Huynh đệ Giác Tân từ nhà họ Chu đi ra, liền đi đến nhà cô ruột của họ. Lúc hai người đến nhà họ Trương, bước xuống kiệu, đại sảnh vô cùng yên tĩnh, bóng dáng Trương Thăng cũng không thấy đâu. Vừa đi vừa trò chuyện, họ bước vào viện phía đông bên trong.
"Hôm nay anh lạ thật, em vốn định mời anh đến giúp một tay, sao anh chẳng nói câu nào thế?" Giác Tân phàn nàn Giác Dân.
"Chẳng phải anh nói rất nhiều sao? Một mình anh nói là đủ rồi," Giác Dân giải thích.
"Anh nói nhiều như vậy thì có tác dụng gì? Hôm nay coi như công cốc rồi," Giác Tân đau khổ nói, "Em thấy cái mạng của Mai biểu đệ lại tiêu đời rồi."
Họ đã đi đến dưới cửa sổ của Trương thái thái, Giác Dân cất tiếng gọi trước: "Cô ơi," rồi mới đáp lời Giác Tân (nhưng giọng rất nhỏ, cậu không muốn người trong phòng nghe thấy): "Hôm nay em cũng tức gần chết. Em chưa từng thấy ai hồ đồ như Đại cữu! Anh giảng đạo lý với ông ấy chỉ tốn công vô ích."
Trương thái thái đáp lời trong phòng. Họ bước vào gian nhà nhỏ ở giữa, bà cũng từ trong phòng bước ra. Hai người vội vàng thỉnh an hỏi thăm. Họ vừa ngồi xuống nhà giữa, Tấm cũng từ căn phòng bên phải bước ra. Tấm mặc chiếc áo dài vải tây màu xanh nhạt viền mép, đây là thường phục, mặc rất vừa người. Trên mặt cô đã không còn vẻ bệnh tật, chỉ có điều trông trầm tĩnh hơn ngày thường một chút. Nụ cười của cô phảng phất chút mệt mỏi.
"Tấm muội, nghe nói em không khỏe, anh rất lo lắng, chỉ có điều mấy ngày nay mãi không rắp xếp được thời gian đến thăm em, thật xin lỗi. Bây giờ thấy tinh thần em vẫn tốt, chắc là đã khỏi hẳn rồi," Giác Tân nhìn thấy Tấm bước ra, ân cần thăm hỏi.
"Cảm ơn đại biểu ca, đây chỉ là bệnh vặt, không đáng lo ngại, ba bốn ngày là khỏi ấy mà," Tấm mỉm cười đáp. Cô dịu dàng nhìn Giác Dân, lại nói: "Nhị biểu đệ vẫn hay đến, em ấy cũng nói đại biểu ca rất bận."
Trương thái thái trò chuyện với họ vài câu. Nữ tì Lý tẩu bưng trà lên cho họ. Trương thái thái nhìn họ uống trà, chợt hỏi: "Mấy ngày nay tứ thím cùng Trần dì thái lại sang kiếm chuyện làm loạn nữa không?"
Giác Tân chần chừ một chút, rồi đặt chén trà xuống, lắc đầu đáp: "Không có chuyện gì ạ. Chỉ có điều tứ thím nhìn thấy mẹ mà chẳng thèm đếm xỉa tới nữa."
Trương thái thái nhíu mày, cũng không nói gì. Giác Dân nhịn không được, chen vào cạnh đó nói: "Hôm nay lại có một chuyện nhỏ. Đại ca, sao anh không nói?"
"Minh Hiên, chuyện gì thế?" Trương thái thái lo lắng hỏi.
"Thật ra cũng chẳng phải chuyện gì to tát, tứ thím châm chọc em vài câu thôi," Giác Tân thấy không giấu được, đành đơn giản giải thích.
"Tại sao chứ? Tự dưng bà ta lại đi châm chọc con?" Trương thái thái gặng hỏi tiếp.
"Vẫn là vì Thiến Nhi ạ," Giác Tân đáp. Cậu hy vọng cô ruột không hỏi tiếp nữa.
"Bệnh của Thiến Nhi thế nào rồi? Đỡ hơn chút nào chưa?" Tấm hỏi.
"Cô ấy chết rồi, tối hôm qua chết, không ai biết cô ấy chết vào lúc nào," Giác Dân đáp.
Tấm khẽ nhíu mày, đôi mắt to xinh đẹp tối sầm lại. Cô kinh ngạc nói: "Sao lại nhanh thế! Hôm đó em đi thăm cô ấy, còn hơi lo lắng. Nhưng em vẫn nghĩ cô ấy sẽ khỏe lại."
"Tử thím không chịu mời cho cô ấy một vị bác sĩ giỏi đến khám, sao mà không chết cho được!" Giác Dân phẫn nài nói: "Hơn nữa chết rồi cũng không mua cho cô ấy một cỗ quan tài, lại sai người dùng chiếu gói lại khiêng ra ngoài. Đại ca chướng mắt, tự bỏ tiền mua một cỗ quan tài. Tứ thím trái lại còn mỉa mai đại ca một trận." Giác Dân chỉ cốt cho mình được một phen sảng khoái, tuôn hết mọi chuyện ra.
