Mặc dù cha tôi cứ khăng khăng không tiếp tục câu chuyện—nhưng ông không sao xua được cái cối xay gió của chú Toby ra khỏi đầu—dù ban đầu ông tỏ vẻ bực dọc với nó;—có một điều gì đó trong sự so sánh ẩn sâu bên dưới đã đánh trúng vào trí tưởng tượng của ông; vì thế, ông chống khuỷu tay lên bàn, tựa nửa bên phải đầu vào lòng bàn tay——nhưng trước hết nhìn trân trân vào ngọn lửa——ông bắt đầu tự đối thoại với chính mình, và triết lý về vấn đề đó: nhưng tinh thần ông đã kiệt quệ sau những mệt mỏi của việc tìm tòi những lối đi mới, và sự gắng sức không ngừng của các năng lực trí tuệ lên vô số những chủ đề đã lần lượt được bàn tới——ý nghĩ về chiếc cối xay gió sớm làm đảo lộn mọi ý tưởng của ông——đến nỗi ông chìm vào giấc ngủ gần như trước cả khi biết mình đang làm gì.
Còn về phần chú Toby, chiếc cối xay gió của chú còn chưa quay nổi một tá vòng, chú cũng đã ngủ thiếp đi.——Cầu bình an đến với cả hai người!——Bác sĩ Slop đang bận bịu với bà đỡ và mẹ tôi trên lầu.——Trim đang mải mê biến một đôi ủng cũ thành một cặp súng cối để dùng trong cuộc vây hãm Messina mùa hè tới——và ngay lúc này đang dùng mũi dùi sắt nung nóng để khoan lỗ mồi thuốc.——Tất cả các anh hùng của tôi đều đã rời khỏi tay tôi;—đây là lần đầu tiên tôi có được một khoảnh khắc rảnh rỗi—và tôi sẽ tận dụng nó, để viết lời nói đầu của mình.
L Ờ I N Ó I Đ Ầ U C Ủ A T Á C G I Ả
KHÔNG, tôi sẽ không nói một lời nào về nó cả——nó ở ngay đây;—khi xuất bản nó—tôi đã kêu gọi thế gian——và tôi để mặc nó cho thế gian định đoạt;—nó phải tự lên tiếng thay cho chính mình.
Tất cả những gì tôi biết về vấn đề này là—khi tôi đặt bút viết, ý định của tôi là viết một cuốn sách hay; và trong phạm vi mà trí tuệ hạn hẹp của tôi có thể vươn tới——thì đó phải là một cuốn sách khôn ngoan, ừ, và cẩn trọng—tôi chỉ cẩn thận, trong suốt quá trình viết, là đưa vào đó tất cả sự dí dỏm và óc phán đoán (dù nhiều hay ít) mà Đấng Tác Giả vĩ đại và Đấng Ban Phát chúng đã thấy xứng đáng ban cho tôi ban đầu——để rồi, như các ngài thấy đấy——tất cả đều tùy thuộc vào ý Chúa.
Giờ đây, Agalastes (nói với giọng chê bai) cho rằng, Có thể trong đó có chút dí dỏm, theo như ông ta biết——nhưng hoàn toàn không có chút phán đoán nào. Và Triptolemus cùng Phutatorius đồng tình với điều đó, hỏi rằng, Làm sao có thể có được chứ? bởi vì dí dỏm và phán đoán trên thế gian này không bao giờ đi đôi với nhau; vì chúng là hai hoạt động khác biệt nhau xa như đông với tây vậy——Thế đấy, Locke nói thế——thế đấy, đánh rắm và nấc cụt cũng vậy, tôi nói thế. Nhưng để trả lời điều này, Didius, vị luật sư giáo hội vĩ đại, trong bộ luật de fartendi et illustrandi fallaciis của ông, đã khẳng định và chứng minh rõ ràng rằng, Một minh họa không phải là một lập luận——tôi cũng không khẳng định việc lau sạch gương soi là một phép tam đoạn luận;—nhưng tất cả các ngài, xin các ngài thứ lỗi, nhờ thế mà nhìn rõ hơn——nên lợi ích chính của những thứ này chỉ là để làm sáng tỏ sự hiểu biết, trước khi đưa ra lập luận chính, nhằm gột rửa bất kỳ hạt bụi nhỏ hay đốm mờ nào, nếu để chúng lơ lửng ở đó, có thể cản trở một ý niệm và làm hỏng tất cả.
