Kiến An năm thứ mười hai (207), Tào Tháo bình định phương bắc, Tôn Quan ngồi vững giang sơn, Lưu Bị có được Gia Cát Lượng, Lưu Bểu vốn hy vọng thủ vững Kinh Châu để quan sát thời biến đã đến lúc tận số. Kiến An năm thứ mười ba (208), Tôn Quan và Tào Tháo bắt đầu ra tay với Kinh Châu, Lưu Bểu cùng Kinh Châu của ông ta, bao gồm cả Lưu Bị nương nhờ Lưu Bểu đều đối mặt với nguy cơ, vậy vận mệnh của bọn họ rốt cuộc sẽ ra sao? Giáo sư Dịch Trung Thiên của Đại học Hạ Môn làm khách mời tại "Bách gia giảng đàn", sẽ cùng quý vị đặc sắc thưởng thức Tam Quốc ký sự —— Binh lâm thành hạ.

Ở tập trước, tiên sinh Dịch Trung Thiên đã nói, Kinh Châu là địa điểm chiến lược trọng yếu thời Tam Quốc, mà Châu mục Kinh Châu là Lưu Bểu lại là một kẻ tầm thường vô dụng không có bao nhiêu năng lực, thế là các lộ hào cường bắt đầu hổ rình mồi nhìn chăm chú vào Kinh Châu. Tào Tháo lúc ấy có thế lực mạnh nhất sau khi an đốn hậu phương xong, vào tháng bảy năm Kiến An thứ mười ba bắt đầu Nam hạ chinh phạt Kinh Châu, trong chốc lát, mây mù chiến tranh bao trùm lên vùng đất trù phú hơn mười năm không xảy ra chiến sự này. Lưu Bểu tầm thường vô dụng và Lưu Bị có chí hướng anh hùng, đều đối mặt với nguy cơ, vậy vận mệnh của bọn họ rốt cuộc sẽ ra sao? Giáo sư Dịch Trung Thiên của Đại học Hạ Môn làm khách mời tại "Bách gia giảng đàn", sẽ cùng quý vị đặc sắc thưởng thức Tam Quốc ký sự —— "Binh lâm thành hạ".

Dịch Trung Thiên:

Tập trước chúng ta đã nói, Châu mục Kinh Châu Lưu Bểu là một người may mắn bất hạnh, sự may mắn của ông ta nằm ở việc ông ta có được Kinh Châu, sự bất hạnh của ông ta cũng nằm ở việc ông ta có được Kinh Châu, có thể nói là thành vì Kinh Châu, bại cũng vì Kinh Châu, sinh vì Kinh Châu, chết cũng vì Kinh Châu, bởi vì Kinh Châu là nơi binh tranh tất giành để tranh đoạt thiên hạ lúc bấy giờ. Mùa xuân năm Kiến An thứ mười ba, Tôn Quyền ra tay trước, chúng ta biết rằng trong quy hoạch chiến lược mà Lỗ Túc làm cho Tôn Quyền, tức là bản Long Trung Đối phiên bản Đông Ngô, Kinh Châu là nơi nhất định phải chiếm cho bằng được, sau đó Cam Ninh lại đưa ra kiến nghị tương tự cho Tôn Quyền. Tôn Quyền chấp nhận kiến nghị này, vào mùa xuân năm Kiến An thứ mười ba đánh úp về phía tây nhắm vào Thái thú Giang Hạ Hoàng Tổ, hơn nữa tiêu diệt Hoàng Tổ. Thắng lợi này của Tôn Quyền khiến Tào Tháo cảm thấy thời gian không chờ người, Tào Tháo rất hiểu một khi Tôn Quyền đắc thủ, tình hình thiên hạ sẽ xảy ra biến hóa trọng đại, bởi vì Tôn Quyền sau khi chiếm được Giang Hạ thì có thể dòm ngó Giang Lăng, có thể mưu tính Tương Dương, có thể nuốt chửng Kinh Châu, kết quả này là Tào Tháo không muốn nhìn thấy.

Tào Tháo cũng sớm muốn chiếm lấy Kinh Châu, hơn nữa đã làm công tác chuẩn bị, Tào Tháo đã làm bốn việc: Việc thứ nhất là huấn luyện thủy binh, Tào Tháo đào một cái Huyền Vũ hồ ở Nghiệp Thành, bởi vì đánh Kinh Châu phải dùng thủy quân mà. Việc thứ hai, Tào Tháo tự mình làm Thừa tướng, Tào Tháo đã sửa đổi chế độ Tam công thời Đông Hán, khôi phục chế độ Thừa tướng, Ngự sử đại phu thời sơ kỳ Tây Hán, hơn nữa tự mình làm Thừa tướng, đại quyền độc đoán, hai việc này về mặt quân sự và chính trị đã bảo đảm cho mục tiêu thống nhất thiên hạ của Tào Tháo có thể thực hiện được. Việc thứ ba, ông ta sắp xếp ba viên đại tướng Trương Liêu, Vu Cấm, Nhạc Tiến đóng quân xung quanh Hứa Đô, bảo vệ Hứa Đô thật tốt, giải trừ mối lo về sau. Việc thứ tư, Tào Tháo an ủi Mã Đằng ở Quan Trung, hơn nữa giam giữ người nhà của Mã Đằng làm con tin, cũng là để giải trừ mối lo về sau. Làm xong bốn việc này, vào tháng bảy năm Kiến An thứ mười ba, Tào Tháo Nam hạ chinh phạt Kinh Châu.