"Có chuyện thế ư?" Trương thái thái kinh ngạc nói. "Bà ta có phải không có tiền đâu, làm việc sao lại cay nghiệt như vậy? Nghe nói tứ gia lén nuôi tiểu đán, mua vải may áo, mỗi lần là một trăm mấy. Tiền tiêu thật uổng phí. Không biết bà ta có nói năng gì không? Chỗ cần dùng thì không dùng, chỗ không nên dùng lại vung tay quá trán. Cứ đà này, sớm muộn gì cũng hỏng chuyện. Bây giờ thời buổi không tốt. Thu nhập ở ruộng đồng ngày càng ít đi. Tao thấy sau này bọn họ sống nổi thế nào đây?" Trương thái thái nói đến đây không kìm được mà thở dài thườn thượt.
“Cô nói phải lắm. Con cũng đang lo lắng đây. Lưu Thăng vừa ở dưới quê lên, tiền thuê ruộng cũng dần được quy đổi, nhưng giá gạo lại rất rẻ. Gạo chúng ta mua ở Bính Sinh Vinh để ăn là mười bốn đồng rưỡi một thạch, bây giờ chúng ta bán ra chỉ có mười đồng ba bốn hào một thạch. Cứ tiếp tục thế này thì cục diện nhà họ Cao chúng ta thật sự khó mà duy trì nổi. Các châu huyện bên ngoài không yên bình, chẳng ai dám mua gạo. Thế nhưng tứ bá, ngũ bá cứ như sống trong núi vàng núi bạc, chỉ biết tiêu tiền như nước. Cô còn chưa biết, con mới nghe người ta nói hôm nay tứ bá ở bên ngoài thuê một cái tư trạch nhỏ để bố trí Trương Bích Tú đấy,” Giác Tân nhíu mày kể lể một tràng. Trương thái thái chú ý lắng nghe. Giác Dân nghe có vẻ hơi mất kiên nhẫn.
"Thật thế không? Tao hơi khó tin đấy. Mày nghe ai nói thế?" Trương thái thái kinh ngạc hỏi. Bà đã từng xem Trương Bích Tú diễn kịch, cũng biết Khắc An rất thích Trương Bích Tú, nhưng bà hoàn toàn không ngờ Khắc An lại làm ra cái chuyện hoang đường như vậy.
"Con nghe Cao Trung nói ạ. Cao Trung đi theo ngũ bá mà," Giác Tân mang theo vẻ chắc chắn nói. Cậu biết Cao Trung sẽ không nói dối mình.
Sắc mặt Trương thái thái lập tức thay đổi. Bà giơ tay phải lên, dùng móng tay dài gãi gãi hai bên mai tóc, rồi nhíu mày nói: "Hình như ngũ bá của con cũng có một cái tư trạch nhỏ thì phải."
"Vâng, ngũ bá nuôi một cô kỹ nữ tên là Lễ Bái Nhất, ở ngay Vinh Hoa Tự," Giác Dân bình thản đáp. Cậu cũng biết cái tư trạch nhỏ của Khắc An ở đâu, cho nên cậu lại nói: "Tư trạch nhỏ của tứ bá ở Châu Thị Hạng." Cậu không giống Trương thái thái, cũng chẳng giống Giác Tân, chuyện của Khắc An, Khắc Định không khơi dậy được sự lo âu trong lòng cậu, thậm chí sự suy tàn của đại gia đình này cũng chẳng để lại bao nhiêu bóng tối trong lòng cậu. Cậu nhìn thấu đáo nhiều chuyện hơn họ.
"Lễ Bái Nhất thì tao cũng từng gặp rồi," Tấm mỉm cười nhạt.
"Em thấy ở đâu thế?" Trương thái thái ngạc nhiên hỏi.
"Mẹ quên rồi ạ, chính là năm ngoái đi công viên thì chạm mặt, lúc về con còn kể cho mẹ nghe mà," Tấm mỉm cười giải thích.
"Chút chuyện nhỏ ai mà nhớ lâu thế chứ? Tao không có cái trí nhớ tốt thế đâu," Trương thái thái tiện miệng nói mà không cần nghĩ.
"Mẹ lúc nào cũng bảo trí nhớ của mình kém. Thật ra con thấy mẹ chẳng mấy khi để tâm đến chuyện gì, lúc nào cũng tùy tiện cả. Như thế thì đúng là có phúc lớn, nhưng con thì không làm được thế," Tấm mím môi cười.
Trương thái thái bật cười. Bà nói với Giác Tân: "Minh Hiên, con xem biểu muội của con kìa, lại còn cười cợt cả tao cơ đấy. Thật ra bây giờ làm người cứ tùy tiện một chút vẫn hơn. Thời buổi bây giờ cái gì cũng không bằng ngày trước nữa. Những chuyện tao thấy chướng mắt có nhiều lắm, thật sự tức không hết, đành phải giả điếc giả câm thôi. Minh Hiên, con thấy tao nói có đúng không?"
"Ý của cô rất đúng. Thời buổi bây giờ người giả điếc giả câm mới có thể sống qua ngày thanh tĩnh được," Giác Tân mỉm cười tỏ ý đồng tình.
"Nhưng con thấy anh không hề sống những ngày thanh tĩnh đâu," Giác Dân mỉm cười châm chọc Giác Tân.
Tấm cười lên lảnh lót.
Giác Tân trách móc liếc Giác Dân một cái, gượng gạo giải thích: "Chính vì anh vẫn chưa tu luyện được 'đến nơi đến chốn', vẫn chưa phải là một kẻ điếc."
