Không có một dòng nào trong bức thư của em lại không làm đông đặc dòng máu trong huyết quản anh; và dẫu đã đọc đi đọc lại đến hai mươi lần, anh vẫn khó lòng tin rằng nó được gửi cho chính mình. Anh là ai chứ? Lẽ nào anh lại có thể xúc phạm Eloisa? Lẽ nào anh lại có thể báng bổ những nét đẹp tuyệt vời của nàng? Phải chăng thần tượng của tâm hồn anh, đối tượng mà từng khoảnh khắc trong đời anh đều dâng lên những lời tôn kính, nay lại trở thành kẻ lăng mạ nàng? Không, anh thà tự đâm thủng trái tim này ngàn lần còn hơn để nó nảy sinh một ý đồ tàn nhẫn đến thế. Than ôi! Em hiểu quá ít về trái tim đang vội vã quỳ rạp dưới chân em này; một trái tim luôn khao khát tạo ra dành riêng cho em một thứ tôn kính chưa từng có ở cõi trần gian. Hỡi Eloisa của anh, em hiểu trái tim ấy biết bao nhiêu, nếu em dám cáo buộc nó thiếu đi sự tôn trọng thông thường mà ngay cả một người tình tầm thường nhất cũng dành cho người mình yêu. Liệu có thể nào anh lại trở nên trơ trẽn và thô bạo hay sao? Chính anh, người căm ghét thứ ngôn ngữ vô liêm sỉ, và chưa từng đặt chân đến những nơi mà người ta thốt ra những lời ấy trong suốt cuộc đời mình! Thế mà anh lại lặp lại những lời lẽ đó với em; thế mà anh lại làm trầm trọng thêm nỗi giận hờn chính đáng của em! Dù anh có là kẻ sa đọa nhất trên đời, dù anh có tiêu phí tuổi trẻ trong những cuộc ăn chơi trác táng, hay dẫu cho một chút ham muốn khoái lạc tầm thường và hổ thẹn có tìm được chốn dung thân trong cõi lòng mà em ngự trị đi chăng nữa, thì hỡi Eloisa, thiên thần của anh, hãy nói cho anh nghe, làm sao anh có thể bày tỏ trước mặt em sự trơ trẽn ấy – một thứ trơ trẽn mà chẳng ai có thể bộc lộ ngoài trừ trước mặt những kẻ cũng sa đọa không kém và sẵn sàng đồng lõa. Ồ, không! Điều đó là bất khả. Chỉ một ánh nhìn của em thôi cũng đủ niêm phong đôi môi anh và chấn chỉnh tâm hồn anh. Tình yêu sẽ che giấu những ham muốn bồng bột của anh dưới vẻ kiều diễm của sự đoan trang nơi em; trong khi sự hòa quyện ngọt ngào của tâm hồn đôi ta sẽ chỉ để sự cuồng say của chính nó dẫn lối cho các giác quan. Anh xin lấy chính chứng tích của em ra để làm bằng chứng, rằng liệu có bao giờ trong cơn cuồng nhiệt tột cùng của một tình yêu vô bờ bến, anh lại thôi tôn kính đối tượng kiều diễm của nó không? Nếu anh nhận được phần thưởng cho tình yêu của mình, liệu anh có bao giờ lợi dụng niềm hạnh phúc ấy để xâm hại đến sự thẹn thùng của em bàn tay run rẩy của một kẻ si tình dạt dào nhưng rụt rè đôi khi đã dám tiến xa hơn mức cần thiết, liệu hắn có bao giờ dùng sự liều lĩnh thô bạo để báng bổ những nét kiều diễm của em? Nếu có lúc nào đó một sự bồng bột vô ý tứ kéo chiếc màn che ấy ra, dẫu chỉ trong khoảnh khắc, thì chẳng phải sự đoan trang đã lập tức được đặt lại vào chỗ cũ hay sao? Bất biến như sựết hạnh trong tâm trí em, ngọn lửa bùng cháy trong ngực anh sẽ chẳng bao giờ đổi thay. Sự gắn kết cảm động và dịu dàng của tâm hồn đôi ta chẳng lẽ chưa đủ để tạo nên hạnh phúc cho chúng ta hay sao? Chẳng lẽ đây không phải là nơi duy nhất chứa đựng toàn bộ hạnh phúc trong đời chúng ta ư? Liệu chúng ta còn có ước muốn nào khác để biết hay để nếm trải nữa chăng? Và em có thể tưởng tượng rằng sự mê đắm này lại có thể bị phá vỡ sao? Làm sao anh có thể quên đi trong chốc lát mọi sự kính trọng dành cho sựết hạnh, cho tình yêu đôi ta, cho danh dự của anh, cùng niềm kính trọng và tôn kính thiêng liêng mà em luôn khơi gợi ngay cả ở những kẻ không hề tôn sùng em? Không; anh không thể tin điều đó. Không phải anh đã xúc phạm em! Anh hoàn toàn không nhớ gì về chuyện đó cả; và dẫu cho anh có lầm lỗi dẫu chỉ trong một khoảnh khắc, thì liệu nỗi cắn rứt lương tâm có bao giờ buông tha anh không? Không, hỡi Eloisa, một ác quỷ nào đó, vì ghen tị với thứ hạnh phúc quá lớn lao đối với một người phàm, đã mượn hình hài của anh để hủy hoại niềm hạnh phúc của đời anh.

Tuy nhiên, anh xin từ bỏ, anh căm ghét một tội lỗi mà chắc chắn anh phải phạm phải, bởi vì em chính là người cáo buộc anh, nhưng đó là một tội lỗi mà ý chí anh hoàn toàn vô can. Sao anh lại bắt đầu căm ghét cái sự chè chén say sưa tai hại từng có lúc tưởng chừng như có ích cho những giãi bày của trái tim, để rồi cuối cùng nó lại lừa dối trái tim anh một cách tàn nhẫn đến thế! Do đó, anh đã tự trói buộc mình bằng một lời thề trang trọng và không thể rút lại, từ nay sẽ từ bỏ rượu vang như một thứ độc dược chí mạng. Sẽ không bao giờ thứ chất lỏng chết chóc ấy chạm vào môi anh một lần nào nữa, tước đoạt đi lý trí của anh, hay lôi kéo anh vào tội lỗi mà tâm hồn anh vốn chẳng hề hay biết. Nếu anh có phá vỡ lời thề trang trọng này, nguyện xin các đấng thần linh của tình yêu giáng xuống đầu anh hình phạt mà anh đáng phải chịu! Nguyện xin hình ảnh của Eloisa ngay khoảnh khắc đó rời bỏ trái tim anh, và vĩnh viễn phó mặc nó cho sự dửng dưng cùng tuyệt vọng!

Nhưng, em đừng nghĩ rằng anh định chuộc lại tội lỗi của mình chỉ bằng một sự hành xác nhỏ nhoi như thế. Đó chỉ là một sự đề phòng chứ không phải hình phạt. Chính từ em, anh mong đợi điều mà anh thực sự đáng phải nhận; thậm chí anh còn cầu xin em điều đó để xoa dịu nỗi đau đớn trong lòng. Hãy để tình yêu bị tổn thương tự báo thù và nguôi giận để trừng phạt anh mà không căm ghét anh, và anh sẽ chịu đựng mà không một lời oán thán. Hãy cứ công minh và nghiêm khắc; đó là điều cần thiết và anh buộc phải cúi đầu tuân theo; nhưng nếu em không muốn tước đoạt đi mạng sống của anh, thì xin em đừng tước đoạt đi trái tim mình.