Người đến là Kim Ba. Kim Ba không lái chiếc ô tô yêu quý của mình, mà ngồi xe khách đến đây. Nơi này cũng không phải là điểm cuối trong chuyến đi của cậu; cậu chỉ ghé qua đường để thăm người bạn của mình. Đích đến của cậu ở Thanh Hải — nơi cậu từng làm lính năm xưa.
Sự trôi qua của thời gian dường như không để lại chút dấu vết rõ ràng nào trên người thanh niên này.
Kìa, cậu vẫn đẹp trai như thế, khuôn mặt trắng trẻo, mái tóc đen dày, đôi mắt to lóng lánh gợn sóng nhiệt tình. Chiều cao dĩ nhiên cũng chẳng tăng thêm, nhưng trông rất cân đối. Thời gian cũng không thể gột rửa đi vết thương lòng.
Tám năm đã trôi qua, hồn mộng của cậu vẫn lang thang trên thảo nguyên xa xôi ấy, tìm kiếm bầy ngựa thất lạc cùng cô gái chăn ngựa mắt đen má đỏ kia... Cậu cũng giống như Thiếu Bình, năm nay hai mươi sáu tuổi. Hai mươi sáu tuổi, không chỉ đến tuổi yêu đương, thậm chí còn có thể kết hôn rồi. Cậu vẫn lẻ loi một mình, chỉ bầu bạn với xe ô tô.
Mấy năm nay, cậu cũng qua mai mối và tự quen biết mấy cô gái để bàn chuyện yêu đương, nhưng cuối cùng đều "gãy gánh". Không phải các cô gái chê cậu, cũng chẳng phải những cô gái đó không ưu tú, mà là thường thì khi sắp "thành công", một nỗi đau sâu sắc lại bắt đầu cắn xé cậu dữ dội. Cậu không kìm được mà đau xót nhớ đến cô gái Tạng kia. Cậu như nhìn thấy cô đang ở nơi xa xôi ấy, thâm tình mà ưu thương nhìn cậu, hát khúc dân ca Thanh Hải đứt ruột đứt gan nọ.
Kết quả là, cậu hết lần này đến lần khác dùng thái độ lạnh lùng để từ chối những cô gái Hoàng Nguyên nhiệt tình yêu thương cậu.
Nhiều năm qua, cậu vẫn duy trì cái thói quen ấy: Mỗi ngày dùng chiếc ca men trắng do cô gái Tạng để lại để pha uống một cốc trà. Đối với cậu, điều này gần như đã trở thành một nghi lễ tôn giáo. Thỉnh thoảng, vào lúc hoàng hôn, cậu cũng trèo lên ngọn núi ven thành, đẫm lệ hát đi hát lại bài "Ở nơi đó rất xa"... Đúng vậy, ở nơi xa xôi ấy, có cô gái cậu hằng yêu quý. Cậu không thể quên được cô ấy. Đây là tình yêu vĩnh hằng, là nỗi đau vĩnh cửu!
Tình yêu, có thể khiến một con người rơi vào hoàn cảnh như thế. Một lần tình cờ gặp gỡ, một lần ánh mắt giao hòa, chính là sự hòa làm một vĩnh viễn, chính là khế ước với Thượng đế; dù cho bão táp sấm sét, cũng không thể phân giải sự gắn kết tâm hồn này. Hai dân tộc, bất đồng ngôn ngữ, cách trở muôn trùng, thậm chí ngay cả tên của nhau cũng chẳng biết... Thật là khó tin! Khó tin sao?
Trên thế giới này lại có biết bao chuyện khó tin! Mà điều khó tin nhất chính là con người, tình cảm của con người.