Giờ đây, những người phản đối Shandy thân mến của tôi, những nhà phê bình tài ba gấp bội, và những bạn đồng nghiệp (vì tôi viết Lời nói đầu này cho các ngài)——và gửi tới các ngài, những chính trị gia tinh quái nhất và những bác sĩ thận trọng (nào—hãy cạo râu của các ngài đi) nổi tiếng vì sự nghiêm trang và khôn ngoan;——Monopolus, nhà chính trị của tôi——Didius, luật sư của tôi; Kysarcius, bạn tôi;—Phutatorius, người hướng dẫn của tôi;——Gastripheres, ân nhân cứu mạng tôi; Somnolentius, liều thuốc xoa dịu và chốn nghỉ ngơi của tôi——không quên tất cả những người khác, dù đang ngủ hay đang thức, dù là giáo sĩ hay dân sự, những người mà vì sự ngắn gọn, không phải vì bất kỳ ác cảm nào với các ngài, tôi gộp tất cả lại.——Hãy tin tôi, những người đáng kính,
Ước nguyện tha thiết nhất và lời cầu nguyện chân thành nhất của tôi thay mặt cho các ngài, và cho cả chính tôi nữa, trong trường hợp điều đó vẫn chưa được thực hiện cho chúng ta——là, những món quà và tài năng vĩ đại cả về trí dí dỏm lẫn óc phán đoán, cùng với mọi thứ thường đi kèm với chúng——như trí nhớ, trí tưởng tượng, thiên tài, tài hùng biện, sự sắc bén, và những thứ tương tự, hãy ngay khoảnh khắc quý giá này, không chút hạn chế hay đo đếm, không vướng mắc hay cản trở, được rót xuống ấm áp nhất có thể cho mỗi chúng ta——cả cặn bã và trầm tích (vì tôi không muốn mất một giọt nào) vào các kho chứa, các ngăn, các tế bào, các nơi trú ngụ, các phòng ngủ, nhà ăn và những chỗ trống trong não bộ của chúng ta——theo cách mà chúng có thể tiếp tục được bơm vào và rót đầy, theo đúng ý định và ý nghĩa ước nguyện của tôi, cho đến khi mọi bình chứa, dù lớn hay nhỏ, đều được bổ sung, bão hòa và lấp đầy bởi chúng, đến mức, dù có cứu mạng một người, cũng không thể nhét thêm vào hay lấy bớt ra chút nào nữa.
Lạy Chúa!—chúng ta sẽ làm nên những việc cao cả biết bao!——tôi sẽ làm cho nó trôi chảy như thế nào!——và tôi sẽ thấy tinh thần mình phấn chấn làm sao, khi được viết cho những độc giả như vậy!——còn các ngài—lạy trời!——các ngài sẽ ngồi đọc với sự say mê đến nhường nào—nhưng ôi!—thế là quá đủ rồi——tôi ốm mất——tôi ngất đi một cách ngọt ngào khi nghĩ về điều đó—thật quá sức chịu đựng của tự nhiên!—hãy đỡ lấy tôi——tôi chóng mặt quá—tôi mù tịt rồi—tôi chết mất—tôi đi đây.—Cứu! Cứu! Cứu!—Nhưng khoan đã—tôi lại thấy đỡ hơn đôi chút, vì tôi bắt đầu tiên liệu rằng, khi việc này kết thúc, vì tất cả chúng ta sẽ tiếp tục là những người cực kỳ dí dỏm—chúng ta sẽ chẳng bao giờ đồng ý với nhau nổi một ngày đến nơi đến chốn:——sẽ có biết bao sự châm biếm và mỉa mai——sự chế nhạo và giễu cợt, với những lời đáp trả và châm chọc qua lại—đâm chọt và đỡ đòn ở góc này hay góc khác——sẽ chẳng có gì ngoài sự xung đột giữa chúng ta——Ôi những vì sao trong trắng! thật là một cảnh cắn xé và cào cấu, và biết bao sự ồn ào và náo loạn chúng ta sẽ gây ra, nào là vỡ đầu, gõ vào đốt ngón tay, và đánh vào những chỗ đau—chúng ta sẽ không thể sống nổi mất.
