Hans Brinker Hay Đôi Giày Trượt Bạc

Lượt đọc: 428 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Những Mái Nhà

❊ ❊ ❊

Chắc hẳn không ai nghĩ rằng những thiếu niên Hà Lan của chúng ta đã quên đi cuộc đua trượt băng lớn sẽ diễn ra vào ngày mùng hai mươi. Ngược lại, họ đã nghĩ và bàn tán về nó rất nhiều trong suốt cả ngày hôm ấy. Thậm chí Ben, dù từ đầu mang cảm giác giống một lữ khách hơn là những người khác, cũng chưa một lần, qua suốt mọi chặng đường ngoạn cảnh, đánh mất bóng hình của đôi giày trượt bạc vốn đã ám ảnh cậu cả ngày lẫn đêm suốt một tuần qua.

Như một “John Bull” đích thực, theo cách gọi của Jacob, cậu chưa bao giờ mảy nghi ngờ rằng sự nhanh nhẹn mang phong cách Anh, sức mạnh mang phong cách Anh, mọi thứ mang phong cách Anh của mình có thể bất cứ lúc nào giúp cậu trên mặt băng làm cho cả xứ Hà Lan phải hổ thẹn, và nhân tiện thì cả phần còn lại của thế giới nữa. Ben quả thực là một tay trượt băng cự phách. Cậu không có lấy một nửa cơ hội luyện tập so với những người đồng đội mới của mình, nhưng cậu đã tận dụng tối đa phần ít ỏi ấy và hơn thế nữa, với một vóc dáng cường tráng, những thắt cơ linh hoạt — nói ngắn gọn là một chàng trai gọn gàng, săn chắc, nhanh nhẹn và duyên dáng về mọi mặt — cậu đã bắt nhịp với bộ môn trượt băng tự nhiên như loài sơn dương nhảy nhót hay loài đại bàng tung cánh.

Chỉ riêng trong tâm hồn trĩu nặng âu lo của tội nghiệp Hans là bóng hình đôi giày trượt bạc đã không xuất hiện trong suốt đêm mùa đông đầy sao ấy lẫn ban ngày rực rỡ ánh dương.

Ngay cả Gretel cũng nhìn thấy chúng lướt qua trước mắt khi cô bé ngồi bên mẹ trong những giờ phút canh chừng mệt mỏi — không phải như những phần thưởng có thể giành lấy, mà như những món báu vật cứ thế trượt khỏi tầm tay trong tuyệt vọng.

Rychie, Hilda và Katrinka — chà, trong đầu họ hầu như chẳng có suy nghĩ nào khác ngoài “Cuộc đua, cuộc đua. Nó sẽ diễn ra vào ngày mùng hai mươi!”

Ba cô gái này chơi thân với nhau. Dù có độ tuổi, tài năng và địa vị gần như tương đương, họ lại khác biệt nhau hết mức có thể.

