam Quốc chí - Tiên chủ truyện".

Thế nhưng sự việc này kỳ thực còn phức tạp hơn một chút, nghe nói lúc đó Lưu Bị còn viết thư cho Tôn Quyền, trần thuật hai nguyên nhân không thể tấn công đất Thục. Nguyên nhân thứ nhất là nơi này đất Thục nó là một vùng bồn địa, dễ thủ khó công, tức là Tôn Vũ hiện tại còn sống phỏng chừng cũng không công hạ nổi, đây là điểm thứ nhất. Điểm thứ hai, Tào Tháo đại địch trước mặt, chúng ta nên liên hợp với Lưu Chương để đối phó Tào Tháo, chứ không nên tấn công Lưu Chương, đưa ra hai lý do này. Tôn Quyền không nghe theo ông ta, Tôn Quyền phái Tôn Du suất lĩnh quân đội, tạo ra một tư thế sắp tấn công đất Thục. Lúc này Lưu Bị liền viết thư cho Tôn Quyền, nói: Tôn tướng quân à, hiện nay là thiên hạ đại loạn, gian thần cướp mệnh, cái tên giặc Tào Tháo kia đang lật đổ triều đại Đại Hán của chúng ta, lúc này những người chúng ta đây nên đoàn kết lại chứ. Lưu Chương và tôi Lưu Bị đều là tông thất nhà Lưu, tông thất nhà Lưu, chúng ta thân như thủ túc, chúng ta là người một nhà, hiện nay Lưu Chương ông ấy không cẩn thận đắc tội với Tôn tướng quân anh, tôi Lưu Bị tới xin lỗi có được không? Nếu Tôn tướng quân nhất định muốn đánh Lưu Chương, tôi Lưu Bị không còn cách nào khác, đành phải xõa tóc vào trong núi sâu làm ẩn sĩ vậy, chức Kinh Châu mục tôi không làm nữa.

Đồng thời với đó, Lưu Bị hạ lệnh cho Quan Vũ, Trương Phi, Gia Cát Lượng, cùng với bản thân mình, mỗi người dẫn một nhánh bộ đội, canh giữ ở những địa điểm yếu hại của Trường Giang. Thế là Tôn Quyền nhìn cái liền hiểu rõ, đây là đánh không qua được, liền gọi Tôn Du trở về. Thế rồi Tôn Du bị Tôn Quyền gọi qua đó rồi, Lưu Bị tự mình đi vào, Lưu Bị cuối cùng đã tự mình nhập Thục. Cho nên sau đó Tôn Quyền nhận được tin tức này, tức giận nghiến răng nghiến lợi mắng: Lưu Bị ngươi cái tên lươn lẹo này, ngươi dám dùng mưu trá hình!

＊Bởi vì sự cản trở của Lưu Bị, Tôn Quyền đành phải tạm thời từ bỏ ý định mưu đồ Ích Châu. Nhưng sau khi Tôn Quyền từ bỏ, Lưu Bị lại nhân cơ hội nuốt trọn Ích Châu, Tôn Quyền vì thế tức giận mắng to Lưu Bị lươn lẹo. Vậy thì, chúng ta nhìn lại, rốt cuộc Lưu Bị đã nuốt trọn Ích Châu như thế nào? Châu mục Ích Châu Lưu Chương có dâng giang sơn của mình bằng cả hai tay không?

＊Tiên sinh Dịch Trung Thiên cho rằng, Lưu Bị có thể thành công đoạt lấy Ích Châu, một trong những nguyên nhân chính là Tôn Quyền vốn dĩ cũng có dã tâm lại phải đối mặt với rất nhiều khó khăn trong hành động cụ thể, đành phải từ bỏ, như vậy, Lưu Bị liền chiếm được tiên cơ. Nhưng Lưu Bị muốn nuốt trọn Ích Châu, còn phải đối mặt với sự kháng cự của châu mục Ích Châu Lưu Chương. Chúng ta đều biết, Lưu Bị lúc này thực lực không hề mạnh, tại sao ông ta vẫn có thể thành công đoạt lấy Ích Châu?