Thế nhưng, việc Kim Ba cứ hễ bàn chuyện yêu đương là lại "gãy" đến mức khó tin, trước hết khiến cha mẹ cậu vô cùng lo lắng. Nhất là sau khi cậu "gãy" với hai cô gái Hoàng Nguyên mà người ta cho là ngọn đèn lồng đi tìm cũng không thấy, cha mẹ cậu lần lượt vì sốt ruột mà đều khóc ngay trước mặt cậu —
"Mày rốt cuộc là cái thá gì chứ!" Cha cậu nói.
"Mày rốt cuộc là người quý giá phương nào vậy!" Mẹ cậu nói.
Cậu chẳng phải là "thá gì", cậu chỉ là một tài xế lái xe ô tô. Cậu cũng chẳng màng gì đến "người quý giá" nào. Cậu chỉ muốn được sống trọn đời với cô gái chăn ngựa người Tạng kia.
Kim Ba đau khổ dưới áp lực của cha mẹ và sự tự hành hạ bản thân diễn ra suốt từng giây từng phút, suýt nữa khiến thần kinh cậu muốn phát cuồng. Có một lần, cậu muốn đi Bao Đầu, nhưng lại nhầm hướng ở đầu cầu Vô Định Hà; cứ lái thẳng về phía Sơn Tây hơn một trăm cây số, mới phát hiện ra mình đã đi "nam viênbắc triệt" (ngược đường)...
Ngay cách đây không lâu vào một đêm nọ, cậu chợt mơ thấy mình lại quay về thảo nguyên của tám năm trước, hơn nữa còn ở cửa ra vào của nông trường quân mã, hội ngộ với người con gái mình yêu sâu sắc. Cô gái Tạng trong mơ đã học nói tiếng Hán. Cô sà vào ngực cậu, vừa khóc vừa nói, rằng cô vẫn luôn đợi cậu; tại sao từng ấy năm qua cậu không đến tìm cô...
Kim Ba tỉnh giấc, phát hiện chiếc gối của mình đã bị nước mắt làm ướt đẫm một mảng lớn.
Mặc dù đây chỉ là một giấc mơ, nhưng cậu đột nhiên nhận được một sự gợi ý: Thật ra, tại sao mình lại không đến Thanh Hải để tìm người con gái thân yêu chứ? Biết đâu sau khi cậu rời đi, cô ấy lại được điều chuyển trở về nông trường quân mã đó; hơn nữa quả thực giống như những gì cô nói trong mơ, cô vẫn luôn chờ đợi cậu!
Đây có lẽ là ý chỉ của Thượng đế — dùng hình thức giấc mơ để chỉ thị con đường hạnh phúc cho cậu!
Đúng, mình phải lên đường ngay lập tức, đến Thanh Hải, đến thảo nguyên hằng mong mỏi ngày đêm ấy!
Kim Ba như thể bị ma ám, lập tức xin nghỉ phép, rút toàn bộ tiền tiết kiệm cá nhân của mình, mang theo chiếc ca men trắng ấy — tín vật duy nhất này, rời khỏi Hoàng Nguyên, bước lên hành trình tìm kiếm tuổi thanh xuân và tình yêu. Cậu nôn nóng biết bao, chỉ định dừng chân ở chỗ Thiếu Bình một lát, thậm chí em gái ở phân viện y khoa tỉnh cũng không ghé thăm, mà trực tiếp đón chuyến tàu hướng về phía tây phóng thẳng đến Thanh Hải...
Bởi vì Kim Ba sáng sớm hôm sau đã phải rời khỏi mỏ than Đại Nha Lam Hà Vịnh, ngay tối hôm đó Tôn Thiếu Bình liền không xuống lò.
Cậu đi cùng người bạn của mình đến nhà hàng ngon nhất khu mỏ để ăn cơm. Bản thân cậu đã ăn ở nhà chị Huệ Anh rồi, chỉ là ngồi uống rượu cùng Kim Ba.
Sau đó, họ dọc theo tuyến đường sắt, vai kề vai chầm chậm bước về phía Tây. Họ vừa đi, vừa bàn luận đủ mọi chuyện. Lâu ngày không gặp, hai người bạn tốt có vô số chuyện để trò chuyện. Tình cảm thân thiết giữa những người bạn, thường vượt qua cả tình cảm giữa cha mẹ anh em ruột thịt.