Nhưng mặt khác, vì tất cả chúng ta đều là những người có óc phán đoán tuyệt vời, chúng ta sẽ hàn gắn mọi chuyện ngay khi chúng vừa sai lệch; và dù cho chúng ta có ghét cay ghét đắng nhau gấp mười lần lũ quỷ hay quỷ cái, thì những sinh vật thân mến của tôi ạ, chúng ta vẫn sẽ hoàn toàn lịch thiệp và tử tế, ngọt ngào như sữa và mật ong—đó sẽ là miền đất hứa thứ hai—một thiên đường trên mặt đất, nếu có thứ như vậy tồn tại—vì vậy nhìn chung thì chúng ta cũng sẽ xoay xở ổn thỏa thôi.
Tất cả những gì làm tôi bứt rứt và lo lắng, và điều làm trí tưởng tượng của tôi khốn khổ nhất lúc này, là làm thế nào để thực hiện được mục đích chính; bởi vì như các ngài biết rõ, trong số những dòng chảy thiên thượng của trí dí dỏm và óc phán đoán này, mà tôi đã rộng lòng cầu chúc cho các ngài và cả chính tôi—chỉ có một lượng nhất định được lưu trữ cho tất cả chúng ta, để sử dụng và phục vụ cho toàn thể nhân loại; và những lượng nhỏ bé đó chỉ được gửi ra thế giới rộng lớn này, lưu thông đây đó ở ngóc ngách này hay góc kia——và trong những dòng chảy hẹp hòi như vậy, với khoảng cách quá đỗi xa xôi giữa chúng, khiến người ta phải tự hỏi làm sao mà nó đủ được, hay làm sao có thể đáp ứng được nhu cầu và tình huống khẩn cấp của biết bao điền trang lớn và đế quốc đông dân.
Thật ra có một điều cần xem xét, đó là ở Nova Zembla, Bắc Lapland, và ở tất cả những vùng lạnh lẽo và ảm đạm đó của quả địa cầu, nằm trực tiếp dưới các vòng cực bắc và nam, nơi toàn bộ mối bận tâm của một người nằm gọn trong phạm vi hẹp của hang động của mình suốt gần chín tháng trời——nơi tinh thần bị nén lại gần như đến con số không——và nơi những đam mê của con người, cùng với tất cả những gì thuộc về chúng, cũng lạnh lẽo như chính vùng cực vậy——thì ở đó, chỉ cần một lượng phán đoán nhỏ nhất cũng đủ giải quyết vấn đề——và về trí dí dỏm——thì hoàn toàn được tiết kiệm một cách tuyệt đối—vì không cần một tia lửa nào—nên cũng chẳng có tia lửa nào được ban cho. Ôi các thiên thần và những sứ giả ân sủng hãy bảo vệ chúng ta! thật là một điều thảm hại biết bao nếu phải cai trị một vương quốc, chiến đấu trong một trận chiến, hay thực hiện một hiệp ước, hay chạy một cuộc đua, hay viết một cuốn sách, hay sinh con, hay tổ chức một hội nghị tỉnh ở đó, với sự thiếu hụt trầm trọng trí dí dỏm và óc phán đoán xung quanh chúng ta! Vì lòng nhân từ, chúng ta đừng nghĩ về nó nữa, mà hãy mau chóng đi về phía nam đến Na Uy——băng qua Thụy Điển, nếu các ngài muốn, xuyên qua tỉnh hình tam giác nhỏ Angermania đến hồ Bothmia; men theo nó qua Đông và Tây Bothnia, xuống Carelia, rồi cứ thế, xuyên qua tất cả những bang và tỉnh giáp biên giới phía xa của Vịnh Phần Lan, và phía đông bắc của biển Baltic, lên đến Saint Petersburg, và chỉ cần bước chân vào Ingria;—rồi từ đó đi thẳng qua các vùng phía bắc của đế quốc Nga—để Siberia hơi lệch về phía bên trái, cho đến khi chúng ta đi vào chính trung tâm của vùng Tartary thuộc Nga và Á châu.