Nguyên nhân thứ hai, Lưu Chương hèn nhát. Lưu Chương là con trai của Lưu Yên, Lưu Yên là người đầu tiên đến làm Ích Châu mục, sau này truyền ngôi lại cho con trai ông ta là Lưu Chương. Con người Lưu Chương này tương đối giống Lưu Bểu, chính là trong lòng không có chí lớn, muốn giữ gìn mà giữ không nổi, tâm tư của ông ta chính là giữ vững mảnh đất nhỏ này, vợ đẹp con khôn chăn ấm nệm êm. Nhưng ông ta giữ không nổi chứ, giữ không nổi mà lại còn rất lo lắng bản thân mình giữ không nổi, thế là đến năm Kiến An thứ mười sáu, Tào Tháo liền sai Chung Yêu đi thảo phạt Trương Lỗ.

＊Tào Tháo thảo phạt Trương Lỗ, mục đích thực tế là để bức phản Mã Siêu và Hàn Toại ở Quan Trung, sau khi bức phản Mã Siêu và Hàn Toại, Tào Tháo có thể đường hoàng xuất binh bình định Quan Trung. Nhưng trước khi xuất binh, tin gió thoảng mà Tào Tháo tung ra là thảo phạt Trương Lỗ, mà doanh trại của Trương Lỗ lại nằm sát rạt Ích Châu, Tào Tháo vừa tuyên bố đánh Trương Lỗ, Lưu Chương của Ích Châu liền căng thẳng.

Lưu Chương vừa căng thẳng, dưới quyền ông ta có một người tên là Trương Tùng liền chạy đến nói với Lưu Chương rằng: Tướng quân ơi, không xong rồi, Tào công muốn đánh Hán Trung. Trương Lỗ chúng ta đều biết hắn ta nào phải là đối thủ của Tào công chứ, Tào công một khi đã hạ được Hán Trung, chúng ta tính sao đây? Xin hỏi tướng quân chúng ta kháng cự thế nào đây? Lưu Chương nói: Đúng vậy, ngươi xem chuyện này ta đang rầu rúng đây này, phải làm sao bây giờ? Trương Tùng nói: Dễ thôi dễ thôi, xin Lưu Dự Châu đến giúp một tay đi, Lưu Dự Châu và tướng quân ngài là người một nhà, và cái tên Tào Tháo kia là kẻ thù không đội trời chung, nếu Lưu Dự Châu có thể tiến vào Hán Trung thay thế Trương Lỗ, thay chúng ta chặn cái cửa ải này lại, chẳng phải là an toàn rồi sao!

Lưu Chương cho là có lý, thế là phái Pháp Chính dẫn quân bốn ngàn người đi nghênh đón Lưu Bị. Chủ ý này của Trương Tùng, ăn cây táo rào cây sung, rõ mười mươi chính là dẫn sói vào nhà, huống chi cho dù không phải dẫn sói vào nhà, thỉnh thần dễ tiễn thần khó, ngươi mời Lưu Bị tới rồi, ngươi còn có thể tiễn hắn đi được sao? Ngươi còn tiễn đi nổi nữa không? Cho nên tin tức này vừa truyền ra ngoài, một số đại thần trọng thần trong đất Thục đều bày tỏ phản đối, lúc ấy người kịch liệt bày tỏ phản đối có một người tên là Hoàng Quyền, Hoàng Quyền liền đến nói với Lưu Chương rằng: "Tả tướng quân vẫn luôn có uy danh kiêu dũng", Tả tướng quân chính là Lưu Bị, con người Lưu Bị này từ trước đến nay có tiếng tăm kiêu hùng trong thiên hạ, sau khi ông ta đến xin hỏi tướng quân ngài đối đãi thế nào đây? Nếu ngài coi ông ta như cấp dưới, như bộ hạ để đối đãi, ông ta có chịu không? Ông ta sao lại cam tâm làm bộ hạ của ngài? Nếu ngài coi ông ta như khách quý để đối đãi, ngồi ngang hàng với ông ta, một nước không thể chứa hai vua, ngài xử lý thế nào? Kết quả là "khách có sự an của núi Thái, chủ có nguy của trứng chồng" đấy, ông ta an toàn thì chúng ta nguy hiểm. Đây là ý kiến của Hoàng Quyền, đối với Lưu Chương mà nói không nghi ngờ gì là chính xác, vậy thì tại sao Lưu Chương lại không nghe? Có phải Lưu Chương hồ đồ không?

