Vương Văn Nghĩa đưa tay sờ tai, sờ được một tay đầy máu, sau một hồi hét lên thảm thiết, hắn sụp xuống: "Tư lệnh, tôi bị thương rồi! Tôi bị thương rồi, tôi bị thương rồi."

Dư tư lệnh từ phía trước quay lại, ngồi xổm xuống, bóp cổ Vương Văn Nghĩa, hạ thấp giọng nói: "Đừng gào nữa, còn gào nữa ta bắn chết ngươi!"

Vương Văn Nghĩa không dám gào nữa.

"Thương ở đâu?" Dư tư lệnh hỏi.

"Tai..." Vương Văn Nghĩa khóc lóc nói.

Dư tư lệnh rút từ trong lưng ra một miếng vải trắng như tấm khăn bọc, xoạc một tiếng xé làm đôi, đưa cho Vương Văn Nghĩa, nói: "Bịt lại trước đi, đừng phát ra tiếng, đi theo sau, ra đến đường lớn rồi băng bó."

Dư tư lệnh lại gọi: "Đậu Quan." Cha tôi lên tiếng, Dư tư lệnh bèn dắt tay ông đi. Vương Văn Nghĩa sthút thiết rên hừ hừ đi theo phía sau.

Phát súng vừa rồi là do gã câm cao lớn vác bừa đi trước mở đường vô tình trượt chân té ngã, cây súng dài trên lưng bị cướp cò. Gã câm là bạn cũ của Dư tư lệnh, là anh hùng thảo mảng từng cùng ăn "bánh nén" trong ruộng cao lương, một bên chân của gã vì bị thương từ trong bụng mẹ nên đi khập khiễng, nhưng lại rất nhanh. Cha tôi có phần sợ gã.

Trận sương mù dày đặc trước lúc bình minh cuối cùng cũng tan đi khi đội ngũ của Dư tư lệnh bước lên đường quốc lộ Keo Bình. Tháng Tám ở quê hương là mùa nhiều sương mù, có lẽ là do địa thế thấp lõm, thổ nhưỡng ẩm ướt gây ra. Bước lên đường quốc lộ, cha tôi lập tức cảm thấy thân thể linh hoạt nhẹ nhàng, lòng bàn chân nhanh nhẹn có lực, ông buông tay đang nắm góc áo Dư tư lệnh ra. Vương Văn Nghĩa dùng vải trắng bịt cái tai chảy máu, mặt mũi nhăn nhó như sắp khóc. Dư tư lệnh vụng về băng bó tai cho hắn, băng kín luôn cả nửa cái đầu. Vương Văn Nghĩa đau đến nhe răng trợn mắt.

Dư tư lệnh nói: "Mạng ngươi lớn thật đấy!"

Vương Văn Nghĩa nói: "Máu tôi chảy hết rồi, tôi không đi được nữa đâu!"

Dư tư lệnh nói: "Nhảm nhí, muỗi đốt một phát cũng chỉ đến thế là cùng, quên mất ba đứa con trai của ngươi rồi à!"

Vương Văn Nghĩa cúi đầu, lẩm bẩm: "Không quên, không quên."

Hắn lưng đeo một cây súng điểu thương nòng dài, báng súng màu đỏ máu. Hộp sắt dẹt đựng thuốc súng đeo lủng lẳng bên hông.