Bây giờ, thông qua chuyến đi dài mà tôi đã dẫn dắt các ngài, các ngài thấy đấy những người tốt ở đó có cuộc sống khá hơn nhiều so với ở các vùng cực mà chúng ta vừa rời khỏi:—vì nếu các ngài đặt tay lên mắt và nhìn thật chăm chú, các ngài có thể nhận thấy một vài ánh sáng le lói (như thể) của sự dí dỏm, với một lượng phán đoán thông thường khá thoải mái, mà khi xét đến cả chất lượng và số lượng, họ xoay xở rất tốt——và nếu họ có nhiều hơn bất kỳ cái nào trong hai cái đó, nó sẽ phá hủy sự cân bằng phù hợp giữa chúng, và hơn nữa tôi tin chắc rằng họ cũng chẳng có dịp nào để sử dụng đến.
Giờ đây, thưa ngài, nếu tôi dẫn ngài trở về hòn đảo ấm áp và trù phú này, nơi ngài thấy thủy triều của dòng máu và tâm tính chúng ta dâng cao——nơi chúng ta có nhiều tham vọng, kiêu ngạo, đố kỵ, dâm dục, và những đam mê khốn nạn khác cần phải quản lý và phục tùng lý trí——thì đỉnh cao của sự dí dỏm và chiều sâu của óc phán đoán của chúng ta, ngài thấy đấy, được tỉ lệ chính xác với chiều dài và chiều rộng của những nhu cầu của chúng ta——và vì thế chúng được gửi xuống giữa chúng ta với một sự dư dả, đàng hoàng và đáng tin cậy đến mức, không ai nghĩ rằng mình có lý do gì để phàn nàn.
Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận về vấn đề này rằng, vì khí hậu của chúng ta thay đổi nóng lạnh——ẩm khô, mười lần một ngày, nên chúng ta không có chúng theo một cách ổn định và đều đặn;——đến nỗi đôi khi suốt gần nửa thế kỷ, chẳng thấy hay nghe nói đến chút dí dỏm hay phán đoán nào giữa chúng ta:——những kênh dẫn nhỏ của chúng dường như khô cạn hoàn toàn——rồi đột nhiên các cửa cống vỡ tung, và lại bắt đầu chạy như điên——ngài sẽ nghĩ rằng chúng sẽ không bao giờ dừng lại:——và chính khi đó, trong việc viết lách, chiến đấu, và hai mươi điều hào hiệp khác, chúng ta vượt qua cả thế giới.
Chính bằng những quan sát này, và một sự suy luận thận trọng bằng phép loại suy trong kiểu lập luận mà Suidas gọi là quy nạp biện chứng——mà tôi rút ra và thiết lập luận điểm này là xác thực và chân thực nhất;
Rằng trong hai vầng sáng này, thỉnh thoảng một phần bức xạ của chúng được phép chiếu xuống chúng ta, như Đấng có sự khôn ngoan vô tận phân phát mọi thứ theo đúng trọng lượng và thước đo, biết rằng sẽ vừa đủ để thắp sáng con đường của chúng ta trong đêm tối mịt mù này; để rồi các ngài, những bậc chức sắc và các ngài, giờ đây nhận ra, và tôi cũng không thể che giấu thêm được nữa, rằng lời cầu nguyện tha thiết thay cho các ngài mà tôi đã khởi đầu, chẳng qua chỉ là lời chào hỏi xã giao đầu tiên của một người viết lời nói đầu khéo léo, đang dỗ dành độc giả, giống như người yêu đôi khi làm với cô tình nhân e ấp, vào sự im lặng. Vì than ôi! nếu sự tuôn trào ánh sáng này có thể đạt được dễ dàng như lời mở đầu đã ước nguyện——tôi run rẩy khi nghĩ đến hàng ngàn du khách lạc lối (ít nhất là trong các ngành khoa học uyên bác) phải lần mò và loạng choạng trong bóng tối, suốt những đêm dài của cuộc đời họ——đâm đầu vào cột, và làm vỡ sọ mà chẳng bao giờ đi đến đích;——một số rơi với cái mũi cắm thẳng xuống cống——những người khác thì rơi ngang với cái mông cắm vào rãnh nước. Ở đây, một nửa giới học giả đâm sầm vào nửa còn lại, rồi lăn lộn đè lên nhau trong bùn đất như lũ lợn.——Ở kia, những người anh em của một ngành nghề khác, đáng lẽ phải chạy ngược chiều nhau, lại bay ngược lại như một đàn ngỗng trời, tất cả cùng một hàng theo cùng một hướng.——Thật hỗn loạn!—thật sai lầm!——những người chơi vĩ cầm và họa sĩ đánh giá bằng mắt và tai——thật đáng ngưỡng mộ!—tin vào những đam mê được khơi dậy—trong một điệu hát hay một câu chuyện được vẽ nên trong trái tim——thay vì đo lường chúng bằng một cái thước đo góc.
