Hans và Gretel đã có một buổi vui chơi thỏa thích vào đầu đêm vọng Lễ Thánh Nicholas. Trăng sáng vằng vặc, và người mẹ, dù bà cho rằng mình chẳng còn hy vọng gì về sự khá lên của chồng, nhưng cũng đã thấy hạnh phúc biết bao khi nghĩ đến việc ông thầy giáo sẽ ghé thăm, nên bà đã xiêu lòng trước lời khẩn cầu của hai đứa trẻ, cho phép chúng trượt băng một giờ trước khi đi ngủ.
Hans vô cùng sung sướng với đôi giày trượt mới và trong lúc hăm hở muốn cho Gretel thấy đôi giày ấy "hoạt động" hoàn hảo đến thế nào, cậu đã thực hiện nhiều động tác trên băng khiến cô bé phải chắp tay đầy ngưỡng mộ. Họ không đơn độc, dù dường như chẳng mấy ai trong các nhóm người đang tụ tập trên kênh rạch để ý đến họ.
Hai anh em nhà Van Holp và Carl Schummel cũng ở đó, đang thử sức mình đến mức tối đa. Sau bốn vòng, Peter van Holp đã thắng ba. Hậu quả là Carl, vốn chẳng bao giờ dễ chịu cho lắm, lại càng trở nên cáu kỉnh. Cậu ta trút giận bằng cách chế nhạo cậu thiếu niên Schimmelpenninck, người vì nhỏ con hơn các bạn nên cứ lẳng lặng đi gần họ mà không thực sự cảm thấy mình là một phần của nhóm, nhưng rồi một ý nghĩ mới nảy ra trong đầu Carl, hay đúng hơn là cậu ta đã chộp lấy ý nghĩ đó và bắt đầu tấn công bạn bè mình.
“Này các cậu, hãy ngăn lũ trẻ nhặt rác ở căn nhà của gã khờ không được tham gia cuộc đua đi. Hilda hẳn là điên rồi mới nghĩ đến chuyện đó. Katrinka Flack và Rychie Korbes cực kỳ phẫn nộ với cái ý tưởng phải đua với con nhỏ đó; còn tôi, tôi không hề trách họ. Còn về thằng bé kia, nếu chúng ta còn chút tự trọng của đàn ông, ta sẽ khinh bỉ cái ý tưởng—”
“Tất nhiên là chúng ta sẽ làm vậy!” Peter van Holp ngắt lời, cố tình hiểu sai ý của Carl. “Ai nghi ngờ điều đó chứ? Chẳng có gã con trai nào còn chút tự trọng lại đi từ chối hai người trượt giỏi chỉ vì họ nghèo cả!”
Carl quay phắt lại, hung hăng: “Đừng có vội vàng, thưa ngài! Và tôi khuyên cậu đừng có nhét chữ vào miệng người khác. Tốt nhất cậu đừng thử lại lần nữa.”
“Ha, ha!” Voostenwalbert Schimmelpenninck bé nhỏ cười lớn, thích thú trước viễn cảnh một cuộc ẩu đả, và tin chắc rằng nếu có đấm đá thật, thì Peter yêu quý của cậu có thể đánh bại hàng tá tên nóng nảy như Carl.
Có điều gì đó trong ánh mắt của Peter khiến Carl thấy tốt hơn hết nên quay sang một đối thủ yếu thế hơn. Cậu ta hung hăng quay sang Voost.
“Mày đang kêu gào cái gì thế, đồ chuột chù? Đồ cá trích khô quắt, đồ khỉ con có cái đuôi là cái tên dài dằng dặc kia!”
Nửa tá người đứng xem và người trượt băng xung quanh bật tiếng cười tán thưởng cho lời chế giễu dũng cảm này; và Carl, cảm thấy mình đã đánh bại các đối thủ một cách vẻ vang, liền lấy lại được phần nào tâm trạng tốt. Tuy nhiên, cậu ta cũng khôn ngoan quyết định hoãn việc âm mưu chống lại Hans và Gretel vào một lúc khác khi không có mặt Peter.
Đúng lúc đó, người bạn Jacob Poot của cậu đang tiến lại gần. Thoạt đầu họ không thể nhận ra các đường nét trên mặt cậu, nhưng vì Jacob là cậu bé mập mạp nhất trong vùng nên không thể nào nhầm lẫn vóc dáng ấy được.
“Chào! Fatty đến kìa!” Carl kêu lên. “Và đi cùng nó là ai thế nhỉ, một thằng nhóc mảnh khảnh, người lạ mặt nào đó.”
“Ha! ha! Trông giống miếng thịt xông khói quá,” Ludwig hét lớn. “Một dải nạc và một dải mỡ.”
“Đó là anh họ người Anh của Jacob,” Master Voost xen vào, rất vui sướng vì được cung cấp thông tin. “Đó là anh họ người Anh của nó, ôi, cậu ta có cái tên lạ đời lắm—Ben Dobbs. Cậu ta sẽ ở lại với nó cho đến sau cuộc đua lớn.”