Những tàn sương còn sót lại đều lui vào trong ruộng cao lương. Trên đường lớn phủ một lớp cát thô, không có dấu chân trâu ngựa, càng không có dấu chân người. Bối cảnh đối lập với hai bên đường là những vạt cao lương rậm rạp, con đường quốc lộ hoang vắng, quái đản, khiến người ta cảm thấy điềm bất lành. Cha tôi vốn đã biết đội ngũ của Dư tư lệnh tính cả điếc lẫn câm, cả thọt lẫn tàn cũng chưa đầy bốn mươi người, nhưng khi những người này ở trong làng thì quậy đến gà bay chó nhảy, tưởng chừng như cả làng toàn là binh lính. Đến khi đội ngũ dàn ra trên đường lớn, hơn ba mươi người co cụm thành một đống, giống như một con rắn chết còng vì rét. Súng ống cây dài cây ngắn, pháo tự chế, súng điểu thương, súng Hán Dương cổ, hai anh em Phương Lục, Phương Thất thì khiêng một khẩu đại tẩu tháp có thể bắn ra cả quả cân nhỏ. Gã câm vác một cái bừa hình chữ nhật dùng để san phẳng đất, xung quanh có hai mươi sáu chiếc răng sắt nhọn. Lại có ba đội viên khác vác một cái. Cha tôi khi đó còn chưa biết phục kích là thế nào, càng không biết tại sao đi phục kích lại còn phải vác theo bốn cái bừa răng sắt.

Để dựng bia lập truyền cho gia tộc mình, tôi từng chạy về vùng Đông Bắc hương Cao Mật, tiến hành điều tra trên diện rộng, trọng tâm điều tra chính là trận chiến nổi tiếng đánh chết thiếu tướng giặc Nhật bên bờ sông Mực mà cha tôi từng tham gia. Một bà lão chín mươi hai tuổi trong làng tôi đã nói với tôi: "Đông Bắc hương, người hàng vạn, trận thế dàn bên bờ sông Mực. Dư tư lệnh, đứng trước trận, phất tay một cái pháo nổ liên hồi. Đông Dương quỷ tử hồn xiêu phách lạc, ngã rụi đầy đồng. Đới Phụng Liên đứng đầu phận gái, dung nhan như hoa lại giỏi cơ quan, điều bừa sắt bày trận liên hoàn, chặn đứng quỷ tử không thể tiến lên..." Bà lão trên đỉnh đầu hói lóc như một cái hũ gốm, da mặt đã mục nát, trên bàn tay khô héo nổi lên từng thắt gân như xơ mướp. Bà là người sống sót sau trận đại đồ sát vào Tết Trung thu tháng Tám năm ba mươi chín, khi đó vì chân bị mụn nhọt không chạy nổi, bà được chồng nhét vào hầm khoai lang giấu đi, may mắn sống sót. Người tên Đới Phụng Liên trong bài khoái bản mà bà lão hát chính là tên gọi chính thức của bà nội tôi. Nghe đến đây, tôi vô cùng phấn khởi. Điều này chứng tỏ, mưu kế dùng bừa sắt chặn đường rút lui của xe hơi quỷ tử lại là do bà nội tôi - một người phụ nữ nghĩ ra. Bà nội tôi cũng phải là tiên phong kháng Nhật, là anh hùng dân tộc.

Nhắc đến bà nội tôi, bà lão liền lắm lời hẳn lên. Lời lẽ của bà vụn vặt hỗn loạn, giống như một chùm lá cây lăn lóc khắp nơi theo chiều gió. Bà nói về bàn chân của bà nội tôi, là bàn chân nhỏ nhất trong làng. Rượu gạo nhà tôi hậu vị mạnh lắm. Khi nói đến đường quốc lộ Keo Bình, lời lẽ của bà mới xâu chuỗi lại: "Đường làm đến địa bàn nhà mình thì nhỉ... cao lương đã cao ngang lưng rồi... quỷ tử bắt tất cả những người làm được việc đi... làm phu cho giặc, ai cũng lười biếng trốn việc... hai con lừa đen lớn nhà các người cũng bị dắt đi... quỷ tử bắc cầu đá trên sông Mực... La Hán, người làm công già nhà các người... ông ta với bà nội anh không được trong sạch cho lắm đâu, người ta đều nói thế cả... hừ hừ, bà nội anh thời trẻ nhiều chuyện lăng nhăng lắm... cha anh cừ lắm nhé, mười lăm tuổi đã giết người, con lai ra hảo hán, mười đứa thì chín đứa chẳng phải dạng vừa... La Hán đi chặt chân lừa... bị bắt rồi xẻo thịt từng mảnh... quỷ tử hại người ta lắm, ỉa vào trong nồi, đái vào trong chậu. Năm đó, đi gánh nước, gánh lên được cái gì chứ, một cái đầu người đấy, tết bím tóc to..."

