Sẽ chẳng có ai chứng kiến bữa tối đạm bạc trong túp lều nhà Brinker đêm đó mà có thể ngờ được rằng, ẩn giấu ngay gần đó lại là một kho báu ngon lành. Hans và Gretel nhìn về phía chiếc tủ chạn với vẻ khao khát khi uống cạn chén nước và ăn nốt phần bánh mì đen ít ỏi của mình; nhưng ngay cả trong suy nghĩ, hai đứa trẻ cũng không hề tơ tưởng đến phần của cha.
“Ông ấy ăn ngon miệng đấy chứ,” bà Brinker nói, khẽ nghiêng đầu về phía chiếc giường, “rồi chìm vào giấc ngủ ngay sau đó. Chao ôi, người đàn ông tội nghiệp của ta hẳn sẽ còn yếu ớt trong nhiều ngày nữa. Ông ấy tha thiết muốn ngồi dậy lắm, nhưng khi ta tỏ ý chiều lòng và chuẩn bị, ông ấy đã thiếp đi rồi. Con nhớ lấy nhé, con gái của mẹ, sau này khi con có người đàn ông của riêng mình (và hy vọng ngày đó còn lâu mới tới), hãy nhớ rằng con không bao giờ có thể cai trị bằng sự bất đồng; ‘vợ khiêm nhường là chủ của chồng’. Suỵt! Suỵt! Đừng có nuốt chửng miếng bánh to như thế nữa, con yêu. Chà, mẹ có thể ăn cả bữa với hai miếng bánh như thế đấy. Con bị làm sao thế, Hans? Cứ như thể trên tường đang có mạng nhện bám đầy ấy.”
“Ôi, không đâu mẹ, con chỉ đang nghĩ…”
“Nghĩ gì cơ? Chà, hỏi cũng bằng thừa,” bà nói thêm bằng một tông giọng khác. “Mẹ cũng vừa nghĩ về điều đó một lúc trước. Chà, cũng chẳng trách được nếu chúng ta MONG NGÓNG nghe được điều gì đó về một nghìn guilder vào lúc này, nhưng chẳng có một lời nào – không hề – rõ ràng là ông ấy chẳng biết gì về số tiền đó cả.”
Hans lo lắng ngước nhìn, sợ rằng mẹ mình sẽ lại kích động như thường lệ khi nhắc đến số tiền đã mất, nhưng bà chỉ im lặng nhấm nháp miếng bánh mì và nhìn ra cửa sổ với ánh mắt buồn bã.
“Một nghìn guilder,” một giọng nói yếu ớt vọng lại từ phía chiếc giường. “Chà, ta tin rằng chúng đã rất hữu ích với bà, người vợ hiền, trong suốt những năm dài khi chồng bà không làm lụng được gì.”
Người đàn bà tội nghiệp giật nảy mình. Những lời này đã hoàn toàn phá tan niềm hy vọng vốn vẫn le lói trong lòng bà bấy lâu nay.
“Ông tỉnh rồi hả, Raff?” bà lắp bắp hỏi.
“Ừ, Meitje, và ta cảm thấy khỏe hơn nhiều. Ta đang nói rằng tiền của chúng ta đã được dành dụm cẩn thận, bà ạ. Liệu nó có đủ dùng trong suốt mười năm qua không?”
“Em—em—không giữ số tiền đó, Raff, em—” Bà định kể cho ông nghe toàn bộ sự thật thì Hans giơ ngón tay ra hiệu cảnh báo và thì thầm: “Nhớ lời vị meester đã dặn chúng ta đi mẹ. Không được làm cha lo lắng.”
“Con nói với ông ấy đi,” bà run rẩy đáp.
Hans vội vã chạy đến bên giường.
“Con rất mừng vì cha cảm thấy khỏe hơn,” cậu vừa nói vừa cúi người về phía cha. “Thêm một ngày nữa thôi là cha sẽ hoàn toàn khỏe lại.”
“Ừ, có lẽ vậy. Số tiền đó còn đủ dùng bao lâu, Hans? Cha không nghe rõ mẹ con nói. Bà ấy đã nói gì thế?”
