“Ừ, toàn là những thân thể tốt! Tôi chưa kịp ghé qua chỗ ở của các cậu để thăm hỏi, nghe nói các cậu toàn là mấy cậu ấm nhà giàu, nào là dầu chải đầu, gương soi, giường chiếu trang trí cứ như sắp kết hôn ấy. Tôi thấy chẳng mấy chốc nữa, cái dòng máu tiểu thư công tử đó của các cậu sẽ bị vắt kiệt thôi! Lại còn nghe nói trình độ văn hóa của các cậu đứa nào cũng chẳng thấp, không trung học cơ sở thì cũng trung học phổ thông. Nhưng mà, biết chữ hay không biết chữ thì cũng chó má gì đâu! Dưới hầm mỏ đen như mực, chẳng thấy gì sảng cả!

“Các cậu làm việc dưới tay lão tử đây, không được phép lém lỉnh lười biếng, phải tuân theo quy chương chế độ. Tự lo lấy cái đầu dưa hấu và tay chân của mình cho đàng hoàng. Nghe nói các cậu đều là con cái cục trưởng bộ trưởng gì đó, nhưng những thanh sắt dầm thép cục than đá dưới hầm mỏ này không sợ bố các cậu đâu, làm chết mấy cậu là chết thật đấy. Làm việc thì đừng có nôn nóng, hãy bình tĩnh lại một chút. Cái mỏ của chúng ta đây còn khai thác được một trăm năm nữa, không những đủ cho tôi và các cậu đào suốt đời, mà còn đủ cho cả con cháu các cậu đào...

“Các cậu thấy đấy, đội sản xuất than số 5 của chúng ta là một đội có công trạng. Đây này, cờ thi đua treo kín cả tường rồi. Thật ra, vẫn còn mấy chiếc nữa, không biết đứa con ho cháu nương nào mang về nhà cho vợ làm gối rồi, toàn là lụa là gấm vóc cả đấy... Các cậu còn trẻ, mỏ than không phải là không có tiền đồ! Cứ nói như tôi đây này, Lê Hán Nghĩa này, một chữ bẻ đôi không biết, lúc mới đến mỏ than đến cái tổ chức cũng không theo, thế mà nay đã là đảng viên, làm quan to thế này đây! Cố gắng làm cho tốt... Đứa nào đấy? Cậu đưa điếu thuốc có đầu lọc cho lão tử hút một điếu xem nào, đừng có hút một mình thế!”

Đây là đội phó đội khai thác than số 5. Anh ta đang đọc diễn văn chào mừng các công nhân mới được phân về đội mình tại buổi họp trước ca làm việc trong phòng học tập của đội.

Tôn Thiếu Bình ngồi trên chiếc ghế băng sắt thấp lè tè, chen chúc cùng đám công nhân mới cũ. Trong phòng học khói thuốc mịt mù. Các công nhân mới đều trợn tròn mắt đầy kinh hãi lắng nghe đội trưởng Lê phát biểu. Các công nhân cũ thì chẳng thèm nghe ai cả, đang tranh thủ thời gian thỏa mãn cơn nghiện thuốc trước khi xuống hầm; họ vừa hút thuốc vừa cười nói, cả căn phòng râm ran tiếng ôn dịch.

Đội trưởng Lê đòi một điếu thuốc lá có đầu lọc từ tay một công nhân cũ phía trước, châm lửa rít mấy hơi, rồi bảo nhân viên văn phòng của đội điểm tên công nhân mới. Điểm đến ai, người đó đứng dậy đáp một tiếng.

Điểm tên xong, đội trưởng Lê tiếp tục bài phát biểu.

“... Thời thế khác rồi, tên của các cậu cũng gọi khác với thế hệ đi trước tụi tôi rồi! Nào là Văn Quân, Thiếu Bình, Vĩnh Sinh... Vĩnh Sinh thì gọi đúng đấy! Đến mỏ than ai cũng muốn sống, chưa thấy ai gọi là đoản mệnh cả. Có ai đã kết hôn chưa? Đứng lên!” Có hai ba công nhân mới đỏ bừng mặt đứng dậy từ đám đông.