Hai người vô tri vô giác bước ra khỏi khu mỏ rực rỡ ánh đèn, đi đến một con đường đất nhỏ ngoài đồng hoang. Ánh trăng mờ ảo chiếu rọi mảnh đất từng thu hoạch hoa màu. Cái lạnh của đêm thu không gió mang lại cho người ta cảm giác sạch sẽ sảng khoái.
"Hy vọng cậu có thể như ý nguyện tìm được cô gái Tạng đó. Mình chờ tin tốt của cậu!" Thiếu Bình vừa hút thuốc, vừa chúc phúc cho Kim Ba đang bước đi bên cạnh cậu. "À, chắc cậu nghĩ mình phát điên rồi, vì một cô gái dân tộc thiểu số gần như có thể gọi là xa lạ, mà tương tư rầy rà suốt bảy tám năm trời, để rồi bây giờ lại giống như Don Quixote không quản muôn dặm xa xôi đi tìm cô ấy..."
"Sao mình lại nghĩ thế được? Cậu nhớ chứ, mùa hè năm ngoái, Hiểu Hà của mình đã mất, mình vẫn phát điên quay lại Hoàng Nguyên để thực hiện ước hẹn của chúng ta. Còn cô gái Tạng đó vẫn đang sống trên thế giới này, sao cậu lại không đi tìm cô ấy chứ? Lẽ ra cậu nên làm thế từ lâu rồi! Con người vì tình yêu và hạnh phúc, trả giá bằng cái giá nào cũng đều đáng giá cả!"
Kim Ba kích động dùng cánh tay ôm chặt lấy bã vai Thiếu Bình, nói: "Nếu Hiểu Hà vẫn còn sống, mà mình lại tìm được người mình yêu, vậy thì đời này chúng ta sống hạnh phúc biết bao!"
"Bây giờ mình chỉ có thể cầu mong cậu như ý nguyện tìm được cô ấy, giữa chúng ta thế nào cũng phải có một người có được tình yêu viên mãn..." Thiếu Bình nói, trong mắt dường như có ánh nước lấp lánh.
Kim Ba trầm mặc một lát, hỏi: "Bây giờ cậu có người mình thích không?"
"Nói không rõ nữa..." Thiếu Bình không biết tại sao mình lại trả lời câu hỏi này như vậy.
"Có một chuyện, mình sớm đã muốn nói với cậu, nhưng vẫn không tìm được cơ hội thích hợp..." Kim Ba rút ra một điếu thuốc, châm vào điếu đang cháy dở. Thiếu Bình dừng bước, ngờ vực nhìn cậu.
Mùa hè năm ngoái sau khi cậu rời Hoàng Nguyên, mình đã nghĩ, có lẽ em gái mình có thể sống cùng một chỗ với cậu...
Thiếu Bình chấn động đến ngẩn người.
Hồi lâu sau, cậu mới nói: "Chẳng phải Tú đã quen với Cưỡng Dân rồi sao?"
"Có chuyện này, lúc đầu nó viết thư hỏi mình một số tình hình về Cưỡng Dân. Mình nói thật với nó rằng Cố Dưỡng Dân là một người rất tốt. Thế nhưng sau đó, Tú vẫn do dự không đồng ý Cố Dưỡng Dân. Nó nói mặc dù Dưỡng Dân mọi mặt đều tốt, nhưng nó không thích tính cách và khí chất của anh ta. Nó nói nó hy vọng tìm được một người giống như cậu, mà không cần biết người này làm nghề gì... Chính câu nói này, mới khiến mình nảy sinh ý định muốn đề cập chuyện này với cậu..."
