Cuộc bầu cử ngôi vua Ba Lan sắp tới, phe Cộng hòa Ba Lan không cam tâm mất quyền lực nên cũng bắt đầu hành động.
Warsaw, tại dinh thủ tướng, Dąbrowski triệu tập cuộc họp các nhân vật cấp cao của phe Cộng hòa. Nếu có người quan sát kỹ, sẽ nhận thấy phần lớn người tham gia hội nghị là quan chức chính phủ, còn tướng lĩnh quân đội thì lác đác vài người.
Chẳng còn cách nào khác, phong trào độc lập Ba Lan dù sao cũng là kết quả của ngoại lực, những người lãnh đạo khởi nghĩa quân sự gần như đều được các cường quốc bồi dưỡng, lực lượng thực sự thuộc về đảng cách mạng còn hạn chế.
Nếu chỉ có vậy thì không sao, đảng cách mạng cũng đã thành lập chính phủ hợp pháp, việc lôi kéo những người này về cũng không khó.
Tiếc rằng chính phủ Ba Lan bị ảnh hưởng nặng nề bởi tư tưởng Pháp, ảo tưởng rằng quân đội phải phục tùng chính phủ, địa vị của quân đội trong bộ máy quyền lực bị hạ thấp.
Thời bình thì điều này không thành vấn đề, quân đội không can thiệp chính trị, các quốc gia bình thường đều như vậy. Bi kịch là Ba Lan không phải quốc gia bình thường, dù đã độc lập, nhưng nguy cơ chiến tranh luôn thường trực.
Trong tình huống này, quốc gia phải xoay quanh quân đội, cố gắng phát triển quân đội hết mức có thể, đó mới là lựa chọn tốt nhất, ví dụ như nước Phổ láng giềng, chính là một tấm gương tốt để học tập.
Hiển nhiên, những người của đảng cách mạng chỉ giỏi nói suông, không suy nghĩ được nhiều như vậy, một khi nắm đại quyền liền đắc ý vênh váo.
Trong mắt giới lãnh đạo chính phủ, đội quân với toàn những người có gốc gác từ các cường quốc không đáng tin, họ muốn thay thế toàn bộ tướng lĩnh cấp cao bằng người của mình.
Quân đội là nơi sùng bái kẻ mạnh, không có chiến công thì làm sao có được sự ủng hộ của mọi người?
Cách làm của chính phủ Ba Lan đương nhiên bị quân đội phản đối, quan hệ giữa hai bên trở nên vô cùng tồi tệ. Những tướng lĩnh được chính phủ bổ nhiệm không ai nể mặt, thường xuyên bị làm ngơ.
Chính phủ Ba Lan coi hành vi này là biểu hiện của quân phiệt hóa, vì thế họ bắt đầu xây dựng một đội quân hoàn toàn trung thành với mình trên nền tảng lực lượng vũ trang của đảng cách mạng.
Quân đội là cỗ máy ngốn tiền, việc thành lập quân đội mới đương nhiên phải dựa vào quân phí của các đơn vị cũ, điều này không nghi ngờ gì làm sâu sắc thêm mâu thuẫn giữa hai bên.
Nếu chính phủ đáng ghét đến vậy, đương nhiên phải lật đổ họ. Vừa vặn lúc này người Phổ đưa cành ô liu, dưới sự thúc đẩy của lợi ích, hai bên bắt nhịp với nhau, rất nhiều người trong quân đội Ba Lan đã ngả về phía vương quốc Phổ.
Thủ tướng Dąbrowski nói: "Chư vị, tình hình trong nước hiện tại vô cùng tồi tệ, cuộc bầu cử quốc vương sẽ diễn ra vào tháng tới. Nếu chúng ta không hành động, Ba Lan vĩ đại sẽ bị Phổ chiếm đoạt.
Mọi người có ý kiến gì cứ nói thẳng. Hôm nay chúng ta phải tìm cho Ba Lan một con đường sống, tuyệt đối không thể để dã tâm của người Phổ được như ý."
Việc chính phủ Berlin muốn thôn tính Ba Lan căn bản không thể giữ bí mật, bất kỳ bí mật nào mà có nhiều người tham gia đều không còn là bí mật.
Những năm gần đây, chính phủ Ba Lan vẫn luôn cố gắng thoát khỏi ảnh hưởng của Phổ. Chỉ là thủ đoạn của họ không đủ, thường xuyên làm hỏng chuyện.
Ngoại trưởng Wroblewski nói: "Bộ ngoại giao đã liên hệ với các nước châu Âu, tình hình trước mắt không mấy lạc quan.
Napoléon III vừa mới qua đời, nước Pháp vẫn đang trong giai đoạn chuyển giao quyền lực, chính phủ Paris đang trải qua một cuộc chiến không khói súng. Về mặt ngoại giao họ sẽ ủng hộ chúng ta, nhưng khả năng trực tiếp xuất binh can thiệp là rất thấp.
