Bà Brinker ngạc nhiên trước cảm xúc của các con; bà cũng thấy vui, vì điều đó chứng tỏ chúng là những đứa trẻ hiếu thảo và chân thành biết bao.
Những quý bà xinh đẹp trong các dinh thự vương giả thường nở nụ cười bất chợt và ngọt ngào, làm bừng sáng cả bầu không khí xung quanh, nhưng tôi nghi ngờ liệu nụ cười của họ có được Chúa đón nhận hơn nụ cười đã nở rộ để an ủi cậu bé và cô bé ăn vận thô sơ trong căn nhà tranh nghèo khó này không. Bà Brinker cảm thấy mình thật ích kỷ. Đỏ mặt và rạng rỡ hẳn lên, bà vội lau mắt và nhìn các con bằng ánh nhìn mà chỉ có một người mẹ mới có.
"Chà chà! Lại những lời lẽ thật mỹ miều, mà đêm áp lễ Thánh Nicholas đã cận kề rồi! Chẳng trách gì sợi len cứ đâm vào tay mẹ! Nào, Gretel, cầm lấy đồng xu này (đồng xu Hà Lan có giá trị chưa bằng nửa xu Mỹ), trong lúc Hans đi đổi giày trượt, con có thể mua một chiếc bánh quế ngoài chợ."
"Để con ở nhà với mẹ, mẹ nhé," Gretel nói, ngước đôi mắt long lanh qua làn nước mắt nhìn mẹ. "Hans sẽ mua bánh cho con."
"Tùy con vậy. Còn Hans—chờ mẹ một lát. Thêm ba vòng đan nữa là xong mũi tất này, rồi con sẽ có một đôi tất đan đẹp nhất từ trước tới giờ (dù sợi len hơi cứng một chút) để đem bán cho người thợ dệt tất trên phố Harengracht (một con phố ở Amsterdam). Nếu con mặc cả khéo thì sẽ được ba phần tư đồng guilder; và vì thời tiết này dễ đói bụng, con có thể mua bốn chiếc bánh quế. Rốt cuộc chúng ta vẫn sẽ đón lễ Thánh Nicholas."
Gretel vỗ tay reo mừng. "Thế thì tuyệt quá! Annie Bouman đã kể cho con nghe đêm nay người ta sẽ vui vẻ biết bao trong những ngôi nhà lớn. Nhưng chúng ta cũng sẽ vui vẻ thôi. Hans sẽ có đôi giày trượt mới thật đẹp—và rồi lại còn bánh quế nữa! Ôi! Anh Hans đừng làm vỡ bánh nhé. Gói thật kỹ rồi cài nút áo khoác lại cẩn thận đấy."
"Tất nhiên rồi," Hans đáp, giọng khàn đi vì vui sướng và cảm thấy mình thật quan trọng.
"Ôi! Mẹ ơi!" Gretel reo lên đầy phấn khích, "sắp tới mẹ sẽ bận chăm sóc cha, còn bây giờ mẹ mới chỉ đang đan thôi. Mẹ kể cho chúng con nghe về Thánh Nicholas đi!"
Bà Brinker bật cười khi thấy Hans treo mũ lên và chuẩn bị lắng nghe. "Vớ vẩn nào, mấy đứa," bà nói. "Mẹ kể cho các con nghe nhiều lần rồi mà."
"Kể lại cho chúng con đi! Ôi, MẸ kể lại đi mà!" Gretel nài nỉ, lao mình ngồi lên chiếc ghế băng gỗ tuyệt đẹp mà anh trai đã làm tặng mẹ vào dịp sinh nhật vừa rồi. Hans, dù không muốn tỏ ra trẻ con nhưng cũng rất muốn nghe chuyện, đứng đó, thản nhiên đung đưa đôi giày trượt vào lò sưởi.
"Được rồi, các con sẽ được nghe, nhưng chúng ta đừng bao giờ lãng phí ánh sáng ban ngày như thế này nữa nhé. Nhặt cuộn len lên đi Gretel, vừa nghe mẹ kể vừa đan tất tiếp đi. Mở tai ra nghe đâu cần phải ngừng tay đâu. Các con biết đấy, Thánh Nicholas là một vị thánh phi thường. Ngài luôn quan tâm đến sự an toàn của những thủy thủ, nhưng trên hết, ngài quan tâm nhất đến các trẻ em. Chuyện là, ngày xửa ngày xưa, khi ngài còn sống trên trần gian, một thương gia người châu Á đã gửi ba người con trai của mình đến một thành phố lớn tên là Athens để học hành."
"Athens có phải ở Hà Lan không mẹ?" Gretel hỏi.
"Mẹ không biết nữa, con yêu. Có lẽ là vậy."
"Ôi không, thưa mẹ," Hans lễ phép đáp. "Con đã học điều đó trong bài địa lý từ lâu rồi. Athens nằm ở Hy Lạp ạ."
"À thì," mẹ tiếp tục, "chuyện đó có quan trọng gì đâu? Biết đâu Hy Lạp cũng thuộc quyền nhà vua thì sao. Dù sao thì, vị thương gia giàu có này đã gửi các con đến Athens. Trên đường đi, họ dừng chân một đêm tại một quán trọ tồi tàn, định bụng sẽ tiếp tục hành trình vào sáng hôm sau. Chà, họ mặc những bộ quần áo rất đẹp—có thể là nhung và lụa, những thứ mà con cái nhà giàu trên khắp thế giới này chẳng bao giờ bận tâm—và thắt lưng của họ cũng đầy ắp tiền. Tên chủ quán độc ác đã làm gì nhỉ? Hắn nảy ra một kế hoạch giết hại những đứa trẻ để cướp tiền và chiếm đoạt tất cả quần áo đẹp đẽ của họ. Thế là đêm đó, khi cả thế giới chìm trong giấc ngủ, hắn đã trỗi dậy và giết chết ba chàng trai trẻ."