Tôn Thiếu Bình cảm động nhìn người bạn tốt của mình. Cậu không chỉ cảm động vì lòng tốt của bạn; mà còn cảm động vì sự trưởng thành và chín chắn của họ. Đúng vậy, trước đây sao họ có thể nghĩ tới, hôm nay họ lại tiến hành một cuộc trò chuyện thế này chứ?
"Nếu như... cậu không phản đối, mình có thể nói chuyện này với Tú." Kim Ba dùng ánh mắt dò hỏi cậu.
"Đừng thế," Thiếu Bình nói. "Cả đời tớ là một công nhân mỏ than, Tú là sinh viên đại học y khoa, như vậy sẽ hủy hoại cô ấy. Tớ nói thế này, không phải xuất phát từ sự cân nhắc của thế tục, mà là xuất phát từ thực tế khách quan. Hơn nữa, tớ biết Dưỡng Dân yêu cô ấy rất sâu đậm, Tú không phải hoàn toàn không thích cậu ta; sự kết hợp của bọn họ mới là hợp lý..."
"Hợp lý?" Kim Ba khó hiểu hỏi.
Thiếu Bình gật gật đầu.
Thế là, họ không nhắc đến chuyện này nữa. Hai người quay người lại, lại chầm chậm đi về hướng khu mỏ rực rỡ ánh đèn...
Đêm đó, hai người cùng chen chúc trên chiếc giường của Thiếu Bình.
Họ hầu như thức trắng đêm không chợp mắt, từ quá khứ nói đến hiện tại, từ chủ đề này chuyển sang chủ đề khác, cứ hứng khởi trò chuyện đến tận trời sáng.
Sau khi trời sáng, Kim Ba liền đón xe buýt đi Đồng Thành, rời khỏi mỏ than Đại Nha Lam Hà Vịnh. Hai người hẹn nhau ở cạnh xe ô tô, nếu Kim Ba tìm được cô gái Tạng đó, lúc quay về bọn họ sẽ cùng nhau đến đây thăm Thiếu Bình lần nữa...
Kim Ba ngồi tàu hỏa đến thành phố tỉnh lỵ, thậm chí còn chẳng rời khỏi nhà ga, liền đón ngay chuyến tàu hướng về phía Tây.
Chuyến tàu phóng như bay về phía trước, băng qua hành lang Hà Tây, băng qua Lan Châu, băng qua những dãy núi vô tận, lao về phía Thanh Hải.
Tâm trí ngược dòng thời gian lùi về phía sau, lùi về những năm tháng đã qua, lùi về thời gian đó, lùi về thảo nguyên xanh tươi và những buổi chiều tà rực rỡ ánh hồng...
Kim Ba mang theo chiếc ca men nước ấy, mang theo một trái tim cuồng nhiệt mê muội, trong mắt chứa đầy dòng nước mắt xót xa, phong trần mệt mỏi, đã đến Thanh Hải.
Cậu xuống tàu hỏa ở Tây Ninh, lập tức lại đón xe khách đường dài chạy đến chỗ đóng quân năm xưa.
Theo đích đến càng lúc càng gần, cậu ngồi trong thùng xe kích động đến mức đứng ngồi không yên.
Đã nhìn thấy từ xa những dãy núi đội vương miện tuyết trên đường chân trời phía xa. Thảo nguyên vô tận trải dài đến tận chân trời trong tầm mắt. Thảo nguyên cuối thu đã bắt đầu ngả vàng.
Mọi thứ đều quen thuộc biết bao! Bầy ngựa ở đâu? Tại sao không nghe thấy khúc ca đó?
Cậu trăm mối cảm xúc ngổn ngang, áp sát mặt vào kính cửa sổ xe, khó mà tin được mình thực sự đã quay lại nơi này.
