Anh khuyên tôi, vâng, anh khẩn khoản nài xin tôi, hãy đứng ra nhận thay lời cho Corellia trong lúc vắng mặt nàng, để lo việc kiện tụng chống lại C. Caecilius, vị chấp chính quan đắc cử. Về lời khuyên của anh, tôi vô cùng biết ơn, nhưng về lời nài xin của anh, quả thực tôi phải trách; bởi nếu không có lời khuyên trước, hẳn tôi đã chẳng hay biết gì về vụ việc này, song lời nài xin sau lại là điều thừa thãi, vì tôi chẳng cần ai phải thúc giục mới nhận lời ở đâu mà từ chối thì hóa ra kẻ bất nghĩa; há tôi lại có thể do dự dẫu chỉ một khoảnh khắc để đứng ra bảo vệ ái nữ của Corellius hay sao? Quả thực là vậy, dẫu giữa đối thủ của nàng và tôi chẳng có mối thâm giao nào đặc biệt, chúng tôi vẫn ở trong mối quan hệ khá tốt đẹp. Cũng đúng là ông ta mang tước vị cao sang, một người rất đáng được tôi đặc biệt quý trọng, vì sắp sửa bước lên một chiếc ghế quyền lực mà tôi từng có vinh dự đảm nhận; và thật tự nhiên khi một người luôn mong muốn những phẩm giá mà chính mình từng nắm giữ phải được tôn vinh ở mức cao nhất. Thế nhưng, tất cả những cân nhắc ấy đều trở nên vụn vặt và tầm thường khi tôi nghĩ rằng người tôi sắp sửa bảo vệ chính là con gái của Corellius.

Ký ức về con người xuất sắc ấy — một bậc vĩ nhân mà thời đại này chưa từng sản sinh ra ai có phẩm giá, sự chính trực và minh triết hơn — đã hằn sâu không thể phai mờ trong tâm trí tôi. Lòng kính trọng của tôi đối với ông bắt nguồn từ sự ngưỡng mộ, và trái ngược với thông lệ thường tình, sự ngưỡng mộ ấy càng tăng lên khi tôi hiểu thấu về ông, mà quả thực tôi đã hiểu ông rất tường tận, bởi ông chẳng giấu giếm tôi điều gì, dù là chuyện vui hay buồn, cay đắng hay ngọt bùi. Khi tôi còn trẻ, ông đã quý mến, và (tôi xin mạn phép nói thế) tôn kính tôi như thể tôi là người ngang hàng với ông. Khi tôi ứng cử vào bất kỳ chức vụ danh dự nào, ông đều hết lòng ủng hộ bằng thanh thế và dùng uy tín của mình để bảo chứng; khi tôi nhậm chức, ông là người dẫn dắt và bầu bạn; khi tôi hành sự, ông là người chỉ đường và quân sư cho tôi. Nói tóm lại, bất cứ khi nào quyền lợi của tôi được đặt lên bàn cân, dẫu thân thể suy nhược và tuổi già sức yếu, ông vẫn hăng hái ra sức hành động như thể mình vẫn còn trẻ trung và tráng kiện. Nơi chốn khuê mật, chốn công đường, hay trước triều đình, biết bao lần ông đã củng cố và nâng cao uy tín cùng quyền lợi cho tôi!

Có lần nọ, trong buổi trò chuyện trước mặt hoàng đế Nerva, câu chuyện xoay quanh những thanh niên triển vọng thời bấy giờ, và nhiều người có mặt đã hào phóng cất lời ngợi khen tôi; ông ngồi lặng thinh trong chốc lát, điều đó lại càng làm cho lời ông nói thêm phần trọng lượng; rồi với cái phong thái uy nghiêm quen thuộc ấy, ông cất lời: "Tôi buộc phải giữ ý khi khen ngợi Pliny, bởi vì cậu ấy chẳng làm điều gì mà không có sự tham vấn." Chỉ bằng một câu nói ấy, ông đã ban cho tôi nhiều hơn cả những mong ước xa vời nhất mà tôi dám vươn tới, khi ông khắc họa cung cách hành xử của tôi luôn là thứ được sự khôn ngoan chuẩn y, bởi nó hoàn toàn đặt dưới sự dẫn dắt của một trong những bậc hiền triết khôn ngoan nhất. Ngay cả trong những giây phút cuối đời, ông vẫn dặn dò con gái (như nàng vẫn thường nhắc lại): "Trong suốt cuộc đời dài lâu, ta đã vun đắp cho con rất nhiều người bạn, nhưng chẳng có ai mà con có thể hoàn toàn tin cậy hơn Pliny và Cornutus."

Đó là một điều mà tôi không thể ngẫm ngợi lại nếu không cảm nhận sâu sắc rằng mình có trách nhiệm nhường nào trong việc cố gắng không làm phụ lòng tin cậy mà một con người am tường nhân thế xuất sắc đến vậy đã đặt nơi tôi. Do đó, tôi sẽ hết sức sẵn lòng đem lại sự trợ giúp cho Corellia trong vụ việc này, và vui lòng gánh vác bất kỳ sự bất bình nào mà tôi có thể phải hứng chịu khi đứng ra xuất hiện vì nàng. Dù tôi vẫn cho rằng, nếu trong quá trình biện hộ, tôi tìm được cơ hội để giãi bày và củng cố một cách đầy đủ, tường tận hơn — vượt ra ngoài những giới hạn mà một bức thư cho phép — những lý do mà tôi vừa nêu ở đây, thứ mà tôi dùng để làm chỗ dựa cho cả lời tạ lỗi lẫn niềm vinh hiển của mình; thì kẻ đối thủ của nàng (vụ kiện của y có lẽ, như anh nói, hoàn toàn chưa từng có tiền lệ, vì đó là việc chống lại một phụ nữ) sẽ không chỉ thông cảm, mà còn tán thành hành động của tôi. Chúc anh mạnh khỏe.