O qual fiamma di gloria d’onore,
Scorrer sento per tutte le sene,
Alma grande parlando conto!
Hỡi Eloisa, xin cho tôi được thở một nhịp,——em khiến tôi run rẩy, máu trong người tôi sôi sục, tim tôi đập rộn ràng; bức thư của em rực cháy thứ tình yêu thiêng liêng dành cho đức hạnh đang sưởi ấm lồng ngực em, đồng thời truyền ngọn lửa siêu phàm ấy đến tận chốn thẳm sâu nhất trong tâm hồn anh. Nhưng sao lại có lắm lời khuyên nhủ đến thế, trong khi lẽ ra em nên hạ lệnh cho anh? Em nghĩ anh có thể quên mình đến mức cần đến những lý lẽ để thúc đẩy bản thân hành động chính đáng sao? Hay ít ra, anh lại cần những điều đó được thúc giục bởi chính em, người mà chỉ riêng mệnh lệnh thôi cũng đủ khiến anh lao đi tuân thủ rồi? Chẳng lẽ em không biết rằng anh mãi mãi sẽ là người mà em muốn anh trở thành hay sao? Và rằng anh có thể làm chuyện bất công trước cả khi dám trái lời em? Phải, anh có thể thiêu rụi một tòa điện Capitol khác nếu em ra lệnh, bởi chẳng có gì quý giá đối với anh hơn em. Nhưng em có biết, hỡi người Eloisa vô song của anh, vì sao em lại quý giá đến nhường này không? Ấy là vì em chẳng thể ao ước điều gì ngoài những gì cao cả, và lòng ngưỡng mộ của anh dành cho các đức tính nơi em còn vượt qua cả tình yêu do vẻ kiều diễm của em khơi gợi. Anh ra đi, được khích lệ bởi lời hứa hẹn mà em đã cam kết, dẫu rằng phần sau của lời hứa ấy em có thể lược bỏ; bởi vì việc hứa không làm vợ người khác khi chưa có sự đồng ý của anh, há chẳng phải là hứa sẽ chẳng thuộc về ai ngoài anh sao? Về phần mình, anh xin nói một cách cởi mở hơn, và xin lấy danh dự của một trang nam nhi để giao ước cùng em, một lời thề sẽ mãi mãi thiêng liêng và bất khả xâm phạm: anh chẳng hề hay biết số phận sẽ đưa đẩy mình về đâu trên con đường mà anh sắp sửa dấn thân vì hạnh phúc của em; nhưng những sợi dây tình ái hay hôn nhân sẽ chẳng bao giờ gắn kết anh với bất kỳ ai khác ngoài Eloisa D’Etange. Anh sống, anh tồn tại, chỉ vì nàng, và anh sẽ hoặc chết đi khi đã kết hôn với nàng, hoặc chẳng kết hôn với bất kỳ ai. Vĩnh biệt! Thời gian của anh không còn nhiều, và anh chuẩn bị lên đường ngay khoảnh khắc này đây.