Suốt thời gian đó, lũ trẻ vẫn đang xoay người, lượn vòng, trượt đi và thực hiện những động tác điêu luyện trên đôi giày băng của mình, vừa thong dong vừa trò chuyện, nhưng giờ thì chúng đứng lại, gồng mình lên trước cái lạnh giá khi Jacob Poot và người bạn tiến đến gần.
“Đây là anh họ tớ, các cậu,” Jacob nói, hơi hụt hơi. “Benjamin Dobbs. Cậu ấy là một người Anh chính hiệu và sẽ tham gia cuộc đua.”
Đám trẻ xúm lại quanh người mới đến theo kiểu của bọn con trai. Benjamin nhanh chóng nhận ra rằng những đứa trẻ người Hà Lan này, bất chấp thứ ngôn ngữ kỳ lạ của chúng, đều là những gã rất cừ.
Nếu phải nói thật, Jacob đã giới thiệu anh họ của mình là Penchamin Dopps, và gọi cậu là một "Shon Pull", nhưng vì tôi dịch lại từng lời trong cuộc trò chuyện của các bạn trẻ chúng ta, nên việc sửa lại những nỗ lực phát âm tiếng Anh của chúng cũng là điều phải lẽ. Master Dobbs lúc đầu cảm thấy vô cùng ngượng ngùng giữa đám bạn của anh họ mình. Dù hầu hết bọn họ đều đã học tiếng Anh và tiếng Pháp, nhưng lại e dè khi thử nói, còn cậu thì phát âm sai rất buồn cười khi cố gắng đối thoại bằng tiếng Hà Lan. Cậu đã học được rằng *vrouw* nghĩa là vợ; *ja* là vâng; *spoorweg* là đường sắt; *kanaals* là kênh rạch; *stoomboot* là tàu hơi nước; *ophaalbruggen* là cầu kéo; *buiten plasten* là biệt thự ngoại ô; *mynheer* là quý ông; *tweegevegt* là đấu tay đôi hoặc “hai trận đánh”; *koper* là đồng; *zadel* là yên ngựa; nhưng cậu chẳng thể ghép chúng thành câu, cũng không dùng được danh sách dài các cụm từ cậu đã học trong cuốn “Đối thoại tiếng Hà Lan”. Các chủ đề trong cuốn sách đó rất hay, nhưng bọn trẻ chẳng bao giờ đề cập tới. Giống như gã tội nghiệp đã học trong sách Ollendorf cách hỏi bằng tiếng Đức trôi chảy rằng “Bạn có thấy con bò đỏ của bà tôi không?”, rồi khi đến Đức mới phát hiện ra mình chẳng có dịp nào để hỏi về con vật thú vị đó, Ben thấy rằng vốn tiếng Hà Lan trong sách vở không giúp ích cho cậu nhiều như cậu mong đợi. Cậu nảy sinh lòng khinh bỉ chân thành đối với Jan van Gorp, một người Hà Lan đã viết một cuốn sách bằng tiếng Latinh để chứng minh rằng Adam và Eva nói tiếng Hà Lan, và cậu mỉm cười đầy ẩn ý khi bác Poot của mình quả quyết rằng tiếng Hà Lan “có nét rất giống với tiếng Anh nhưng lại là một ngôn ngữ tuyệt hơn nhiều, tuyệt hơn nhiều.”
Tuy nhiên, niềm vui trượt băng đã xóa nhòa mọi rào cản ngôn ngữ. Nhờ vậy, Ben sớm cảm thấy mình đã hiểu đám trẻ, và khi Jacob (với một chút tiếng Pháp và tiếng Anh để giúp Ben hiểu) kể về một kế hoạch vĩ đại mà chúng đã lên từ trước, anh họ cậu thỉnh thoảng đã có thể xen vào một tiếng “ja” hoặc gật đầu rất thân thuộc.
Kế hoạch đó QUẢ LÀ vĩ đại, và sẽ có một cơ hội tuyệt vời để thực hiện; bởi lẽ, ngoài kỳ nghỉ Lễ Thánh Nicholas đã định, trường học còn cho nghỉ thêm bốn ngày để tổng vệ sinh.
Jacob và Ben đã xin phép được thực hiện một chuyến trượt băng đường dài—không gì khác hơn là từ Broek đến The Hague, thủ đô của Hà Lan, một quãng đường gần năm mươi dặm! *{Trong suốt câu chuyện này, khoảng cách được tính theo tiêu chuẩn của chúng ta, dặm theo luật Anh là 5.280 feet. Dặm Hà Lan dài gấp hơn bốn lần dặm của chúng ta.}
“Và bây giờ, các cậu,” Jacob nói thêm khi đã kể xong kế hoạch, “ai sẽ đi cùng chúng tớ nào?”
“Tớ! Tớ!” đám trẻ háo hức reo lên.
“Cả tớ nữa,” cậu bé Voostenwalbert ngập ngừng đề nghị.
