Có lẽ bạn ngạc nhiên khi biết rằng Raff và vợ ông đã có mặt tại cuộc đua trượt băng. Bạn sẽ còn ngạc nhiên hơn nữa nếu có mặt cùng họ vào buổi tối ngày hai mươi tháng Mười Hai vui vẻ đó. Nhìn ngôi nhà tranh của gia đình Brinker nằm cô độc, ủ rũ trên đầm lầy băng giá, với những bức tường phồng rộp trông như bị bệnh thấp khớp và phần mái như chiếc mũ sụp che khuất cả đôi mắt, người ta sẽ chẳng bao giờ ngờ được rằng một cảnh tượng sôi nổi đang diễn ra bên trong. Bên ngoài, ngày tàn chỉ còn lại vệt sáng mờ nhạt nơi đường chân trời. Vài đám mây liều lĩnh đã bắt đầu rực cháy, và những đám mây khác, với các rìa cũng bừng sáng, đang tan biến trong làn khói chiều đang lan tỏa.
Một tia nắng sót lại len lỏi xuống từ gốc cây liễu, rón rén chui vào dưới ngôi nhà tranh. Nó dường như cảm nhận được rằng những người bên trong sẽ chào đón nó nếu nó có thể đến gần họ. Căn phòng nơi nó trú ẩn sạch sẽ đến mức không tì vết. Ngay cả những vết nứt trên xà nhà cũng được lau chùi bóng loáng. Những mùi hương quyến rũ lan tỏa khắp không gian. Một đống lửa than bùn khổng lồ trên lò sưởi bắn ra những tia sáng vô hại lên những bức tường u ám. Ánh lửa lần lượt nhảy múa trên cuốn Kinh Thánh bìa da lớn, trên chiếc giường tủ của Gretel, những vật dụng gia đình treo trên móc, đôi giày trượt bạc tuyệt đẹp và cả những bông hoa trên bàn. Gương mặt chân chất của bà Brinker bừng sáng và lấp lánh trong ánh sáng chập chờn. Gretel và Hans, khoác tay nhau, đang dựa vào lò sưởi, cười nói vui vẻ, và Raff Brinker thì đang nhảy múa!
Tôi không có ý nói ông đang xoay vòng hay thực hiện những vũ điệu điêu luyện, bởi cả hai kiểu đó đều quá thiếu trang trọng đối với một người cha trong gia đình. Tôi chỉ muốn khẳng định rằng trong lúc họ đang trò chuyện vui vẻ, Raff đột nhiên bật dậy khỏi chỗ ngồi, búng tay, và thực hiện hai hoặc ba động tác mạnh mẽ giống hệt cao trào của một điệu nhảy cao nguyên. Tiếp đó, ông ôm chầm lấy vợ mình và nhấc bổng bà lên khỏi mặt đất trong niềm sung sướng.
“Huzza!” ông reo lên. “Tôi tìm ra rồi! Tôi tìm ra rồi! Là Thomas Higgs. Đúng cái tên đó! Nó lóe lên trong đầu tôi như chớp. Viết xuống đi con trai, viết xuống đi!”
Có tiếng gõ cửa.
“Chắc là ngài bác sĩ,” bà vợ reo lên đầy phấn khởi. “Goede Gunst! Mọi chuyện thật tình cờ!”
Mẹ và các con va vào nhau đầy vui vẻ khi vội vã chạy ra mở cửa.
Hóa ra không phải bác sĩ, mà là ba cậu bé: Peter van Holp, Lambert và Ben.
“Chào các cậu thiếu niên,” bà Brinker nói, hạnh phúc và tự hào đến mức bà sẽ chẳng hề ngạc nhiên nếu chính nhà vua có ghé thăm.
“Chào bà,” cả ba cậu đồng thanh, cúi chào rất cung kính.
Trời đất ơi, bà Brinker thầm nghĩ trong khi nhún lên nhún xuống như cái cần đánh bơ, may mà mình đã học được cách nhún chào ở Heidelberg!
Raff hài lòng đáp lại lời chào của các cậu bé bằng một cái gật đầu tôn trọng.
“Xin mời các cậu ngồi,” bà nói khi Gretel ngượng ngùng đẩy chiếc ghế đẩu về phía họ. “Như các cậu thấy đấy, nhà không có nhiều ghế, nhưng chiếc ghế bên lò sưởi này xin dành cho các cậu, còn nếu các cậu không ngại cứng thì chiếc rương sồi kia cũng là chỗ ngồi tốt không kém. Phải rồi Hans, kéo nó ra đi.”
Đến lúc các cậu bé đã ổn định chỗ ngồi theo ý bà, Peter, với tư cách là người phát ngôn, giải thích rằng họ đang trên đường đến dự một buổi diễn thuyết ở Amsterdam và đã ghé lại dọc đường để trả lại chiếc dây đai cho Hans.