Ở tiền cảnh của bức tranh này, một chính trị gia đang quay bánh xe chính trị, như một con thú, sai hướng——ngược dòng tham nhũng—lạy Chúa!——thay vì thuận theo nó.
Ở góc này, một người con của Esculapius thần thánh, đang viết một cuốn sách chống lại thuyết tiền định; có lẽ còn tệ hơn—đang bắt mạch bệnh nhân, thay vì bắt mạch người bào chế thuốc——một người anh em của Khoa đang quỳ gối trong nước mắt ở phía sau——kéo rèm che một nạn nhân bị thương tích để cầu xin sự tha thứ;—đang đưa tiền thù lao—thay vì nhận lấy nó.
Trong CÁI SẢNH rộng lớn đó, một liên minh của giới luật sư, từ tất cả các tòa án, đang thúc đẩy một vụ kiện chết tiệt, bẩn thỉu, phiền phức tiến lên phía trước, bằng tất cả sức mạnh của họ, nhưng lại theo hướng sai!——đá nó ra khỏi những cánh cửa lớn, thay vì đá vào trong——và với sự giận dữ hiện rõ trên khuôn mặt, và mức độ thâm thù trong cách họ đá nó, như thể luật pháp ban đầu được tạo ra để vì hòa bình và bảo tồn nhân loại:——có lẽ còn một sai lầm to lớn hơn nữa được họ thực hiện——một điểm tranh tụng được treo lơ lửng;——ví dụ, Liệu cái mũi của John o’Nokes có thể đứng trên khuôn mặt của Tom o’Stiles, mà không phạm tội xâm phạm hay không——bị họ quyết định vội vàng trong hai mươi lăm phút, điều mà, với những lập luận thận trọng cần thiết trong một vụ việc phức tạp như vậy, có thể đã mất tới hai mươi lăm tháng——và nếu được tiến hành theo kế hoạch quân sự, như các ngài biết một VỤ KIỆN nên được tiến hành, với tất cả các mưu kế có thể thực hiện được trong đó,——chẳng hạn như nghi binh,——hành quân cưỡng bách,——đánh úp—phục kích—pháo mặt nạ, và hàng ngàn thủ đoạn khác của nghệ thuật cầm quân, bao gồm việc chộp lấy mọi lợi thế từ cả hai phía——có lẽ đã kéo dài đủ số năm đó, cung cấp thức ăn và áo quần suốt thời hạn đó cho cả trăm người trong nghề.
Về giới Giáo sĩ——Không——nếu tôi nói một lời nào chống lại họ, tôi sẽ bị bắn.——Tôi không có ham muốn đó; và hơn nữa, nếu có—tôi cũng chẳng dám chạm vào chủ đề đó vì mạng sống của mình——với thần kinh và tinh thần yếu ớt như vậy, và trong tình trạng hiện tại của tôi, sẽ đáng giá bằng cả mạng sống của tôi, nếu làm mình chán nản và buồn bã với một câu chuyện tồi tệ và u sầu như vậy——và vì thế, tốt hơn là hãy kéo rèm lại, và vội vã rời khỏi đó, nhanh nhất có thể, đến điểm chính và chủ yếu mà tôi đã cam kết làm sáng tỏ——và đó là, Tại sao lại xảy ra việc, những người ít dí dỏm nhất lại được đồn đại là những người có nhiều óc phán đoán nhất.——Nhưng hãy nhớ—tôi nói là, được đồn đại là——vì đó chẳng qua, các ngài thân mến ạ, chỉ là một lời đồn, và cũng giống như hai mươi lời đồn khác được tin theo mỗi ngày, tôi khẳng định đó là một lời đồn độc địa và bỉ ổi.
