Thu (Kích Lưu Tam Bộ Khúc)

Lượt đọc: 452 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Vĩ Thanh

❊ ❊ ❊

Viết đến đây, tác giả thấy có thể hạ bút được rồi. Đối với những độc giả ưa thích cái kết "đại đoàn viên", cái kết như thế này hẳn sẽ làm họ thất vọng, có lẽ còn có người sẽ phản đối mà nói rằng: "Câu chuyện nhà họ Cao vẫn chưa xong mà!" Nhưng, độc giả thân mến, các bạn nên nghĩ rằng, bản thân sự sống là không bao giờ kết thúc. Những người có sức sống phong phú (đầy đủ) sẽ sống lâu dài, và có thể làm được rất nhiều, rất nhiều việc.

Tuy nhiên, về tình hình nhà họ Cao, tôi còn có thể kể thêm cho các bạn một chút. Bây giờ tôi xin trích dẫn hai bức thư Giác Tân viết cho người em thứ ba là Giác Tuệ và người em họ là Thục Anh ở dưới đây:

...Lại hơn một tháng nữa không viết thư cho hai em rồi. Ngày nào anh cũng muốn viết thư, nhưng anh bận bịu từ sáng đến tối, chẳng lúc nào rảnh tay để cầm bút. Bây giờ cuối cùng cũng có được chút thời gian nhàn rỗi, anh nên nói chuyện với hai em về "chuyện nhà ta".

Chuyện bán công quán lần trước đã kể với hai em rồi. Bức thư đó viết trước ngày dọn nhà một hôm. Sau khi dọn nhà, chúng ta quả thực bận rộn một hồi. Cho nên sau khi dọn nhà, anh chỉ viết cho Giác Tuệ một lá thư ngắn.

Chúng ta – nhà họ Cao – từ đây đã kết thúc. Gia nghiệp do ông nội một tay gây dựng cũng đã kết thúc. Đại gia đình chúng ta cứ thế mà tan rã một cách kỳ lạ. Lúc mọi người dọn ra ngoài, dường như ai nấy đều vui vẻ, không có chút gì lưu luyến. Nhà đại phòng và tam phòng chúng ta chưa chuẩn bị kịp, nên dọn ra muộn nhất. Mấy ngày đó, sớm tối anh chỉ có một mình đối diện với vườn tược quạnh hiu, nghĩ lại đủ chuyện xưa cũ, thật là cảm khái muôn vàn. Hiện tại chúng ta dọn đến một khu nhà riêng mới xây gần nhà cô để ở. Chỗ ở của thím ba cũng trên con phố này. Chúng ta thường xuyên qua lại với cô và thím ba, cảm thấy còn thân thiết hơn trước.

Sau khi dọn khỏi nhà cũ, cuộc sống lại vui vẻ hơn trước, ăn ở sinh hoạt đều có cải cách. Ngày nào cũng ngủ sớm dậy sớm. Mười giờ ăn sáng, bốn giờ ăn chiều, ngoài ra còn ăn điểm tâm, ăn đêm, đều là mua ở ngoài về. Đồ ăn tuy không phong phú gì lắm, nhưng mọi người đều ăn uống rất rôm rả. Cả nhà sống với nhau rất hòa thuận, hầu như không nghe thấy một tiếng cãi vã nào.

Người giúp việc chúng ta dùng cũng không ít: một người nấu ăn gọi là Lão Dương, đây là người mới thuê; Tô Phúc vẫn theo chúng ta; lão bà có ba người, là Trương tẩu, thím Hà, Hoàng ma tử (Hoàng ma tử vốn muốn cáo lão về quê, nhưng chúng ta sống với nhau đã lâu, tình cảm rất tốt, nên hết sức khuyên bà ấy ở lại); người trông cửa chính là Từ Bính, người trông cửa nhà cũ. Ngoài ra còn nuôi một con chó tây rất tốt, gọi là Dương Tử. Ỷ Hà vì là con hầu gửi ăn cơm, tháng trước cha nó đến đón nó về quê, nói là mẹ nó ở nhà bệnh nặng sắp mất, chúng ta cũng không biết là thật hay giả. Con bé đúng là người tốt bụng, nó và em ba tình cảm tốt nhất. Lúc Ỷ Hà đi, nó tự mình cùng với em ba và Tụy Hoàn đều khóc một trận. Nó hứa sau này sẽ đến thăm chúng ta. Những người phu kiệu đều đã cho nghỉ việc cả. Chúng ta hiếm khi ra ngoài nên cũng không cảm thấy bất tiện vì chuyện đó.

Em ba từ khi vào trường, rất chăm chỉ, kết quả thi cử cũng rất tốt. Trong kỳ nghỉ đông ở nhà ôn bài cũng cực kỳ chuyên cần. Giờ đã vào học kỳ, ngày nào em ấy cũng vui vẻ kẹp cặp sách đi đi về về...

