Gần một giờ chiều, Đội trưởng van Holp và toán quân của mình đã tiến vào thành phố cổ kính Haarlem tráng lệ. Họ đã trượt băng được gần mười bảy dặm kể từ sáng sớm mà vẫn tươi tỉnh như những chú đại bàng non. Từ cậu em út (Ludwig van Holp, mới chỉ mười bốn tuổi) cho đến người lớn tuổi nhất—không ai khác chính là vị đội trưởng mười bảy tuổi—tất cả đều có chung một nhận định: đây là chuyến đi chơi tuyệt vời nhất trong đời họ. Phải thừa nhận rằng, Jacob Poot đã hơi hụt hơi trong một hai dặm cuối và có lẽ cậu ấy sẵn sàng cho một giấc ngủ ngắn, nhưng tinh thần vui vẻ trong cậu vẫn còn đủ cho cả chục người. Ngay cả Carl Schummel, người đã trở nên rất thân thiết với Ludwig trong suốt chuyến đi, cũng quên bẵng đi tính khí khó chịu thường ngày. Còn Peter, cậu là người hạnh phúc nhất trong những người hạnh phúc; cậu đã hát và huýt sáo vui vẻ đến mức những người qua đường nghiêm nghị nhất cũng phải mỉm cười khi lắng nghe.
“Nào, các cậu! Sắp đến giờ ăn trưa rồi,” Peter nói khi họ tiến gần đến một tiệm cà phê trên con phố chính. “Chúng ta cần thứ gì đó chắc bụng hơn món bánh gừng của cô gái xinh đẹp kia,” và vị đội trưởng thọc tay vào túi như muốn nói: “Ở đây có đủ tiền để nuôi cả một đội quân!”
“Ô kìa!” Lambert kêu lên. “Cậu ấy bị làm sao thế?”
Peter, tái nhợt và trố mắt nhìn, đang vỗ liên hồi vào ngực và hai bên sườn. Trông cậu như một người bỗng nhiên mất trí.
“Cậu ấy bị ốm rồi!” Ben kêu lên.
“Không, cậu ấy làm mất cái gì đó,” Carl nói.
Peter chỉ có thể thốt lên trong hơi thở hổn hển: “Cái ví đựng tất cả tiền của chúng ta… nó mất rồi!”
Trong một khoảnh khắc, tất cả đều bàng hoàng không nói nên lời.
Cuối cùng, Carl lên tiếng với giọng cộc cằn: “Để một tên giữ hết tiền thì thật chẳng ra sao cả. Tớ đã nói thế ngay từ đầu rồi. Cậu tìm túi khác chưa?”
“Tớ tìm rồi. Không có ở đó.”
“Mở áo khoác trong ra xem.”
Peter máy móc làm theo. Cậu thậm chí còn cởi cả mũ ra nhìn vào trong, rồi tuyệt vọng thọc tay vào mọi chiếc túi.
“Mất thật rồi, các cậu ạ,” cuối cùng cậu nói với giọng vô vọng. “Chúng ta không có bữa trưa, cũng chẳng có bữa tối. Giờ phải làm sao đây? Không có tiền thì không thể đi tiếp được. Nếu ở Amsterdam, tớ có thể vay bao nhiêu tùy thích, nhưng ở Haarlem này chẳng có ai mà tớ có thể vay nổi một xu. Trong các cậu không ai quen biết ai ở đây có thể cho chúng ta vay vài đồng guilder sao?”
Mỗi cậu bé đều nhìn vào năm khuôn mặt ngơ ngác. Sau đó, một nụ cười thoáng hiện trên vòng tròn, nhưng nó nhanh chóng méo xệch khi chạm tới Carl.
“Thế thì không ổn,” cậu ta nói một cách bực bội. “Tớ có quen vài người ở đây, họ giàu có lắm, nhưng cha tớ sẽ đánh tớ nhừ tử nếu biết tớ vay tiền của bất kỳ ai. Ông ấy viết dòng chữ ‘Người lương thiện không cần phải vay mượn’ ngay trên cổng nhà nghỉ mát của gia đình đấy.”
“Hừ!” Peter đáp lại, lúc này chẳng thấy mảy may ngưỡng mộ triết lý ấy chút nào.
Lũ trẻ lập tức cảm thấy đói cồn cào.
“Lỗi là tại tớ,” Jacob nói với Ben bằng giọng đầy hối lỗi. “Lúc đầu tớ bảo, tốt nhất là tất cả mọi người hãy gom ví vào túi của van Holp.”
