Vào buổi trưa, những người bạn nhỏ của chúng ta ùa ra khỏi trường học, lòng đầy háo hức mong được dành ra một giờ tập trượt băng trên kênh đào.
Họ vừa trượt được một lát thì Carl Schummel đã chế giễu Hilda: “Nhìn cặp đôi vừa đặt chân lên băng kia kìa! Mấy đứa nhặt rác nhỏ! Chắc hẳn đôi giày trượt của chúng là quà của chính nhà vua ban tặng đấy.”
“Chúng là những đứa trẻ nhẫn nại,” Hilda nhẹ nhàng nói. “Chắc hẳn phải khó khăn lắm mới tập trượt được bằng thứ đồ chơi lạ lùng như thế. Em thấy đấy, chúng là những đứa trẻ nhà nông nghèo khó. Có lẽ cậu bé tự làm lấy giày trượt cho mình.”
Carl hơi xấu hổ.
“Nhẫn nại thì có thể, nhưng nói về trượt băng, chúng khởi đầu khá ổn đấy chứ, chỉ là lúc kết thúc thì cứ giật cục. Tớ nghĩ chúng mà trượt theo bản nhạc đứt quãng mới của cậu thì hợp lắm đấy.”
Hilda mỉm cười vui vẻ rồi rời đi. Sau khi nhập bọn cùng một nhóm nhỏ các bạn đang đua và lướt qua mặt hết thảy bọn họ, cô dừng lại bên cạnh Gretel, cô bé đang đứng đó, mắt dán chặt theo cuộc chơi với vẻ đầy khao khát.
“Tên em là gì, cô bé?”
“Thưa tiểu thư, em tên là Gretel,” cô bé đáp, có phần hơi rụt rè trước địa vị của Hilda, dù hai người trạc tuổi nhau, “còn anh trai em tên là Hans.”
“Hans là một chàng trai khỏe khoắn,” Hilda nói đầy vẻ khích lệ, “và dường như trong người cậu bé lúc nào cũng có sẵn một chiếc lò sưởi ấm áp, nhưng EM thì trông lạnh lẽo quá. Em nên mặc thêm áo vào, cô bé ạ.”
Gretel, vốn chẳng còn áo nào khác để mặc, cố gượng cười đáp: “Em không còn nhỏ đâu. Em đã qua mười hai tuổi rồi ạ.”
“Ồ, cho chị xin lỗi nhé. Em biết không, chị đã gần mười bốn rồi, lại cao lớn so với tuổi nên cứ thấy các cô gái khác nhỏ bé cả, nhưng không sao đâu. Biết đâu sau này em lại cao vượt cả chị ấy chứ, nhưng phải mặc ấm hơn mới được. Những cô bé hay run rẩy thì chẳng bao giờ lớn nổi đâu.”
Hans đỏ mặt khi thấy mắt Gretel rơm rớm lệ.
“Em gái cháu không phàn nàn gì về cái lạnh đâu ạ, nhưng ai cũng bảo thời tiết hôm nay khắc nghiệt lắm.” Cậu buồn bã nhìn Gretel.
“Không sao đâu ạ,” Gretel nói. “Em thường thấy ấm lắm—thậm chí còn quá ấm khi đang trượt. Chị thật tốt bụng, tiểu thư, khi nghĩ đến việc đó ạ.”
“Không, không,” Hilda đáp, tự giận chính mình. “Chị thật bất cẩn, thật độc ác, nhưng chị không có ý xấu đâu. Chị chỉ muốn hỏi em... ý chị là, nếu...” Đến đây, khi đề cập đến mục đích của mình, Hilda chợt ngập ngừng trước hai đứa trẻ tuy ăn mặc xuề xòa nhưng trông rất đỗi cao quý mà cô muốn giúp đỡ.
“Tiểu thư muốn nói gì ạ?” Hans háo hức thốt lên. “Nếu có việc gì cháu có thể giúp, bất cứ...”
“Ồ, không, không,” Hilda cười, xua đi sự bối rối. “Chị chỉ muốn hỏi hai em về cuộc đua lớn thôi. Sao hai em không tham gia? Cả hai đều trượt giỏi mà, lại không phân biệt đẳng cấp. Bất cứ ai cũng có thể đăng ký tranh giải.”