*Dưới sức ép đại quân áp cảnh của Tào Tháo, Kinh Châu ngàn cân treo sợi tóc, Kinh Châu đã trải qua những ngày tháng thái bình hơn mười năm chớp mắt đã mây mù giăng kín. Nhưng ngay vào thời điểm quan trọng này, chủ nhân của Kinh Châu là Lưu Bểu lại lâm bệnh nặng không dậy nổi, sắp sửa rời khỏi cõi đời. Đối mặt với Lưu Bị nương nhờ mình, lại có tâm nguyện hùng vĩ tráng chí, Lưu Bểu đang trong cơn trọng bệnh đã nói gì với ông ta? Phản ứng của Lưu Bị lại là gì? Tiên sinh Dịch Trung Thiên đã phân tích thế nào?

Khi đại quân Tào Tháo kéo đến, Lưu Bểu bệnh nặng, đến tháng tám, Lưu Bểu lâm bệnh qua đời. Theo "Tam Quốc chí" dẫn chú Súch chú của Bùi Tùng Chi trích từ "Ngụy thư" nói rằng Lưu Bểu trước lúc lâm chung từng phó thác quốc sự cho Lưu Bị, Lưu Bểu mời Lưu Bị đến nói: Ai, hai đứa con trai này của ta đều không dùng được cho ra trò — con trai Lưu Bểu không dùng được cho ra trò đại khái cũng là sự thật, cho nên sau này Tào Tháo từng nói một câu nổi tiếng, nói sinh con phải sinh con như Tôn Quyền thế này, nếu như giống hai đứa con trai của Lưu Cảnh Thăng ấy, thì quá không ra gì. Cho nên mới có câu danh ngôn sau này gọi là "Sinh tử đương như Tôn Trọng Mưu", Lưu Bểu nói — hai đứa con trai này của ta không dùng được, các tướng lĩnh của ta cũng tản mát rơi rụng, sau khi ta chết, túc hạ hãy thay ta quản lý Kinh Châu đi! Lưu Bị trả lời thế nào, Lưu Bị nói: Ấy chà, mấy vị công tử đều rất có năng lực đấy chứ, túc hạ vẫn nên dưỡng bệnh cho tốt đi. Sau khi Lưu Bị đi ra thì người ta liền nói, Ấy, chuyện tốt thế này, bánh nhân thịt từ trên trời rơi xuống sao huynh lại không nhận lấy chứ? Lưu Bị nói, Ấy chà, người này đối xử rất hậu hận với ta, đối xử rất tốt với ta, ta sao có thể cướp địa bàn của người ta chứ? Ta không nỡ mà, ta không nỡ mà.

Chuyện này Bùi Tùng Chi cho rằng không phải sự thật, ta cũng cho rằng không đáng tin cậy. Bởi vì chúng ta đã nói ở tập trước rồi, thái độ của Lưu Bểu đối với Lưu Bị là gì? "Lễ ngộ chi, nghi kỳ tâm, âm ngự chi", chính là thái độ của Lưu Bểu đối với Lưu Bị là khách khách khí khí treo lên cao, lúc nào cũng đề phòng cẩn thận, ông ta sao có thể nhường Kinh Châu cho Lưu Bị chứ? Huống chi Lưu Bểu đã có sự sắp xếp đối với người kế nhiệm của mình, chính là Lưu Tông đấy, ông ta sao lại có thể đem Kinh Châu giao cho Lưu Bị chứ? Khi Lưu Bểu bệnh nặng, Lưu Kỳ từ Hạ Khẩu đến Tương Dương để thăm phụ thân, đã bị đám người Thái Mái, đám người Khoái Việt chặn giá, chặn ở ngoài cửa, không cho gặp, người mà Lưu Kỳ còn chẳng gặp được, Lưu Bị làm sao gặp được chứ? Hơn nữa đám người Thái Mái trong lòng rất rõ cái vị Lưu Bị này, còn có Gia Cát Lượng ở phía sau Lưu Bị đối xử với Tào Tháo có thái độ gì, mà nhóm người này vốn định đầu hàng Tào Tháo, bọn họ sao lại sắp xếp cho Lưu Bị đi gặp Lưu Bểu chứ? Hơn nữa căn cứ vào tình hình sử thực lúc bấy giờ, tình hình được ghi chép trong sách lịch sử mà xem, Lưu Bểu lúc lâm bệnh nặng kỳ thực đã bị khống chế trong tay nhóm gia tộc Thái Mái rồi, ông ta không phải muốn gặp ai là gặp được người nấy, cho dù Lưu Bểu có ý định này, ông ta cũng không gặp được đâu, cho nên e rằng không phải sự thật.