Hilda van Gleck, như bạn đã biết, là một thiếu niên mười bốn tuổi nhân hậu và cao thượng. Rychie Korbes sở hữu vẻ đẹp rạng rỡ, lộng lẫy và xinh xắn hơn Hilda rất nhiều nhưng nội tâm lại chẳng bằng một nửa sự tươi sáng và ấm áp. Những đám mây của lòng kiêu hãnh, sự bất mãn và lòng đố kỵ đã sớm tụ lại trong tim cô, mỗi ngày một lớn dần và tối sầm hơn. Tất nhiên, những tâm trạng này thường được giải tỏa theo cách quen thuộc của những đám mây khác. Nhưng ai là kẻ chứng kiến những cơn giông bão và những giọt nước mắt ấy? Chỉ có người hầu gái của cô, hoặc cha mẹ và đứa em trai nhỏ — những người yêu thương cô hơn tất cả. Cũng giống như những đám mây khác, tâm tư của cô thường mang những hình thù kỳ dị, và những thứ vốn chỉ là sương mù cùng ảo ảnh phù phiếm bỗng hóa thành những nỗi oan khuất tày trời và muôn vàn khó khăn chất chồng như núi. Trong suy nghĩ của cô, cô bé nhà nghèo Gretel không phải là một con người, một tạo vật do Thượng đế sinh ra giống như cô — con bé chỉ là hiện thân của sự nghèo hèn, rách rưới và bẩn thỉu. Những kẻ như Gretel không có quyền cảm nhận, quyền hy vọng; hơn hết, chúng không bao giờ được phép bén mảng đến con đường của những người bề trên — nghĩa là không được làm theo cái cách khiến người ta chướng tai gai mắt. Chúng có thể vất vả làm lụng cho họ từ một khoảng cách đúng mực, thậm chí ngưỡng mộ họ, nếu chúng tỏ ra khiêm nhường, nhưng tuyệt đối không hơn thế. Nếu chúng dám phản kháng, hãy đè bẹp chúng; nếu chúng đau khổ, “Đừng làm phiền ta vì chuyện đó” chính là châm ngôn ngầm của Rychie. Thế nhưng cô bé mới sắc sảo làm sao, ăn mặc có gu làm sao, ca hát cuốn hút làm sao; cô bé thể hiện biết bao cảm xúc (với những chú mèo con và thỏ cưng), và cô bé có thể mê hoặc hoàn toàn những chàng thiếu niên nhạy bén, thật thà như Lambert van Mounen và Ludwig van Holp!

Carl có quá nhiều nét tương đồng với cô ở nội tâm nên không thể trở thành một kẻ say mê thật lòng, và có lẽ cậu ta đã hoài nghi những áng mây mù ấy. Vốn là kẻ thâm trầm, cộc cằn và luôn nghiêm túc một cách khó chịu, tất nhiên cậu ta ưa thích Katrinka sôi nổi hơn — một cô nàng có tâm hồn được đúc bằng hàng trăm chiếc chuông reo lảnh lót. Con bé đã là một ả kiêu kỳ ngay từ thuở lọt lòng, lúc âü thơ, và giờ đây lại là một ả kiêu kỳ thuở đến trường. Chẳng mảy may nghĩ ngợi đến tác hại, cô bé đùa cợt với việc học, với trách nhiệm, thậm chí với cả những nỗi phiền muộn cỏn con của mình. Cô bé đùa cợt với mẹ, với con cừu cưng, với đứa em trai bé bỏng, thậm chí với cả những lọn tóc vàng óng của chính mình — hất chúng ra sau như thể đang coi rẻ chúng. Ai cũng quý mến cô bé, nhưng mấy ai có thể yêu thương nổi? Cô bé chẳng bao giờ sống nghiêm túc cả. Một gương mặt dễ mến, một tấm lòng dễ mến, một phong thái dễ mến — những điều đó chỉ làm người ta thỏa mãn trong chốc lát. Tội nghiệp Katrinka vui vẻ! Con bé cứ reo vui lảnh lót suốt những năm tháng đầu đời, nhưng cuộc đời thì hay đùa cợt lại với chúng biết bao, làm cho tất cả những chiếc chuông ngọt ngào ấy phải lạc điệu hoặc lặng câm từng chiếc một!

Mái nhà của ba cô gái này mới khác biệt làm sao khi đặt cạnh ngôi nhà tranh xiêu vẹo nơi Gretel ở. Rychie sống trong một căn biệt thự xinh đẹp gần Amsterdam, nơi những chiếc tủ đựng chén đĩa chạm trổ chất đầy các bộ đồ ăn bằng bạc và vàng, còn những tấm thảm lụa rủ xuống từng lớp từ trần nhà cho tới tận sàn.

Cha của Hilda sở hữu dinh thự lớn nhất ở Broek. Mái nhà lấp lánh những viên ngói bóng loáng cùng phần mặt tiền ốp ván được sơn đủ nửa tá màu sắc khác nhau chính là niềm ao ước của cả vùng.