Gretel nhìn Hans đầy mong đợi. Hans kéo kéo chiếc mũ, lễ phép đáp.
“Thưa tiểu thư, dù có muốn tham gia, chúng cháu cũng chỉ trượt được vài nhịp cùng người khác thôi. Giày của chúng cháu làm bằng gỗ cứng,” cậu vừa nói vừa giơ lòng bàn chân lên, “nhưng đi một lát là ẩm, rồi chúng lại dính chặt vào băng khiến chúng cháu vấp ngã.”
Đôi mắt Gretel lấp lánh vẻ tinh nghịch khi nghĩ đến cú ngã của Hans hồi sáng, nhưng rồi cô bé đỏ mặt, rụt rè đáp: “Dạ không, chúng em không tham gia được, nhưng liệu vào ngày hội lớn đó, chúng em có thể đến xem được không ạ?”
“Được chứ,” Hilda đáp, nhìn vào đôi gương mặt đầy vẻ nghiêm túc của hai đứa trẻ. Cô thầm ước mình đã không tiêu quá nhiều tiền tiêu vặt hàng tháng vào ren và đồ trang sức. Cô chỉ còn lại tám đồng kwartje, mà số tiền đó cùng lắm cũng chỉ mua nổi một đôi giày trượt.
Nhìn xuống hai đôi chân với kích cỡ hoàn toàn khác biệt, cô thở dài hỏi:
“Trong hai em, ai trượt giỏi hơn?”
“Gretel ạ,” Hans đáp ngay lập tức.
“Hans ạ,” Gretel cũng đồng thanh đáp.
Hilda mỉm cười.
“Chị không thể mua cho mỗi em một đôi giày trượt, hay thậm chí là một đôi tử tế, nhưng đây là tám đồng kwartje. Hai em hãy bàn xem ai có cơ hội thắng cuộc đua cao hơn rồi mua giày cho người đó nhé. Chị ước mình có đủ tiền để mua loại tốt hơn. Tạm biệt!” Và với một cái gật đầu cùng nụ cười, Hilda trao tiền cho cậu bé Hans đang đứng sững sờ, rồi lướt nhanh đi để nhập hội cùng các bạn.
“Tiểu thư! Tiểu thư van Gleck ơi!” Hans gọi lớn, loạng choạng đuổi theo, vì một sợi dây buộc giày của cậu đã bị tuột.
Hilda quay lại, một tay che mắt khỏi ánh nắng mặt trời. Trong mắt Hans, cô như đang lướt đi trong không trung, ngày càng tiến lại gần.
“Chúng cháu không thể nhận số tiền này ạ,” Hans hổn hển nói, “dù chúng cháu biết lòng tốt của tiểu thư khi ban cho.”
“Tại sao lại không chứ?” Hilda hỏi, mặt ửng đỏ.
“Vì,” Hans đáp, cúi chào như một chú hề nhưng ánh mắt vẫn nhìn cô gái cao quý như ánh nhìn của một vị hoàng tử, “chúng cháu chưa làm gì để nhận được nó ạ.”
Hilda rất nhanh trí. Cô đã để ý thấy một chiếc vòng gỗ xinh xắn trên cổ Gretel.
“Hãy chạm khắc cho chị một chiếc vòng, Hans, giống chiếc em gái em đang đeo ấy.”
“Chắc chắn cháu sẽ làm, thưa tiểu thư, bằng tất cả tấm lòng ạ. Ở nhà cháu có gỗ trắng, mịn như ngà voi; ngày mai tiểu thư sẽ có vòng.” Và Hans vội vàng định trả lại tiền.
“Không, không,” Hilda kiên quyết nói. “Số tiền này vẫn còn là cái giá quá rẻ cho chiếc vòng đấy.” Rồi cô lao đi, bỏ xa những người trượt băng nhanh nhất.
Hans ngơ ngác nhìn theo bóng cô; cậu hiểu rằng cố gắng từ chối thêm nữa cũng vô ích.
“Đúng rồi,” cậu lẩm bẩm, một nửa nói với chính mình, một nửa nói với cái bóng trung thành là Gretel. “Mình phải làm việc chăm chỉ từng phút một, thức khuya nếu mẹ cho phép đốt nến, nhưng chiếc vòng phải được hoàn thành. Gretel này, chúng ta có thể giữ số tiền đó.”