Vậy chúng ta phải đến nghiên cứu xem rốt cuộc chuyện này là thế nào, ta cho rằng có hai khả năng: Loại thứ nhất là Lưu Bị nói dối, không có chuyện phó thác cô nhi hay phó thác quốc gia nào xảy ra cả, Lưu Bị cứ nói với người ta như vậy. Điều này cũng chẳng có gì, điều này cũng không có nghĩa là Lưu Bị có vấn đề về phẩm chất đạo đức gì. Bởi vì tình hình lúc bấy giờ là Kinh Châu đại nạn lâm đầu, lòng người phấp phỏng, ở khu vực Kinh Châu có một số lượng tương đối các sĩ tộc không muốn đầu hàng Tào Tháo, mà bọn họ lại rất rõ Lưu Bểu hay Lưu Kỳ, Lưu Tông đều không chống đỡ nổi Tào Tháo, cho nên bọn họ liền gửi gắm hy vọng vào Lưu Bị, có một bộ phận lòng người như vậy; mà bản thân Lưu Bị cũng không muốn mất đi Kinh Châu, ít nhất là không muốn mất đi lòng người ở Kinh Châu, bởi vì Kinh Châu đối với Lưu Bị mà nói, tiến là căn cứ địa để ông ta chia ba thiên hạ, lùi là chốn dung thân để ông ta cẩu toàn tính mạng, ông ta không thể vứt bỏ Kinh Châu. Nói cách khác Lưu Bị cần Kinh Châu, Kinh Châu cũng cần Lưu Bị, vậy thì trong lúc lòng người hoảng sợ thế này, Lưu Bị đứng ra nói một câu Lưu Bểu từng phó thác quốc gia cho ta, hoặc Lưu Bểu từng phó thác cô nhi cho ta, có thể phát huy tác dụng ổn định lòng người, có thể hiểu là một loại mưu lược chính trị, không cần phải lên án đạo đức, đây là trường hợp thứ nhất.

Trường hợp thứ hai chính là Lưu Bểu quả thực đã nói câu này, mà chúng ta đã nói ở trước rồi, Lưu Bểu không thể nào toàn tâm toàn ý nhường Kinh Châu cho Lưu Bị được, vậy tại sao Lưu Bểu lại phải phó thác quốc gia hoặc phó thác cô nhi cho Lưu Bị chứ? Thăm dò. Lưu Bểu rất rõ Lưu Bị đang tính toán chủ ý của Kinh Châu, nhưng hiện tại ta Lưu Bểu còn sống trên đời, Lưu Bị không dám hành động thiếu suy nghĩ, một khi ta buông tay quy tiên, hai đứa con trai bảo bối kia của ta có giữ được cơ nghiệp này không? Không thể không gọi Lưu Bị tới để thăm dò một chút chứ, thế là làm ra vẻ bộ dạng giả vờ nói: Ấy chà, anh xem đứa con trai này của tôi không dùng được, sau khi tôi chết Kinh Châu này anh cứ cầm lấy đi! Ta nghi ngờ lúc Lưu Bểu nói câu này thì hai bên đã mai phục sẵn đao phủ thủ do Thái Mái phái tới rồi, chỉ cần anh Lưu Bị vui vẻ bày tỏ thái độ nói "Được! Sau khi ông chết Kinh Châu chính là của tôi rồi", khẳng định sẽ bị băm thành tương thịt. Nhưng Lưu Bị rất thông minh, ông ta lập tức từ chối. Cho nên, đem chuyện này ra làm căn cứ cho việc Lưu Bị đạo đức cao thượng, đây là kiến thức của hủ nho, cái nhìn của mọt sách. Về vấn đề Kinh Châu thực ra không tồn tại vấn đề đạo đức, bởi vì thứ nhất, xét về Kinh Châu, do Lưu Bị tiếp quản quả thực an toàn hơn rất nhiều so với do Lưu Kỳ hoặc do Lưu Tông tiếp quản, bởi vì bản thân Lưu Bị có năng lực, lại có Gia Cát Lượng phò tá, thủ hạ lại có hai viên đại tướng Quan Vũ, Trương Phi, lại rất được lòng người ở Kinh Châu, thực sự là Lưu Bị tiếp quản Kinh Châu thì nói không chừng tình hình này sẽ thay đổi, cho nên ông ta tiếp quản Kinh Châu chẳng có gì là bất đạo đức cả, cũng chẳng có gì mà phải nhường nhịn cả; huống chi Gia Cát Lượng nói rất rõ trong "Long Trung Đối", "Thử đãi thiên sở tư tướng quân, tướng quân khởi hữu ý hồ?" Đây là ông trời tặng cho ngài đấy, ý này chính là nói không có trở ngại đạo đức. Vậy tại sao Lưu Bị không tiếp nhận? Nói toạc mỏ ra thì cũng rất đơn giản, không phải không nỡ, mà là không thể, không có khả năng này, không có điều kiện cũng không có năng lực để cứ thế mà tiếp nhận.

*Khi Tào Tháo đem binh lâm thành hạ, Kinh Châu mây mù giăng kín, Lưu Bểu đột nhiên lâm bệnh qua đời, Lưu Bị không thể kế nhiệm, người kế nhiệm là tiểu tử Lưu Tông mà Lưu Bểu yêu thích. Đối mặt với đại quân đằng đằng sát khí của Tào Tháo, Lưu Tông không có bất kỳ kinh nghiệm chính trị nào sẽ ứng phó ra sao? Lưu Bị có chí hướng anh hùng nhưng mãi không có đất dụng võ sẽ làm thế nào?