“Hì hì, các cậu nhóc, cái ngày các cậu mong nhớ vợ còn ở phía sau kìa!”

Phòng học rộ lên một tiếng cười vang. Mấy công nhân mới đã kết hôn vội vã ngồi phịch xuống ghế băng sắt, cúi gằm đầu xuống.

“Không sao đâu, đợi kiếm được mấy đồng tiền giấy, đục dăm cái hang trên vách đất, rồi đón mấy nụ hoa của các cậu đến... Tôi còn muốn nói điểm thứ hai...”

Đội trưởng Lê vừa định nói tiếp, thì có mấy công nhân cũ đã đứng dậy, bước tới vỗ bất kính lên cái đầu trọc của đội trưởng, nói: “Được rồi, đừng có xì hơi nữa!”

Đội trưởng Lê toác miệng cười, bước xuống khỏi bục. Cuộc họp theo đó cũng kết thúc.

Đó là bài học đầu tiên về cuộc sống mỏ than.

Trong những ngày tiếp theo sát ngay sau đó, mỏ trước tiên tổ chức cho công nhân mới học tập trung, do các kỹ sư, kỹ thuật viên của mỏ và đội sản xuất lần lượt giảng dạy về kiến thức sản xuất và an toàn dưới hầm lò. Ngoài ra, công đoàn còn đến giới thiệu toàn diện về tình hình của mỏ này. Mười ngày sau, họ lần đầu tiên xuống hầm tham quan.

Ngày hôm nay, các công nhân mới ai nấy đều có chút kích động khó hiểu. Trước đó, quần áo làm việc, tủ đựng quần áo và đèn mỏ của họ đều đã được phân phát xong xuôi.

Trước tủ đựng quần áo ở nhà tắm, mọi người vừa cười vừa mặc lên người bộ quần áo làm việc màu xanh còn nguyên mới tinh, cổ quấn chiếc khăn bông trắng muốt. Trên mông mỗi người đều treo lủng lẳng hộp pin, chiếc đèn mỏ sáng rực cài trên chiếc mũ bảo hộ giống như mũ sắt. Cứ như diễn viên mới lần đầu lên sân khấu, có người thậm chí còn lấy chiếc gương tròn nhỏ ra, ngắm nghía phong thái anh dũng của mình. Trông mọi thứ đều gọn gàng và phong độ như thợ mỏ trong phim ảnh ti vi vậy.

Sự việc không mấy hay ho đầu tiên đã xuất hiện — tuyệt đối không được mang diêm quẹt thuốc lá! Mặc dù mọi người đã biết điều này khi học tập, nhưng lúc này vẫn thấy có chút sững sờ. Những con người này sau khi mặc trang phục chỉnh tề, dưới sự dẫn dắt của lãnh đạo đội sản xuất và nhân viên kiểm tra an toàn, qua một đường hầm tối dài ngoằng nối liền với nhà tắm, lũ lượt kéo nhau đến miệng giếng. Một ông lão lại lần lượt sờ soạng khắp người mọi người xem có ai vi phạm mang theo diêm quẹt thuốc lá không.

Thiếu Bình là người xuống hầm bằng lồng trục thứ ba. Cậu bước vào chiếc lồng trục bằng sắt đen ngòm, trong lòng tràn ngập cảm giác mới lạ vô hạn. Cậu sắp sửa trải qua một thế giới hoàn toàn mới. Đối với cậu, đây là một khoảnh khắc mang tính lịch sử.

Theo tiếng chuông điện lanh lảnh bên miệng giếng, chiếc lồng trục bằng sắt trượt xuống miệng giếng. Ánh sáng mặt trời biến mất...

Lồng trục lao xuống sâu trong lòng đất giữa một vùng tối mịt. Tất cả mọi người đều bám chặt lấy thanh chắn bằng sắt.

Không ai nói năng gì nữa, chỉ nghe thấy tiếng thở dốc đầy căng thẳng và tiếng nước chảy róc rách trên vách hầm gập ghềnh. Nỗi sợ hãi khiến cho từng trái tim non trẻ đều treo ngược lên cổ họng.

Hơn một phút sau, lồng trục mới từ từ hạ xuống đáy giếng.