Mái nhà của Katrinka, cách đó chưa đầy một dặm, là một trong những trang viên thôn dã tuyệt mỹ nhất xứ Hà Lan. Khu vườn được kẻ vẽ nghiêm ngặt đến mức chia thành từng lối đi và ô đất nhỏ xíu khiến lũ chim có thể lầm tưởng nó thành một trò chơi xếp hình Trung Quốc khổng lồ với tất cả các mảnh đã được bày sẵn sàng. Nhưng vào mùa hè thì nơi đây đẹp tuyệt trần; những đóa hoa cố vươn lên trong chật hẹp, và khi người làm vườn không để ý, chúng lại tỏa sáng rồi rướn người quấn quýt lấy nhau theo cách xinh xắn nhất có thể. Ôi, một luống hoa tulip làm sao! Nữ hoàng các loài tiên chắc cũng chẳng mộng tưởng gì về một đô thị hoành tráng hơn để làm nơi triều yết đâu! Thế nhưng Katrinka lại thích luống hoa hyacinth hồng và trắng hơn. Cô bé yêu sự tươi mát, ngát hương cùng cách những đóa hoa hình chuông lắc lư đung đưa một cách vô tư lự trong gió.

Carl vừa đúng lại vừa sai khi nói rằng Katrinka và Rychie đang vô cùng phẫn nộ trước ý nghĩ cô bé nhà nghèo Gretel dám tham gia cuộc đua. Cậu ta từng nghe Rychie lớn tiếng tuyên bố rằng điều đó “Thật tai tiếng, thật đáng xấu hổ, quá thể đáng!”, mà trong tiếng Hà Lan cũng như tiếng Anh, đó thường là cách diễn đạt đanh thép nhất mà một cô thiếu niên đang phẫn nộ có thể thốt ra; và cậu ta cũng từng thấy Katrinka khẽ gật đầu chiếc đầu xinh xắn, nghe cô bé ngọt ngào lặp lại “Thật đáng xấu hổ, quá thể đáng!” — nghe giống hệt Rychie như tiếng chuông ngân họa theo giọng giận dữ thật sự vậy. Điều đó khiến cậu ta vô cùng thỏa mãn. Cậu ta chẳng mảy may ngờ rằng nếu Hilda, chứ không phải Rychie, là người đầu tiên bàn luận với Katrinka về chủ đề đó, thì những chiếc chuông kia cũng sẽ ngân lên một tiếng họa lại hào hứng chẳng kém. Cô bé sẽ nói ngay: “Chắc chắn rồi, cứ để con bé tham gia cùng chúng ta,” rồi sẽ nhảy chân sảy đi chơi mà chẳng buồn bận tâm thêm nữa. Nhưng giờ đây, Katrinka với giọng điệu ngọt ngào đầy điểm nhấn lại phán rằng thật là một nỗi hổ thẹn khi để một cô bé chăn ngỗng, một sinh vật tội nghiệp thảm hại như Gretel có cơ hội làm hỏng cả cuộc đua.

Rychie Korbes, vốn giàu có và quyền thế (theo kiểu của một nữ sinh), còn có những kẻ bợ đỡ khác ngoài Katrinka — những kẻ bị xúi giục hùa theo quan điểm của cô ta đơn giản vì họ quá hời hợt hoặc quá nhát gan để tự suy nghĩ cho chính mình.

Tội nghiệp cô bé Gretel! Mái nhà của em giờ đây đã đủ ảm đạm và tối tăm. Raff Brinker đang nằm rên rỉ trên chiếc giường thô kệch, còn người vợ của ông, quên đi mọi chuyện và tha thứ cho tất cả, đang lau trán, lau môi cho chồng, vừa khóc vừa cầu nguyện cho ông qua khỏi. Hans, như chúng ta đã biết, đã tuyệt vọng lao đi Leyden để tìm bác sĩ Boekman và thuyết phục ông, nếu có thể, đến ngay với cha chúng. Gretel, chìm trong nỗi sợ hãi kỳ lạ, đã cáng đáng mọi việc tốt nhất có thể, lau sạch căn sàn gạch thô ráp, mang than bùn đến nhóm lại lò sưởi đã lịm dần và đun nước đá cho mẹ dùng. Xong xuôi đâu đấy, em ngồi xuống chiếc ghế đẩu thấp gần giường và nài nỉ mẹ hãy tranh thủ chợp mắt một lúc.

