Virginia và Lafe Grandoken ngồi lặng lẽ một lúc lâu, chẳng có âm thanh nào phá vỡ sự tĩnh mịch ngoài tiếng búa gõ lách cách.
— Vì đây là lần đầu cháu đến thăm chúng ta, nhóc ạ — người đàn ông ngắt lời, đoạn dừng tay — cháu không thể nào hiểu được điều gì đã khiến chúng ta phải sống thế này đâu.
Virginia xua tay mỉm cười, lòng đầy hy vọng chờ đợi một câu chuyện, nhưng giọng nói trầm đều cùng ngụ ý đầy điềm gở của Lafe nhanh chóng làm xuất hiện vẻ hoảng sợ trên khuôn mặt cô bé.
— Vợ chồng tôi nghèo lắm — ông nói.
— Vậy chắc cháu không nên ở lại đâu ạ, chú Lafe — Jinnie ngập ngừng.
Người thợ giày đan các ngón tay vào mái tóc.
— Căn chòi thì chật chội quá — ông đăm chiêu chêm vào.
— Nhưng cháu thấy nó dễ thương lắm cơ — cô bé thưa. Một thoáng suy tư khép đôi mắt xanh lại, nhưng rồi chúng chớp mở ngay lập tức.
— Thợ giày ơi — cô bé ngập ngừng hỏi — có phải bà Peggy đang nổi giận khi bà ấy nghiến răng và lắc đầu không?
Như thể tự có ý thức riêng, chiếc búa trên tay người thợ giày khựng lại giữa không trung.
— Không đâu cháu — ông cười — chính lúc bà ấy cư xử tệ nhất lại là lúc bà ấy dễ làm những điều tốt nhất... Chú biết tính Peggy từ nhiều năm nay rồi.
58
— Bà ấy có vẻ hơi khó chịu với cháu một chút ạ — cô bé nhận xét.
— Thế à? Chú không nghe thấy bà ấy nói gì cả.
— Vậy để cháu kể cho chú nghe, chú Lafe nhé — Virginia nói. — Lúc cháu đang đứng bên lò sưởi để sưởi ấm đôi tay, bà ấy hầm hầm bước ra với vẻ mặt giận dữ khủng khiếp. Bà ấy nói gì mà chuyện người ta giữ con gái ở nhà ấy.
— Thế rồi sao nữa? — người thợ giày hỏi khi thấy Jinnie chần chừ.
— Bà ấy bảo bà ấy thừa biết cháu chỉ là kẻ ăn bám, và chừng nào còn phải trốn chú của mình, cháu chẳng thể tự kiếm nổi miếng ăn.
— À, điều đó đúng đấy — người thợ giày vừa khẳng định vừa lắc đầu. — Cháu phải ẩn nấp một thời gian đã. Chú Morse của cháu quen biết rất nhiều người trong thị trấn này.
— Nhưng họ đâu có biết cháu — Virginia đáp.
— Thế thì tốt quá — Lafe nhận xét.
Vừa dứt lời, Peg đã thô bạo đẩy cửa bước vào và giục họ ra ăn sáng.
Virginia ngồi cạnh người thợ giày bên bữa ăn đạm bạc. Trên bàn là ba bát cháo nóng hổi. Khi hương thơm ngào ngạt xộc vào mũi, từng đợt sóng vui mừng từ từ lan tỏa khắp cơ thể non trẻ.
— Peggy đoán thể nào cháu cũng đói, nhóc ạ — người thợ giày vừa nói vừa đẩy một bát cháo về phía cô bé.
Bà Grandoken càu nhàu ngắt lời chồng.
— Nếu tôi nhớ không lầm thì chính ông mới là kẻ đoán thế, Lafe Grandoken ạ — bà lầm bầm.
Nụ cười trên môi người thợ giày càng thêm sâu và một vệt đỏ ửng khẽ hiện lên trán ông.
— Cả anh cũng đoán thế, Peggy yêu quý ạ — ông nói.
— Lo mà ăn cháo đi — người phụ nữ quát — với lại, Lafe, đừng có gọi tôi là "Peggy yêu quý". Tôi ghê cổ lắm, hiểu chưa?
Virginia từ chối tin vào những lời đầy sửng sốt ấy.
59
Cô bé hẳn sẽ vô cùng hạnh phúc nếu được gọi là "yêu quý". Trong giọng nói của Lafe ngập tràn tình yêu thương sâu sắc; còn trong giọng của người phụ nữ, cô chẳng biết nên gọi là gì. Cô đưa mắt nhìn người này rồi sang người kia khi người thợ giày ngẩng đầu lên. Ông vẫn luôn thầm cảm ơn một ai đó ở chốn vô định nào đó vì món quà vô giá là người phụ nữ của đời mình.
— Anh sẽ gọi em là "Peggy yêu quý" bất cứ khi nào anh thích, vợ ạ — ông nghiêm túc nói — vì Chúa biết rõ em rất đỗi thân thương với anh, Peg.
Bà Grandoken phớt lờ câu nói của chồng, nhưng khi từ bếp quay lại, giọng bà đã dịu dàng hơn đôi chút.
— Cả hai người cứ tống cho đầy bụng thứ cháo nóng này đi. Ăn cái này thì không lo chết đói được đâu... Này nhóc, xích lại gần đây một chút!
Thế là Virginia Singleton, người thợ giày thọt chân và Peggy bắt đầu bữa ăn đầu tiên của họ, đối diện với một ngày mới mà đối với Lafe, đó chính là ngày mai của ngày hôm qua.