＊Sách sử ghi chép, Lưu Chương tính tình nhu nhược, làm người khoan hậu nhân từ, thiếu mưu lược. Nhưng trong thời buổi loạn thế cuối đời Đông Hán, có thể làm một vị quan đứng đầu một địa phương, Lưu Chương cũng không đến mức hồ đồ đến mức công khai dẫn sói vào nhà, vậy thì tại sao ông ta lại phái binh nghênh đón Lưu Bị nhập Thục?

Nguyên nhân nằm ở chỗ Lưu Chương có tính toán khác. Theo sử liệu ghi chép, lúc đó Trương Tùng đi thuyết phục Lưu Chương còn nói đoạn thoại này, ông ta nói: Hiện tại nơi chúng ta đây không yên tĩnh, cũng không an toàn, rất nhiều tướng lĩnh dưới quyền một là công cao ngạo mạn, hai là có động cơ mưu phản, lúc này nếu Tào Tháo hạ được Hán Trung, đến tấn công Thục Quận của chúng ta, thì giặc đánh ở bên ngoài, dân làm phản ở bên trong, nhất định là giặc đánh ở bên ngoài, chúng ta làm phản ở bên trong, đến lúc đó sẽ rất khó giải quyết. Câu nói này đã chạm đúng tâm bệnh của Lưu Chương, bởi vì chính quyền của Lưu Chương này là do cha ông ta là Lưu Yên thiết lập nên, chính quyền do Lưu Yên thiết lập này nó là một chính quyền ngoại lai, thứ mà nó dựa vào là một đám người do Lưu Yên dẫn từ bên ngoài vào cũng như từ bên ngoài lang thang lưu lạc vào, tị nạn vào, hình thành nên một tập đoàn gọi là Đông Châu tập đoàn. Tập đoàn Đông Châu này với thổ dân, tức là những người Ích Châu sinh ra và lớn lên ở Thục Quận, có mâu thuẫn, những người đó cũng hình thành nên một tập đoàn gọi là Ích Châu tập đoàn.

Hiện tại là tập đoàn Đông Châu ngoại lai đang thống trị tập đoàn Ích Châu bản địa, thổ sinh thổ trưởng, mâu thuẫn này vô cùng gay gắt. Lúc Lưu Yên còn sống thì trấn áp một lần, sau khi Lưu Chương kế vị lại trấn áp một lần, nhưng nén bầu lại mọc nấm, những người này phục tùng ngoài miệng nhưng trong lòng không phục, điều mà Lưu Chương sợ nhất chính là điểm này. Cho nên tiên sinh Lã Tư Miễn nói: "Sự thật những kẻ lo lắng, thực ra là các tướng trong đất Thục." Chính là lúc này Lưu Chương sợ nhất không phải là người bên ngoài, mà là người trong nhà. Thế là ông ta tính toán một bàn tính như ý: Ông ta nói ta muốn mời Lưu Bị tới, mời tới rồi ta không cho ông ta tiến vào Thục Quận, ta bảo ông ta đi đánh Hán Trung, đi đánh Trương Lỗ; đánh hạ Trương Lỗ rồi mảnh đất Hán Trung này ta sẽ tặng cho Lưu Bị, đằng nào thì cái Hán Trung này cũng chẳng phải của ta, cho ai mà chẳng là cho; Lưu Bị ở cái nơi đó, phía bắc ông ta chắn giặc Tào Tháo giúp ta, phía nam ông ta giúp ta trông chừng các tướng trong đất Thục, bởi vì các tướng trong đất Thục đều biết lại đến một kẻ mang họ Lưu, chúng ta mang họ Lưu đều là người một nhà; mặc dù Ích Châu của chúng ta lớn như vậy, trên danh nghĩa ta vẫn là Ích Châu mục, Lưu Bị ở Hán Trung ông ta có thể độc lập tự chủ, chúng ta có thể nước sông không phạm nước giếng, không tồn tại cái vấn đề một nước không thể chứa hai vua như thế này, ngược lại còn có thể hình thành một mối quan hệ môi hở răng lạnh, chẳng phải rất hay sao? Cho nên, Lưu Chương kỳ thực đã tính toán một ván cờ như ý.