“Mẹ mệt lắm rồi,” em thì thầm. “Mẹ chưa hề chợp mắt lấy một lần kể từ khoảnh khắc kinh hoàng tối qua. Mẹ nhìn xem, con đã dọn lại chiếc giường liễu ở góc phòng, và trải lên đó mọi thứ mềm mại nhất mà con có thể tìm thấy, để mẹ có thể nằm cho thoải mái. Đây là chiếc áo khoác của mẹ. Hãy cởi chiếc áo đẹp ấy ra đi. Con sẽ xếp gọn gàng rồi cất vào chiếc rương lớn trước khi mẹ chợp mắt.”

Bà Brinker lắc đầu mà không rời mắt khỏi gương mặt của chồng.

“Con canh chừng cho, thưa mẹ,” Gretel nài nỉ, “và con sẽ đánh thức mẹ mỗi khi cha cựa quậy. Mẹ xanh xao quá, và đôi mắt thì đỏ hoe rồi! Ôi mẹ ơi, xin mẹ hãy nghe con!”

Đứa trẻ khẩn cầu trong vô vọng. Bà Brinker quyết không rời vị trí của mình.

Gretel nhìn mẹ trong sự im lặng đầy âu lo, tự hỏi liệu việc quan tâm đến một người phụ huynh nhiều hơn người kia có phải là một tội lỗi lớn lắm không, và em chắc chắn — vâng, vô cùng chắc chắn — rằng em vừa sợ hãi người cha vừa bấu víu vào người mẹ bằng một tình yêu gần như sự tôn sùng.

Hans thương cha đến thế cơ mà, em thầm nghĩ, sao mình lại không thể? Thế nhưng em đã không kìm được nước mắt khi nhìn thấy bàn tay ông rớm máu vào cái ngày của tháng trước, lúc ông giật lấy con dao — và giờ đây, khi ông rên rỉ, lòng em lại đau nhói, đau đớn khắp toàn thân. Có lẽ suy cho cùng mình vẫn thương ông, và Thượng đế sẽ thấy rằng mình không phải là một đứa trẻ hư hỏng, xấu xa như mình từng nghĩ. Phải, mình thương người cha tội nghiệp — gần bằng Hans vậy — chỉ là không bằng thôi, bởi Hans mạnh mẽ hơn và không hề sợ ông. Ôi, tiếng rên rỉ ấy sẽ kéo dài mãi mãi sao! Tội nghiệp mẹ, mẹ kiên nhẫn biết bao; Mẹ chưa từng hờn dỗi như con về số tiền đã biến mất một cách kỳ lạ ấy. Ước gì ông có thể, dù chỉ trong một khoảnh khắc, mở mắt nhìn chúng ta như cách Hans vẫn làm, và cho chúng ta biết những đồng guilder của mẹ đã trôi về đâu, con sẽ chẳng màng đến những chuyện khác nữa. À mà con vẫn màng chứ; con không muốn người cha tội nghiệp phải chết, phải tái ngắt và lạnh ngắt như đứa em gái nhỏ của Annie Bouman đâu. Con BIẾT là con không muốn thế. Ôi Thượng đế kính yêu, con không muốn Cha phải chết.

Những suy nghĩ của em hòa dần vào một lời cầu nguyện. Khi nó kết thúc thì đứa trẻ tội nghiệp cũng chẳng còn ý thức rõ nữa. Chẳng mấy chốc, em thấy mình đang dõi theo một đốm sáng nhỏ bên mép lò sưởi, đang nhấp nháy yếu ớt nhưng đều đặn, cho thấy rằng đâu đó trong đống tro tàn tối tăm vẫn còn chút hơi ấm và ánh sáng rồi sẽ bừng lên lan tỏa. Một chiếc bát đất nung lớn đựng đầy than bùn đang cháy được đặt gần đầu giường; Gretel đã đặt nó ở đó để “làm cha ngừng run rẩy,” em từng nói thế. Em ngắm nhìn nó tỏa ánh hào quang ôm lấy bóng hình người mẹ, làm rực lên vạt váy đã phai màu và phủ lên chiếc áo chẽn bạc màu một vẻ tươi mới nào đó. Đó là một sự an ủi lớn lao cho Gretel khi thấy những nếp nhăn trên gương mặt mệt mỏi ấy dịu lại theo ánh lửaập lòe chiếu qua.