Lưu La Hán đại gia là một nhân vật quan trọng trong lịch sử nhà chúng tôi. Về việc giữa ông và bà nội tôi có tư tình hay không, hiện tại đã không thể điều tra rõ ràng, dĩ nhiên, từ đáy lòng mà nói, tôi không muốn thừa nhận đây là sự thật.

Đạo lý thì hiểu, nhưng lời của bà lão đầu hũ gốm vẫn khiến tôi cảm thấy khó chịu. Tôi nghĩ, nếu La Hán đại gia đối xử với cha tôi như cháu ruột, thì ông cũng giống như cụ cố của tôi; giả sử vị cụ cố này lại từng có chuyện phong lưu với bà nội tôi, chẳng phải là loạn luân sao? Đây thực ra là nghĩ bậy, bởi vì bà nội tôi không phải là con dâu của La Hán đại gia mà là chủ nhà của ông, La Hán và gia tộc tôi chỉ có liên hệ về mặt kinh tế chứ không có liên hệ huyết thống, ông giống như một người làm cũ trung thành tô điểm cho lịch sử nhà tôi và chắc chắn đã làm tăng thêm vẻ vẻ vang cho lịch sử nhà chúng tôi. Bà nội tôi có từng yêu ông hay không, ông có từng lên giường bà nội tôi hay không, đều không liên quan đến luân lý. Yêu rồi thì đã sao? Tôi tin chắc rằng, bà nội tôi việc gì cũng dám làm, chỉ cần bà muốn. Bà cụ không chỉ là anh hùng kháng Nhật, mà còn là người tiên phong giải phóng cá tính, là tấm gương phụ nữ tự lập.

Tôi từng tra cứu huyện chí, huyện chí ghi chép: Năm Minh Quốc thứ hai mươi bảy, quân Nhật bắt dân phu các huyện Cao Mật, Bình Độ, Keo Huyện tổng cộng bốn mươi vạn lượt người, đắp đường quốc lộ Keo Bình. Hủy hoại vô số hoa màu. Lừa ngựa trong các làng hai bên đường bị cướp sạch. Nông dân Lưu La Hán thừa lúc đêm tối đột nhập, dùng xẻng chặt thương vô số móng lừa chân ngựa, bị bắt quả tang. Ngày hôm sau, quân Nhật buộc Lưu La Hán vào cọc buộc ngựa, lột da xẻo thịt bạt mạng để thị chúng. Lưu sắc mặt không chút sợ hãi, chửi mắng không ngớt miệng, đến chết mới thôi.

Quả thực là như vậy, khi đường quốc lộ Keo Bình đắp đến chỗ chúng tôi, cao lương khắp đồng mới chỉ cao đến ngang lưng người. Trên đồng bằng thấp lõm dài bảy mươi dặm rộng sáu mươi dặm, ngoại trừ vài chục ngôi làng điểm xuyết, hai con sông dọc ngang, vài chục con đường đất nông thôn ngoằn ngoèo, thì tất cả những gì sóng xanh dạt dào đều là cao lương. Trên núi Bạch Mã phía bắc đồng bằng, tảng đá lớn hình con ngựa màu trắng kia có thể nhìn thấy rõ mùng một ở đầu làng chúng tôi. Những người nông dân đi làm cỏ cao lương ngẩng đầu thấy Bạch Mã, cúi đầu thấy đất đen, mồ hôi rơi xuống đất ruộng, trong lòng đau đớn biết bao! Tin đồn người Nhật sắp đắp đường trên đồng bằng truyền đi, người trong làng đã từ lâu nơm nộp lo sợ, sốt ruột chờ đợi tai họa ập xuống.