Chút lâu sau, Virginia đẩy chiếc xe lăn theo chồng vào xưởng làm việc. Peggy lầm bầm bỏ dở để quay lại với công việc bếp núc.
— Hôm nay trời lạnh thật đấy — Lafe nhận xét khi nhặt một chiếc giày lên. — Gió thổi tới bốn mươi dặm một giờ ấy chứ.
Câu nói tiếp theo của Virginia hoàn toàn chẳng dính dáng gì đến gió máy cả.
— Cháu chỉ mong bà Peggy kiếm được số tiền mà bà ấy vừa nhắc đến thôi.
— Bà ấy nói với cháu là bà ấy cần tiền à?
Virginia gật đầu, và khi cất lời lần nữa, cổ họng cô khô khốc.
— Bà ấy bảo tối nay bà ấy buộc phải có tiền. Cháu rất mong bà ấy kiếm được; nếu không, cháu không thể ở lại đây sống cùng hai bác được nữa.
— Chú cũng mong thế — người thợ giày thở dài.
Bỗng nhiên hình như có ý nghĩ lóe lên trong đầu ông. Cô bé nhận ra điều đó và nhìn ông với ánh mắt dò hỏi.
— Tiếng sủa của Peggy dữ dằn thế thôi chứ không cắn đâu, cháu ạ — Lafe giải thích. — Bà ấy cũng giống như lũ cún hay sủa inh õm nhưng chẳng bao giờ dám cắm răng vào miếng bánh quy ấy mà.
60
— Ý chú là — Jinnie hào hứng hỏi — nếu tối nay không kiếm được hai đô-la, bà Peggy vẫn có thể cho cháu ở lại ạ?
— Đúng thế đấy — Lafe đáp, tay giáng những nhát búa đanh thép xuống đế giày. — Cháu cứ yên tâm mà ở lại.
Lòng biết ơn sâu sắc của Virginia lúc bấy giờ chỉ có thể được thấu hiểu bởi những ai từng trải qua lò lửa của sự bất định tột cùng, và trong niềm xúc động dạt dào, cô quàng tay ôm lấy cổ người thợ giày rồi hôn ông.
Khi Lafe bị liệt đôi chân và được đưa về nhà với vợ, bà đã kiên cường gánh vác phần việc vốn là của ông. Theo gợi ý của chồng rằng ông vẫn có thể đóng giày, bà Grandoken đã dựng lên xưởng nhỏ này, vẻ mặt nghiêm nghị bảo rằng mọi bàn tay trên đời này đều phải làm tròn bổn phận của mình. Và cứ thế, Lafe Grandoken, người lao động mang tinh thần lạc quan, đã bắt đầu công việc lớn lao của cuộc đời mình — truyền thêm một tiaan ủi qua nghề đóng giày cho bất kỳ tâm hồn nào bước vào căn chòi. Thỉnh thoảng ông lại khẳng định rằng hôm nay nắng chiếu sáng hơn hôm qua; rồi có lúc lại bảo mây trời mang lại cảm giác mát mẻ. Nhưng dẫu chẳng tìm thấy chút an ủi nào ở thế giới ngoài kia, Lafe vẫn luôn nói về ngày mai với âm hưởng đầy hy vọng trong giọng nói.
Hy vọng về một ngày mai là tất cả những gì Lafe có ngoài Peggy, và với ông, hai điều ấy — niềm hy vọng và người phụ nữ — chính là món quà tuyệt vời nhất mà Thiên đàng ban tặng. Giờ đây, Peggy không thể thấu hiểu hết những điều đó, bởi cuộc đời với muôn vàn thử thách và thăng trầm đã mang lại cho bà một góc nhìn khác về cuộc sống, và ngày hôm nay, khi chuẩn bị bữa trưa, bà thậm chí còn chẳng giữ nổi tâm trạng vui vẻ bình thường. Tâm trí bà bận rộn với gánh nặng mới mà buổi sáng vừa mang lại.
Thông thường Lafe sẽ bàn bạc với vợ về bất kỳ rắc rối nào nảy sinh, nhưng ngày hôm nay, ông đã đưa một cô bé xa lạ về nhà, và bà Grandoken đã dùng đủ mọi lý lẽ để thuyết phục ông đuổi cô bé đi. Peggy chẳng hề muốn có thêm một cái miệng ăn nữa. Dù sao đi nữa, trong cõi đời này bà cũng chẳng quan tâm đến ai ngoài một mình Lafe.
Khi bữa trưa đã dọn lên bàn, bà nghiêm mặt đẩy chiếc xe lăn của chồng ra bếp. Virginia theo lời mời của người thợ giày mà bước tới.
— Hôm nay có ai trả tiền công chưa? — Peggy cộc cằn hỏi, vừa kéo ghế cho ông ngồi vào bàn.
— Chưa em ạ — ông mỉm cười nhìn lên bà — nhưng ngày mai sẽ có khối... Mà nhà mình có bánh mì cho—cho cả Jinnie nữa không em?
Peggy đáp lời bằng cách xiên một chiếc nĩa vào cái bánh quy rồi dùng ngón tay đẩy nó sang đĩa của Virginia.
Virginia ngước nhìn lên với vẻ e thẹn để bày tỏ sự cảm ơn. Khuôn mặt lì lợm cùng những cử động dứt khoát, vội vã của Peg khiến cô bé cảm thấy bất an mơ hồ. Giá như người phụ nữ ấy chịu dịu giọng bớt khi thốt ra câu "Cầm lấy, nhóc", kèm theo một nụ cười, thì trái tim cô bé đã đỡ nhói đau phần nào.
Lafe khẽ gật đầu với cô khi vợ vừa bước ra khỏi phòng chốc lát.