Trương thái thái cười cười nhìn Giác Dân, bà lại mang theo chút quan tâm và lo lắng nói: "Tao chỉ hơi lo cái tính khí của thằng Hai. Nói cũng lạ, tính khí của con Tấm lại giống hệt thằng Hai. Chúng nó đúng là một đôi trời sinh." Tấm nghe thấy câu này liền cố ý quay mặt đi chỗ khác. "Tao sợ sau này thằng Hai bước chân ra xã hội sẽ phải chịu thiệt thòi."
"Cô à, con thấy chuyện này cũng chưa chắc đâu, chỉ cần bản thân có bản lĩnh đứng vững thì không sợ người khác," Giác Tân chen vào.
"Nhưng đầu nhọn lộ ra quá nhiều cũng không hay lắm," Trương thái thái khẽ lắc đầu nói. Bà lại quay đầu nhìn sang Tấm, thấy mặt Tấm quay ra ngoài, có vẻ như không nghe thấy mình nói gì, bèn gọi: "Tấm à, con nghe mẹ nói này."
"Mẹ lại định đùa cợt con đấy phỏng, con không nghe đâu," Tấm làm nũng đáp.
Trương thái thái mỉm cười nói: "Mẹ đang nói chuyện nghiêm túc mà. Đại biểu ca có phải người ngoài đâu. Con sợ cái gì chứ. Lúc nãy con chẳng hay nói mấy đạo lý mới trước mặt mẹ là gì. Sao nghe nhắc đến chuyện hôn nhân lại đâm ra thẹn thùng thế kia."
Tấm bị mẹ nói cho như vậy, không kìm được mà ngượng ngùng mỉm cười, cúi gằm đầu xuống, không nói chuyện đòi đi nữa.
"Tâm sự của người trẻ tuổi bây giờ thật khó dò," Trương thái thái tiếp tục nói, "Đầu óc tao cũng bị tụi mày làm cho rối tung lên rồi. Hôm nay thế này, ngày mai thế khác, trò mới nhiều thật đấy. Giảng đạo lý thì tao cũng không giảng lại tụi mày." Những lời này vẫn là nói với Tấm. Bà quay phắt đầu lại nói với Giác Tân: "Minh Hiên, bây giờ tao chỉ có một tâm sự. Tao thấy con Tấm cũng xứng đôi với nhị đệ của con, tao đã sớm đồng ý với chúng nó rồi. Mẹ con cũng có ý này. Con Tấm chịu tang bà nội cũng đã sớm mãn tang rồi. Nếu không phải hai đứa chúng nó cứ hay bàn bạc cái gì mà chủ ý mới, biện pháp mới, thì tao đã sớm lo liệu xong xuôi chuyện cho chúng nó rồi. Bây giờ hoàn cảnh rốt cuộc không giống ngày xưa nữa, tao sợ đầu óc mình cổ hủ, làm việc không cẩn thận lại hại chết chúng nó. Tao chỉ có mỗi đứa con gái là con Tấm. Minh Hiên, người trẻ tuổi tụi con dễ hiểu tâm sự của người trẻ tuổi, một người là biểu muội của con, một người là đệ đệ của con. Con vốn rất đối xử tốt với chúng nó, cho nên tao phó thác chuyện này cho con. Tao tin con nhất định sẽ lo liệu thỏa đáng cho tao, khiến tao yên tâm." Bà nói một cách thẳng thắn, rành mạch, ánh mắt mang theo vẻ khẩn cầu nhìn vào gò má gầy gò của Giác Tân.
"Cô ơi, xin cứ yên tâm, chuyện này con nhất định sẽ lo liệu xong xuôi cho cô ạ," Giác Tân xúc động nhận lời ngay. Lời của cậu rất chân thành, lúc này cậu hoàn toàn quên mất rất nhiều trở ngại có thể xảy ra, cậu cũng không nghĩ đến hoàn cảnh gia đình của mình. Giác Dân mấy lần đưa ánh mắt về phía khuôn mặt của Tấm. Tấm cũng thỉnh thoảng liếc nhìn Giác Dân đầy lén lút. Trên mặt Tấm ửng đỏ, nhưng một luồng hào quang vui sướng bao trùm lấy nó. Sự thẹn thùng ấy lại càng làm tăng thêm vẻ đẹp của thiếu niên. Điều này khiến cho Giác Dân càng cảm nhận sâu sắc hơn hạnh phúc của chính mình. Mặt Giác Dân cũng đỏ bừng lên vì phấn khích và biết ơn. Đợi Trương thái thái nói xong, cậu ngây người nhìn khuôn mặt hiền hậu đã hằn vết thời gian của cô ruột, nửa ngày không thốt nên lời. Sự điềm tĩnh, sự hùng biện của cậu lúc này hoàn toàn rời bỏ cậu. Cậu cảm thấy hạnh phúc vô tận đang bao bọc lấy mình. Đối với Giác Dân, đối với Tấm, chút nghi ngờ sợ hãi ít ỏi của họ lúc này cũng hoàn toàn tiêu tan. Họ chẳng còn nhìn thấy bất kỳ trở ngại nào nữa. Họ cảm thấy tương lai của mình tràn ngập ánh sáng.
"Có câu nói này của con, tao cũng yên tâm rồi. Minh Hiên, con chịu giúp đỡ, không nói đến bản thân tao, mà ngay cả hai đứa nó cũng sẽ biết ơn con," Trương thái thái mãn nguyện nói, trên khuôn mặt vuông vức hiện lên vẻ vui mừng. Bà lại dùng ánh mắt dịu dàng nhìn con gái mình. Tấm cảm thấy bản thân giống như một đứa trẻ được cưng chiều, ân cần gọi một tiếng: "Mẹ!"