“Tiểu thư mới tốt làm sao!” Gretel reo lên, vỗ tay thích thú. “Ôi! Hans, có phải là điềm lành khi con cò đậu trên mái nhà mình mùa hè năm ngoái không anh? Anh có nhớ mẹ đã bảo nó sẽ mang lại may mắn cho chúng ta, và mẹ đã khóc thế nào khi Janzoon Kolp bắn nó không? Mẹ còn bảo hành động đó sẽ mang lại rắc rối cho ông ta nữa. Nhưng cuối cùng may mắn đã đến với chúng ta! Giờ thì, Hans, nếu ngày mai mẹ bảo chúng mình ra phố, anh có thể mua giày trượt ở chợ rồi!”
Hans lắc đầu. “Tiểu thư đã cho tiền để mua giày trượt, nhưng nếu anh KIẾM được số tiền này, Gretel ạ, nó sẽ dùng để mua len. Em phải có một chiếc áo khoác ấm áp.”
“Ôi!” Gretel thốt lên đầy thất vọng, “không mua giày trượt sao? Anh à, em đâu có thường xuyên bị lạnh! Mẹ bảo máu trong huyết quản những đứa trẻ nghèo cứ chạy lên chạy xuống, ngân nga rằng: ‘Ta phải giữ ấm cho chúng! Ta phải giữ ấm cho chúng!’”
“Ôi, Hans,” cô bé tiếp tục, giọng như sắp khóc, “đừng nói là anh sẽ không mua giày trượt nữa. Nghe vậy em chỉ muốn khóc thôi. Hơn nữa, em muốn được lạnh. Ý em là, em đang ấm, ấm lắm rồi—đấy nhé!”
Hans vội nhìn lên. Cậu thực sự sợ những giọt nước mắt hay bất kỳ biểu lộ cảm xúc nào, và hơn hết thảy, cậu sợ thấy đôi mắt xanh biếc của em gái mình ướt đẫm.
“Này, nghe này,” Gretel nói, nhận thấy lợi thế của mình, “nếu anh từ bỏ ý định mua giày trượt em sẽ thấy buồn lắm. Em không muốn nhận nó đâu. Em đâu có keo kiệt đến thế; nhưng em muốn ANH có chúng, rồi khi em lớn hơn, em sẽ dùng lại—ôi—anh đếm tiền đi, Hans. Anh đã bao giờ thấy nhiều tiền thế này chưa!”
Hans trầm ngâm xoay những đồng tiền trong lòng bàn tay. Chưa bao giờ trong đời cậu khao khát có một đôi giày trượt đến thế, vì cậu đã biết về cuộc đua và thực sự mong mỏi một cơ hội để thử sức mình với những đứa trẻ khác. Cậu tin chắc rằng với một đôi giày trượt lưỡi thép tốt, cậu có thể dễ dàng vượt mặt hầu hết các cậu bé trên kênh đào. Rồi cậu lại nghĩ, lý lẽ của Gretel cũng có lý. Nhưng mặt khác, cậu biết rằng với vóc dáng tuy khỏe khoắn nhưng lại mảnh khảnh của Gretel, chỉ cần tập luyện một tuần với đôi giày tốt, con bé sẽ trượt giỏi hơn Rychie Korbes hay thậm chí là Katrinka Flack. Ngay khi ý nghĩ này lóe lên, cậu đã quyết định. Nếu Gretel không chịu lấy áo khoác, con bé sẽ có giày trượt.
“Không, Gretel,” cuối cùng cậu đáp, “anh có thể chờ. Biết đâu một ngày nào đó anh sẽ dành dụm đủ tiền để mua một đôi thật tốt. Em sẽ có đôi này.”
Đôi mắt Gretel lấp lánh, nhưng ngay lập tức cô bé lại khăng khăng, giọng hơi yếu ớt: “Tiểu thư đưa tiền cho ANH mà, Hans. Nếu em lấy thì tệ lắm.”
Hans kiên quyết lắc đầu khi bước đi, khiến em gái cậu vừa phải chạy nhảy vừa phải bước thật nhanh để theo kịp. Đến lúc này, họ đã tháo đôi giày “bập bênh” gỗ và đang vội vã về nhà báo tin vui cho mẹ.