Bức thư thứ hai (gửi đầu tháng 7 năm 1924):

...Ba tháng nay viết thư cho hai em khá nhiều, nhưng đều là thư ngắn. Hôm nay cả nhà đều đi vắng. Một mình anh ở nhà thanh tịnh. Tranh thủ cơ hội tốt này viết cho hai em bức thư dài, báo cáo tình hình gần đây của chúng ta.

Chuyện của em hai và em Cầm, họ lúc nào cũng có thư báo cho hai em, anh cũng không cần nói nhiều nữa. Họ đã chính thức đính hôn vào tháng trước, nghi thức cực kỳ đơn giản, kiểu đính hôn này ở nhà họ Cao chúng ta tính là chuyện chưa từng có. Lần này còn tham khảo cách sắp xếp hôn lễ của bạn học em hai là Hoàng tiên sinh cùng với một vị tiểu thư họ Trình (bạn học của em Cầm). Lần này hoàn toàn nhờ có cô đứng ra giúp đỡ chủ trì, tuy có những lời ra tiếng vào của người ngoài, nhưng chúng ta cũng không bị ảnh hưởng. Hôn lễ của họ sắp tổ chức, chậm nhất cũng không quá tháng tám. Em hai dự định sau khi kết hôn sẽ rời khỏi tỉnh thành cùng với em Cầm. Em ấy hoặc là đến Gia Định dạy học ở một trường trung học nào đó, hoặc là đến một tòa báo ở Bắc Kinh làm việc, cả hai việc đều đang liên hệ, hiện tại vẫn chưa thể quyết định. Em ấy chủ trương dựa vào năng lực bản thân để nuôi sống chính mình, điều này đúng là lời nói có chí khí. Anh cũng không tiện khuyên ngăn em ấy. Báo chí của họ bây giờ cũng rất phát triển. Tòa soạn mới anh cũng đã đến một lần. Tuy bên ngoài thường có những lời đồn thổi bất lợi cho tờ báo, nhưng ngoài lần bị đình bản hai tuần đó ra, nhà cầm quyền cũng không có hành động gì khác. Bạn của em ấy là Phương Kế Thuấn từng bị bắt một lần vì phong trào học sinh, bị giam hơn một tháng rồi lại được thả ra. Những việc này chắc hai em đã biết sớm rồi.

Trong tỉnh thành, phụ nữ cắt tóc ngày càng nhiều, trên phố cũng có thể bắt gặp. Từ sau khi em hai viết thư kể chuyện em ấy cắt bỏ bím tóc lần trước, em Cầm và em ba đều rất phấn khích, họ bàn bạc nhiều ngày, cuối cùng cũng được gia đình cho phép, đã cắt bỏ bím tóc vào ngày hôm qua. Trong mắt hai em và em hai, đây hẳn là tin tốt lành.

Mẹ sức khỏe rất tốt, tinh thần cũng vui vẻ, chỉ là mấy hôm nay vì chuyện của bác cả mà rất bực bội. Bác cả ngày càng trở nên kỳ quặc. Tháng trước sau khi vợ của Mai biểu đệ sinh một con gái, bác cả liền lấy cớ nhà họ Chu không có con trai, bác cả dâu lại nhiều năm không sinh nở, làm ầm ĩ đòi lấy con hầu Thúy Phượng làm thiếp. Bà ngoại và bác cả dâu đều không đồng ý. Bác cả hầu như ngày nào cũng nổi giận trong nhà, cách một ngày lại cãi nhau to một trận với bác cả dâu. Cãi nhau đến mức không còn cách nào, bà ngoại bèn sai người đến mời mẹ qua khuyên giải. Mẹ nói cũng chẳng có tác dụng gì lớn. Cuối cùng vẫn là bà ngoại và bác cả dâu nhượng bộ. Hôm qua bác ấy đã nạp Thúy Phượng làm thiếp, còn mời khách linh đình, thật là chuyện lạ! Sức khỏe bà ngoại đã kém hơn trước nhiều. Vân biểu muội cảnh ngộ khá hơn, nhị cữu mẫu lại rất yêu thương con bé, nhị cữu mẫu còn hiểu lý lẽ, bà nhìn thấy tấm gương của Huệ biểu muội và vợ Mai biểu đệ, cũng có chút đau lòng, cho nên Vân biểu muội năm nay mười chín tuổi vẫn chưa hứa gả cho nhà nào. Nhị cữu mẫu có lần nói chuyện với anh về Vân biểu muội, bà hình như còn có ý muốn đưa Vân biểu muội vào trường đi học. Vân biểu muội tâm địa rất tốt, cuối cùng rất sẵn lòng giúp đỡ vợ Mai biểu đệ. Hiện tại con bé lại rất hòa hợp với vợ Mai biểu đệ. Vợ Mai biểu đệ tính khí đã sửa đổi không ít, đối với người cũng rất khiêm nhường, chỉ là trên mặt đầy vẻ sầu muộn, nghe nói ngày nào con bé cũng ở lì trong phòng đọc sách, thường là Vân biểu muội hay đến bầu bạn trò chuyện. Hiện tại con bé đã làm mẹ, tinh thần đã có chỗ gửi gắm, có lẽ sẽ khá hơn chút ít.