“Vớ vẩn, Jacob. Cậu làm thế cũng chỉ vì muốn tốt cho mọi người thôi.”
Ben nói bằng giọng tươi tỉnh đến mức cả hai anh em nhà Van Holp và Carl đều chắc mẩm rằng cậu vừa đề ra một kế hoạch sẽ cứu nguy cho cả nhóm ngay lập tức.
“Cái gì? Cái gì? Nói cho bọn tớ biết đi, Van Mounen,” họ đồng thanh kêu lên.
“Cậu ấy bảo việc mất tiền không phải lỗi của Jacob—rằng cậu ấy đã có ý tốt khi đề nghị Van Holp giữ toàn bộ số tiền của chúng ta trong ví của cậu ấy.”
“Chỉ có thế thôi sao?” Ludwig thất vọng nói. “Cậu ấy đâu cần phải làm ầm ĩ chỉ để nói mỗi câu ĐÓ chứ. Chúng ta đã mất bao nhiêu tiền?”
“Cậu không nhớ sao?” Peter nói. “Mỗi người chúng ta đã góp đúng mười guilder. Trong ví có tổng cộng sáu mươi guilder. Tớ là thằng ngốc nhất trên đời; thằng bé Schimmelpenninck đáng lẽ đã làm đội trưởng tốt hơn tớ. Tớ tự muốn đấm vào mặt mình vì đã mang lại sự thất vọng này cho các cậu.”
“Thế thì làm đi,” Carl càu nhàu. “Chậc,” cậu nói thêm, “ai cũng biết đó là tai nạn, nhưng điều đó chẳng giải quyết được vấn đề gì cả. Chúng ta phải có tiền, Van Holp ạ—ngay cả khi cậu phải bán chiếc đồng hồ tuyệt đẹp của mình đi.”
“Bán món quà sinh nhật của mẹ tớ ư! Không bao giờ! Tớ thà bán áo khoác, bán mũ, bán bất cứ thứ gì trừ chiếc đồng hồ đó.”
“Nào, nào,” Jacob dễ dãi nói, “chúng ta đang làm quá vấn đề lên rồi đấy. Chúng ta có thể về nhà và đi lại vào ngày mai hoặc ngày kia.”
“CẬU có thể xoay xở được mười guilder khác,” Carl nói, “nhưng bọn tớ thì không dễ dàng như vậy đâu. Nếu chúng ta về nhà, thì là ở nhà luôn đấy, đừng có trông chờ gì nữa.”
Vị đội trưởng của chúng ta, người vẫn giữ được bản tính tốt bụng, lúc này cũng bắt đầu thấy bất bình.
“Các cậu nghĩ là tớ sẽ để các cậu phải chịu khổ vì sự bất cẩn của tớ sao?” cậu quát lên. “Ở nhà tớ có gấp ba lần sáu mươi guilder trong két sắt đấy!”
“Ồ, xin lỗi nhé,” Carl vội vàng nói, rồi lại bồi thêm bằng giọng khó chịu hơn: “Chà, tớ thấy chẳng còn cách nào tốt hơn là nhịn đói mà về.”
“Tớ lại thấy một kế hoạch tốt hơn thế,” vị đội trưởng nói.
“Kế hoạch gì vậy?” lũ trẻ đồng thanh kêu lên.
“Là hãy cố gắng hết sức để vượt qua tình cảnh tồi tệ này và trở về một cách vui vẻ như những đấng nam nhi,” Peter nói, trông cậu thật dũng cảm và tuấn tú khi quay khuôn mặt chân thành cùng đôi mắt xanh trong veo về phía các bạn, đến nỗi họ cũng bị lây cái tinh thần ấy.
“Hoan hô đội trưởng!” họ reo lên.
“Nào các cậu, chúng ta cứ quyết tâm đi, dù sao đi nữa thì cũng chẳng đâu bằng Broek—và tớ muốn chúng ta có mặt ở đó trong hai giờ nữa. Đồng ý chứ?”
“Đồng ý!” tất cả cùng hét lên rồi chạy về phía con kênh.
“Đeo giày trượt vào! Các cậu sẵn sàng chưa? Đây, Jacob, để tớ giúp cậu.”
“Nào. Một, hai, ba, xuất phát!”
Và những khuôn mặt trẻ thơ rời Haarlem theo hiệu lệnh ấy cũng rạng rỡ gần bằng những gương mặt đã cùng Đội trưởng Peter tiến vào thành phố nửa giờ trước đó.