Trương thái thái kinh ngạc nhìn Tấm, thốt lên một tiếng: "Hả?"
Tấm định nói gì đó, nhưng lời đến cổ họng lại nuốt xuống, cô đỏ mặt nhìn mẹ cười, lúc sau mới nói: "Không ngờ mẹ cũng có tư tưởng mới đấy! Mẹ đúng là một nhân vật mới rồi!" Cô thật lòng khen ngợi mẹ mình, chỉ có điều những lời cô định nói ban nãy không phải hai câu này.
"Tấm à, tao thấy mày phát điên lên mất thôi!" Trương thái thái xua tay cười mỉa mai, "Tao thì hiểu cái tư tưởng mới mỏi gì chứ? Nói thật đấy, tao không hề ủng hộ mấy cái tư tưởng mới của tụi mày đâu. Thế nhưng..." Bà mỉm cười hiền lành, "Mẹ thấy hai đứa tụi mày đều rất tốt. Khổ nỗi mấy kẻ lớn tuổi lại chẳng ra gì. Bản thân tao già rồi, cũng nên nhường chỗ thôi. Cho nên tao không đành lòng đối đầu với tụi mày." Bà lại nhìn Giác Dân, mang theo giọng điệu dạy dỗ nói: "Thằng Hai, tao chỉ lo cái tính khí của con người mày thôi. Mày bén nhọn quá đấy. Hôm đó trong phòng mẹ con, mày nói năng không tránh khỏi quá mức gay gắt. Dù sao đối với bề trên cũng không nên nói năng kiểu đó. Tao mắng cũng không ổn, mà không mắng cũng chẳng xong. Tao biết nếu tao mắng mày, về nhà con Tấm nhất định sẽ cãi nhau to với tao cho xem..."
"Mẹ, mẹ nói dối ngay trước mặt con kìa! Con cãi nhau với mẹ hồi nào chứ?" Tấm biết mẹ đang đùa cợt mình, có chút ngượng ngùng, bèn mỉm cười la lên.
Trương thái thái vui vẻ cười lớn, nhìn Tấm nói: "Mày đừng có cãi với tao. Tao tuy lớn tuổi, nhưng chút tâm sự này của tụi mày, tao vẫn nhìn ra được. Tao cũng không trách tụi mày đâu." Bà lại mang theo giọng điệu tin tưởng nói với họ: "Tao biết tụi mày tâm địa lương thiện, tính tình quật cường, lại còn chín chắn, cho nên tao mặc kệ tụi mày. Tụi mày tuổi trẻ tài cao, ngày tháng còn dài. Tao là cái đồ cổ rích, tao sẽ không ngáng đường tiền đồ của tụi mày đâu." Bà lại quay sang hỏi Giác Tân: "Minh Hiên, con thấy ý này của tao có đúng không?"
"Cảnh giới của cô rất đúng, đến con cũng phải theo không kịp cô ạ," Giác Tân vui vẻ đáp.
"Minh Hiên, con lại khách sáo với tao rồi đấy," Trương thái thái mãn nguyện nói, ánh mắt vẫn dừng lại trên khuôn mặt Giác Tân. Bà lại nói: "Minh Hiên, cái gì con cũng tốt cả. Có mấy điểm con rất giống cha con. Chỉ là tâm địa con quá lương thiện, lời của ai con cũng chịu nghe, chuyện gì con cũng nhẫn nhịn được. Cũng may mà có con, tao biết mấy năm nay con cũng chịu đủ khổ sở rồi. Tao thay con thấy buồn thay..."
"Cái này cũng không tính là gì. Đây là những thứ nên nhẫn nhịn mà," Giác Tân khiêm tốn nói.
"Nhưng tao vẫn thấy đại ca quá mềm yếu. Chuyện gì anh ấy cũng xuôi chiều theo người ta, thế nhưng người ta lại chẳng hề ghi nhận ơn nghĩa của anh ấy, ngược lại còn bắt nạt anh ấy dữ dội hơn. Lấy chuyện của Thiến Nhi làm ví dụ đi, anh ấy đã bỏ sức, tốn tiền, kết quả lại làm mắc oán với tứ thím," Giác Dân không đồng tình chen vào.
"Lời của em tự nhiên cũng có lý. Nhưng em không hiểu hoàn cảnh của anh. Chưa chắc anh đã cam tâm tình nguyện chịu ấm ức?" Giác Tân đau đớn nhìn Giác Dân, biện hộ như đang kể lể nỗi khổ.
Giác Dân không tin hai chữ "hoàn cảnh" mà đại ca hắn nói có thể dùng làm cái cớ cho sự "mềm yếu", hắn vẫn muốn nói tiếp. Nhưng Trương thái thái đã cất lời trước để chặn miệng hắn lại. Nỗi đau khổ của Giác Tân khơi gợi sự đồng cảm của bà. Bà không muốn vạch trần vết thương trong lòng Giác Tân nữa, làm tăng thêm sự đau khổ của cậu, cho nên bà đứng ra biện hộ thay cho Giác Tân: "Minh Hiên, hoàn cảnh của con quả thật khổ sở hơn bất kỳ ai khác, cô cũng hiểu một chút. Chốc nữa cô còn có lời muốn nói với con. Nhưng con cũng nên thường xuyên thư giãn tâm trạng, tìm chút niềm vui mà tận hưởng. Tao thấy dạo này hứng thú của con không tốt. Dù gì con cũng là một người trẻ tuổi, quá u sầu ủ dột thì chẳng hay ho gì đâu."
