Orléans [khoảng ngày 12 tháng 12] năm 1500
... Nếu anh thực sự quan tâm đến vận mệnh của Erasmus nhà anh, xin hãy làm thế này: hãy khéo léo giãi bày sự thẹn thùng của tôi trước Phu nhân, tựa hồ như tôi không tài nào đủ can đảm để trực tiếp thổ lộ cảnh nghèo túng của mình với ngài. Nhưng anh phải viết rằng tôi nay đang buổi khốn cùng khốn đốn, bởi lẽ chuyến trốn chạy đến Orléans này tiêu tốn quá nhiều chi phí, trong khi tôi buộc phải rời xa những nơi từng giúp tôi kiếm chút đỉnh thu nhập. Hãy nói với ngài rằng Ý quốc chính là chốn phù hợp hơn cả để thụ đỗ học vị Tiến sĩ, và rằng một kẻ trạch văn như tôi chẳng tài nào đặt chân đến đất Ý nếu thiếu đi một khoản tiền lớn; huống hồ, vì danh tiếng học thuật dẫu có ít nhiều của tôi, tôi thậm chí chẳng thể sống sao cho qua quýt, đạm bạc được. Anh hãy giảng giải cho ngài hiểu rằng, danh tiếng mà tài học của tôi mang lại cho ngài chắc chắn sẽ lớn lao hơn bội phần so với đám thần học gia khác đang được ngài nuôi dưỡng. Họ chỉ dệt nên những bài diễn văn tầm thường: còn tôi, tôi viết nên những tác phẩm bất tử. Những lời lẽ ngu dốt, vụn vặt của họ chỉ lọt vào tai dăm ba kẻ ở xó nhà thờ: trong khi sách của tôi sẽ được đọc bởi người La Mã, người Hy Lạp, bởi mọi giống dân trên khắp hoàn cầu. Hãy nói với ngài rằng hạng thần học gia dốt nát ấy thì ở đâu cũng la liệt như rươi, dẫu tìm được một kẻ như tôi giữa muôn một thì hiếm hoi chẳng khác nào mò kim đáy bể; trừ phi anh quá ư câu nệ đến mức ngần ngại chẳng dám dùng dăm lời nói dối vô hại để cứu giúp một người bạn. Kế đó, anh phải chỉ ra rằng ngài sẽ chẳng nghèo đi dù chỉ một cắc, nếu với vài đồng tiền vàng, ngài giúp phục hồi lại bộ văn bản đã sai lạc của Thánh Jerome cùng nền Thần học chân chính, trong khi biết bao của cải của ngài đang bị phung phí một cách vô liêm sỉ. Sau khi đã tán dương điều này bằng sự tài tình vốn có của anh và viết dài dòng về nhân cách, về những kỳ vọng nơi tôi, về lòng kính trọng của tôi đối với Phu nhân cũng như sự thẹn thùng của tôi, anh hãy tiếp tục thêm vào rằng tôi vừa viết thư thưa rằng mình cần tổng cộng 200 franc, và khẩn khoản xin ngài ứng trước khoản tiền trợ cấp của năm tới; tôi không hề bịa đặt đâu, anh Batt thân mến ạ; đến Ý với 100 franc, không, còn chưa tới 100 franc nữa là đằng khác, đối với tôi quả là một canh bạc liều lĩnh, trừ phi tôi lại muốn bán mình làm nô lệ cho ai thêm lần nữa; thà chết đi còn hơn là để chuyện đó xảy ra. Khi ấy, việc ngài trao tiền cho tôi vào năm nay hay năm sau chẳng mảy may tạo nên sự khác biệt nào đối với ngài, nhưng đối với tôi lại có ý nghĩa tày trời biết bao! Kế đến, hãy giục giã ngài tìm kiếm giúp tôi một bổng lộc, hầu cho ngày về tôi có được một chốn dung thân để yên tâm theo đuổi học vấn. Đừng dừng lại ở đó, hãy tự mình mưu tính phương cách thuận tiện nhất để ám chỉ cho ngài thấy rằng ngài nên hứa trước với tôi, vượt lên trên mọi ứng viên khác, ít nhất là một bổng lộc vừa phải, dẫu chưa được hào nhoáng đi chăng nữa, và tôi có thể đổi lấy cái khác ngay khi có cơ hội tốt hơn. Tôi thừa biết rằng có vô vàn kẻ đang dòm ngó các suất bổng lộc; nhưng anh phải khẳng định rằng tôi là kẻ duy nhất mà so với phần còn lại, vân vân và vân vân. Anh thừa biết cái thói quen xưa cũ của mình là tha hồ thêu dệt dối gian về Erasmus rồi đấy... Cuối cùng, anh hãy thêm vào rằng trong bức thư của mình, tôi cũng đã than thở một điều y hệt như những gì Jerome từng thổ lộ không chỉ một lần trong các bức thư của ông, rằng việc đèn sách đang rút ruột rút gan đến mờ cả mắt, rằng tình hình này xem ra buộc tôi phải bước theo vết xe đổ của ông ấy và bắt đầu học hành chỉ bằng đôi tai với chiếc lưỡi mà thôi; đồng thời hãy thuyết phục ngài, bằng những lời lẽ dí dỏm nhất mà anh có thể vắt óc suy nghĩ, hãy gửi cho tôi dăm viên ngọc bích hoặc thứ đá quý nào đó để bồi bổ thị lực. Lẽ ra tôi đã tự mình chỉ cho anh biết loại đá quý nào có công hiệu này, ngặt vì tôi không mang theo sách của Pliny bên mình; hãy tra cứu thông tin đó từ vị bác sĩ của anh xem sao... Hãy để tôi nói cho anh hay việc này nữa, tôi muốn anh thử sức thêm một lần nữa — đó là rút hầu bao của vị Viện phụ. Anh thừa hiểu con người ngài ấy mà — hãy bịa ra một lý lẽ khiêm nhường và đầy sức thuyết phục để đưa ra thỉnh cầu này. Hãy nói với ngài rằng tôi đang ấp ủ một hoài bão lớn lao — đó là tái thiết lập trọn vẹn văn bản của Jerome vốn đã bị sai lạc, cắt xén và xáo trộn bởi sự vô tri của đám thần học gia (tôi đã phát hiện ra rất nhiều đoạn ngụy tạo và sai trái ẩn giấu trong các tác phẩm của ông), đồng thời khôi phục lại tiếng Hy Lạp. Tôi sẽ phơi bày [ở con người ông ấy] một sự tinh tế cùng vốn hiểu biết uyên bác về cổ vật mà, tôi dám đoan chắc, chưa một ai từng nhận ra. Hãy giải thích rằng để thực hiện công cuộc này, tôi cần rất nhiều sách vở, lại cần cả các tác phẩm tiếng Hy Lạp nữa, nhờ đó tôi mới có thể nhận được tiền tài trợ. Đến đây thì anh không hề nói dối đâu, hỡi Batt; tôi thực sự đang dốc toàn lực cho công trình này. Chúc anh vạn phúc, người bạn Batt thân thiết và tuyệt vời nhất của tôi, và hãy dốc toàn tâm toàn ý vào việc này nhé. Ý tôi là một người bạn Batt nhiệt thành, chứ không phải một lão Batt chậm chạp lề mề đâu.