“Con đã nói, Raff,” bà Brinker lắp bắp trong nỗi đau khổ tột cùng, “rằng số tiền đó đã tiêu hết sạch rồi.”
“Chà, chà, vợ ơi, đừng buồn phiền về điều đó; một nghìn guilder cũng không phải là quá nhiều cho mười năm và với những đứa con cần nuôi dưỡng... nhưng nó đã giúp cho cả nhà ta được thoải mái. Bà có phải chịu đựng trận ốm đau nào nặng nề không?”
“Không, không,” bà Brinker nức nở, đưa tạp dề lên lau mắt.
“Suỵt, suỵt, bà này, sao lại khóc?” Raff nói một cách ân cần. “Chúng ta sẽ sớm lấp đầy một cái túi khác khi ta đi lại được. May mà ta đã kể hết với bà trước khi ngã bệnh.”
“Kể gì cơ, ông?”
“Thì, là việc ta đã chôn số tiền đó. Trong giấc mơ vừa nãy, ta cứ ngỡ mình chưa bao giờ nói gì về nó cả.”
Bà Brinker chồm tới trước. Hans vội nắm lấy cánh tay bà.
“Suỵt! Mẹ,” cậu thì thầm, vội vã kéo bà ra xa, “chúng ta phải hết sức cẩn thận.” Sau đó, trong khi bà đứng chắp tay chờ đợi với vẻ lo âu đến nghẹt thở, cậu lại gần chiếc giường một lần nữa. Với sự háo hức run rẩy, cậu nói: “Đó là một giấc mơ phiền toái. Cha có nhớ cha đã chôn số tiền đó KHI NÀO không?”
“Có chứ, con trai. Ngay trước lúc rạng sáng cái ngày cha bị thương. Buổi hoàng hôn hôm trước, Jan Kamphuisen đã nói điều gì đó khiến cha nghi ngờ sự trung thực của hắn. Hắn là người duy nhất, ngoài mẹ con ra, biết rằng chúng ta đã dành dụm được một nghìn guilder, nên đêm đó cha đã dậy và chôn số tiền đi—thật là một gã ngốc khi ta lại đi nghi ngờ một người bạn cũ!”
“Con cá là, thưa cha,” Hans nói bằng giọng cười đùa, ra hiệu cho mẹ và Gretel im lặng, “rằng cha đã quên nơi mình chôn nó rồi.”
“Ha! Ha! Không đời nào. Nhưng chúc con ngủ ngon, con trai, cha lại buồn ngủ rồi.”
Hans định bước đi, nhưng cử chỉ của mẹ cậu không cho phép điều đó. Vì vậy, cậu nói một cách nhẹ nhàng: “Chúc cha ngủ ngon. Cha nói cha chôn tiền ở đâu nhỉ? Lúc đó con còn nhỏ quá.”
“Ngay gần cây liễu non sau túp lều,” Raff Brinker lơ mơ nói.
“À, vâng. Phía bắc của cái cây, phải không cha?”
“Không, phía nam. Chà, con biết rõ chỗ đó mà, cái thằng ranh này. Có khi chính con cũng ở đó khi mẹ con lấy nó lên rồi cũng nên. Giờ thì, con trai, nhẹ thôi. Chỉnh cái gối này lại cho cha. Chúc ngủ ngon.”
“Chúc cha ngủ ngon!” Hans nói, sẵn sàng nhảy cẫng lên vì sung sướng.
Trăng lên rất muộn vào đêm đó, chiếu sáng rực rỡ và rõ nét qua ô cửa sổ nhỏ, nhưng những tia sáng của nó không làm phiền đến giấc ngủ của Raff Brinker. Ông ngủ rất ngon; Gretel cũng vậy. Còn Hans và mẹ cậu, họ có việc khác phải làm.
Sau khi vội vã chuẩn bị một vài thứ, họ lẻn ra ngoài với khuôn mặt rạng rỡ đầy hy vọng, mang theo một chiếc xẻng gãy và một công cụ rỉ sét từng có những ngày tháng làm việc miệt mài khi Raff còn là một người thợ khỏe mạnh trên các con đê.