Giác Tân liên tiếp vâng dạ. Giác Dân nghe thấy những lời này, hiểu ý liếc nhìn Tấm một cái, trên mặt hắn nổi lên nụ cười, liền không lên tiếng nữa.
Đầy tớ Trương Thăng từ bên ngoài đi vào, trên tay cầm một cặp nến và một nén hương. Nó bày biện chân nến và lư hương lên bàn thờ, cắm nến, đặt hương vào ống hương, treo rèm bàn, lại sắp xếp ghế ngồi, đặt đệm quỳ xong xuôi thì đi ra ngoài. Một lát sau, nó lại cầm chén đũa và bình rượu nhỏ đi vào, bày biện chén đũa đâu ra đấy. Sau đó Lý tẩu từ bên ngoài bưng thức ăn vào đưa cho Trương Thăng, Giác Tân, Giác Dân hai người nhận lấy bát thức ăn, đặt lên bàn thờ. Đợi sáu bát thức ăn được bày biện đầy đủ, Giác Tân bèn xách bình rượu qua rót một chén rượu. Trương Thăng châm nến. Giác Tân châm một nén hương, vái một vái rồi cắm hương vào lư hương, sau đó mời Trương thái thái hành lễ. Giác Tân, Giác Dân và Tấm cũng lần lượt bước đến trước đệm quỳ dập đầu.
Đây là ngày giỗ của cha Tấm. Người hành lễ chỉ có vỏn vẹn bốn người này. Giác Tân rót ba tuần rượu. Họ cô đơn dập đầu ba lần. Ngày giỗ của người cha quá cố này không mang lại cho Tấm quá nhiều sự hoài niệm đau thương. Cha cô mất quá sớm, không để lại ấn tượng sâu đậm nào trong lòng Tấm. Buổi lễ cô độc này chẳng qua chỉ khơi gợi sự đồng cảm và quan tâm của Tấm đối với người mẹ đã thủ tiết nhiều năm nay. Cô lén nhìn mẹ mình, Trương thái thái im lặng đứng bên cạnh con gái, cúi gằm đầu không nhìn bất cứ ai. Tấm biết mẹ lại nhớ đến chuyện xưa nên trong lòng khó chịu. Cô thấy Giác Tân cầm một tờ giấy vàng châm lửa trên ngọn nến, đi ra cửa đưa tờ giấy vàng cho Trương Thăng, bèn dịu dàng, ân cần khẽ gọi một tiếng: "Mẹ." Trương thái thái quay đầu lại nhìn cô, lập tức hiểu được ý của cô. Mây mù đau khổ trên mặt Trương thái thái từ từ tan biến, tiếp theo đó là một nụ cười dịu dàng bao phủ lên khuôn mặt không son phấn của Trương thái thái.
Sau bữa trưa, Giác Tân cùng cô ruột vào phòng trò chuyện. Giác Dân tự nhiên đi đến phòng của Tấm. Tấm đợi Giác Dân ngồi xuống (cậu ngồi trên chiếc ghế tựa lưng bên bàn cạnh cửa sổ), bèn bước đến bên cạnh cậu thấp giọng phàn nàn: "Hôm qua anh cũng không tới, người ta đợi anh cả ngày. Chắc anh cũng đoán được em lo lắng thế nào chứ. Mẹ cứ bảo em vừa mới khỏi bệnh, dù thế nào cũng nhất quyết không cho em ra ngoài."
“Em nghĩ anh có thể đi kiểu gì đây? Bọn họ sao chịu cho anh đi? Hôm qua hứng thú của mọi người đều rất cao. Chỉ tiếc là thiếu mỗi em với Hoàng Tồn Nhân thôi,” Giác Dân phấn khích nhìn Tấm, đôi mắt sáng rực ấy thắp lên nhiệt tình của cậu. Cô đứng bên cạnh cậu, trong ánh mắt mang theo vẻ dịu dàng. Trong đôi mắt cô chỉ có hình bóng của một mình cậu. Cô thuộc về cậu. Cậu không còn chút nghi ngờ nào về hạnh phúc của chính mình nữa. Cậu còn nhớ những lời Trương thái thái nói ban nãy. Những trở ngại có thể xảy ra ấy cũng đã bị những lời đó phá nát. Hôm nay dường như hạnh phúc đổ dồn cả lên người cậu. Căn phòng ngập tràn ánh sáng, nhiệt tình mang lại cho cậu là niềm vui, là sự thỏa mãn, là lòng biết ơn, là sự ấm áp thấu tận tâm can, là sức sáng tạo cần có khi chuẩn bị làm một công việc cống hiến. Đây là tình yêu thuần khiết, trong đó không hề có tình dục cuồng nhiệt, không có dục vọng. Ánh mắt cậu nhìn sâu vào tận đáy mắt cô (không, phải nói là nhìn sâu vào tận tâm hồn); ánh mắt cô cũng nhìn sâu vào tận tâm hồn cậu như vậy. Hai người có thể nói là đạt đến mức độ thấu hiểu lẫn nhau hoàn toàn: Mỗi người không còn một chút bí mật nào, không còn một góc khuất nào của tâm hồn bị đóng kín lại nữa. Hai trái tim hòa làm một, trở thành một trái tim, một trái tim sáng ngời hơn, ấm áp hơn, tràn đầy sức sống. Mỗi người nhìn thấy chính mình trong đôi mắt đối phương, hơn nữa còn nhìn thấy