Cảnh tượng không thể tưởng tượng nổi lập tức hiện ra trước mắt họ: ánh đèn, đường ray, xeòng mỏ, đường ống, đường dây, vật tư, nhà cửa... đủ loại âm thanh và tiếng vang trộn lẫn hỗn độn vào nhau... một thế giới rực rỡ đến hoa cả mắt không thể hiểu nổi!

Tất cả công nhân mới đến dưới hầm sâu đều im phăng phắc từng người một. Tâm trạng của mỗi người đều vô cùng phức tạp. Họ biết rằng, đây chính là nơi họ sẽ phải làm việc quanh năm suốt tháng. Một khi đã thân lâm kỳ cảnh, họ mới biết rằng, mọi thứ không hề là trong tưởng tượng. Những điều thực sự khắc nghiệt vẫn còn ở phía sau.

Họ lập tức được dẫn vào một đường lò lớn, đi dọc theo đường ray bước về phía xa không có điểm tận cùng. Dưới đất toàn là nước thải bùn lầy, chốc chốc lại có người vấp ngã nhào. Đâu đó phảng phất mùi hôi thối của phân nước tiểu.

Đi qua một đoạn đường dài, trong đường lò đã không còn ánh sáng đèn nữa.

Nhân viên kiểm tra an toàn dùng vai lần lượt đẩy mở hai cánh cửa thông gió nặng nề từ vách đá, dẫn họ rẽ vào một ngách lò nhỏ.

Một vùng tĩnh lặng. Một vùng tối tăm. Chỉ có đốm sáng le lọi từ chiếc đèn mỏ trên đầu mỗi người là vừa đủ soi rõ con đường dưới chân. Điều này hoàn toàn giống như một thế giới khác cách xa cõi trần. Khi Armstrong đặt bước chân đầu tiên lên mặt trăng, cảm nhận của anh ta có lẽ cũng chẳng quá mức này.

Liên tiếp vượt qua chừng trăm mét của bốn con dốc tời rất dốc, rồi sau đó rẽ vào một đường lò còn nhỏ hơn nữa. Lúc này, con người đã không thể đứng thẳng được nữa. Những thanh sắt dầm thép đủ loại chéo ngoằn ngoèo chống đỡ mái trần vách than. Chốc chốc lại có cát đá vụn than từ trên đỉnh đầu rớt xuống. Toàn bộ mặt đất dường như đều lung lay sắp sụp đổ.

Lúc này, tất cả công nhân mới đang tiến bước đều không kìm được mà hoảng sợ nắm lấy tay nhau, hoặc người này kéo tà áo của người kia. Môi trường khắc nghiệt chỉ trong khoảnh khắc đã đập nát sự kiêu kỳ và cô độc của những kẻ có tư tưởng ưu việt đó.

Họ hiểu ra rằng, ở nơi này, nếu không có sự giúp đỡ lẫn nhau giữa người với người thì không thể sinh tồn nổi. Và tinh thần đoàn kết vĩ đại của người thợ mỏ cũng chính được xây dựng lên như thế.

Bây giờ, cuối cùng họ cũng đã đến được gương than.

Nơi này vừa nổ mìn lượt đầu tiên, khói súng vẫn chưa tan hết. Máng cào than đang quay ầm ầm. Thợ rìu đang chống xà, thợ xúc than đang ôm khăng khăng những thanh dầm thép nặng hơn trăm cân, ôm cả rào tre và cọc chống phụ, thao tác gần như liều mạng. Trên xà trần, đá thải vỡ vụn rào rào rơi xuống. Âm thanh đầm thép dầm sắt bị mặt đất đè ép kêu cót két phát ra từ tứ phía... Ôi chúa ơi! Đây là nơi nào chứ! Đây là công việc gì thế! Nguy hiểm, căng thẳng, khiến người ta thở không ra hơi. Chỉ nhìn lướt qua cảnh tượng này thôi cũng đủ khiến người ta sợ dựng cả tóc gáy!

Họ kẻ thì thảm hại, người bốn chân chống đất bò qua gương lò chằng chịt cột kèo dựng đứng. Nhiều kẻ rơi mũ mất giáp, mũ mỏ chốc chốc lại va đập rơi tõm vào đống than, hoảng loạn mãi mà không sờ thấy đâu...