Ngoài trời sáng đến mức họ có thể nhìn thấy rõ cây liễu. Mặt đất đóng băng cứng như đá, nhưng Hans và mẹ cậu vẫn kiên quyết. Nỗi sợ duy nhất của họ là sợ đánh thức những người đang ngủ trong túp lều.
“Cái cây phá băng này đúng là thứ cần dùng đấy mẹ,” Hans nói, giáng xuống nhiều nhát mạnh mẽ, “nhưng mặt đất cứng quá, chắc chắn nó sẽ là một đối thủ xứng tầm đây.”
“Đừng sợ, Hans,” bà trả lời, háo hức quan sát cậu. “Đưa đây, để mẹ thử một lúc xem sao.”
Họ sớm thành công trong việc tạo ra một lỗ hổng. Một khi đã có khe hở, phần còn lại không còn quá khó khăn.
Họ vẫn tiếp tục làm việc, thay phiên nhau và thì thầm trò chuyện vui vẻ. Thỉnh thoảng bà Brinker lại rón rén bước qua ngưỡng cửa và lắng nghe để chắc chắn rằng chồng mình vẫn đang say ngủ.
“Đúng là tin tuyệt vời cho ông ấy,” bà cười nói, “khi ông ấy đủ khỏe để nghe tin này. Mẹ ước gì có thể đặt chiếc túi và chiếc bít tất, y nguyên như lúc chúng ta tìm thấy chúng, đầy ắp tiền, ngay cạnh ông ấy vào cái đêm may mắn này, để người đàn ông đáng mến ấy thấy được khi thức giấc.”
“Chúng ta phải lấy được chúng đã mẹ,” Hans vừa thở hổn hển vừa gắng sức làm việc.
“Chắc chắn là vậy rồi. Bây giờ chúng không thể trốn thoát khỏi chúng ta được nữa,” bà trả lời, run lên vì lạnh và vì phấn khích khi ngồi xổm bên cạnh miệng hố. “Biết đâu chúng ta sẽ tìm thấy chúng được giấu trong cái bình đất cũ mà mẹ đã làm mất từ lâu rồi.”
Đến lúc này, Hans cũng bắt đầu run rẩy, nhưng không phải vì lạnh. Cậu đã đào sâu được một foot trên một khoảng khá rộng ở phía nam cái cây. Bất cứ lúc nào họ cũng có thể chạm tay vào kho báu. Trong khi đó, những vì sao nhấp nháy nhìn nhau như muốn nói: “Đất nước kỳ lạ thật, cái xứ Holland này! Quả thật, chúng ta đã chứng kiến được bao nhiêu điều!”
“Thật lạ là cha lại chôn nó sâu đến vậy,” bà Brinker nói với vẻ hơi bực bội. “Chà, mẹ dám chắc lúc đó đất còn mềm lắm. Thật khôn ngoan khi ông ấy không tin Jan Kamphuisen, mà khi đó hắn còn đang rất có uy tín nữa chứ. Mẹ đâu có ngờ gã đẹp trai với phong thái hào hoa đó lại có ngày phải vào tù! Nào Hans, để mẹ thử một lát. Càng đào sâu càng dễ làm hơn phải không con? Mẹ không muốn làm chết cái cây đâu Hans. Liệu chúng ta có làm hại nó không?”
“Con cũng không rõ nữa,” cậu đáp một cách nghiêm túc.
Hết giờ này qua giờ khác, hai mẹ con vẫn miệt mài làm việc. Cái hố ngày một rộng hơn và sâu hơn. Những đám mây bắt đầu kéo đến trên bầu trời, tạo ra những cái bóng kỳ quái khi chúng trôi qua. Mãi cho đến khi trăng sao phai nhạt và những vệt sáng ban ngày bắt đầu xuất hiện, Meitje Brinker và Hans mới nhìn vào mặt nhau với vẻ tuyệt vọng.
Họ đã lục tung mặt đất một cách kỹ lưỡng, đầy tuyệt vọng, khắp xung quanh cái cây; phía nam, phía bắc, phía đông, phía tây. SỐ TIỀN ĐƯỢC GIẤU ĐÂU CÓ Ở ĐÓ!