Gretel đan tay lại và rùng mình, còn Hans cố tỏ ra bình thản như thể việc giết chóc hay sát hại là chuyện cơm bữa đối với cậu vậy.
"Đó vẫn chưa phải là điều tồi tệ nhất đâu," bà Brinker tiếp lời, vừa đan chậm rãi vừa cố đếm số mũi đan trong lúc kể. "Đó còn chưa thấm vào đâu. Tên chủ quán đáng sợ kia đã chặt xác ba chàng trai thành từng mảnh nhỏ rồi ném vào một cái thùng nước muối lớn, định bụng bán họ như thịt heo muối!"
"Ôi!" Gretel thét lên, kinh hoàng, dù con bé đã nghe câu chuyện này nhiều lần trước đây. Hans vẫn không mảy may lay chuyển và dường như cho rằng muối thịt là cách tốt nhất có thể làm trong hoàn cảnh đó.
"Phải, hắn đã muối họ, và người ta có thể nghĩ đó là kết cục của những chàng trai trẻ. Nhưng không. Đêm đó Thánh Nicholas đã có một thị kiến kỳ diệu, và trong đó ngài nhìn thấy tên chủ quán đang chặt xác con của vị thương gia. Ngài không cần phải vội vã đâu, các con biết đấy, vì ngài là một vị thánh, nhưng vào buổi sáng hôm sau, ngài đã đến quán trọ và buộc tội tên chủ quán về tội giết người. Sau đó, tên chủ quán độc ác đã thú nhận mọi chuyện từ đầu đến cuối rồi quỳ sụp xuống, van xin được tha thứ. Hắn cảm thấy vô cùng ân hận vì những gì mình đã làm đến nỗi đã cầu xin vị thánh hãy làm cho các chàng trai trẻ sống lại."
"Thế ngài có làm không mẹ?" Gretel hỏi, đầy thích thú, vì con bé thừa biết câu trả lời sẽ là gì.
"Tất nhiên là ngài làm rồi. Những mảnh thịt muối bay lại ghép vào nhau trong nháy mắt, và ba chàng trai trẻ nhảy ra khỏi thùng nước muối. Họ phủ phục dưới chân Thánh Nicholas, ngài ban phước lành cho họ, và... ôi! Lạy Chúa tôi, Hans, trời sẽ tối mất trước khi con quay về nếu con không đi ngay bây giờ!"
Đến lúc này thì bà Brinker gần như hụt hơi và chẳng còn thời gian mà nghỉ ngơi nữa. Bà không nhớ nổi lần cuối cùng thấy các con lãng phí cả tiếng đồng hồ ban ngày như thế này là từ khi nào, và ý nghĩ về sự xa xỉ đó khiến bà kinh ngạc. Để bù đắp lại thời gian, bà vội vã chạy quanh phòng. Ném một khối than bùn vào lò sưởi, thổi bụi bẩn vô hình trên bàn, và đưa đôi tất đã đan xong cho Hans, tất cả chỉ trong nháy mắt...
"Đi thôi Hans," bà nói khi thấy cậu con trai còn nấn ná ở cửa. "Con còn chần chừ gì nữa?"
Hans hôn lên má mẹ, đôi má vẫn bầu bĩnh, hồng hào và tươi tắn bất chấp bao nỗi nhọc nhằn.
"Mẹ là người tuyệt vời nhất trên đời, và con rất vui nếu có được đôi giày trượt, nhưng..." và trong lúc cài nút áo khoác, cậu nhìn về phía một dáng hình kỳ lạ đang co rúm bên bệ lò sưởi với vẻ băn khoăn, "...nếu số tiền của con có thể mời được một meester (bác sĩ) từ Amsterdam đến khám cho cha, thì có lẽ mọi việc vẫn còn cứu vãn được."
"Một meester sẽ không đến đâu Hans à, dù con có trả gấp đôi số tiền đó, và nếu ông ấy có đến thì cũng chẳng ích gì. Ôi, mẹ đã từng tiêu tốn biết bao đồng guilder vì chuyện đó rồi, nhưng người cha thân yêu, tốt bụng của các con vẫn không tỉnh lại. Đó là ý Chúa. Đi đi Hans, và mua giày trượt về đi."
Hans bước đi với một trái tim nặng trĩu, nhưng vì trái tim ấy còn trẻ và nằm trong lồng ngực một cậu bé, nên chưa đầy năm phút sau, cậu đã huýt sáo vang. Mẹ đã gọi cậu bằng từ "con" đầy âu yếm, và điều đó là quá đủ để làm bừng sáng cả một ngày ảm đạm. Người Hà Lan không xưng hô với nhau bằng cách thân mật như người Pháp hay người Đức. Nhưng thuở thiếu thời, bà Brinker từng thêu thùa cho một gia đình ở Heidelberg, và bà đã mang cách xưng hô thân mật ấy vào mái nhà nghèo khó của mình, để dùng trong những giây phút yêu thương và dịu dàng nhất.
Vì thế, câu nói "Con còn chần chừ gì nữa, Hans?" như một bài ca vang vọng hòa cùng tiếng huýt sáo của cậu bé, khiến cậu cảm thấy chuyến đi của mình như được ban phước lành.