Người Nhật nói đến là đến.

Nhật bản quỷ tử dẫn theo quân ngụy đến làng chúng tôi bắt dân phu kéo lừa ngựa, cha tôi vẫn còn đang ngủ. Ông bị tiếng ồn ào bên lò nấu rượu làm cho giật mình tỉnh giấc. Bà nội dắt tay cha tôi, nhón hai bàn chân nhỏ như búp măng, chạy ra sân lò nấu rượu. Khi đó, trong sân lò nấu rượu nhà tôi đặt mười mấy cái vại lớn, trong vại chứa đầy rượu trắng chất lượng cao, hương rượu tỏa ngát khắp làng. Hai người Nhật mặc áo vàng lăm lăm súng bước gắn lưỡi lê đứng trong sân. Hai người Trung Quốc mặc áo đen khoác súng trên vai, đang định cởi dây buộc hai con lừa đen lớn trên cây sang catalpa. La Hán đại gia hết lần này đến lần khác lao về phía tên ngụy quân nhỏ con đang cởi dây thừng, nhưng lần nào cũng bị tên ngụy quân cao lớn dùng báng súng thúc lùi lại. Thời tiết đầu hè, La Hán đại gia chỉ mặc một chiếc áo đơn, khuôn ngực trần trụi đầy những vết tròn màu tím đỏ do nòng súng thúc vào.

La Hán đại gia nói: "Các anh em, có gì từ từ nói, có gì từ từ nói."

Tên ngụy quân cao lớn nói: "Đồ súc sinh già, cút sang một bên."

La Hán đại gia nói: "Đây là gia súc của chủ nhà, không được dắt đi."

Ngụy quân nói: "Còn la lối nữa ta bắn chết thằng em vợ ngươi!"

Tên lính Nhật lăm lăm cây súng, đứng trơ ra như tượng đất.

Bà nội và cha tôi vừa vào sân, La Hán đại gia liền nói: "Bọn chúng muốn dắt lừa của chúng ta đi."

Bà nội nói: "Tiên sinh, chúng tôi là lương dân."

Tên lính Nhật nheo mắt cười với bà nội.

Tên ngụy quân nhỏ con cởi dây thừng lừa ra, dốc sức kéo đi, con lừa bướng bỉnh ngẩng cao đầu, nhất quyết không chịu di chuyển nửa bước. Tên ngụy quân cao lớn xông lên dùng súng thúc vào mông lừa, con lừa tức giận giơ móng, móng sắt sáng nẩy đất cát văng đầy mặt tên ngụy quân.

Tên ngụy quân cao lớn lên đạn một cái, dùng súng chỉ vào La Hán đại gia, gào lớn: "Đồ khốn già, ngươi lại đây dắt, dắt ra công trường."

La Hán đại gia ngồi bệt xuống đất, không ỉ ôi một tiếng.

Một tên lính Nhật lăm lăm cây súng, khua khua trước mắt La Hán đại gia, tên quỷ tử nói: "Ô li oa la á la lí ô!" La Hán đại gia nhìn lưỡi lê sáng quắc khua khoắng trước mắt, bèn ngồi phệt xuống đất. Tên lính quỷ tử đẩy súng về phía trước một cái, lưỡi dưới sắc bén của lưỡi lê rạch một đường trắng hếu trên da đầu nhẵn bóng của La Hán đại gia.

Bà nội run rẩy thành một đống, nói: "Thúc, người, dắt đi cho họ đi."

Một tên lính quỷ tử từ từ tiến lại gần bà nội. Cha tôi nhìn thấy tên lính quỷ tử này là một gã trai trẻ đẹp mã, hai mắt to đen láy sáng ngời, khi cười, môi vén lên, lộ ra một chiếc răng vàng. Bà nội lạng chạng lùi lại sau lưng La Hán đại gia. Từ vết rạch trắng hếu trên đầu La Hán đại gia máu chảy ra, chảy đỏ cả đầu. Hai tên lính Nhật cười cười tiến lại gần. Bà nội ấn hai cái lên cái đầu đầy máu của La Hán đại gia, sau đó trát lên mặt hai cái, lại giật xõa tóc ra, há to miệng, nhảy cẫng lên điên điên dại dại. Dáng vẻ bà nội ba phần giống người bảy phần giống ma. Tên lính Nhật kinh ngạc dừng bước. Tên ngụy quân nhỏ con nói: "Thái quân, người đàn bà này, điên dữ lắm rồi."