Thế nhưng đáng tiếc thay, những hạt bàn tính của Lưu Bị không phải do Lưu Chương gảy, Lưu Chương có bàn tính của Lưu Chương, Lưu Bị có bàn tính của Lưu Bị. Lưu Chương ít nhất có hai điều không ngờ tới, chính là điều thứ nhất không ngờ tới Lưu Bị không nghe chỉ huy, điều thứ hai không ngờ tới hai kẻ khuyên ông ta nghênh đón Lưu Bị, Trương Tùng và Pháp Chính vốn không phải là trung thần của ông ta, trái lại là hai kẻ phản bán ông ta.

＊Tại sao Trương Tùng và Pháp Chính lại đầu hàng Lưu Bị, phản bội Lưu Chương? Hóa ra thứ mà Trương Tùng coi trọng là dũng khí dám bật lại Tào Tháo của Lưu Bị, bởi vì vào năm 208 sau Công nguyên trận Xích Bích, Trương Tùng từng phụng mệnh Lưu Chương đi sứ doanh trại Tào Tháo với hy vọng bày tỏ thiện chí, nhưng Trương Tùng lại bị Tào Tháo sỉ nhục, từ đó Trương Tùng căm hận Tào Tháo thấu xương, hắn đầu hàng Lưu Bị chính là bởi vì lập trường của Lưu Bị là phản đối Tào Tháo. Mà Pháp Chính đầu hàng Lưu Bị thì là bởi vì hắn ta ở dưới tay Lưu Chương không được trọng dụng, trong lòng u uất không vui, hy vọng có một sân khấu để phát huy năng lực của bản thân.

Pháp Chính và Trương Tùng lại là bạn tốt, hai người lén lút bàn tán với nhau: Đúng vậy, ngài xem vị chủ nhân này của chúng ta, Lưu Chương thì vô tích sự, Lưu Bị lại là một anh hùng, chi bằng chúng ta bán Ích Châu cho Lưu Bị đi! Cho nên Lưu Chương phái Pháp Chính đem quân bốn ngàn người đi nghênh đón Lưu Bị, đây không chỉ là dẫn sói vào nhà, mà còn là dâng hàng tận cửa. Thế là Pháp Chính vừa nhìn thấy Lưu Bị đương nhiên trước tiên phải làm việc công, truyền đạt ý của Lưu Chương, sau đó ngồi xuống liền bắt đầu nói: Lưu Dự Châu chi bằng nhân cơ hội này đoạt lấy Thục Quận đi! Lúc này Pháp Chính nói với Lưu Bị, ông ta nói: Ngài xem, tướng quân ngài là một đại anh hùng, còn bên kia của chúng ta ấy mà, lại là kẻ vô tích sự, huống chi bên trong lại có Trương Tùng có thể làm nội ứng, hạ Thục Quận dễ như trở bàn tay.

Lưu Bị không tiếp nhận, do dự. Lúc này Bàng Thống cũng đến nói những lời tương tự, Bàng Thống cũng đề xuất với Lưu Bị cái đề nghị nhân cơ hội này hạ luôn Thục Quận. Bởi vì Bàng Thống là người một nhà mà, Pháp Chính dù sao cũng là người của nhà khác, cho nên Lưu Bị liền nói với Bàng Thống rằng: Ấy chà, chuyện này khó xử lắm. Ông ta nói ngài biết rồi đấy, thiên hạ hiện nay coi ta như nước với lửa chính là Tào Tháo, Tào Tháo là kẻ địch số một của ta. Cho nên ta làm việc, mỗi một việc đều làm ngược lại với Tào Tháo, ở đâu cũng làm ngược lại với Tào Tháo, Tào Tháo vội vã, ta khoan hòa; Tào Tháo tàn bạo, ta nhân từ; Tào Tháo gian xảo, ta trung hậu, "Mỗi cùng Tào phản, sự nãi khả thành nhĩ." Ta phải ở đâu cũng làm ngược lại với hắn, việc của ta mới có thể làm thành được.