Vậy thì ngay vào lúc này, quân đội của Tào Tháo đánh tới rồi. Tào Tháo vừa mới bình định phương bắc xong, binh hùng tướng mạnh, hổ rình mồi, thế tới hung hăng, sức nặng ngàn cân, trong thành Tương Dương loạn thành một nồi cháo, tiểu tử Lưu Tông vừa mới tiếp quản cái cơ nghiệp này của Lưu Bểu e rằng đã chẳng có chủ kiến gì nữa rồi. Lúc này những vị đại thần cũ của Lưu Bểu liền đến khuyên Lưu Tông, trong đó có tính đại diện nhất là một người tên là Phó Tấn, lúc bấy giờ Lưu Tông triệu tập tất cả mọi người lại mở họp, nói chúng ta nên làm thế nào đây? Tào Tháo đánh tới rồi. Mọi người đồng thanh đáp: Đầu hàng đi. Lưu Tông nói, Ấy chà, chẳng lẽ Lưu Tông ta lại không thể cùng các vị đồng tâm hiệp lực thủ vững cơ nghiệp mà phụ thân ta để lại hay sao? Mọi người đồng thanh đáp, không thể đâu, Phó Tấn nói: "Nghịch thuận hữu đại thể, cường nhược hữu định thế", chúng ta hãy xem Tào Tháo là người thế nào, "Phụng thiên tử dĩ lệnh bất thần", ông ta đại diện cho triều đình, đại diện cho hoàng đế, đại diện cho trung ương. Còn chúng ta? Chúng ta là địa phương, là thần tử, lấy thần tử chống lại nhân quân cái này gọi là lấy nghịch chống thuận, lấy địa phương chống lại trung ương cái này gọi là lấy yếu chống mạnh, lấy Lưu Bị chống lại Tào Tháo cái này gọi là lấy trứng chọi đá, chúng ta đánh không thắng. Có điều thứ có thể đả động Lưu Tấn nhất chính là câu nói này của Phó Tấn, Phó Tấn nói với Lưu Tông: Xin tướng quân hãy nghĩ xem, Lưu Bị có sánh kịp Tào Tháo không? Lưu Tông nói vậy thì không sánh kịp. Không sánh kịp, tốt, chúng ta tạm giả thiết có hai khả năng, một là Lưu Bị có thể chặn được Tào Tháo, một là Lưu Bị không chặn nổi Tào Tháo, nếu Lưu Bị không chặn nổi Tào Tháo, kết quả là gì? Kết quả là Kinh Châu biến thành của Tào Tháo; thế thì nếu Lưu Bị chặn được Tào Tháo thì sao, Phó Tấn nói Lưu Bị nếu có thể chiến thắng Tào Tháo, hắn còn chịu làm bộ hạ của tướng quân ngài nữa không? Lưu Tông nghĩ, phải rồi, cái vị Lưu Bị này nếu đánh bại Tào Tháo rồi, hắn còn nghe lời ta nữa ư? Nói cách khác, ta bảo Lưu Bị đi đánh Tào Tháo, cho dù đánh thua hay đánh thắng, ta đều chẳng có kết cục tốt đẹp nào phải không? Vậy ta dứt khoát đầu hàng Tào Tháo trước cho rồi. Đầu hàng.

Vậy lúc ấy Lưu Tông ở đâu? Ở Tương Dương. Chúng ta nhìn bản đồ một chút, Tào Tháo đánh đến đâu rồi, đánh đến Tân Dã; Lưu Bị ở đâu rồi, ở Phàn Thành phía nam Tân Dã; Lưu Tông ở đâu, ở Tương Dương phía nam cách một làn nước Phàn Thành. Lưu Tông liền phái người vòng qua Lưu Bị chạy đến Tân Dã, đầu hàng Tào Tháo. Lưu Bị không hề biết gì sất — không bảo cho ông ta biết, bị giấu kín trong trống không, đầu hàng xong xuôi hết rồi, cái vị Lưu Kỳ này mới nhớ ra nên thông báo một tiếng, phái một người tên là Tống Trung, đúng là cái tên "Tống Trung" (tiễn đưa về cõi chết) mà, phái một người tên là Tống Trung đi nói với Lưu Bị. Lưu Bị vừa nghe lập tức biến sắc, nói đám tiểu tử các người sao lại làm ăn thế này! Đại họa lâm đầu rồi các người mới đến nói với ta, Lưu Bị lúc ấy rút cả đao ra, chỉ vào Tống Trung nói, ngươi đến để "Tống Trung" phải không, ta cũng chẳng tiễn đưa ngươi nữa, bởi vì hiện tại ta có giết ngươi cũng không hết hận, có giết ngươi cũng không giải quyết được vấn đề gì, cút, làm bẩn đao của ta, cút đi.