Thím năm tháng trước từng về nhà một lần, thấy chú năm đón Lễ Bái Nhất về sống cùng tại nơi ở mới của chú ấy với Hỷ cô nương, thím ở chưa đầy mười ngày, biết chú năm sắp bán sạch ruộng đất, lại không chịu nổi cục tức này, cãi nhau to với chú năm một trận, rồi vẫn quay lại Tự Phủ. Viên Thành vẫn đang hầu hạ thím. Hôm qua thím còn gửi đến một lá thư, nói đã bình an đến chỗ cậu hai Thẩm rồi. Lần này trở về, thím còn ra khỏi thành đến mộ cô tư thăm một chuyến. Trong lúc trò chuyện cũng thường nhắc đến cô tư, thật là "biết thế này, cần gì lúc đầu"!

Chú năm hút thuốc phiện đã thành nghiện nặng, so với chú tư thì không phân cao thấp. Chú tư có hai gia đình, một nhà nuôi thím tư, một nhà nuôi Trương Bích Tú, mỗi tháng tiêu tiền như nước, đúng là "ngồi ăn núi lở". Anh lại có chút lo lắng thay cho họ. Chú tư không cho chú năm nhỏ v.v... vào trường học, chỉ mời một ông thầy già ở nhà dạy họ đọc Tứ Thư Ngũ Kinh. Tình hình rất giống với lúc còn ở nhà cũ. Chúng ta không qua lại nhiều với chú tư. Nhưng chú ấy hiện đang quản lý sổ sách tiền tế tự, bài vị tổ tiên thờ tại nhà chú ấy, những khi bày lễ cúng tổ tiên, người các phòng đều phải đến nhà chú ấy dập đầu. Chú ấy vẫn cái tính khí cũ đó, thím tư cũng không thay đổi. Đồ cúng là tiền công quỹ, vậy mà họ chưa bao giờ giữ người ở lại ăn lấy một bữa cơm.

Trần dì thái đã thu hồi lại công quán ở ngõ Thạch Mã để sống cùng mẹ và các em họ của bà ta. Em sáu hiện tại theo bà ta, ngày ngày chỉ xem kịch, ra nhà hàng, chưa bao giờ đọc sách. Trần dì thái coi em ấy như báu vật. Một năm chúng ta không gặp Trần dì thái được mấy lần. Những khi bày lễ cúng ở nhà chú tư cũng có thể tình cờ gặp bà ta. Nhưng nghe nói bà ta qua lại khá thân thiết với thím tư, ra ngoài xem kịch cũng thường mời thím tư. Bà ta béo lên, vẫn mặc đồ hoa hòe lòe loẹt như thời ông nội còn sống, cứ bước đến là một mùi thơm nức.

Thím ba sống rất gần chúng ta, lại vì chú ba trước khi mất đã đích thân dặn dò anh thay chú ấy chăm lo hậu sự cho người nhà, nên hầu như ngày nào anh cũng đến bên đó. Thím ba thường có thư cho em hai, tình hình gần đây của gia đình thím hai em chắc cũng biết rồi. Thím hai vì em hai nhất thời chưa thể về nhà, nên rất nhớ thương em. Em hai nên gửi thư về an ủi thím ba nhiều hơn. Em tư học kỳ này đã vào một trường tư thục, nhưng không chịu khó học, tốt hơn trước chẳng bao nhiêu. Thím ba tuy thỉnh thoảng quản giáo, nó vẫn không chịu nghe lời. Tính tuổi thì nó đã mười bảy rồi, vậy mà còn chẳng hiểu chuyện bằng em bảy. Em bảy đã vào tiểu học. Nó còn khá hơn, cũng chịu nghe lời, chỉ là sức khỏe hơi yếu. Em tám mới sinh được hơn bảy tháng, lớn lên rất giống chú ba. Thím ba rất yêu quý em ấy.