“Ôi, thưa ngài,” Hans chân thành kêu lên, “thật quá phiền cho ngài. Con rất lấy làm tiếc.”
“Không phiền chút nào, Hans. Tôi đã có thể đợi cậu đến làm việc vào ngày mai, nếu tôi không muốn ghé thăm. Và này Hans, nói về công việc của cậu, cha tôi rất hài lòng với nó. Một thợ chạm khắc chuyên nghiệp cũng không thể làm tốt hơn. Ông ấy muốn chạm trổ thêm cho giàn hoa phía nam, nhưng tôi đã nói với ông ấy là cậu sắp đi học lại rồi.”
“Phải!” Raff Brinker nhấn mạnh. “Hans phải đi học ngay – cả Gretel nữa – điều đó đúng là cần thiết.”
“Cháu rất vui khi nghe bác nói vậy,” Peter đáp, quay sang nhìn người cha, “và cháu cũng rất vui khi biết bác đã bình phục.”
“Vâng, thưa cậu chủ, tôi đã khỏe, và có thể làm việc ổn định như trước, cảm tạ Chúa!”
Hans vội vàng viết gì đó lên mép một cuốn lịch cũ treo cạnh lò sưởi. “Phải, đúng rồi con trai, viết xuống đi. Figgs! Wiggs! Khốn thật! Khốn thật!” Raff thêm vào vẻ hoảng hốt, “nó lại biến mất rồi!”
“Không sao đâu cha,” Hans nói, “tên ông ấy đã nằm trên giấy trắng mực đen rồi. Đây, cha nhìn xem; biết đâu phần còn lại sẽ nhớ ra. Nếu có thêm cả địa điểm nữa thì mới trọn vẹn!” Rồi quay sang Peter, cậu hạ giọng: “Con có một việc quan trọng cần đi vào thị trấn, thưa ngài, và nếu—”
“Suỵt!” bà mẹ thốt lên, giơ tay ra hiệu. “Không thể đến Amsterdam tối nay được, con vừa mới than là đôi chân đau nhức. Không, không – cứ đợi đến sáng sớm mai đi.”
“Sáng sớm ư!” Raff lặp lại. “Không được. Không, Meitje, nó phải đi ngay giờ này.”
Người vợ thoáng nhìn như thể sự bình phục của Raff đang trở thành một lợi ích đáng ngờ; lời nói của bà không còn là luật lệ duy nhất trong nhà nữa. May mắn thay, câu tục ngữ “Vợ khiêm nhường là sếp của chồng” đã bén rễ sâu trong tâm trí bà; ngay cả khi bà đang suy nghĩ, câu nói đó đã nảy nở.
“Được rồi, Raff,” bà mỉm cười nói, “nó là con của ông cũng như là con của tôi. À! Tôi có một gia đình thật rắc rối, các cậu trẻ ạ.”
Đúng lúc đó, Peter rút một chiếc dây đai dài từ trong túi ra.
Đưa nó cho Hans, cậu nói khẽ: “Tôi không cần phải cảm ơn cậu vì đã cho tôi mượn cái này, Hans Brinker ạ. Những cậu bé như cậu không cầu mong lời cảm ơn, nhưng tôi phải nói rằng cậu đã làm một việc rất tốt, và tôi tự hào khi thừa nhận điều đó. Tôi không biết,” cậu cười, “cho đến khi thực sự vào cuộc đua, rằng tôi đã khao khát giành chiến thắng đến nhường nào.”
Hans vui vẻ hùa theo tiếng cười của Peter; điều đó giúp cậu bớt lúng túng và gương mặt cũng dịu lại đôi chút. Những chàng trai trung thực, hào hiệp như Hans thường có cái thói đỏ mặt ngốc nghếch vào những lúc bạn ít ngờ tới nhất.
“Có gì đâu thưa ngài,” bà Brinker vội lên tiếng giải vây cho con trai. “Cả tâm hồn thằng bé đều đặt vào việc mong ngài thắng cuộc đua, tôi biết mà!”
Điều này giúp mọi chuyện trở nên êm đẹp.
“À, thưa ngài,” Hans vội tiếp lời, “ngay từ lúc xuất phát, con đã thấy cứng đờ và lạ lẫm trên đôi chân mình. Con coi như thoát nạn vì không có cơ hội thắng.”
Peter trông khá bối rối.
“Có lẽ chúng ta có ý kiến khác nhau ở đây. Phần đó làm tôi thấy phiền lòng. Giờ đã quá muộn để sửa chữa, nhưng nếu được thì thật là một ân huệ cho tôi nếu—”
Phần còn lại trong lời của Peter được thốt ra một cách riêng tư đến mức tôi không thể ghi lại. Chỉ biết rằng, Hans sớm bật lùi lại đầy sửng sốt, còn Peter, với vẻ rất xấu hổ, lúng túng nói gì đó đại loại như cậu sẽ giữ chúng, vì dù sao cậu cũng thắng cuộc, nhưng việc đó “hoàn toàn sai trái”.
