Dẫu sao thì—cũng chẳng sao cả—xét về công năng khâu vá, tờ giấy gói chỉ ấy có thể ít nhiều hữu dụng với mẹ tôi—nhưng với cha tôi thì chẳng bõ bèn gì, trừ phi dùng làm mảnh giấy đánh dấu trong sách của Slawkenbergius. Đối với cha tôi, mỗi trang sách của Slawkenbergius đều là một kho tàng tri thức vô tận—ông mở cuốn sách ra trang nào cũng thấy hay; và khi gấp sách lại, ông thường bảo rằng nếu tất cả nghệ thuật và khoa học trên đời này, cùng với những cuốn sách viết về chúng, có bị thất lạc hết đi chăng nữa—ông nói thêm, nếu sự khôn ngoan và chính sách của các chính phủ vì không được sử dụng mà bị quên lãng, nếu tất cả những gì các chính trị gia từng viết hay từng sai người viết về điểm mạnh, điểm yếu của các triều đình và vương quốc cũng đều bị lãng quên—và nếu chỉ còn sót lại Slawkenbergius thôi—ông quả quyết rằng, chừng ấy cũng đủ để vực dậy cả thế giới này một lần nữa. Thế nên, đó quả thực là một kho báu! Một bách khoa toàn thư về tất cả những gì cần biết về mũi, và mọi thứ khác nữa—bất kể sáng, trưa, hay chiều tối, Hafen Slawkenbergius luôn là nguồn tiêu khiển và niềm vui của cha tôi: cuốn sách ấy lúc nào cũng nằm trên tay ông—thưa ngài, ngài hẳn sẽ thề thốt rằng đó là cuốn kinh cầu nguyện của một vị giáo sĩ—bởi lẽ nó đã sờn cũ, bóng loáng, và bị bàn tay, ngón cái của ông lật giở đến mòn vẹt ở mọi ngóc ngách, từ đầu này đến tận đầu kia.

Tôi không phải là kẻ cuồng tín với Slawkenbergius như cha tôi;——chắc chắn trong cuốn sách ấy có cả một kho kiến thức: nhưng theo ý tôi, phần thú vị nhất—tôi không nói là bổ ích nhất—của Hafen Slawkenbergius chính là những câu chuyện kể—và xét việc ông là người Đức, thì nhiều câu chuyện trong đó được kể cũng khá bay bổng:——chúng chiếm trọn cuốn thứ hai, bao gồm gần một nửa tập sách khổ lớn của ông, và được chia thành mười phần mười, mỗi phần mười chứa mười câu chuyện——Triết học đâu có được xây dựng trên những câu chuyện kể; và vì thế, chắc chắn là sai lầm khi Slawkenbergius lại đặt tên cho chúng như vậy!——có vài câu chuyện trong phần mười thứ tám, thứ chín và thứ mười mà tôi thừa nhận là có vẻ tinh nghịch và vui tươi hơn là mang tính suy tư—nhưng nhìn chung, giới uyên bác nên coi đó là những chi tiết về vô số sự kiện độc lập, tất cả đều xoay quanh các chủ đề chính theo cách này hay cách khác, và được thêm vào tác phẩm như những minh họa cho các học thuyết về mũi.

Vì chúng ta đang khá rảnh rỗi——nếu bà cho phép, thưa quý bà, tôi xin kể cho bà nghe câu chuyện thứ chín trong phần mười thứ mười của ông.