Khi Kim Ba đến nơi đóng quân năm xưa, liền giật mình kinh hãi: Ơ! Nơi đây thế mà lại biến thành một thị trấn nhỏ rồi sao? Cậu nhìn thấy, một mảng nhà cửa san sát dày đặc cùng mấy tòa nhà lớn cấu thành nên một thị trấn phồn hoa. Một con đường cái chạy xuyên qua trung tâm thị trấn, hai bên là đủ loại cửa hàng nhỏ. Người đi trên phố, có người Tạng, cũng có người Hán. Giống như nội địa, đâu đâu cũng có những người tiểu thương bày bán quần áo nhỏ lẻ. Những chiếc gậy tre treo phấp phới những bộ trang phục thời thượng chảy về từ khắp nơi trên cả nước, rực rỡ đủ màu sắc, bay phần phật trong làn gió lạnh cuối thu. Tiếng rao của những người kinh doanh đồ ăn vặt vang lên khắp tứ phía.
Doanh trại quân đội đâu rồi? Nông trường quân mã đâu rồi?
Doanh trại vẫn còn. Thế nhưng, ở cổng lớn lại treo tấm biển hiệu của một cửa hàng mậu dịch thương mại. Nông trường quân mã đã biến mất tăm tích, mà biến thành một địa điểm giao dịch gia súc.
Kim Ba đứng ở nơi quen thuộc năm xưa, đối mặt với mọi thứ xa lạ trước mắt, hoang mang đến mức thực sự muốn khóc một trận.
Thế nhưng, điều này không có nghĩa là nguyện vọng trong chuyến đi này của cậu sắp tiêu tan thành mây khói. Không, có lẽ người thân yêu của cậu bây giờ đang sinh sống ở thị trấn này. Cậu phát hiện nơi đây có rất nhiều người Tạng. Cậu đã để ý những cô gái Tạng trên phố kia, xem liệu có thể bất ngờ phát hiện ra người mình đang tìm kiếm hay không.
Cậu ở trọ lại một nhà nghỉ nhỏ. Sau đó, liền lập tức chạy đến các cơ quan khác nhau để thăm dò tung tích về đơn vị năm xưa của mình và nông trường quân mã đó.
Không một ai có thể trả lời câu hỏi của cậu.
Khi người khác nghe ngóng thấy cậu muốn tìm một cô gái Tạng mà ngay cả tên cũng không biết, đều không nhịn được mà mắng cười.
Có lẽ có người phát hiện cậu không được bình thường cho lắm, tối ngày hôm sau liền có một đồng chí cảnh sát tìm đến phòng trọ của cậu, kiểm tra tỉ mỉ giấy tờ tùy thân của cậu, đồng thời gặng hỏi những vấn đề có liên quan.
Đồng chí cảnh sát này sau khi nghe lời kể của cậu, cảm thấy vô cùng kinh ngạc. Thế nhưng, anh ấy có vẻ như đã bị cảm động đôi chút, đồng thời nhận lời giúp cậu dò hỏi người mà cậu muốn tìm.
Ba ngày trôi qua, Kim Ba vẫn chẳng thu được gì. Cậu gần như đã chạy khắp tất cả các đơn vị trong thị trấn, nhận diện tất cả các cô gái Tạng qua lại trên đường phố, nhưng không hề phát hiện ra bất kỳ chút dấu vết nào của người mình muốn tìm, cậu đành phải đặt hết hy vọng vào đồng chí cảnh sát kia.
Lại qua một ngày nữa, đồng chí cảnh sát đến báo cho cậu biết: Ở đây không có người mà cậu muốn tìm.
"Vậy, nông trường quân mã đã chuyển đi đâu rồi?" Kim Ba ngấn lệ hỏi cảnh sát.
"Cái nông trường quân mã này sớm đã giải thể rồi!" Cảnh sát nói.
Kim Ba cảm thấy toàn bộ thảo nguyên đều quay cuồng lên.
Cậu tuyệt vọng rồi.
Thế nhưng cậu lại chần chừ không nỡ rời khỏi thị trấn nhỏ này...
Ngày nào cậu cũng lang thang bước đi loạng choạng trên thảo nguyên.