hạnh phúc của bản thân. Quá khứ, hiện tại, tương lai hòa quyện làm một, trở thành một thứ không có điểm bắt đầu cũng chẳng có điểm kết thúc. Đây là tương lai rực rỡ của họ. Tình yêu như thế này không phải là sự hưởng lạc, không phải là sự đắm say, họ đón nhận hạnh phúc một cách vô cùng rõ ràng, hơn nữa còn chuẩn bị mang theo sức sáng tạo hướng về tương lai kia mà bước tới. Đây là khoảnh khắc hạnh phúc thuần khiết của hai người trẻ tuổi không hề ích kỷ. Họ thực sự cảm nhận được cái gọi là "sự trào dâng của sinh lực" mà nhà triết học người Pháp Guyau từng nói. Giác Dân như uống phải mật ngọt, dốc sức hấp thu ánh mắt của Tấm, chợt nở nụ cười rạng rỡ, dịu dàng chỉ vào Tấm rồi nói: "Bây giờ em đang ở bên cạnh anh, anh đang ở trước mặt em. Em có tưởng tượng được anh vui mừng thế nào không!?" Cậu lại hạ thấp giọng nói: "Anh tin rằng bất kỳ thế lực nào, bất kỳ trở ngại nào cũng không thể chia cắt chúng ta."
"Em cũng tin," Tấm khẽ nói bên tai cậu, cứ như dùng một cơn gió mát thổi câu nói ấy vào tai cậu vậy.
"Tối hôm qua anh rất muốn đến thăm em, anh biết em đang đợi anh, anh còn rất nhiều điều muốn nói với em. Anh muốn kể cho em nghe tình hình cuộc họp hôm qua," Giác Dân chợt nói với vẻ hào hứng như đang đọc sách, trong giọng nói đong đầy cảm xúc, có điều âm lượng không cao. "Hôm qua anh cứ như vừa có một giấc mơ hạnh phúc vậy. Anh nên kể lại cảnh tượng trong giấc mơ ấy cho em nghe, anh biết nhất định em đang ngóng chờ để nghe nó. Nhưng mà anh về muộn quá," trên mặt cậu lộ ra vẻ tiếc nuối. "Anh không sao chạy đến thăm em được. Suốt cả đêm anh chỉ gọi tên em." Cậu ngậm miệng lại. Thế nhưng ánh mắt nhiệt thiết của cậu vẫn đang gọi mời cô.
Tấm biết ơn nhưng cũng mỉm cười tinh nghịch, khẽ chỉ vào cậu nói: "Anh đúng là sắp phát điên rồi đấy."
Giác Dân mãn nguyện cười đáp: "Hạnh phúc ập đến, thường khiến người ta phát điên mà."
"Em thì chưa từng phát điên bao giờ," Tấm mang theo giọng điệu làm nũng nói nhỏ một câu, rồi bước đến trước bàn làm việc ngồi xuống chiếc ghế mây. Cô ngồi ở góc chéo đối diện với cậu, đem nửa thân mình đè lên mặt bàn. Cô phấn khích, mang theo chút mộng ảo nhìn Giác Dân nói: "Anh mau kể cho em nghe tình hình hôm qua đi."
Giác Dân không nói những lời khác nữa, hạnh phúc của cậu dường như gắn liền với sự nghiệp của họ. Nghe nhắc đến tình hình ngày hôm qua, trái tim cậu lại bị một thứ niềm vui quên mình cuốn lấy. Trong mắt cậu lóe lên ánh sáng nhiệt liệt hơn, cậu bắt đầu kể lại câu chuyện ngày hôm qua cho cô nghe. Cậu kể rất rành mạch và chi tiết, giọng nói vô cùng rành mạch, giống như tiếng suối chảy. Đây là dòng suối phun không bao giờ cạn, đây là giọt cam lộ thấm sâu vào tận xương tủy. Tấm chú ý lắng nghe, cô gật đầu hưởng ứng, cô phát ra tiếng cười lảnh lót để tán thưởng. Trái tim cô theo lời kể của cậu dần dần bị cuốn đến một nơi xa xôi tựa chốn mộng ảo. Đó là một nơi kỳ lạ, nơi đó chỉ có ánh sáng, chỉ có nụ cười. Trên mặt cô hiện lên nụ cười dường như vĩnh viễn không bao giờ tắt ấy.
Lý tẩu bưng trà bước vào, cắt đứt lời kể của Giác Dân, cũng cắt đứt giấc mộng của Tấm. Thế nhưng nữ tì này vừa đi ra, miệng Giác Dân lại mở ra, đôi mắt Tấm lại sáng bừng lên. Khi Giác Dân cầm chén uống trà, Tấm hạnh phúc nhìn cậu mỉm cười. Lúc Giác Dân tiếp tục kể câu chuyện của mình, trên mặt Tấm lại khoác lên sắc thái mộng ảo. Trong khoảng thời gian ngắn ngủi này, một ngọn đèn dầu nhạt nhòa còn sáng hơn cả vạn ngọn đuốc, một căn phòng nhỏ bé tựa như thiên đường tươi đẹp. Trong phòng không có bóng tối, trong tim họ cũng không hề có bóng tối. Giấc mơ của người trẻ tuổi thường rất phóng đại. Thế nhưng giấc mơ phóng đại này lại củng cố thêm niềm tin của họ cũng như niềm tin của họ đối với cuộc sống.