Lết cho đến khi lên mặt giếng, phần lớn mọi người đều mặt nặng mày nhẹ, tâm trạng chán nản đi qua đường hầm, giao lại đèn đóm ở phòng đèn mỏ, rồi vào nhà tắm gội rửa, thay quần áo. Bộ quần áo làm việc vừa rồi còn sạch sẽ tinh tươm, lúc này trông chẳng khác nào được nhặt ra từ bãi rác. Khuôn mặt trắng trẻo đều biến thành Bao Công trong tuồng cổ.

Mặc dù chuyến tham quan này khiến lòng dạ mọi người rối bời, nhưng điều đó là cần thiết đối với họ. Họ nên biết sớm một chút rằng, đây chính là mỏ than. Nơi này đòi hỏi sự chịu thương chịu khó, kiên nhẫn, dũng cảm và tinh thần hy sinh không sợ hãi. Đây không phải là nghề nghiệp dành cho kẻ yếu đuối, thứ cần đến là những trang nam nhi đầu đội trời chân đạp đất!

Trở về ký túc xá rồi, Thiếu Bình nhìn thấy, những tên công tử bột suốt ngày khoác lác đó, giờ phút này đều trở nên hòa nhã hơn hẳn. Có người bắt đầu đưa thuốc lá cho cậu mời hút. Cuộc sống hai tiếng đồng hồ dưới hầm lò đã đập tan bức tường cao ngất ngưởng chắn giữa người nghèo và kẻ giàu. Phần lớn mọi người cho đến tận bây giờ sắc mặt vẫn trắng bệch. Có kẻ đáng thương đã phục mình trên tấm chăn gấm mà khóc nức nở rồi.

Tâm trạng của Thiếu Bình thì vô cùng bình tĩnh, bởi vì ngay từ đầu cậu đã không hề nghĩ mọi chuyện quá tốt đẹp. Nói thật lòng, theo cậu thấy thì cuộc sống dưới hầm mỏ cũng vô cùng khắc nghiệt.

Điểm khác biệt so với người khác là, cậu đã từng có một số trải nghiệm chịu đựng khổ cực đày đọa, thế nên về mặt tinh thần thì cậu vẫn có thể chịu đựng được điểm này. Phải rồi, vết sẹo bị khối đá đè nát trên sống lưng cậu, bây giờ vẫn còn âm ỉ đau! Cậu nhìn thấy nhiều hơn ở mặt tốt nơi này: không lo ăn, không lo mặc, lương cao, lại còn là công nhân chính thức!

Ngày hôm hôm sau, toàn bộ công nhân mới đều tham gia kỳ thi.

Đề thi rất đơn giản, ví dụ như thế nào gọi là cột chống, các dấu hiệu khi khí nỏ cao gồm có những gì, tác hại của khí nỏ đối với mỏ lò là gì v.v.. Lại có cả một câu hỏi phát huy, yêu cầu bản thân bàn về việc làm thế nào để cống hiến cho mỏ than, tất cả những đề thi này khi học tập đều đã được giảng đi giảng lại nhiều lần.

Có một số kẻ chuẩn bị rời mỏ không làm nữa, tưởng rằng đợi được cơ hội tốt nên cố tình làm bài bừa phứa, thầm nghĩ thi không qua ải vừa khéo có cái cớ để chuồn khỏi cái nơi chết tiệt này. Cứ như thế quay về cũng có thể ăn nói với các vị phụ mẫu đại nhân và bạn bè, dẫu sao vẫn còn hơn là trốn về. Phải đấy, bố mẹ gióng trống khua chiêng đi cửa sau đưa họ đến đây, bạn bè quê nhà lại còn nhiệt liệt chúc mừng họ chính thức được tuyển dụng làm công nhân, sao mà nỡ lòng nào trốn về nhà chứ? Hay lắm, thi được điểm không tròn trĩnh là tốt nhất! Thế nào gọi là cột chống? Cột chống chính là cái gậy chống!