Lúc này nói gì cũng vô ích rồi, Lưu Bị đành phải làm thế nào đây? Đành phải mang theo Gia Cát Lượng cùng từ Phàn Thành vượt sông, đến Tương Dương. Vậy thì lúc này, theo "Tam Quốc chí" viết: "Gia Cát Lượng thuyết tiên chủ công Tông, Kinh Châu khả hữu. Tiên chủ viết: 'Ngô bất nhẫn dã.'" Gia Cát Lượng hiến kế cho Lưu Bị, nói chúng ta đi qua Tương Dương thì tiêu diệt hắn ta luôn, chỉ cần tiêu diệt được Lưu Tông, Tương Dương, Kinh Châu chính là của chúng ta rồi. Lưu Bị nói, Ấy chà, ta không nỡ mà, không nỡ. Chuyện này được ghi chép trong chính sử, nhưng đại sư sử học Lỗ Tư Miến tiên sinh cho rằng không đáng tin cậy, Lỗ tiên sinh nói lúc này chiếm lấy Tương Dương quả thực không có vấn đề gì, nhưng ngài có giữ nổi hay không? E là không giữ nổi đâu. Hơn nữa Lỗ tiên sinh nói, Gia Cát Lượng cả đời duy chỉ cẩn trọng, sợ là sẽ không hiến cái kế này đâu rốt cuộc Gia Cát Lượng có đưa ra kiến nghị này hay không, chúng ta hiện tại không rõ lắm, ta chỉ có thể nói với mọi người trên "Tam Quốc chí" có ghi chép này, Lỗ tiên sinh cho rằng không đáng tin cậy. Nhưng có thể khẳng định một điều chính là, "Tam Quốc diễn nghĩa" nói Gia Cát Lượng trước khi rời đi đã phóng một ngọn lửa ở Tân Dã, chuyện đó không hề có, hơn nữa hỏa thiêu Bác Vọng cũng chẳng liên quan gì đến Gia Cát Lượng cả, hỏa thiêu Bác Vọng là do Lưu Bị đốt, những thứ này đều là do La Quán Trung biên soạn ra để tăng thêm chiến công cho Gia Cát Lượng. Thế thì tình hình tương đối đáng tin cậy là gì? Chính là Lưu Bị lúc đi ngang qua thành Tương Dương đã hô lớn một phen với Lưu Tông, sau đó mang theo người ta rời đi.

*Lưu Tông đầu hàng Tào Tháo, là biện pháp tự bảo vệ sau khi cân nhắc lợi hại, Lưu Bị tuy vô cùng tức giận chuyện Lưu Tông đầu hàng Tào Tháo, nhưng cũng đành chịu, dựa vào sức lực của bản thân ông ta lại không thể chống đỡ đại quân của Tào Tháo, thế là Lưu Bị đành phải chạy trốn từ Phàn Thành về phía nam. Tào Tháo sau khi biết tin tức này lập tức phái kỵ binh truy kích, Lưu Bị trốn chạy rồi, Tào Tháo có thể đuổi kịp Lưu Bị không?

Vậy thì lúc này ở khu vực Tương Dương có rất nhiều người đi theo Lưu Bị, đại khái tùy viên có hơn mười vạn người, xe cộ vật tư mấy ngàn chiếc, mỗi ngày đi mười mấy dặm, đi cực kỳ chậm chạp. Lúc này có người liền nói với Lưu Bị, nói Tào Tháo sắp đuổi đến nơi rồi, ngài mang theo nhiều người thế này, kéo theo gia đình, kéo theo con cái, mỗi ngày đi mười mấy dặm đường, làm sao chịu nổi đây? Bây giờ chúng ta nên mau chóng lao đến Giang Lăng, bởi vì Giang Lăng là một địa điểm chiến lược trọng yếu của Lưu Bểu, bên trong có lượng lớn vật tư quân nhu, chúng ta mau chóng lao đến Giang Lăng để thủ vững Giang Lăng đi! Lưu Bị nói không được, Lưu Bị chỉ lệnh cho Quan Vũ suất lãnh thủy quân xuôi dòng Hán Thủy đi xuống, trước tiên đi Giang Lăng tiếp ứng, bản thân kiên quyết đi cùng hơn mười vạn người, kéo theo con cái này. Lưu Bị lúc ấy đã nói một câu nổi tiếng thế này, ông ta nói: "Phu tế đại sự, tất dĩ nhân vi bản." Theo như nhà sử học Chu Duy Tranh tiên sinh nói cho ta biết, đây có lẽ là xuất xứ sớm nhất của cụm từ "lấy con người làm gốc", nhưng chúng ta phải nói cho rõ ràng, chính là "lấy con người làm gốc" của Lưu Bị và "lấy con người làm gốc" mà chúng ta nói ngày nay không phải là một khái niệm, "lấy con người làm gốc" mà chúng ta nói ngày nay là phải lấy con người làm gốc rễ, mà "lấy con người làm gốc" mà Lưu Bị nói là phải lấy con người làm tư bản, bởi vì ông ta biết kẻ được lòng người thì được thiên hạ, ông ta muốn có được thiên hạ thì phải được lòng người, đây là suy nghĩ chân thực của ông ta về việc lấy con người làm gốc. Còn như những người này tại sao lại muốn đi theo Lưu Bị, điều này hiện tại chúng ta cũng không nắm rõ lắm, có người nói là sợ Tào Tháo tàn sát thành trì, cái này e rằng không quá chuẩn xác, chuyện tàn sát thành trì Tào Tháo quả thực từng làm, dĩ nhiên có phải do Tào Tháo hạ lệnh làm hay không cái này còn có nghi vấn, dù sao thì cũng xảy ra trên người Tào Tháo, ông ta từng tàn sát Từ Châu, thế thì chuyện này sau đó Tuân Úc đã chỉ trích Tào Tháo, Tào Tháo cũng ý thức được làm như vậy đối với việc thực hiện lý tưởng chính trị của mình không có lợi, huống chi hiện tại Lưu Tông dâng cả châu đầu hàng, Tào Tháo không có sự cần thiết phải tàn sát thành trì. Thế thì tóm lại chính là tình hình như thế này đấy, Lưu Bị mang theo hơn mười vạn người như vậy mỗi ngày đi mười mấy dặm.