“Ôi! Em biết rồi!” Gretel reo lên tinh nghịch. “Anh có thể làm thế này. Mình mua một đôi hơi nhỏ với anh, nhưng hơi lớn với em, rồi hai anh em mình thay phiên nhau dùng. Chẳng phải sẽ rất tuyệt sao?” Gretel lại vỗ tay.
Tội nghiệp Hans! Đây là một sự cám dỗ lớn, nhưng cậu đã gạt nó đi, đúng là một chàng trai dũng cảm.
“Ngớ ngẩn nào, Gretel. Em không bao giờ trượt được với đôi giày quá khổ đâu. Trước khi anh gọt lại hai đầu, em đã vấp ngã như con gà mù với đôi giày cũ rồi. Không, em phải có một đôi vừa khít, và phải tập luyện bất cứ khi nào có cơ hội, cho đến ngày hai mươi. Gretel bé nhỏ của anh sẽ giành được đôi giày trượt bạc.”
Gretel không thể không cười vui sướng khi nghĩ đến điều đó.
“Hans! Gretel!” một giọng nói quen thuộc vang lên.
“Con về đây, mẹ ơi!”
Họ vội vã chạy về phía ngôi nhà nhỏ, Hans vẫn cầm những đồng bạc lắc leng keng trong tay.
Ngày hôm sau, không ai ở Hà Lan tự hào và hạnh phúc hơn Hans Brinker khi cậu nhìn em gái mình, với những đường trượt điêu luyện, lướt đi thoăn thoắt giữa đám đông đang tụ tập đông đúc trên kênh đào lúc hoàng hôn. Một chiếc áo khoác ấm áp đã được cô bé tốt bụng Hilda tặng, còn những đôi giày rách bươm đã được mẹ Brinker vá lại cho tươm tất. Khi cô bé lướt đi tới lui, gương mặt ửng hồng vì thích thú và hoàn toàn không để ý đến biết bao ánh mắt ngưỡng mộ đang đổ dồn về phía mình, cô bé cảm thấy những lưỡi trượt sáng loáng dưới chân mình bỗng chốc biến thế giới này thành một vùng đất thần tiên, trong khi tiếng gọi “Hans, anh trai tốt bụng, tuyệt vời của em!” cứ vang vọng mãi trong trái tim đầy biết ơn của cô.
“By den donder!” Peter van Holp thốt lên với Carl Schummel, “cô bé mặc áo khoác đỏ và váy chắp vá kia trượt giỏi thật đấy. Gunst! Con bé như có mắt sau gáy và đôi chân thần kỳ vậy! Nhìn xem! Nếu nó mà tham gia cuộc đua rồi đánh bại Katrinka Flack thì đúng là chuyện hài hước thật.”
“Suỵt! Nhỏ tiếng thôi!” Carl đáp, giọng đầy mỉa mai. “Cô bé rách rưới đó là cưng của tiểu thư Hilda van Gleck đấy. Đôi giày trượt sáng loáng kia là quà của cô chủ, nếu tớ không nhầm.”
“À! Ra thế!” Peter thốt lên với nụ cười rạng rỡ, vì Hilda là bạn thân nhất của cậu. “Hilda lại làm việc tốt nữa rồi!” Và Mynheer van Holp, sau khi trượt một vòng số tám trên băng, chưa kể còn vẽ thêm một chữ P to tướng rồi đến một chữ H, liền lướt tiếp cho đến khi thấy mình đứng cạnh Hilda.
Họ nắm tay nhau cùng trượt, lúc đầu thì cười đùa, sau đó lại trầm ngâm trò chuyện khẽ khàng.
Kỳ lạ thay, chẳng bao lâu sau Peter van Holp chợt nảy ra ý định rằng cô em gái nhỏ của mình cũng cần một chiếc vòng gỗ giống hệt cái của Hilda.
Hai ngày sau, vào đêm trước lễ Thánh Nicholas, Hans, sau khi đã đốt ba mẩu nến và lỡ tay tự cắt vào ngón cái, đang đứng ở khu chợ tại Amsterdam để mua một đôi giày trượt khác.