Không lâu trước đây chúng ta đã gây ra một sự cố ngoại giao lớn, đắc tội nặng với Áo. Chính phủ Vienna không muốn thấy Phổ thôn tính Ba Lan, nhưng cũng không muốn thấy chúng ta tiếp tục nắm quyền ở Ba Lan.
Nếu người Phổ chịu chi một khoản lớn, Pháp và Áo có thể sẽ đứng về phía họ. Tin tốt duy nhất là người Anh sẽ ủng hộ chúng ta, họ không muốn thấy châu Âu tiếp tục bị thôn tính."
Ông không đề cập đến các quốc gia khác, vì họ không đủ thực lực để can thiệp. Đế quốc Nga có thực lực can thiệp, nhưng lại là kẻ thù của tất cả mọi người.
Các chính khách không ngại liên minh với kẻ thù, nhưng hậu quả chính trị là điều cần cân nhắc. Việc cấu kết với người Nga sẽ gây ra ảnh hưởng chính trị quá xấu, họ không thể gánh chịu. Thậm chí, việc chính phủ Sa hoàng ra tay can thiệp có thể còn gây thêm phiền phức.
Bộ trưởng tài chính Paderewski nói: "Sự ủng hộ của người Anh chưa chắc đã có tác dụng, biển cả là của họ, nhưng trên lục địa châu Âu thì họ chưa có tiếng nói quyết định.
Trừ khi Pháp hoặc Áo ủng hộ chúng ta, nếu không người Phổ cứ cưỡng ép ra tay, chúng ta căn bản không chống đỡ nổi.
Phải biết đám quân phiệt trong nước đã sớm câu kết với họ, một khi dùng vũ lực, chúng ta sẽ thất bại thảm hại."
Nền tảng của vương quốc Ba Lan không vững chắc, trải qua bao nhiêu năm cố gắng, phe Cộng hòa chỉ có hai sư đoàn bộ binh và một sư đoàn kỵ binh, chiếm khoảng ba phần quân số của quân đội Ba Lan.
Sau một hồi do dự, thủ tướng Dąbrowski đưa ra quyết định: "Vậy thì không để Wilhelm I trúng cử. Chỉ cần người được bầu không phải là Wilhelm I, kế hoạch của người Phổ sẽ không thể tiếp tục.
Tôi không tin người Phổ dám trực tiếp xuất binh thôn tính chúng ta, các nước châu Âu sẽ không thể làm ngơ trước chuyện như vậy.
Đặc biệt là các nước nhỏ, nếu họ không muốn một ngày nào đó bị thôn tính, thì lúc này họ phải ủng hộ chúng ta. Một hai nước thì không sao, nhưng nếu tất cả cùng liên minh, người Phổ cũng sẽ không chịu nổi."
Bộ trưởng tài chính Paderewski lắc đầu: "Thưa thủ tướng, điều này rất khó thực hiện. Tỷ lệ ủng hộ Wilhelm I trong quốc hội rất cao, vượt xa các đối thủ cạnh tranh.
Dù chúng ta ủng hộ người khác, cũng không thể chiếm ưu thế trong cuộc bầu cử. Trừ khi chúng ta chọn những thủ đoạn bất thường để phá rối cuộc bầu cử này.
Nhưng như vậy hậu quả sẽ rất nghiêm trọng, mở ra tiền lệ này, tiến trình dân chủ của Ba Lan trong tương lai sẽ bị ảnh hưởng nặng nề, chúng ta sẽ bị đóng đinh trên cột sỉ nhục của lịch sử."
Thủ tướng Dąbrowski thở dài: "Ôi! Thế cuộc khó khăn, giờ không thể để ý nhiều như vậy. Điều quan trọng nhất bây giờ là giữ được Ba Lan, còn tiến trình dân chủ là chuyện của tương lai.
Nền độc lập của Ba Lan không dễ dàng, đó là thành quả mà vô số chiến hữu đời trước ngã xuống mới giành được, chúng ta tuyệt đối không thể để thành quả này bị hủy hoại trong chốc lát.
So với đại cục, vinh nhục cá nhân của chúng ta không quan trọng, tôi tin rằng lịch sử sẽ đưa ra đánh giá công bằng."
Đây là lựa chọn tốt nhất để ngăn chặn người Phổ thôn tính Ba Lan, chỉ cần quốc vương không phải là Wilhelm I, liên minh quân sự sẽ không thể tiến hành.
Trong thế giới đầy lý lẽ ở châu Âu, bất kỳ ai phá vỡ quy tắc đều phải trả một cái giá rất đắt, Phổ chưa đủ thực lực để phớt lờ quy tắc.
Thủ tướng Dąbrowski có chút hối hận, nếu sớm biết thế cuộc sẽ phát triển đến tình trạng này, ngay từ khi vương quốc Ba Lan mới thành lập nên chọn một quốc vương.
Lúc đó, chính phủ các nước đều phản đối việc Wilhelm I trúng cử, hoàn toàn có thể loại bỏ ông ta rồi tiến hành bầu cử. Nếu ngôi vua Ba Lan đã có chủ, sẽ không có nhiều chuyện tồi tệ như vậy xảy ra.