Còn Tào Tháo thì sao? Tào Tháo chấp nhận kiến nghị của Tuân Úc, chính là khi Tào Tháo xuất binh đánh Kinh Châu thì Tuân Úc đã nói với Tào Tháo rằng, hiện tại là thời cơ tốt nhất để đoạt lấy Kinh Châu, bởi vì "Phương bắc dĩ định, nam thổ tri khốn hĩ, khả hiển xuất Uyển Diệp, nhi gian hành khinh tiến", Kinh Châu đã lòng người bất định rồi, chúng ta có thể một hơi chiếm lấy, nhưng nhất định phải đánh nhanh thắng nhanh, cho nên chủ ý mà Tuân Úc hiến cho Tào Tháo là "khinh binh gian hành", chính là ngài gióng trống khua chiêng xuất binh từ Uyển Thành và Diệp Huyện, lúc cần thiết ngài hãy dẫn kỵ binh nhẹ tiến lên. Cho nên Tào Tháo sau khi đến Tương Dương rồi, biết Lưu Bị đã chạy trốn rồi, hơn nữa lại còn chạy trốn theo hướng Giang Lăng, Tào Tháo rất hiểu tuyệt đối không thể để Lưu Bị đến được Giang Lăng, thế là Tào Tháo suất lãnh năm ngàn kỵ binh nhẹ một ngày một đêm đi gấp ba trăm dặm. Thế thì chúng ta có thể tưởng tượng, Lưu Bị mỗi ngày đi mười mấy dặm, Tào Tháo một ngày đi ba trăm dặm, kết quả sẽ thế nào? Kết quả là Tào Tháo nhanh chóng đuổi kịp Lưu Bị ở Trường Bản Pha thuộc Đương Dương. Kết quả của trận đánh này ghi chép trong sách lịch sử chỉ có vỏn vẹn hơn mười chữ, nói thế này: "Tiên chủ khí thê tử, dữ Gia Cát Lượng, Trương Phi, Triệu Vân đẳng sổ thập kỵ tẩu, Tào công đại hoạch kỳ nhân chúng, tư trọng." Nói cách khác kết quả của trận đánh này là gì? Lưu Bị đến vợ con cũng chẳng màng nổi nữa, quay đầu liền chạy, lúc này e rằng cũng chẳng nói đến chuyện lấy con người làm gốc gì được nữa, kết quả của trận đánh này là Lưu Bị rất chật vật.

Nhưng "Tam Quốc diễn nghĩa" viết đoạn này cực kỳ đặc sắc, có hai màn kịch hay, một là "Triệu Tử Long một ngựa cứu chúa", còn một cái nữa chính là "Trương Dực Đức đại náo Trường Bản Pha", thế thì hai bản ghi chép này đều có căn cứ lịch sử. Vợ của Lưu Bị và con trai ông ta là Lưu Thiện quả thực do Triệu Vân cứu ra ngoài, Trường Bản Pha Trương Phi cũng quả thực gầm lên một tiếng, nói ta chính là Trương Dực Đức, ai dám đến nộp mạng? Hù dọa người của Tào Tháo chạy mất tus, đây cũng là sự thật, nhưng tiếng gầm ở Trường Bản Pha của Trương Dực Đức không hề làm gãy cầu, nước chảy ngược dòng, cái cầu đó là do Trương Phi phái người tháo dỡ, tháo dỡ đấy. Triệu Tử Long cũng quả thực cứu được Lưu A Đẩu, nhưng Lưu Bị không hề ném con, sự việc đại khái chính là như thế đấy.

*Bây giờ chúng ta biết rằng, Lưu Bị dựa vào Trương Phi để bảo toàn tính mạng, dựa vào Triệu Vân để tìm lại vợ, nhưng ông ta vẫn không có lối thoát. Mặc dù ông ta cùng Quan Vũ và những người khác đến tiếp ứng hội hợp xong, trong tay có hai vạn nhân mã, nhưng nếu so tài cao thấp với đại quân của Tào Tháo thì vẫn không chịu nổi một đòn. Đúng lúc Lưu Bị đang lúc bó tay không có cách nào, mưu sĩ Lỗ Túc dưới quyền Tôn Quyền lại ngày đêm kiêm trình đến tìm Lưu Bị, Lưu Bị lúc này chật vật vô cùng, tại sao Lỗ Túc lại vội vã chạy đến gặp ông ta chứ?