Điều này, nhờ sự trợ giúp của quan sát đã được đưa ra trước đó, và tôi hy vọng đã được các bậc chức sắc và các ngài cân nhắc và suy xét kỹ lưỡng, tôi sẽ làm sáng tỏ ngay sau đây.
Tôi ghét những bài luận văn cứng nhắc——và trên hết mọi thứ trên đời, điều ngu ngốc nhất trong đó là làm mờ đi giả thuyết của mình bằng cách đặt một loạt những từ ngữ cao siêu, tối nghĩa, nối tiếp nhau, thẳng tắp, giữa ý niệm của chính mình và của độc giả——trong khi rất có thể, nếu ngài nhìn xung quanh, ngài có thể thấy thứ gì đó đang đứng, hoặc treo ở đó, thứ sẽ làm sáng tỏ vấn đề ngay lập tức——“vì sự khao khát tri thức đáng khen ngợi có thể mang lại cản trở, tổn thương, hay tác hại gì cho bất kỳ ai, nếu ngay cả từ một gã say, một cái vạc, một kẻ ngốc, một cái ghế đẩu, một chiếc găng tay mùa đông, một cái ròng rọc, nắp chén nung của thợ kim hoàn, một chai dầu, một chiếc dép cũ, hay một chiếc ghế mây?”—Tôi đang ngồi trên một chiếc đây. Ngài có cho phép tôi minh họa vấn đề dí dỏm và óc phán đoán này, bằng hai núm trên đỉnh tựa lưng của nó không?—chúng được gắn vào, ngài thấy đấy, bằng hai cái chốt cắm nhẹ vào hai lỗ khoan, và sẽ đặt những gì tôi phải nói vào một ánh sáng rõ ràng đến mức, để ngài nhìn thấu suốt mục đích và ý nghĩa của toàn bộ lời nói đầu của tôi, rõ ràng như thể từng điểm và từng phần của nó được tạo nên từ những tia nắng mặt trời.
Bây giờ tôi đi thẳng vào vấn đề.
—Đây là sự dí dỏm—và ở đó là óc phán đoán, đứng ngay cạnh nó, giống hệt như hai cái núm tôi đang nói tới, trên lưng của chính chiếc ghế này mà tôi đang ngồi.
—Ngài thấy đấy, chúng là những phần cao nhất và trang trí nhất của cái khung——cũng như sự dí dỏm và óc phán đoán là của chúng ta—và cũng giống như chúng, chắc chắn cả hai đều được tạo ra và phù hợp để đi cùng nhau, để, như chúng ta vẫn nói trong tất cả các trường hợp trang trí kép như vậy——để tương ứng với nhau.
Bây giờ vì mục đích làm thí nghiệm, và để minh họa rõ hơn vấn đề này——chúng ta hãy thử lấy ra một trong hai vật trang trí kỳ lạ này (tôi không quan tâm cái nào) ra khỏi đỉnh hoặc chóp của chiếc ghế mà nó đang đứng——nào, đừng cười về điều đó,—nhưng trong suốt cuộc đời mình, các ngài đã bao giờ thấy một việc nực cười như thế này chưa?—Tại sao, đó là một cảnh tượng thảm hại như một con lợn cái chỉ có một tai vậy; và cảm giác cùng sự cân đối trong cái này cũng chẳng khác gì cái kia:——nào——xin các ngài hãy rời khỏi ghế chỉ để nhìn nó thôi,——Giờ đây liệu có bất kỳ người đàn ông nào coi trọng danh tiếng của mình dù chỉ một cọng rơm, lại để một tác phẩm rời khỏi tay mình trong tình trạng như thế này không?——nào, hãy đặt tay lên trái tim mình, và trả lời câu hỏi đơn giản này, Liệu cái núm đơn lẻ này, hiện đang đứng đây như một kẻ ngốc nghếch một mình, có thể phục vụ bất kỳ mục đích nào trên trái đất này, ngoài việc nhắc nhở người ta về sự thiếu vắng cái kia?——và để tôi hỏi thêm, trong trường hợp chiếc ghế là của chính ngài, liệu trong thâm tâm ngài có nghĩ rằng, thay vì để như hiện tại, thì thà không có cái núm nào còn hơn gấp mười lần không?