Thế nhưng hiện tại người ta Lưu Chương lại là người nhà họ Lưu chúng ta, ông ta mời ta đi giúp ông ta trông nhà giữ cửa, ta nhân cơ hội tiêu diệt luôn ông ta, chuyện này, không được đâu nhỉ?

Thế thì chúng ta phân tích đoạn nói này của Lưu Bị, có những nhà sử học nói lời này của Lưu Bị là cái gọi là ngoài miệng nói một đằng trong lòng nghĩ một nẻo, kỳ thực theo tôi thấy gọi là nửa thật nửa giả, ông ta quả thực có điều cố kỵ này, nhưng ông ta cũng quả thực rất muốn nhân cơ hội này để đoạt lấy Thục Quận. Bởi vì dựa theo quy hoạch do "Long Trung Đối" của Gia Cát Lượng làm ra, cái Ích Châu này là bắt buộc phải lấy xuống, hơn nữa cảnh ngộ hiện tại của Lưu Bị không hề tốt, bề ngoài thì ông ta có được bốn quận phía nam Kinh Châu, nhưng ông ta kẹp giữa Tào Tháo và Tôn Quyền ngày tháng không dễ chịu chút nào, ông ta bắt buộc phải phát triển về phía tây, bắt buộc phải tận dụng cơ hội này. Cho nên đoạn thoại này ở trong "Tư trị thông giám", Tư Ma Quang đã sửa chữ, đem kết luận cuối cùng của Lưu Bị sửa thành hai chữ: "Nại hà", tính sao đây? Đây là rất chính xác.

Thế thì Bàng Thống nói: Không sao không sao, cái này có gì mà quan trọng chứ? Thứ nhất, đạo lý sự việc trên thế giới này không thể cứ cứng nhắc, phải nhìn tình huống cụ thể phân tích cụ thể, ngươi không thể đi đến cùng một con đường tối tăm được, Lưu Chương hắn đằng nào cũng giữ không nổi nơi này, nơi giữ không nổi đó chúng ta lấy nó về là chuyện thiên kinh địa nghĩa; nói đi cũng phải nói lại, chúng ta hạ Thục Quận xong rồi phong cho hắn một chức quan lớn, đối đãi hậu hĩnh với hắn mà, thế thì cũng không tính là bội tín bội nghĩa, cũng không tính là thất tín với dân chúng, có quan hệ gì đâu chứ; nói nữa nếu chúng ta không đi hạ Thục Quận, thì lại thành ra hời cho kẻ khác.

Những lời này ấy mà, kỳ thực là logic khốn nạn, tương đương với nói cái gì? Nhà người ta có một tòa nhà là nhà của người ta, người ta mời mình đến làm khách, mình làm khách xong rồi nói ta chiếm luôn tòa nhà này, chiếm xong rồi nói ta chia cho hắn một căn phòng lớn, thế là đối xử xứng đáng với hắn rồi? Không có đạo lý nào như thế cả.

Nhưng hiện tại lúc này, đây không phải là cái thời đại nói chuyện lý đạo, hơn nữa lời nói của Pháp Chính, Bàng Thống cũng có lý, chính là ngươi không lấy thì người khác lấy. Vậy thì tốt, Lưu Bị tiếp nhận đề nghị này, vào tháng mười hai năm Kiến An thứ mười sáu hạ lệnh cho Gia Cát Lượng, Quan Vũ, Trương Phi giữ Kinh Châu, Triệu Vân làm dự bị, bản thân cùng Bàng Thống dẫn quân nhập Thục. Trước đó bởi vì Lưu Chương đã đánh tiếng dọc đường rồi, cho nên nhập cảnh như về nhà, cứ thế nghênh ngang đi vào như về nhà vậy. Đi vào rồi, Lưu Chương còn từ Thành Đô chạy đến Phù Thành, chính là Miên Dương ngày nay, gặp mặt Lưu Bị, cho Lưu Bị rất nhiều quân đội, cũng cho ông ta rất nhiều tiền tài, còn cho ông ta rất nhiều vật tư quân nhu. Lực lượng của Lưu Bị trở nên vô cùng hùng mạnh, ông ta liền mời Lưu Bị đi đánh Trương Lỗ.