Hóa ra, tin tức Châu mục Kinh Châu Lưu Bểu qua đời truyền đến Giang Đông, Lỗ Túc cực kỳ nhạy cảm về mặt chính trị lập tức nhận thức được ý nghĩa quan trọng của sự việc này đối với tập đoàn Giang Đông. Bởi vì chúng ta đã nói Lỗ Túc có một bản Long Trung Đối phiên bản Đông Ngô, cái "Long Trung Đối" này là nhắm vào chủ ý của Kinh Châu, hơn nữa thiên hạ chia ba mà Lỗ Túc thiết kế chính là Tôn Quyền, Lưu Bểu, Tào Tháo chia ba thiên hạ, Lưu Bểu qua đời, cục thế đại biến. Lỗ Túc lập tức đi tìm Tôn Quyền, nói: Tướng quân à, chuyện này không thể coi thường đâu, bởi vì cái nơi Kinh Châu này thực sự là "đế vương chi tư", chính là một cái căn cứ địa để xưng vương xưng đế, hiện tại Lưu Bểu chết rồi, hai đứa con trai của Lưu Bểu là Lưu Kỳ và Lưu Tông vì tranh giành địa vị người kế nhiệm đã bất hòa rồi, đã phân liệt rồi, ở giữa hai người này lại kẹp thêm một kẻ được gọi là kiêu hùng thiên hạ là Lưu Bị, cục thế tương lai ở khu vực Kinh Châu cực kỳ không rõ ràng, tôi hy vọng tướng quân phái tôi đến Kinh Châu một chuyến, danh nghĩa là đi điếu tang, đi gửi gắm nỗi niềm thương tiếc của chúng ta đối với Lưu Bểu tiên sinh, thực tế là tôi muốn đi xem thử bọn họ tương lai sẽ ra sao, nếu như ba người Lưu Kỳ, Lưu Tông, Lưu Bị lại đoàn kết lại với nhau, vậy thì chúng ta phải liên hợp với bọn họ để đối kháng Tào Tháo; nếu như ba người bọn họ đánh nhau thì sao, vậy chẳng phải chúng ta có thể nhân cơ hội làm chút chuyện gì đó hay sao? Tôn Quyền nói, Được! Anh đi đi. Tôn Quyền đưa ra quyết định này cũng không dễ dàng gì, bởi vì tập đoàn Giang Đông và tập đoàn Kinh Châu là kẻ thù đời đời kiếp kiếp, phụ thân của Tôn Quyền là Tôn Kiên bị đại tướng Hoàng Tổ của Lưu Bểu giết chết, có mối thù giết cha, nhưng Tôn Quyền là một nhà chính trị, nhà chính trị sẽ không hành động theo cảm tính, sẽ không hành động theo sự bốc đồng, lập tức phê chuẩn kế hoạch hành động của Lỗ Túc.

Thế là Lỗ Túc liền xuất phát từ cả Sài Tang, Sài Tang ở đâu nhỉ? Sài Tang ở thành phố Cửu Giang tỉnh Giang Tây hiện nay, ta đoán là đi thuyền. Thế thì khi Lỗ Túc từ Sài Tang tức là Cửu Giang, đi đến Hạ Khẩu tức là Hán Khẩu, thì nhận được tin tức Lưu Bểu qua đời, Lỗ Túc lập tức tiếp tục vội vã đuổi theo; đợi khi thuyền của Lỗ Túc đến Giang Lăng, thì nhận được tin tức Lưu Tông đầu hàng, Lưu Bị chạy trốn, hơn nữa ông ta rất rõ Lưu Bị trốn chạy về phía nam từ Phàn Thành; thế là Lỗ Túc không đợi ở Giang Lăng ngồi chờ Lưu Bị, mà nghênh đầu đi lên phía bắc để đón Lưu Bị, gặp nhau ở Trường Bản Pha thuộc Đương Dương. Thế là Lỗ Túc liền nói với Lưu Bị, nói Dư Châu hiện tại chuẩn bị đi đâu thế? Bởi vì quan hàm của Lưu Bị lúc bấy giờ là Lãnh Dư Châu mục, chính là đại lý Dư Châu mục. —— nói Lưu Dư Châu, thế ngài bây giờ chuẩn bị đi đâu nào? Lưu Bị nói, Ta chuẩn bị nương nhờ Thái thú Thương Ngô Ngô Cự, Ngô Cự là bạn cũ của ta. Lỗ Túc liền nói: Cần gì phải thế, cái vị Ngô Cự này là một kẻ không có năng lực, bản thân hắn ta còn chẳng bảo vệ nổi, hắn ta có thể bảo vệ nổi tướng quân ngài sao? Ý kiến của tôi, Lưu Dư Châu chi bằng liên hợp với Tôn tướng quân của chúng tôi, Tôn tướng quân của chúng tôi thế này thế nọ kìa, đạo đức vừa tốt này, nhân phẩm lại vừa tốt này, uy vọng lại vừa cao này, thế lực lại vừa lớn này, nhân mã lại vừa đông này, ngài nếu liên hợp với Tôn tướng quân của chúng tôi cùng nhau đối kháng Tào Tháo, chẳng phải có thể hoàn thành đại nghiệp rồi sao? Để bảo đảm cho kế hoạch này có thể thực hiện được, Lỗ Túc còn nói với Gia Cát Lượng một câu thế này, nói Khổng Minh tiên sinh à, tôi là bạn tốt của Tử Du tiên sinh. Tử Du chính là Gia Cát Cẩn huynh trưởng của Gia Cát Lượng, còn bắt quàng làm họ một hồi, kỳ thực Lỗ Túc không cần phải bắt quàng làm họ cái này, bởi vì kiến nghị này của Lỗ Túc rất hợp tâm tư của Lưu Bị, Lưu Bị lúc này đã đường cùng mạt lộ rồi, có một người có thể liên hợp với ông ta thì ông ta ao ước còn không được, sao ông ta lại phản đối chứ? Gia Cát Lượng cũng sẽ tán thành, bởi vì Gia Cát Lượng khi làm "Long Trung Đối", quy hoạch chiến lược đưa ra chính là liên hợp Tôn Quyền, đối kháng Tào Tháo mà, hiện tại phía Tôn Quyền chủ động đưa ra kiến nghị liên hợp, sao lại không đồng ý chứ? Cho nên Lưu Bị và Gia Cát Lượng vui vẻ đồng ý, thế là ba người liền đạt thành một hiệp nghị miệng ở cái nơi gọi là Đương Dương này, ta đoán là, liên hợp lại để đối kháng Tào Tháo.