Thế nhưng, hai ngày sau bảng vàng dán trước cổng ban quản lý mỏ công bố, tất cả mọi người đều được “trúng tuyển”, hơn nữa điểm số bất ngờ đều ở mức trên bảy mươi điểm!

Tôn Thiếu Bình lại giành vị trí đầu bảng với điểm số tuyệt đối một trăm điểm — cậu có lẽ là người duy nhất nghiêm túc đối đãi với kỳ thi này.

Trước khi chính thức xuống hầm, trong số công nhân mới được tuyển dụng của toàn mỏ đã có hơn hai mươi người bỏ trốn. Trong ký túc xá của Thiếu Bình cũng có một kẻ bỏ trốn.

Nhưng phần lớn mọi người không chạy trốn. Đã đến độ tuổi này rồi, con người ta ai cũng có lòng tự trọng; dẫu có gian nan đến đâu, cũng đành phải xốc lại tinh thần, chuẩn bị đón nhận thử thách đầu tiên của cuộc đời.

Ngày xuống hầm làm việc, tại buổi họp trước ca làm việc thường lệ của đội, Thiếu Bình bất ngờ ngồi chung một chiếc ghế băng với người thợ cả Vương đã cho cậu nửa bát giấm tối hôm đó. Giờ thì cậu đã biết sư phụ tên là Vương Thế Tài, là thợ rìu nổi tiếng của toàn đội, đồng thời là tổ trưởng tổ khai thác than số 1. Điều trùng hợp hơn nữa là, cậu được phân về tổ 1, lại còn làm đồ đệ của thợ cả Vương. Có thể làm đồ đệ của tổ trưởng, phần lớn là do cậu thi đỗ hạng nhất.

Điều này khiến Thiếu Bình vô cùng vui mừng — cậu không chỉ đã quen thân với thợ cả Vương, mà đồng thời còn biết ông là một người rất tốt. Một công nhân mới khi mới đến hầm mỏ làm việc, gặp được một người sư phụ tốt quan trọng biết nhường nào!

Thế nhưng, một đồ đệ khác của thợ cả Vương lại là một tên thô lỗ cục cằn. Hắn tên là An Tỏa Tử, là công nhân được tuyển dụng từ những năm trước, thế nên trước mặt Thiếu Bình hắn cũng là kẻ có thâm niên lão làng.

Ở gương than, mỗi ca có bảy tám nhóm than. Thợ rìu chính là trưởng nhóm, một nhóm gồm hai thợ xúc than đi kèm với một thợ rìu. Mỗi khi một tròng mìn nổ xong, phải nhanh chóng chống xà gia cố gương lò. Khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc này, động tác phải nhanh như chớp, nếu không sẽ gây ra sập mái, hậu quả xảy ra sẽ không thể tưởng tượng nổi! Lúc này thông thường đều là một tiếng hô của tổ trưởng, mọi người liền từ đường lò thông gió xông vào gương lò. Đá thải đất đá trên đầu rào rào rơi xuống, thợ rìu ôm lấy thanh dầm thép nặng trịch, nhanh chóng móc lên xà cũ; đồng thời, thợ xúc than giống như y tá đưa dụng cụ cho bác sĩ phẫu thuật chính trong phòng mổ, căng thẳng mà chớp nhoáng đưa rào tre và cọc chống phụ chống mái cho sư phụ, lại còn phải tranh thủ thời gian chèn chỗ trống khoét đống than, tìm cho ra lớp nền đáy, dựng cột thép, kích lõi cột, móc chặt xà răng, để cho sư phụ trong khoảng thời gian ngắn nhất có thể "cạch" một tiếng dùng rìu khóa chặt cột chống lại... Tất cả những điều này đều tiến hành trong sự căng thẳng và tĩnh lặng, bầu không khí quả thực giống như phòng phẫu thuật cấp cứu bệnh nhân nguy kịch — điểm khác biệt duy nhất chính là dụng cụ trong tay họ đều nặng từ trăm cân trở lên!