Câu chuyện kết thúc. "Ngọn lửa thiêng" vẫn đang cháy rực trong tim họ, tuy không phải là ngọn lửa hừng hực, nhưng họ cũng cảm nhận được "ngọn lửa thiêng" mà Stepnyak (từng trích dẫn bài viết của ông trong cuốn "Truyện Sophia") đã nói. Trong lòng hai người đều vô cùng ấm áp, đều cảm nhận được niềm vui khi sinh lực tràn trề. Họ trò chuyện thoải mái, tự do, hoặc có lẽ còn mang theo chút mộng ảo. Tấm thốt ra vài câu hỏi, Giác Dân giải thích chi tiết. Cô đã hoàn toàn thấu hiểu. Cô dường như dùng chính đôi mắt của mình để nhìn thấy vạn vật. Đôi mắt của cậu thực sự đã hóa thành đôi mắt của cô. Cậu đã cho cô nhìn thấy cảnh tượng giấc mơ tươi đẹp đó.
Xuyên qua gian nhà giữa âm u tối tăm (nơi đó chỉ có ngọn đèn dầu trường minh treo trước hương án là được thắp sáng), từ trong phòng của Trương thái thái truyền ra tiếng ho khan của Giác Tân. Âm thanh này vang lên một cách lạc lõng trong cảnh mộng của Tấm. Tấm giật mình quay phắt mắt sang căn phòng đối diện như bừng tỉnh. Lúc này cô mới nhớ đến sự tồn tại của Giác Tân. Cô nhìn thấy bóng dáng nghiêng của Giác Tân. Giác Tân đang nói chuyện ở bên đó. Cô chợt đổi giọng hỏi Giác Dân: "Mẹ với đại biểu ca không biết đang nói gì vậy, anh có biết không?" Giác Dân cũng quay đầu nhìn sang căn phòng đối diện. Một lát sau, cậu phỏng đoán đáp: "Hoặc là đang khuyên đại ca tục huyền cũng nên."
"Em thấy chưa chắc đâu," Tấm lắc đầu nói: "Mấy hôm trước mẹ có bàn với em chuyện này, em bảo đại biểu ca hiện tại nhất định sẽ không đồng ý, vả lại bây giờ anh ấy vẫn chưa mãn tang, mẹ liền không nhắc nữa."
"Anh biết mẹ cùng tam bá, tam thím đều hy vọng đại ca sớm tục huyền. Chỉ còn ba tháng nữa là anh ấy mãn tang rồi, thời gian trôi cũng nhanh lắm. Thật ra anh cũng ủng hộ anh ấy tục huyền. Anh thấy một mình anh ấy khổ sở quá," Giác Dân giải thích.
"Em cũng ủng hộ anh ấy tục huyền á?" Tấm ngạc nhiên nói. Tiếp theo cô ôn tồn bày tỏ quan điểm của mình: "Em thấy anh ấy tục huyền xong chưa chắc đã đỡ khổ hơn đâu. Anh ấy với đại biểu tẩu tình cảm sâu đậm như thế, còn có Mai biểu tỷ nữa cơ mà."
"Nhưng em không thấy buổi tối anh ấy thường hay úp mặt xuống bàn học mà khóc à. Cả ngày anh ấy chịu đủ ấm ức, có thể tìm được chút an ủi ở đâu cơ chứ? Anh ấy chẳng có gì cả," trong giọng nói dịu dàng của Giác Dân mang theo chút đau khổ.
Tấm không nói gì nữa. Cô cảm thấy sự u sầu đang nhẹ nhàng cào cấu trái tim mình. Giống như Giác Dân, chỉ khi nhắc đến bất hạnh của người khác, cô mới bị sự đau khổ và u sầu tập kích.
"Thật ra đại ca chỉ cần sửa đổi tính nết một chút thì vẫn còn cách giải quyết. Vẫn có những người thảm hại hơn cả đại ca, tứ muội của chúng ta, còn có Mai biểu đệ nữa. Mai biểu đệ hộc máu, rõ ràng là mắc bệnh lao phổi, thế mà đại cữu cũng không cho em ấy đi bác sĩ khám bệnh," Giác Dân phẫn nẫu nói. Lúc này cái mà đôi mắt cậu nhìn thấy không phải là ánh sáng, mà là những gương mặt tái nhợt không chút máu của những con người đau khổ. Đây là một tin tức bất ngờ, cũng là một tin tức không mấy vui vẻ. Chuyện Tố Mai Tiên hộc máu vẫn hằn sâu trong tâm trí Tấm. "Mai tỷ" của cô từng hộc máu kể cho cô nghe một phen đau thương. Mai vì hộc máu mà chết. Bây giờ Mai thiếu gia tuổi trẻ tài cao lại đang hộc máu. Đây là một phán quyết đáng sợ. Cô không hề tiếc nuối cái tên thanh niên hèn nhát đó. Nhưng cô (một người trẻ tuổi) tiếc nuối sinh mệnh tuổi trẻ. Tin tức bất ngờ này quả thực là một đòn giáng mạnh. Giấc mộng hạnh phúc tạm thời lùi xa. Cô bắt đầu biết được tình hình chi tiết từ chỗ Giác Dân. Lại là một bi kịch, họ vẫn chỉ có thể đứng nhìn bó tay chịu trói. Đây là nỗi đau khó tả, Tấm không chịu nổi nỗi đau sau hạnh phúc, sự u sầu sau niềm vui này, cô u ám hỏi Giác Dân: "Rốt cuộc thì thời đại của chúng ta đến bao giờ mới tới?"