Thế là Lưu Bị, Gia Cát Lượng, Trương Phi, Triệu Vân và Quan Vũ, Lưu Kỳ đến tiếp ứng cùng nhau đi về phía đông, còn có Lỗ Túc nữa, đi đến Hạ Khẩu. Mà Tào Tháo lúc này đi đâu rồi? Tào Tháo thẳng tiến Giang Lăng, bởi vì Giang Lăng là địa điểm chiến lược trọng yếu mà, kho quân nhu mà, Tào Tháo lúc này cũng chẳng rảnh đâu mà đi đánh Lưu Bị nữa, trước tiên chiếm lấy Giang Lăng rồi hãy tính sau. Tào Tháo đi về phía nam đến Giang Lăng, bọn Lưu Bị đi về phía đông đến Hạ Khẩu, đến Hạ Khẩu thì cơ bản là đã đến vùng ngoại vi phạm vi thế lực của Tôn Quyền rồi, Tôn Quyền lại đồng ý liên hợp với ông ta, sự an toàn của ông ta đã có sự bảo đảm, lúc này Lưu Bị cũng có thể thở phào nhẹ nhõm rồi. Thế nhưng Tào Tháo không cho Lưu Bị thở phào, Tào Tháo sau khi chiếm lấy Giang Lăng, thu được lượng lớn vật tư quân nhu, ông ta liền xuôi dòng sông lớn đi xuống, lúc này mũi nhọn đấu tranh là chỉ thẳng vào Lưu Bị, ông ta muốn đến đánh Hạ Khẩu, đánh Lưu Bị. Trong tình hình như vậy Gia Cát Lượng liền đứng ra, Gia Cát Lượng nói với Lưu Bị rằng: "Sự cấp hĩ, thỉnh phụng mệnh cầu cứu vu Tôn tướng quân." Đoạn thoại này trong "Tam Quốc diễn nghĩa" còn có một màn kịch nhỏ, chính là Gia Cát Lượng đề xuất đi đến chỗ Tôn Quyền để cầu cứu, Lưu Bị còn giả vờ không đồng ý, Lỗ Túc còn ở bên cạnh nói đỡ, cuối cùng Lưu Bị mới giả vờ đồng ý. Cái kiểu làm bộ làm tịch này cũng không cần thiết, bởi vì tình hình lúc bấy giờ cực kỳ nguy cấp, trong tình hình như vậy thì nên là Gia Cát Lượng đứng ra nhận lấy trọng trách, Lưu Bị lập tức quyết định ngay, làm gì còn có sự do dự nào nữa, ngài thử nghĩ xem "Xuất Sư Biểu" sau này của Gia Cát Lượng nói thế nào? "Hậu trị khuynh phúc, thụ nhậm vu bại quân chi tế, phụng mệnh vu nguy nạn chi gian." Nói chính là lúc này đây, cái gọi là thời điểm bại quân chính là thất bại ở Đương Dương, cái gọi là thời điểm nguy nạn chính là Tào Tháo xuất binh từ Giang Lăng muốn đến đánh Lưu Bị. Hơn nữa Gia Cát Lượng nói rất rõ ràng, "Sự cấp hĩ", việc này đã cực kỳ khẩn cấp rồi, cho nên là Lưu Bị lập tức đồng ý ngay, hơn nữa Gia Cát Lượng liền cùng Lỗ Túc đi Sài Tang để yết kiến Tôn Quyền, đối với tập đoàn Lưu Bị mà nói, đây là chuyện có quan hệ sinh tử, cho nên Gia Cát Lượng bắt buộc phải hoàn thành sứ mệnh lần này. Nhưng vấn đề là chuyện này không do Lưu Bị quyết định, không do sự một lòng một dạ của tập đoàn Lưu Bị quyết định, cũng không phụ thuộc vào hoặc nói là không hoàn toàn phụ thuộc vào tài năng ngoại giao của Gia Cát Lượng, quan trọng là chuyện này phụ thuộc vào lợi ích chính trị của tập đoàn Giang Đông. Nhà chính trị khi đưa ra quyết định, là xuất phát từ lợi ích của chính tập đoàn bọn họ, mà Tôn Quyền và tập đoàn Giang Đông lại có lợi ích chính trị khác với tập đoàn Lưu Bị, vậy Gia Cát Lượng ông ta có thể hoàn thành sứ mệnh của mình không? Xin mời xem tập sau —— Lâm nguy thụ mệnh.