Khó khăn hơn nữa là, nằm bên dưới đống cột xà than đá dày đặc hỗn độn này, cái máng cào than nguy hiểm mang đầy sát khí vẫn đang cuồng nhiệt quay đảo. Trong lao động căng thẳng, nhanh chóng và nặng nhọc, con người ta ở trong đường lò thấp lè tè đến cái lưng cũng chẳng thể duỗi thẳng nổi, né trái tránh phải xoay sở những món đồ sắt nặng hơn một trăm cân, phần lớn đều tiến hành trong trạng thái cơ thể mất thăng bằng; hơn nữa chỉ cần sơ sảy một chút, dẫm phải chiếc máng cào tàn độc vô tình kia, trong chớp mắt sẽ bị cuốn nghiền thành một đống thịt vụn!

Chỉ khi dựng vững những khung giàn chống mái bị vỡ vụn kia xong, sự an toàn mới có được sự đảm bảo. Lúc này, các tổ trưởng thường đều ngồi xổm xuống nghỉ ngơi, thợ xúc than bấy giờ mới cầm chiếc xẻng lớn lên, xúc đống than vừa bị đánh mìn rơi xuống đổ vào máng cào...

Một ca ba tròng mìn, sau mỗi tròng mìn, đều phải tiến hành một trận liều mạng thế này, thời gian một ngày cứ thế trôi đi chầm chậm trong lao động căng thẳng và nặng nhọc như vậy. Thông thường mà nói, tám tiếng rất khó kết thúc công việc, thường xuyên phải làm tầm mười tiếng mới được lên mặt giếng.

Mỗi khi qua một tròng mìn, chống gián đoạn xong mái lò, các trưởng nhóm nằm nghỉ ngơi trong bóng tối, Vương Thế Tài không nghỉ ngơi, mà luôn cầm xẻng lên, giúp Thiếu Bình và An Tỏa Tử xúc than. Dưới hầm lò, Vương Thế Tài rất ít khi nói chuyện. Với tư cách là tổ trưởng, ông chỉ đưa ra một số mệnh lệnh ngắn gọn; âm thanh ấy trầm đục, và cũng là thứ không cho phép cãi lời.

An Tỏa Tử là một gã đại hán cao to vạm vỡ. Sức rất khỏe, nhưng lại không mấy lanh lẹ. Với tư cách là kẻ có thâm niên, tuy rằng cũng là thợ xúc than, nhưng hắn hoàn toàn có thể chỉ tay năm ngón với Thiếu Bình, hơn nữa còn chốc chốc lại giở trò ác ý trêu chọc Thiếu Bình. Ví dụ như, hắn đi đại tiện ở xó xỉnh nào đó, liền lừa Thiếu Bình đến chỗ đó tìm thứ gì đó, kết quả là khiến Thiếu Bình vốc hai vốc phân.

An Tỏa Tử cười toe toét lộ cả hai hàm răng trắng cười ha hả. Mọi người cũng hùa theo cười lớn.

Ở dưới hầm lò, việc để cho cậu vốc hai vốc phân thực ra chẳng đáng là gì cả! Giả sử kẻ bị An Tỏa Tử trêu chọc là Vương Thế Tài, ông ấy sẽ cười rồi trét cả hai tay phân lên mặt An Tỏa Tử mất thôi! Thiếu Bình chỉ có thể lẳng lặng quệt đi phần phân dính trên tay vào bức tường than...

Không biết chừng nào, một tháng đã trôi qua.

Đầu tháng mười một, khu vực Đồng Thành đã đổ trận tuyết đầu mùa.

Khoảng mười giờ sáng hôm nay, Thiếu Bình sau khi lên mặt giếng vui mừng khôn xiết khi nhìn thấy bên ngoài đã là một màu trắng xóa. Những bông tuyết vẫn đang bay lả tả rơi rớt, mặt đất lan tỏa chút hơi ấm dịu nhẹ. Lúc xuống hầm vào lúc mười hai giờ đêm hôm qua, bầu trời vẫn còn thưa thớt ánh sao trăng sáng, một màu xanh thẫm, chẳng thể ngờ bây giờ lại biến thành một thế giới trong suốt trắng ngần như thế này. Cậu chìm đắm trong khung cảnh tuyệt đẹp này với tâm trạng vô cùng vui vẻ.

Hôm nay, vẫn còn một việc đáng mừng — cậu sắp được lãnh tháng lương đầu tiên.