＊Lưu Chương có bàn tính nhỏ của riêng mình, cho nên ông ta bất chấp sự phản đối của người khác, kiên quyết phái binh nghênh đón Lưu Bị nhập Thục, ông ta hy vọng Lưu Bị có thể đi đánh Trương Lỗ theo như những gì ông ta tưởng tượng, đồng thời còn có thể lợi dụng quan hệ tông thân nhà Lưu giữa ông ta và Lưu Bị để uy hiếp đám bộ hạ có ý đồ mưu phản. Nhưng vấn đề là, Lưu Bị có nghe lời ông ta không? Lưu Bị nhập Thục, thực sự sẽ đi đánh Trương Lỗ sao?

＊Bởi vì có họa ngoại lại còn có lo bên trong, Lưu Chương bắt đầu tính toán bàn tính nhỏ của riêng mình, ông ta mời người có cùng tông tộc nhà Lưu là Lưu Bị tới, hy vọng mượn sức mạnh của Lưu Bị giúp ông ta chống đỡ họa ngoại, đồng thời uy hiếp thế lực muốn mưu phản bên trong. Vậy thì, Lưu Bị có nghe lời ông ta không? Lưu Bị nhập Thục, thực sự sẽ đi đánh Trương Lỗ sao?

Thế thì Lưu Bị ông ta có đi không? Không đi. Cái này thì phải nói đến nguyên nhân thứ ba khiến Lưu Bị cuối cùng giành được Ích Châu, chính là Lưu Bị lợi hại. Lúc đó Lưu Chương và Lưu Bị gặp gỡ ở Phù Thành, Bàng Thống, Trương Tùng và Pháp Chính liền nói với Lưu Bị rằng: Lưu Chương cùng tướng quân sẽ có một buổi yến tiệc, tướng quân nhân buổi yến tiệc đó làm thịt hắn luôn! Lưu Bị nói thế thì không được, ông ta nói chúng ta mới tới, còn chưa thu phục được lòng người, thế này không phù hợp.

Cho nên cách làm của Lưu Bị là gì? Xuất phát từ Phù Thành, đi đến Giả Mông, Giả Mông ở chỗ nào chứ? Chính là ở giữa Phù Thành và Dương Bình của Trương Lỗ, ở tại cái nơi đó ông ta liền dừng chân lại, không đi nữa, để làm gì? Phổ biến ban ơn đức, thu mua lòng người, chờ đợi thời cơ.

Thời cơ vừa đến là đến, năm Kiến An thứ mười bảy Tào Tháo chinh phạt Tôn Quyền, thế là Tôn Quyền liền viết thư cho Lưu Bị cầu viện, hai nhà chúng ta chẳng phải là đồng minh sao, Tào Tháo bây giờ muốn đánh ta rồi. Lưu Bị nhận được tin tức này liền lập tức đi tìm Lưu Chương, viết thư nói Trương Lỗ là một kẻ không làm nên khí hậu, đừng có quá coi trọng; Tôn Quyền thân với tôi như thủ túc, chúng ta môi hở răng lạnh, môi hở răng lạnh thì môi tàn răng lạnh, hiện tại tôi phải đi cứu viện Tôn Quyền, xin Lưu Chương tướng quân cho tôi thêm một vạn quân, cho tôi thêm bao nhiêu bao nhiêu vũ khí trang bị.

Lúc này Lưu Chương thế nào đây? Lưu Chương đã hoài nghi rồi, nói cái tên Lưu Bị này đi đánh Trương Lỗ, sao lại đến Giả Mông mà không đi nữa, lại còn ở ngay chỗ đó thu mua lòng người? Không được, ngươi muốn một vạn người ta không thể cho, cho năm nghìn, giảm một nửa, cái này gọi là "Lưu Chương hồ nghi".