Lúc này Van Mounen ho lên một tiếng như muốn nhắc Peter rằng giờ diễn thuyết sắp đến gần. Cùng lúc đó Ben đặt một thứ gì đó lên bàn.
“À,” Peter reo lên, “tôi quên mất việc khác. Em gái cậu hôm nay chạy nhanh quá khiến bà van Gleck không có cơ hội đưa cho em ấy chiếc hộp đựng giày trượt.”
“S-s-t!” bà Brinker nói, lắc đầu quở trách Gretel. “Con bé thật vô lễ, tôi chắc là vậy.” Thầm nghĩ trong lòng, bà tự nhủ hiếm có người phụ nữ nào có được một cô con gái nhỏ đáng yêu đến thế.
“Không, thật đấy” – Peter cười – “em ấy đã làm đúng chính xác những gì cần làm – chạy về nhà với những báu vật giành được. Ai mà chẳng làm thế chứ? Chúng tôi không làm phiền các bạn nữa, Hans,” cậu nói tiếp, quay người lại, nhưng Hans, người đang chăm chú dõi theo cha, dường như đã quên mất sự hiện diện của họ.
Trong khi đó, Raff, đắm chìm trong suy nghĩ, đang lẩm bẩm trong miệng: “Thomas Higgs, Thomas Higgs, phải, đúng cái tên đó. Khốn thật! Phải chi tôi nhớ được cả địa điểm nữa.”
Chiếc hộp đựng giày trượt được làm một cách tinh xảo bằng da dê màu đỏ thẫm, trang trí bằng bạc. Nếu có một nàng tiên thiết kế những đường nét mảnh mai ấy, chúng cũng không thể đẹp đẽ và tinh tế hơn. Dòng chữ “Dành cho Người Nhanh Nhất” được khắc trên nắp bằng những ký tự lấp lánh. Bên trong lót nhung, và ở một góc có đóng dấu tên và địa chỉ của nhà sản xuất.
Gretel cảm ơn Peter theo cách giản dị của riêng mình, rồi vì quá vui mừng và bối rối, không biết làm gì khác, cô bé nhấc chiếc hộp lên, cẩn thận kiểm tra từng bộ phận. “Nó được làm bởi ngài Birmingham,” cô bé nói sau một hồi, vẫn đỏ mặt và giơ chiếc hộp trước mắt.
“Birmingham!” Lambert van Mounen đáp, “đó là tên một địa điểm ở Anh. Để tôi xem nào.”
“Ha! ha!” Cậu cười, đưa chiếc hộp mở ra phía ánh lửa. “Thảo nào bạn nghĩ thế, nhưng đó là một sự nhầm lẫn nhỏ. Chiếc hộp được sản xuất tại Birmingham, nhưng tên nhà sản xuất nằm ở những chữ nhỏ hơn. Hừm! Chúng nhỏ quá, tôi không đọc được.”
“Để tôi thử xem,” Peter nói, nghiêng người qua vai bạn. “Sao, cậu bạn, nó rõ ràng lắm mà. Là T-H—là T—”
“Chà!” Lambert reo lên đắc thắng, “nếu cậu đọc dễ dàng thế, cho nghe xem nào, T-H, là gì?”
“T.H.-T.H. Ồ! Phải rồi, Thomas Higgs, chắc chắn là vậy,” Peter đáp, thấy vui vì cuối cùng cũng giải mã được. Sau đó, cảm thấy họ đã hành xử hơi thiếu nghi thức, cậu quay sang Hans.
Peter tái mặt đi! Chuyện gì đang xảy ra với những người này vậy? Raff và Hans đã bật dậy và đang nhìn cậu đầy ngạc nhiên sung sướng. Gretel trông như người mất trí. Bà Brinker, tay cầm một cây nến chưa thắp sáng, đang chạy quanh phòng, kêu lên: “Hans! Hans! Mũ của con đâu? Ôi, ngài bác sĩ! Ôi ngài bác sĩ!”
“Birmingham! Higgs!” Hans thốt lên. “Ngài nói Higgs ư? Chúng ta tìm thấy ông ấy rồi! Con phải đi ngay.”
“Các cậu thấy đó, các cậu trẻ.” Bà mẹ vừa thở hổn hển, vừa vơ lấy chiếc mũ của Hans trên giường, “các cậu thấy đó – chúng tôi biết ông ấy. Ông ấy là... không, không phải. Ý tôi là – ôi, Hans, con phải đến Amsterdam ngay lập tức!”