Cậu đứng rất lâu bên hồ nước nhỏ ấy, đứng trên vùng đất kiềm muối trắng phau, nhìn mặt hồ màu xanh biếc vào cuối thu, nước mắt nóng hổi cứ tuôn rơi không ngừng trên má. Những con sóng nhẹ nhàng liếm láp đầu ngón chân cậu, những chú chim nước bay lượn vòng trên không trung. Phía xa, thảo nguyên, dãy núi, hoàng hôn, ánh chiều tà, vẫn là khung cảnh của năm xưa, bầu trời là vĩnh hằng, đại địa là vĩnh hằng, thế nhưng hạnh phúc lại trôi đi mất rồi.
Đúng vậy, trôi đi rồi. Cậu thật sự muốn thời gian quay ngược trở lại năm xưa, để cậu được ôn lại tuổi thanh xuân và hạnh phúc mà đời này cậu sẽ không bao giờ có lại được nữa...
Tạm biệt nhé, thảo nguyên! Tạm biệt nhé, núi tuyết! Tạm biệt nhé, cô gái dấu yêu của anh! Dù cho giờ phút này em đang ở chốn nào, anh cũng đều chúc phúc cho em, chúc em có một cuộc sống mỹ mãn nơi trần thế. Anh sẽ mãi mãi cất giữ nụ cười của em, tiếng hát của em, cho đến tận ngày anh nhắm mắt xuôi tay. Anh cũng sẽ không ngừng nghỉ hát khúc ca ấy, khúc ca của tuổi thanh xuân và tình yêu; mong rằng em thường xuyên có thể nghe thấy bài hát này. Anh vẫn đang khao khát mòn mỏi, một ngày nào đó, thậm chí khi chúng ta đã tóc bạc phơ, có lẽ chúng ta vẫn có thể gặp lại nhau; nếu như không thể, dù là trong mơ, hay ở một thế giới khác sau khi chết...
Tạm biệt nhé, người trong tim anh ơi!
Mọi thứ đều đã kết thúc rồi. Những gì cậu từ biệt chính là cả một chặng đường của cuộc đời. Bông hoa tuổi thanh xuân, đã tàn lụi mãi mãi trên thảo nguyên này, đây là một sự tàn lụi hùng vĩ. Những gì cậu đánh mất, cũng chính là những gì cậu thu hoạch được. Trên mảnh đất tâm hồn thâm tình và phong phú ấy, làm sao lại không có những bông hoa rực rỡ nở rộ trở lại chứ?
Cuối cùng cậu cũng quyết định ngày mai sẽ rời khỏi thị trấn nhỏ này.
Chiều tối hôm ấy, khi ánh chiều tà chìm xuống, ráng chiều bay ngập trời, cậu không kìm được trào dâng cảm xúc đến chỗ chốn cũ năm xưa. Cậu từng ở nơi này ngắm nhìn bầy ngựa về chuồng, cùng cô đối ca khúc hát rực lửa ấy. Bây giờ, nơi này đã trở thành một ngã tư đường nhỏ rồi.
Cậu nhìn xa xăm về phía chân trời, thế mà lại quên mình cất tiếng hát bài hát ấy —
Ở nơi đó rất xa, có một cô gái đẹp;
Người ta đi qua lều của cô ấy, ai nấy đều quay đầu lưu luyến ngước nhìn.
---❊ ❖ ❊---
Cậu đứng ở ngã tư đường, đầm đìa nước mắt hát bài ca không có tiếng đáp trả này. Rất nhiều người qua đường cả người Tạng lẫn người Hán, đều kinh ngạc dừng bước đứng lại, lắng nghe cậu hát như thể chốn không người. Mọi người phần lớn đều cho rằng, đây là một bệnh nhân tâm thần từ nơi khác đến. Thế nhưng, cậu lại hát khúc ca tốt đẹp này đau đớn đến thế nhường nào chứ!