“Ha! ha!” Jacob cười, ôm lấy cái bụng mỡ của mình mà rung lên, đôi má phúng phính lắc lư. “CẬU đi ư? Một nhóc con như cậu á? Này cậu bé, cậu vẫn chưa bỏ cái đệm lót của mình ra cơ mà!”
Ở Hà Lan, trẻ nhỏ thường đeo một chiếc đệm lót mỏng quanh đầu, bên trên có khung xương cá voi và ruy băng để bảo vệ khi bị ngã; và việc bỏ nó ra chính là ranh giới phân định giữa thời thơ ấu và thời niên thiếu. Voost đã đạt được cái danh giá đó từ vài năm trước; hậu quả là lời sỉ nhục của Jacob quá sức chịu đựng.
“Cẩn thận lời nói đấy!” cậu gắt lên. “Chúc may mắn cho cậu khi nào có thể bỏ được cái đệm CỦA CẬU ra nhé—cậu bị đệm bọc kín mít khắp người rồi còn gì!”
“Ha! ha!” tất cả đám trẻ, trừ Master Dobbs không hiểu chuyện gì, đều cười rộ lên. “Ha! ha!”—và chính Jacob dễ tính là người cười nhiều nhất.
“Đó là mỡ của tớ—yaw—nó bảo tớ bị bọc trong mỡ ấy mà!” Jacob giải thích với Ben.
Thế là cả nhóm nhất trí bầu chọn cho cậu bé Voost đang nổi tiếng bấy giờ được tham gia cùng, nếu cha mẹ cậu đồng ý.
“Chúc ngủ ngon!” cậu bé hạnh phúc reo lên, trượt băng về nhà với tất cả sức lực.
“Chúc ngủ ngon!”
“Chúng ta có thể dừng chân ở Haarlem, Jacob, và cho anh họ cậu xem cây đàn organ lớn,” Peter van Holp hăm hở nói, “và cả ở Leyden nữa, nơi có vô số cảnh đẹp để xem; rồi dành một ngày một đêm ở The Hague, vì chị gái đã lập gia đình của tớ ở đó sẽ rất vui khi gặp chúng ta; và sáng hôm sau chúng ta có thể lên đường về nhà.”
“Được đấy!” Jacob, vốn không phải là người nói nhiều, đáp lại.
Ludwig nhìn anh trai mình với sự ngưỡng mộ nồng nhiệt.
“Hoan hô cậu, Pete! Cậu là nhất trong việc lên kế hoạch! Mẹ sẽ hào hứng với chuyến đi này như chúng ta vậy khi chúng ta kể với mẹ rằng mình có thể mang lời yêu thương của mẹ đến tận tay chị Van Gend. Chà, lạnh thật,” cậu nói thêm. “Lạnh đến nỗi muốn làm bay đầu người ta khỏi cổ. Chúng ta nên về nhà thôi.”
“Lạnh thì đã sao, đồ da mỏng?” Carl hét lên, đang bận rộn tập một bước nhảy mà cậu gọi là “đúp cạnh”. “Chúng ta làm gì có thời gian trượt băng tuyệt vời thế này nếu thời tiết ấm áp như tháng Mười Hai năm ngoái cơ chứ. Cậu không biết là nếu đây không phải là một mùa đông cực kỳ lạnh giá, lại còn đến sớm nữa, thì làm sao chúng ta đi được sao?”
“Tớ biết tối nay lạnh bất thường mà,” Ludwig nói. “Phù! Tớ về nhà đây!”
Peter van Holp lấy ra một chiếc đồng hồ vàng phồng to, và giữ nó hướng về phía ánh trăng hết mức có thể bằng những ngón tay tê cứng, gọi lớn: “Halloo! Gần tám giờ rồi! Thánh Nicholas giờ này chắc đang đi dạo quanh đây, và cá nhân tớ thì muốn nhìn lũ trẻ ngẩn ngơ. Chúc ngủ ngon!”
“Chúc ngủ ngon!” tất cả cùng đồng thanh, rồi chúng bắt đầu rời đi, hò hét, hát ca và cười đùa khi lướt đi vun vút.
Gretel và Hans đâu rồi?
À, niềm vui đôi khi kết thúc đột ngột làm sao!
Họ đã trượt băng được khoảng một giờ, giữ khoảng cách với những người khác, hoàn toàn hài lòng với nhau, và Gretel đã thốt lên, “À, Hans, tuyệt thật! Đẹp thật! Nghĩ mà xem, cả hai chúng ta đều có giày trượt! Anh nói đúng, con cò đã mang may mắn đến cho chúng ta!”—thì họ nghe thấy gì đó!
Đó là một tiếng thét—một tiếng thét rất yếu ớt! Không ai khác trên kênh rạch để ý đến nó, nhưng Hans biết quá rõ ý nghĩa của âm thanh ấy. Gretel nhìn thấy mặt anh trắng bệch dưới ánh trăng khi anh vội vã tháo giày trượt.
“Cha!” anh kêu lên. “Ông ấy đã làm mẹ sợ hãi!” Và Gretel chạy theo anh về phía ngôi nhà nhanh nhất có thể.