Sự việc thứ hai là gì? "Trương Tùng hầu cấp", Trương Tùng không biết Lưu Bị lúc này muốn làm gì, vội vàng viết một bức thư gửi cho Lưu Bị nói: Ấy chà, sao ngài lại có thể quay về Kinh Châu vào lúc này chứ? Sao ngài lại đi cứu Tôn Quyền chứ? Bây giờ đại sự sắp thành công đến nơi rồi. Bức thư này đã bị anh trai của Trương Tùng là Trương Thụ tố cáo, Lưu Chương liền giết chết Trương Tùng. Thế thì sự hồ nghi của Lưu Chương và sự hầu cấp của Trương Tùng đã trao cho Lưu Bị một cái cớ, thế là Lưu Bị mở đại hội thệ sư, tố cáo Lưu Chương, nói Lưu Chương này, ngài xem, xấu xa biết bao nhiêu, giữ lại cái loại người này để làm gì chứ? Hơn nữa còn giết chết thủ tướng của Lưu Chương ở Bạch Thủy Quan, quay đầu lại tấn công Phù Thành.

＊Lưu Chương bởi vì tính toán sai bàn tính, chủ động mời Lưu Bị dẫn binh nhập Thục, kết quả là dẫn sói vào nhà, gạt đá giáp chân mình. Lưu Bị bước vào đất Thục đột nhiên phản công đánh úp, Lưu Chương không chút chuẩn bị bị ép phải tự gánh lấy hậu quả, trơ mắt nhìn giang sơn của mình từng chút một bị mất, đại quân của Lưu Bị tiến thẳng một mạch. Trong tình huống bại lui dọc đường, Lưu Chương phải làm sao đây?

Đến năm Kiến An thứ mười chín, Lưu Bị hạ lệnh, Gia Cát Lượng, Trương Phi, Triệu Vân suất quân nhập Thục hội sư với Lưu Bị, vây công Thành Đô, Quan Vũ ở lại Kinh Châu tiếp tục giữ Kinh Châu. Thế này lực lượng của Lưu Bị lại càng mạnh hơn phải không? Thú vị hơn là năm nay Mã Siêu cũng đến quy tụ Lưu Bị, thế này thì hay rồi, Lưu Bị, Gia Cát Lượng, Trương Phi, Triệu Vân, Mã Siêu từng ấy người vây chặt lấy Thành Đô, Thành Đô thực sự thủ không nổi nữa rồi.

Lúc này Lưu Bị phái người khuyên Lưu Chương đầu hàng, Lưu Chương thở dài một tiếng nói: Thôi vậy, hai cha con ta ở Thục ở Ích Châu hơn hai mươi năm, đối với nhân dân một chút ơn đức cũng không có, không mang lại một chút lợi ích nào cho nhân dân chúng ta, nếu vì thể diện cá nhân của ta mà còn để nhân dân Thục Quận chịu khổ vì chiến loạn, trong lòng không nỡ, ta đầu hàng. Thế là Lưu Chương mở cửa đầu hàng.

Sự việc này ấy mà, đánh giá như thế nào, cái này cũng có những ý kiến khác nhau, nhưng tôi tương đối thiên về tán thành cách nhìn của tiên sinh Trương Tác Diệu trong cuốn "Lưu Bị truyện", chính là toàn bộ chuỗi cách làm đoạt lấy Ích Châu, đoạt lấy Thục Quận của Lưu Bị về mặt đạo đức thì không có gì để ca ngợi, nhưng đứng ở cục diện lúc bấy giờ mà nói thì cũng không có gì để trách cứ. Lưu Chương chịu nhục đầu hàng, tránh được khổ nạn cho nhân dân đất Thục, vẫn nên được khẳng định, chúng ta có thể nói ông ta yếu đuối vô năng, nhưng không thể nói xương cốt ông ta không cứng cỏi, đừng nên chế giễu ông ta.

Ở đây có hai sự kiện chúng ta có thể bổ sung để làm rõ nhằm giúp mọi người dễ hiểu. Một là lúc Lưu Bị đánh hạ Phù Thành, từng mở tiệc lớn đãi các tướng, vui mừng hớn hở, uống rượu ca hát vui chơi, rồi nói với Bàng Thống rằng: Ngài xem, hôm nay vui không nào? Bàng Thống nói: Ấy chà, người ta mời ngài đến làm khách, ngài đoạt luôn giang sơn của người ta, có gì mà vui chứ? Lưu Bị nói: Nói cái gì thế? Võ Vương phạt Trụ, trước hát sau múa, lẽ nào cũng là bất nhân sao? Cút ra ngoài! Thế rồi Bàng Thống liền đi ra ngoài.