Bây giờ nói đến bản thân anh. Anh vẫn là một gã đệ tử chẳng tiến bộ gì. Tuổi tác cũng không còn nhỏ, vừa không có học vấn, vừa không có bản lĩnh, cũng không học được cái nghề gì để kiếm cơm, vì vậy chỉ đành dựa vào gia sản tổ tiên để sống. Sau khi chúng ta dọn ra khỏi nhà cũ, anh lại có được những ngày tháng yên tĩnh. Gần đây thương trường đang trong quá trình xây dựng lại, chỉ là anh đã sớm từ chức. Anh ngoài việc thỉnh thoảng đi lại nhà người thân, mỗi ngày đều ở nhà đọc sách, cũng rất nhàn rỗi. Nhà mới có một căn gác rộng rãi sạch sẽ, mở cửa sổ là nhìn thấy cây tùng và hoa đào trong sân, phong cảnh rất đẹp, anh dùng nó làm thư phòng. Cửa sổ sáng sủa, bàn ghế sạch sẽ, rất hợp để đọc sách. Anh biết mình không có tiền đồ, anh không thể ôm ấp hoài bão cứu người cứu đời như em và em hai, hiện tại anh chỉ cầu có thể làm được chút việc vô hại cho người, hưởng chút phúc thanh nhàn, không gây nghiệp là được. Anh cũng biết những sai lầm trong quá khứ, nhưng vì đã lún quá sâu, nhất thời cũng khó mà tự rút chân ra. Cho nên trước những lời khuyên can của em nhiều lần, anh đều không dám trả lời. Nhưng anh vẫn mong em thỉnh thoảng đốc thúc anh. Xin em hãy niệm tình anh em, đừng vì anh không có tiền đồ mà vứt bỏ anh. Thực ra tâm hướng thiện của anh vẫn chưa chết.

Ngày ngày ngoài việc đọc sách, anh còn dạy Tụy Hoàn đọc sách viết chữ, đây là bài học hàng ngày anh đặt ra cho cô ấy. Nói đến Tụy Hoàn, anh nhất định phải giải thích với hai em, tháng trước anh đã tuân theo di mệnh của chú ba mà nạp cô ấy làm thiếp. Anh rất yêu quý cô ấy. Cô ấy đối với anh cũng rất tốt. Anh sẽ không đối xử tệ với cô ấy đâu. Em hai cũng có thể yên tâm. Thực ra ở phòng chúng ta cũng chẳng có phân biệt "lớn - nhỏ" gì cả. Cô ấy là một cô gái tốt, anh đối xử với cô ấy cũng như đối xử với chị dâu trước kia thôi. Anh quyết không lấy thêm vợ kế. Trước kia mọi người đều khuyên anh lấy vợ kế, bây giờ anh chọn một người anh yêu thích, thì có gì là không được. Hiện tại tuy người phòng khác gọi Tụy Hoàn là "cô Thúy", xem cô ấy như Hỷ Nhi, nhưng thím ba đã nhận cô ấy làm con nuôi, mẹ coi cô ấy là con dâu, em hai, em Cầm, em ba đều gọi cô ấy là "chị dâu". Cô ấy là niềm an ủi duy nhất của anh, cô ấy cũng là một người trợ thủ đắc lực của anh. Cô ấy hòa hợp với mẹ, với em ba, với em Cầm. Em hai đối xử với cô ấy cũng không tệ. Ngay cả cô cũng từng khen ngợi cô ấy. Anh tin rằng sau này khi em ba về nhà, cũng sẽ yêu quý cô ấy, coi cô ấy như chị dâu mà đối đãi...

Bức thư này vẫn là viết cho cả hai người. Không ngờ viết một hồi lại dài thế này. Bây giờ tranh thủ lúc Tô Phúc phải đến Bính Sinh Vinh lấy gạo, nhờ anh ta cầm đi bưu điện gửi thư bảo đảm, anh đành phải dừng bút. Tụy Hoàn và em ba đều đang viết thư cho em hai, chắc lần sau là có thể gửi đi...

Trên đây là những lời của chính Giác Tân.

Có vài độc giả sẽ hiểu lầm mà hỏi: Rốt cuộc Giác Tân có được tính là người có sức sống tràn đầy hay không?

Tôi có thể trả lời một cách chắc chắn: Anh ấy đương nhiên là không phải. Còn về việc sau này anh ấy sẽ có kết cục ra sao, tôi cũng không thể đưa ra bất kỳ dự đoán nào cho độc giả. Một người sẽ đi đến nơi nào, đương nhiên phải xem người đó chọn con đường thế nào. Một người cứ đi mãi về hướng Bắc, anh ta sẽ không thể đến được phương Nam.

Tuy nhiên, về tương lai của Giác Tân, tôi xin độc giả hãy nhớ lấy câu nói của chính anh ấy: "Tâm hướng thiện của tôi vẫn chưa chết." Chúng ta hãy tạm tin đây là lời bộc bạch chân thành của anh ấy.

Tôi sẽ không nói lảm nhảm với độc giả nữa.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.