Sau khi tắm rửa sạch sẽ ở nhà tắm, cậu liền cắm cổ chạy thẳng tới phòng làm việc của đội sản xuất ở tòa lầu hai bên cạnh. Cậu đã nhẩm tính kỹ tiền lương của mình trong lòng rồi. Chỉ có cậu và hai công nhân mới đến từ nông thôn khác là đi làm đủ công trong một tháng. Họ là thợ bậc bốn, cộng thêm phí vào hầm, tiền lương hàng tháng có thể lãnh được một trăm ba mươi tệ. Quả là một số tiền lớn!

Sau khi bước vào văn phòng đội sản xuất của mình, cậu nhìn thấy trong phòng đã chật cứng người. Không cần phải xếp hàng, mọi người dùng con dấu cá nhân của mình xếp hàng trên bàn của nhân viên văn phòng. Thiếu Bình đặt con dấu của mình vào đuôi con rắn dài trên bàn, rồi nhìn nhân viên văn phòng liên tục dùng kéo cắt đứt các lớp giấy niêm phong của từng cọc tiền mới tinh.

Phía trước có hai công nhân mới, một người lãnh mười tám tệ, một người lãnh hai mươi tệ. Đội trưởng Lê ngồi xổm bên cạnh bảo họ: “Hai tháng này các cậu ăn cứt chó à? Không chịu khó xuống hầm cho đàng hoàng, đến cái quần đùi cũng phải bán đi để ăn đấy! Đừng thấy miệng giếng mỏ màu đen, nó công bằng lắm đấy! Đào được nhiều thì tiền mới nhiều, lảng vảng ở mặt đất thì lông chó cũng chẳng có một cọng! Không đi làm, dẫu cho bố cậu có làm mỏ trưởng đi nữa, thì cũng chỉ có ngần này tiền thôi!”

Hai công nhân mới đó cụp đầu lủi thủi lặng lẽ bước ra khỏi đám đông.

Lúc này, nhân viên văn phòng cầm con dấu của Thiếu Bình đóng phịch một cái lên bảng lương, liền ném cho cậu một sấp tiền.

Thiếu Bình thậm chí còn chẳng thèm đếm, nhét ngay vào ngực áo rồi bước ra khỏi văn phòng đội sản xuất, băng qua hành lang, đi ra ngoài.

Những bông tuyết bay lả tả giống như vô số con bướm trắng dập dờn giữa trời đất. Màu đen của khu mỏ đã biến đi đâu mất tăm mất tích, hòa quyện với núi non rừng cây xung quanh thành một một màu trắng bạc.

Nơi Nha Vang từng ồn ào nay đã trở nên tĩnh mịch, tràn ngập một bầu không khí trang nghiêm nào đó. Tôn Thiếu Bình bước trên lớp tuyết hoang xốp mềm, băng qua con đường cái, đi thẳng đến nơi mà cậu đã định sẵn từ lâu. Cậu đến bưu điện, cậu đến để gửi tiền.

Trừ phần tiền giữ lại vừa đủ cho tiền ăn tháng này và mua một bộ chăn đệm ra, cậu vẫn còn thừa lại năm mươi tệ. Cậu muốn gửi số tiền này cho cha.

Đây là một khoảnh khắc trang trọng. Đúng vậy, đây là khoản lương tháng đầu tiên sau khi cậu chính thức tham gia công việc. Cậu có thể tưởng tượng được, tờ phiếu gửi tiền này xuất hiện ở thôn Song HThủy sẽ có ý nghĩa gì. Cậu dường như nhìn thấy, cha đã cầm tờ giấy nhỏ đó bước vào cánh cửa màu xanh lá sẫm của bưu điện Thạch Ngật Tiết thế nào.

Tôn Thiếu Bình dùng một xu mua một tờ phiếu chuyển tiền, rồi cúi người trên quầy bắt đầu điền vào. Cây bút bi trong tay cậu khẽ run lên. Khi cậu viết từng nét nắn nót ba chữ “Lưu Ngọc Hậu” vào cột người nhận tiền, những giọt nước mắt không tài nào kìm chế đã làm nhòe đi đôi mắt cậu...