"Sao em lại hỏi câu này?" Giác Dân ngạc nhiên hỏi. Cậu chú ý nhìn cô, ánh mắt dịu dàng nhưng vô cùng kiên định. Thắc mắc của Tấm ngược lại khiến cậu càng thêm tỉnh táo.
"Em nhìn không nổi nữa, tại sao vẫn cứ phải có nhiều sự hy sinh đến thế? Hơn nữa lại đều là những người chúng ta thường xuyên nhìn thấy," Tấm đau khổ đáp.
"Em quên rồi à, tam đệ đã đi như thế nào? Nhị muội đã đi như thế nào? Chẳng phải bọn họ đều giành được thắng lợi rồi sao?" Giác Dân vẫn dịu dàng an ủi cô, trên mặt cậu nở nụ cười khích lệ. Cậu đứng dậy bước đến bên cạnh cô, khẽ nói: "Trên đời này vốn chẳng có việc gì là dễ dàng cả. Việc gì cũng phải xem sự nỗ lực của con người ra sao. Công việc của chúng ta vừa mới bắt đầu, mà đã có được những thành quả này rồi." Cậu thấy cô không đáp lời, bèn ân cần hỏi thêm một câu: "Em tin lời anh chứ?"
Tấm nhìn cậu, tựa như không nghe hiểu lời cậu nói vậy. Đợi cậu nói xong câu cuối cùng. Cô chợt gật đầu, dịu dàng đáp: "Em tin." Cô cười mỉm với cậu, nhưng những giọt nước mắt lại ngấn đầy trong đôi mắt. "Em khóc đấy à?" Giác Dân xót xa nói. Cậu mò trong túi lấy chiếc khăn tay đưa cho cô.
"Bây giờ em không buồn nữa đâu," Tấm biết ơn đáp. Cô nhận lấy chiếc khăn tay lau mắt. Cô lại hỏi cậu: "Mấy hôm nay tam biểu muội, tứ biểu muội đều khỏe chứ? Trong công quán của các anh có chuyện gì thế, anh kể mau cho em nghe đi. Kể xong chúng ta sang phòng mẹ ngồi bầu bạn với đại biểu ca." Cô trả lại chiếc khăn tay cho Giác Dân.
"Hôm qua họp xong, anh đưa Giám Băng về nhà. Cô ấy trò chuyện với anh rất nhiều, cô ấy còn bảo mấy hôm nay sẽ sang thăm em, nói không chừng là ngay ngày mai đấy," Giác Dân cất kỹ khăn tay, mỉm cười nói. "Để anh kể chuyện của Giám Băng trước đã."
"Được rồi, anh mau kể đi, sao anh không nói sớm chứ?" Tấm hứng thú hối thúc.
Giác Dân đã kể lại cuộc trò chuyện trước lúc lên đường của Hoàng Tồn Nhân cho cô nghe từ mấy ngày trước.
Trò chuyện xong, họ bèn bước sang phòng Trương thái thái ở phía đối diện. Trương thái thái ngồi trên chiếc ghế xích đu mây bên giường, nhìn thấy họ bước vào, ý cười đầy thiện ý nhìn Tấm nói: "Tấm à, con mới xa nhị biểu đệ có một ngày mà đã có biết bao nhiêu chuyện nói mãi không hết cơ à?"
Tấm đỏ mặt cười, không lên tiếng.
"Con cũng chẳng thèm qua đây bầu bạn với đại biểu ca, hai đứa cứ mải mê trò chuyện riêng với nhau thôi," Trương thái thái lại nói, trong giọng nói mang theo chút trách mắng. Dạo này bà càng thêm yêu thương cô con gái, mà nhìn thấy niềm vui thuần khiết, chân thành của người trẻ tuổi hôm nay, chỉ càng khiến cho tâm hồn đang dần khô cạn của bà thêm bừng sức sống. Hai gương mặt tràn đầy sức sống trẻ trung vừa xuất hiện, lập tức khiến bầu không khí bi thương trong phòng tiêu tan. "Mẹ dạo này rất hay thích trêu chọc người ta đấy nhé. Con chẳng phải đang qua đây bầu bạn với đại biểu ca rồi đây sao?" Tấm làm nũng đáp lại với vẻ đáng yêu của một đứa con gái được cưng chiều.
"Đại biểu ca còn mời con ngày kia sang đó chơi, anh cũng muốn đi. Bệnh của con đã khỏi, ngày kia cũng có thể ra ngoài được rồi," Trương thái thái hứng khởi tiếp lời.
"Vân biểu muội cũng đi, em ấy bảo lâu lắm rồi không nhìn thấy con đấy," Giác Tân mỉm cười nói.
"Mẹ đi, con tự nhiên sẽ đi theo mẹ rồi," Tấm sảng khoái đáp: "Con cũng nhớ Vân muội lắm." Cô quay đầu nhìn sang Giác Tân. Cô nhận ra dưới nụ cười nhạt của anh vẫn thường phảng phất nỗi u sầu.