Vào một buổi chiều hơi se lạnh, gần cuối tháng Tám, một gã lữ hành, cưỡi trên con la màu sẫm, với túi hành lý ở phía sau chứa vài chiếc áo lót, đôi giày, và chiếc quần lụa đỏ, đã tiến vào thành Argentoratum.

Khi một gã lính gác hỏi han lúc gã vừa qua cổng, gã đáp rằng mình vừa từ Mũi Đất của Những Chiếc Mũi trở về, đang trên đường tới Frankfurt, và sẽ quay lại Argentoratum sau một tháng, sau khi ghé qua biên giới Sarmatia.

Gã lính ngước nhìn khuôn mặt người lữ hành——Trời đất ơi, một chiếc mũi hình thù mới lạ làm sao!

"Nhưng nó giúp ta khối việc đấy," người lữ hành đáp, rồi rút thanh đoản kiếm từ bao đeo ở cổ tay ra: gã thọc tay vào túi; và với vẻ lịch thiệp nhã nhặn, chạm tay trái vào vành mũ trước khi chìa tay phải ra, gã đưa cho tên lính một đồng florin rồi bước tiếp.

"Ta lấy làm tiếc," tên lính nói, quay sang gã đánh trống thấp lùn và khoèo chân, "cho một gã lịch thiệp như thế lại đánh mất cái vỏ kiếm: gã chẳng thể đi đường với thanh kiếm trần thế kia; và cũng chẳng tìm đâu ra cái vỏ kiếm vừa vặn ở khắp cái Argentoratum này."——"Ta chẳng bao giờ có cái nào cả," người lữ hành đáp, ngoái nhìn lại——rồi cúi chào lịch sự——"ta vẫn thường để thế này," gã giơ thanh kiếm trần lên, trong khi con la chậm rãi bước đi, "để có thể bảo vệ chiếc mũi của mình."

"Cũng đáng thôi, hỡi người lữ hành hiền lành," tên lính đáp.

"Ta chẳng thấy có gì đáng giá cả," gã đánh trống nói, "nó làm bằng da thuộc đấy."

"Nếu ta là một Kitô hữu," tên lính nói, "chiếc mũi đó, nếu không lớn gấp sáu lần, thì cũng giống hệt cái mũi của ta."

"Ta nghe thấy tiếng lách cách," gã đánh trống nói.

"Lạy chúa tôi! Nó chảy máu rồi," tên lính đáp.

"Ta tiếc quá," gã đánh trống nói, "phải chi cả hai ta đều sờ được vào nó!"

Ngay khoảnh khắc sự việc này đang được bàn tán giữa tên lính và gã đánh trống, một cuộc tranh luận tương tự cũng diễn ra ngay tại đó giữa một gã thổi kèn và vợ hắn, những kẻ vừa mới đến, và khi thấy người lữ hành đi ngang qua, họ đã đứng lại.

"Cái mũi lớn thật! Dài bằng cả cái kèn ấy chứ," vợ tay kèn nói.

"Và làm cùng một chất liệu," tay kèn nói, "cứ nghe tiếng hắt hơi là biết."

"Còn lâu," bà vợ đáp, "nó còn ngọt hơn cả tiếng sáo."

"Nó bằng đồng," tay kèn nói.

"Chẳng phải," người vợ đáp.

"Ta khẳng định lại lần nữa, nó bằng đồng," tay kèn nói.

"Ta sẽ tự mình kiểm chứng; ta sẽ sờ vào bằng ngón tay trước khi đi ngủ," người vợ nói.

Con la của người lữ hành bước chậm rãi, đủ để nghe rõ từng lời tranh luận, không chỉ giữa tên lính và gã đánh trống, mà cả giữa gã thổi kèn và vợ hắn.

"Không đời nào," gã nói, buông dây cương trên cổ con la, đặt cả hai tay lên ngực, (trong khi con la chậm rãi bước đi) "không đời nào," gã nói rồi ngoái lại, "chẳng việc gì phải làm sáng tỏ chuyện này cả. Đời nào có chuyện đó! Chiếc mũi của ta sẽ không bao giờ bị chạm vào chừng nào hơi thở còn duy trì cơ thể này."——"Để làm cái gì cơ?" vợ ngài thị trưởng hỏi.

Người lữ hành không trả lời bà ta. Lúc đó gã đang khấn nguyện với thánh Nicholas; xong xuôi, gã thọc tay vào vạt áo bên phải, nơi thanh đoản kiếm treo hờ hững, rồi chậm rãi bước dọc con phố rộng của Argentoratum, con phố dẫn đến quán trọ đối diện ngôi đền.

Người lữ hành xuống khỏi lưng la, ra lệnh nhốt nó vào chuồng và mang túi hành lý vào trong: khi túi được mở ra và chiếc quần lụa đỏ cùng với những đường viền bạc được lấy ra, gã mặc chúng vào, rồi ngay lập tức, với thanh kiếm trên tay, gã tản bộ ra quảng trường.

Khi người lữ hành bước vào, gã nhìn thấy vợ gã thổi kèn đang đi tới; gã lập tức quay ngoắt hướng khác, sợ rằng chiếc mũi của mình sẽ bị khám xét, rồi quay trở lại quán trọ——cởi bỏ y phục; gã đặt chiếc quần lụa đỏ vào lại túi hành lý và ra lệnh dắt con la ra.

"Ta đang trên đường tới Frankfurt," gã nói, "và sẽ quay lại Argentoratum trong bốn tuần nữa."

"Ngươi chăm sóc con vật này tốt chứ?" (gã nói) khi vuốt ve mặt con la——"Nó đã chở ta và cái túi hành lý này hơn sáu trăm dặm rồi."

"Đường xa thật! Nếu không phải vì công việc quan trọng thì..." chủ quán đáp.——"Thực vậy," người lữ hành nói, "ta trở về từ Mũi Đất của Những Chiếc Mũi, và đã có được chiếc mũi tuyệt diệu nhất, tráng lệ nhất mà bất kỳ ai từng được ban cho!"

Trong khi người lữ hành giải thích câu chuyện kỳ lạ này về bản thân, người chủ quán và vợ ông ta, với ánh mắt dán chặt, đang chiêm ngưỡng chiếc mũi của người lữ hành——"Lạy các vị thánh nam và thánh nữ," vợ chủ quán nói, "nó còn to hơn cả mười hai chiếc mũi lớn nhất ở cả cái Argentoratum này!"——"Này ông," bà thì thầm vào tai chồng, "đó chẳng phải là cái mũi quá khổ sao?"

"Có mưu đồ gì đây, mình ạ," chủ quán nói——"đó là mũi giả."

"Nó là thật," bà vợ đáp——

"Nó làm bằng gỗ linh sam đấy," ông ta nói, "ngửi thấy mùi nhựa thông này——"

"Có cả mụn đỏ trên đó kìa," người vợ nói.

"Cái mũi chết rồi," chủ quán đáp.

"Nó còn sống," bà đáp——"và nếu ta còn sống, ta sẽ sờ vào nó."

"Ta đã thề với thánh Nicholas," người lữ hành nói, "rằng mũi ta sẽ không bị chạm vào cho đến tận——" "Cho đến tận lúc nào?" bà vợ hỏi ngay.

"Sẽ không bao giờ bị chạm vào," gã nói (hai tay đặt lên ngực) "cho đến tận giờ đó——" "Giờ nào?" bà ta hỏi——"Không giờ nào cả," người lữ hành đáp, "cho đến khi ta đến nơi——" "Nơi nào, ta cầu xin ông?" bà ta hỏi——Người lữ hành không trả lời, leo lên lưng la rồi bỏ đi.