Giờ đây, hai cái núm này——hay những vật trang trí trên đỉnh tâm trí con người, thứ đội vương miện cho toàn bộ cấu trúc——là, như tôi đã nói, sự dí dỏm và óc phán đoán, thứ mà trong tất cả những thứ khác, như tôi đã chứng minh, là cần thiết nhất——được đánh giá cao nhất—thiếu chúng là tai họa nhất——và do đó là khó đạt được nhất——vì tất cả những lý do cộng lại này, không có một người phàm nào trong chúng ta, dù thiếu thốn tình yêu danh vọng hay miếng ăn——hay thiếu hiểu biết về những gì sẽ mang lại lợi ích cho mình——mà lại không mong muốn và kiên quyết trong tâm trí mình, là trở thành, hoặc ít nhất được coi là, làm chủ cái này hoặc cái kia, và thực sự là cả hai, nếu điều đó có vẻ khả thi, hoặc có khả năng thành hiện thực.
Giờ đây, những bậc quý ông nghiêm nghị của các ngài vì không có chút cơ hội nào để nhắm tới cái này—trừ khi họ nắm lấy cái kia,——nào các ngài nghĩ điều gì sẽ xảy ra với họ?——Tại sao, thưa các ngài, bất chấp tất cả sự nghiêm trang của họ, họ cũng đành phải bằng lòng với việc đi lại với bộ dạng bên trong trần trụi——điều này không thể chịu nổi, trừ khi bằng một nỗ lực triết học không thể giả định trong trường hợp chúng ta đang bàn tới——vì vậy không ai có thể tức giận với họ, nếu họ hài lòng với chút ít gì họ có thể chộp lấy và giấu dưới áo choàng và những bộ tóc giả vĩ đại của họ, nếu họ không đồng thời dấy lên một cuộc truy lùng chống lại những người chủ hợp pháp.
Tôi không cần phải nói với các ngài rằng, điều này đã được thực hiện với quá nhiều sự xảo quyệt và thủ đoạn——đến mức Locke vĩ đại, người hiếm khi bị qua mặt bởi những âm thanh giả tạo——vậy mà vẫn bị lừa ở đây. Tiếng kêu đó, dường như, là một tiếng kêu rất sâu sắc và trang trọng, và nhờ sự trợ giúp của những bộ tóc giả lớn, khuôn mặt nghiêm nghị, và những công cụ lừa dối khác, đã trở thành một tiếng kêu phổ biến đến mức chống lại những người dí dỏm tội nghiệp trong vấn đề này, đến nỗi chính nhà triết học cũng bị nó đánh lừa——vinh quang của ông là giải thoát thế giới khỏi gánh nặng của hàng ngàn sai lầm thông tục;——nhưng đây không nằm trong số đó; vì vậy thay vì ngồi xuống một cách bình tĩnh, như một nhà triết học nên làm, để xem xét vấn đề thực tế trước khi triết lý về nó——ngược lại, ông chấp nhận thực tế đó là điều hiển nhiên, và do đó tham gia vào cuộc kêu gọi, và gào thét nó ầm ĩ không kém những người khác.
Điều này đã trở thành Đại Hiến Chương của sự ngu ngốc kể từ đó——nhưng các ngài thấy rõ ràng đấy, nó đã đạt được theo một cách, mà danh hiệu của nó chẳng đáng một xu:——điều này, nhân tiện, là một trong nhiều sự áp đặt hèn hạ mà sự nghiêm trọng và những người nghiêm túc phải chịu trách nhiệm về sau.
Còn về những bộ tóc giả lớn, điều mà tôi có thể bị coi là đã nói quá tự do——tôi xin phép được làm rõ bất cứ điều gì đã được nói một cách thiếu thận trọng để chê bai hoặc gây tổn hại cho chúng, bằng một tuyên bố chung——Rằng tôi hoàn toàn không có sự ghê tởm nào, cũng không căm ghét hay bài trừ những bộ tóc giả lớn hay râu dài, ngoài việc khi tôi thấy chúng được đặt làm và để dài ra với mục đích duy nhất là để thực hiện chính cái trò lừa bịp này—cho bất kỳ mục đích nào——cầu bình an cho chúng!—=> hãy chú ý thôi——tôi không viết cho họ.