Quyền lực làm con người ta thay đổi, có quốc vương thì thủ tướng không thể độc đoán như vậy. Dąbrowski ban đầu không chống lại sự cám dỗ của người Phổ, ảo tưởng rằng mình có thể kiểm soát được tình hình.
Ở một mức độ nào đó, quyết định ban đầu chưa chắc đã sai. Việc Phổ không thể thôn tính Ba Lan không có nghĩa là họ không thể liên thủ với người khác để chia cắt Ba Lan.
Nếu vương quốc Ba Lan tự thân biết phấn đấu, sau khi giành được độc lập phải cố gắng phát triển quốc lực, thể hiện sức mạnh nhất định, thì chính phủ Berlin vẫn cần họ làm đồng minh, sẽ không có nhiều chuyện tồi tệ như vậy.
Nhưng trên thực tế, Ba Lan từ khi độc lập đến nay vẫn luôn nội chiến. Chính phủ Ba Lan không có kinh nghiệm quản lý, đưa ra những chính sách ngớ ngẩn, gây ra một loạt chuyện cười.
Có thể thấy điều này từ sự phát triển kinh tế, vương quốc Ba Lan từ khi độc lập đến nay vẫn luôn trong giai đoạn phục hồi sau chiến tranh, đến nay vẫn chưa khôi phục lại được mức trước chiến tranh, một số khu vực còn tăng trưởng âm.
Công nghiệp lại càng là một chuyện nực cười, Ba Lan thừa hưởng một phần công nghiệp của nước Nga trong thời kỳ độc lập. Những ngành công nghiệp này rơi vào tay chính phủ Ba Lan, chẳng những không phát triển mà còn bị tàn phá đến thoi thóp.
Kinh tế không ra gì, quân sự cũng rối loạn. Quân đội trong nước bị chia thành hai phe, thù địch lẫn nhau, trên chiến trường không đâm sau lưng nhau thì cũng là yêu nước quá khích.
Trong bối cảnh này, vương quốc Ba Lan căn bản không có tư cách làm đồng minh của Phổ. Muốn củng cố thực lực, giành chiến thắng trong cuộc chiến tiếp theo, chính phủ Berlin không còn lựa chọn nào khác ngoài việc nhòm ngó Ba Lan.
Kết quả cuối cùng không phải là chia cắt thì cũng là thôn tính. Tóm lại, bi kịch của Ba Lan đã được định đoạt ngay từ đầu, chính phủ vô năng dẫn đến tai họa ngày nay.
Bên trong căn phòng im lặng trở lại, mơ hồ còn nghe thấy tiếng thở và tiếng tim đập của mọi người, không khí trở nên căng thẳng.
"Thưa thủ tướng, có chuyện lớn rồi."
Một giọng nói từ ngoài cửa truyền vào, kéo mọi người ra khỏi dòng suy nghĩ.
Thủ tướng Dąbrowski bất mãn trừng mắt nhìn người vừa nói, đây là nơi họp sao có thể xông vào tùy tiện như vậy, thật sự là vô kỷ luật.
Trong lòng ông đã quyết định, nếu không phải chuyện lớn, ông sẽ dạy dỗ cho ra trò cái tên vô kỷ luật này: "Nói đi, trời còn chưa sập."
Người thanh niên khẩn trương đáp: "Chiều hôm qua, quân đồn trú của chúng ta ở vùng Kiev đã xảy ra xung đột kịch liệt với người Nga, còn nổ súng, khiến bên ta có 8 người chết, 12 người bị thương."
Nói xong, anh ta vội vàng đưa điện báo cho thủ tướng Dąbrowski.
Xung đột biên giới giữa Nga và Ba Lan thường xuyên xảy ra, nhưng chuyện có người chết thì rất hiếm, thông thường hai bên sẽ kiềm chế lẫn nhau, thường chỉ đánh nhau một trận rồi thôi, rất ít khi dùng súng.
Điện báo chỉ giới thiệu nguyên nhân và hậu quả của xung đột, không có thông tin gì khác, sắc mặt thủ tướng Dąbrowski lập tức trở nên u ám.
Nhà dột còn gặp mưa, lúc này lại xảy ra xung đột Nga-Ba Lan, đây tuyệt đối không phải là chuyện tốt cho chính phủ Ba Lan, nếu xử lý không khéo họ sẽ phải cuốn gói ra đi.
Đặt điện báo xuống bàn, thủ tướng Dąbrowski giận dữ đập bàn, nổi giận đùng đùng nói: "Thật quá đáng, chẳng lẽ người Nga gấp gáp muốn gây chiến đến vậy sao!"
Những người khác cũng lần lượt chuyền tay nhau đọc điện báo, tất cả đều ý thức được tính nghiêm trọng của vấn đề. Lần này xung đột hoàn toàn là do người Nga có dự mưu tính toán.