“Chúc ngủ ngon, các ngài,” Hans hổn hển, rạng rỡ với niềm vui bất ngờ. “Chúc ngủ ngon. Các ngài thứ lỗi cho, con phải đi đây. Birmingham – Higgs – Higgs – Birmingham.” Và chộp lấy chiếc mũ từ tay mẹ cùng đôi giày trượt từ tay Gretel, cậu lao ra khỏi ngôi nhà tranh.
Các cậu bé còn biết nghĩ gì khác ngoài việc cả gia đình Brinker đột nhiên phát điên!
Họ bối rối nói “Chào buổi tối” và quay lưng định đi. Nhưng Raff chặn họ lại.
“Thomas Higgs này, các cậu trẻ ạ, là một – một người.”
“À!” Peter thốt lên, hoàn toàn tin rằng Raff là người điên khùng nhất trong số họ.
“Vâng, một người. Một – hừm – một người bạn. Chúng tôi tưởng ông ấy đã chết. Tôi hy vọng đó chính là người đàn ông đó. Ở Anh, các cậu nói vậy phải không?”
“Vâng, Birmingham,” Peter trả lời. “Chắc chắn là Birmingham ở Anh rồi.”
“Tôi biết người này,” Ben nói, quay sang Lambert. “Xưởng của ông ấy cách chỗ chúng tôi không đầy bốn dặm. Một gã kỳ lạ – im lặng như hến – trông không giống người Anh chút nào. Tôi thường thấy ông ấy – một gã trông nghiêm nghị, với đôi mắt tuyệt vời. Ông ấy từng làm một chiếc hộp đựng bút tuyệt đẹp cho tôi để tặng Jenny vào ngày sinh nhật. Ông ấy làm ví, hộp đựng kính viễn vọng, và đủ loại đồ da.”
Vì điều này được nói bằng tiếng Anh, tất nhiên Van Mounen đã dịch lại cho mọi người cùng hiểu, đồng thời nhận thấy rằng cả Raff và vợ ông đều không có vẻ đau khổ, mặc dù Raff đang run rẩy và mắt bà Brinker thì đẫm lệ.
Bạn có thể tin rằng bác sĩ đã nghe thấy từng lời trong câu chuyện, khi sau đó vào buổi tối, ông lái xe quay lại cùng với Hans. “Ba cậu thiếu niên đã đi được một lúc rồi,” bà Brinker nói, “nhưng có lẽ, nếu vội vã, sẽ dễ dàng tìm thấy họ trên đường rời khỏi buổi diễn thuyết, bất kể đó là nơi nào.”
“Đúng,” Raff gật đầu. “Vợ tôi luôn tìm ra cách đúng đắn. Sẽ rất tốt nếu được gặp cậu thanh niên người Anh kia, thưa ngài, trước khi cậu ta quên hết về Thomas Higgs. Đó là một cái tên khó nắm bắt, ngài thấy không? Người ta không thể giữ nó an toàn lấy một phút. Nó ập đến với tôi đột ngột và mạnh mẽ như một cây cọc đóng, và con trai tôi đã viết nó xuống. Phải, thưa ngài, tôi muốn gấp rút trò chuyện với cậu thanh niên người Anh. Cậu ta đã gặp con trai ngài nhiều lần – chỉ nghĩ đến thôi đã thấy lạ kỳ!”
Bà Brinker tiếp lời.
“Ngài sẽ nhận ra cậu ta đủ nhanh thôi, thưa ngài, vì cậu ta đi cùng Peter van Holp, và tóc cậu ta xoăn trên trán như người nước ngoài, và nếu ngài nghe cậu ta nói, cậu ta nói rất to và nhanh, chỉ là bằng tiếng Anh, nhưng đó không phải là trở ngại cho ngài.”
Vị bác sĩ đã nhấc mũ chuẩn bị rời đi. Với gương mặt rạng rỡ, ông lẩm bẩm điều gì đó đại loại như thật giống cái thằng nhóc này khi tự đặt cho mình một cái tên tiếng Anh quái gở, gọi Hans là “con trai ta”, qua đó khiến cậu thiếu niên hạnh phúc như một vị chúa tể, rồi rời khỏi ngôi nhà tranh với rất ít nghi thức, xét theo vị thế của một vị bác sĩ lớn như ông.
Người đánh xe càu nhàu an ủi bản thân bằng cách nói ra suy nghĩ của mình khi lái xe trở lại Amsterdam. Vì bác sĩ đã ngồi yên trong xe và không thể nghe thấy một lời nào, đó là thời điểm tuyệt vời để nói những lời tồi tệ về những người chẳng có chút cảm tình với ai, và những kẻ luôn đòi hỏi ngựa chạy hàng chục lần trong một đêm.