Một lát sau Lưu Bị ngẫm lại lại thấy không đúng, lại mời Bàng Thống vào lại, mời vào rồi Bàng Thống đặt đít xuống cứ thế ăn cứ thế uống, cũng không xin lỗi cũng không tạ tội, chẳng có chuyện gì xảy ra cả. Thế là Lưu Bị liền nói: Này, cuộc tranh luận lúc nãy giữa hai chúng ta ấy, ai sai vậy? Bàng Thống đáp: Đều sai cả. Lưu Bị cười ha hả, cứ thế ăn cứ thế uống, đây là một sự việc.

Sự việc thứ hai chính là lúc Lưu Bị tiến đánh Thành Đô, có người đưa ra một đề nghị, muốn Lưu Chương cố thủ vườn không nhà trống, đốt sạch tất cả lương thực hoặc hoa mọc trên đồng ruộng chưa kịp thu hoạch đi, không để lại dù chỉ một chút đồ đạc nào cho Lưu Bị. Lưu Chương không tiếp nhận, Lưu Chương nói: Ta chỉ nghe nói làm quan một phương, thì nên bảo vệ bờ cõi an định nhân dân, chứ chưa từng nghe nói lại bắt nhân dân phải gánh vác trách nhiệm như thế này.

Kết quả là lương thực dọc đường, bao gồm cả hoa màu mọc trên đồng ruộng, đều trở thành vật tư quân nhu của Lưu Bị, Lưu Chương lúc Lưu Bị tấn công ông ta đã đóng vai trò một bộ trưởng hậu cần. Thế thì hai sự việc này bổ sung cho mọi người, mọi người có thể ngẫm nghĩ xem, chúng ta đối với sự việc Lưu Bị đoạt Thục nên hiểu như thế nào đây?

Nguyên nhân thứ tư khiến Lưu Bị đoạt Thục thành công, là Tào Tháo sơ suất. Bởi vì Lưu Bị đoạt Thục mất tận ba năm công sức, trong ba năm đó Tào Tháo đối với Lưu Bị vậy mà lại không có bất kỳ hành động nào, tâm tư của ông ta đều đặt ở những nơi khác bận rộn những việc khác, hơn nữa còn trong khoảng thời gian này đánh Tôn Quyền một trận, kết quả là Tào Tôn nhõ ngư tranh chấp, Lưu Bị ngư ông đắc lợi. Cho nên tôi nói Lưu Bị nhập Thục chính là thừa cơ đánh úp, cái "cơ" này bao gồm hai phương diện, một là sự hèn nhát của Lưu Chương, sự trống rỗng của ông ta, một cái nữa là trên chiến trường toàn bộ Tam Quốc, chỗ này là một khoảng trống, cho nên mới là thừa cơ đánh úp. Thế nhưng ngoại trừ những nguyên nhân khách quan này ra, sự thành công này của Lưu Bị cũng có nguyên nhân của ông ta.

Thế thì sau khi Lưu Bị hạ được Ích Châu, Tôn Quyền liền ngồi không yên nữa, thế là Tôn Quyền phái người đi tìm Lưu Bị, nói Ích Châu ngươi đã hạ được rồi, Kinh Châu ta cho ngươi mượn nên trả lại cho ta chứ nhỉ! Thế thì trong lời nói này cũng có vấn đề, vấn đề gì nào? Thứ nhất, Lưu Bị có mượn Kinh Châu của Tôn Quyền không? Thứ hai, những nơi ở Kinh Châu mà Lưu Bị chiếm giữ có phải là mượn mà có không? Thứ ba, nếu Lưu Bị quả thực có mượn Kinh Châu của Tôn Quyền, tại sao Tôn Quyền lại cho ông ta mượn? Thứ tư, Tôn Quyền đòi lại Kinh Châu, liệu ông ta có đòi về được không? Xin mời xem tập sau —— Âm mưu tuần trăng mật.