Tiếp đến, em đếm những ô cửa kính, dẫu chúng đã vỡ và được chắp vá, và cuối cùng, sau khi rà soát từng vết nứt cùng đường nối trên tường, ánh mắt em dừng lại trên chiếc kệ chạm khắc do chính tay Hans làm. Chiếc kệ treo cao ngang tầm với của Gretel. Trên đó đặt một cuốn Kinh thánh bọc da cỡ lớn có khóa bằng đồng, món quà cưới mà gia đình ở Heidelberg gửi tặng bà Brinker khốn khổ.

Chà, Hans khéo tay làm sao! Nếu anh ấy có mặt ở đây, anh ấy đã có thể xoay trở người cha theo cách nào đó để tiếng rên rỉ phải ngừng lại. Ôi chao là ôi! Nếu cơn bệnh này kéo dài, chúng ta sẽ chẳng bao giờ được trượt băng nữa. Em phải trả lại đôi giày trượt mới cho vị phu nhân xinh đẹp ấy thôi. Hans và em sẽ chẳng được xem cuộc đua nữa đâu. Và đôi mắt của Gretel, vốn dĩ từ nãy đến giờ vẫn khô khốc, bỗng ngấn lệ.

“Đừng khóc nữa con,” người mẹ dịu dàng vỗ về. “Cơn bệnh này có lẽ không trầm trọng như chúng ta nghĩ đâu. Cha đã từng nằm thế này trước đây rồi.”

Lúc này Gretel đã bật khóc nức nở.

“Ôi mẹ ơi, không chỉ vì chuyện đó đâu — mẹ không biết hết mọi chuyện đâu. Con rất, rất xấu xa và tội lỗi!”

“CON đấy ư, Gretel! Con bé ngoan ngoãn và kiên nhẫn thế cơ mà!” và một ánh nhìn bừng sáng nhưng đầy khó hiểu thoáng hiện lên trên khuôn mặt đứa trẻ. “Suỵt, cục cưng của mẹ, con sẽ làm ông thức giấc đấy.”

Gretel vùi mặt vào lòng mẹ và cố kìm không khóc nữa.

Bàn tay bé nhỏ của em, gầy guộc và sạm nắng, nằm gọn trong lòng bàn tay chai sần của mẹ, chằng chịt những nếp nhăn vì bao ngày làm lụng vất vả. Rychie hẳn sẽ phải rùng mình nếu phải chạm vào dù chỉ một trong hai bàn tay ấy, thế nhưng chúng lại đang siết chặt lấy nhau đầy ấm áp. Chẳng mấy chốc, Gretel ngẩng đầu lên với cái vẻ mặt đờ đẫn, quê mùa mà người ta vẫn bảo là lũ trẻ nghèo ở những khu ổ chuột hay mắc phải, rồi cất giọng run rẩy: “Cha đã định thiêu sống mẹ — thật đấy — chính mắt con đã thấy, và lúc đó cha còn CƯỜI NỮA!”

“Suỵt, con bé này!”

Những lời của người mẹ thốt ra đột ngột và sắc lạnh đến mức Raff Brinker, dẫu đang bất tỉnh trước mọi thứ xung quanh, cũng khẽ giật mình trên giường.

Gretel không nói thêm gì nữa mà chỉ thừ người bứt lấy viền rách của một lỗ thủng trên chiếc áo diện lễ hội của mẹ. Nó đã bị cháy xém ở đó. Thật may cho bà Brinker là chiếc áo ấy bằng vải dạ.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.