Tên lính quỷ tử lầm bầm, chĩa súng bắn một phát lên đầu bà nội tôi. Bà nội ngồi gục xuống đất, khóc ức ức.

Tên ngụy quân cao lớn dùng súng ép La Hán đại gia đứng dậy. La Hán đại gia nhận lấy dây thừng lừa từ tay tên ngụy quân nhỏ con. Con lừa ngẩng đầu, chân run rẩy, đi theo La Hán đại gia ra khỏi sân. Trên đường phố lừa ngựa bò cừu chạy hỗn loạn.

Bà nội không điên. Quỷ tử và ngụy quân vừa bước ra khỏi sân, bà nội liền mở nắp gỗ của một vại rượu ra, trong mặt rượu cất cao lương phẳng lặng như gương, nhìn thấy một khuôn mặt máu hãi nhân. Cha tôi nhìn thấy nước mắt chảy qua má bà nội, rồi biến thành màu đỏ. Bà nội dùng rượu cất rửa mặt, rửa đỏ cả một vại rượu.

La Hán đại gia cùng với con lừa bị áp giải lên công trường. Trong ruộng cao lương, đã dọn ra một đoạn nền đường. Đường quốc lộ phía nam sông Mực cơ bản đã đắp xong, xe lớn xe nhỏ chen chúc đi tới từ con đường mới đắp, trên xe chở đá và cát vàng, đều trút xuống bờ nam sông. Trên sông chỉ có một chiếc cầu gỗ nhỏ, người Nhật muốn bắc một chiếc cầu đá lớn trên sông. Hai bên đường quốc lộ, hai vạt cao lương rộng lớn đều bị dẫm phẳng, trên mặt đất như phủ một lớp thảm xanh. Trong ruộng cao lương phía bắc sông, hai bên con đường vừa mới đắp hình thù bằng đất đen, có mấy chục con lừa ngựa kéo con lăn, từ trong biển cao lương, nén ra hai vạt đất trống bằng phẳng, phá hoại lớp cao lương bạt ngàn nối liền với công trường. Lừa ngựa đều có người dắt, đi qua đi lại trong ruộng cao lương. Những cây cao lương tươi non gãy rụng, đổ gục dưới móng sắt, cao lương gãy rụng đổ gục lại bị những con lăn có rãnh và con lăn đá không rãnh đè nén liên tục. Các loại con lăn đều biến thành màu xanh đậm, nhựa cao lương làm chúng ướt đẫm. Một mùi cây cỏ nồng nặc bao trùm lấy công trường.

La Hán đại gia bị đuổi sang phía nam sông khiêng đá sang phía bắc sông. Ông cực kỳ không tình nguyện giao dây thừng lừa cho một ông lão viền mắt loét. Chiếc cầu gỗ nhỏ lắc đung lắc đuôi, hình như có thể sập bất cứ lúc nào. La Hán đại gia qua cầu, đứng ở phía nam sông, một người Trung Quốc trông như cai đội, dùng cành mây màu tím đỏ cầm trong tay, khẽ chọc chọc vào đầu La Hán đại gia, nói: "Đi, sang phía bắc sông khiêng đá." La Hán đại gia quệt mắt một cái—— máu từ trên đầu chảy xuống làm ướt đẫm cả lông mày. Ông khiêng một tảng đá không lớn không nhỏ, từ phía nam sông sang phía bắc sông. Ông lão nhận lừa vẫn chưa đi, La Hán đại gia nói với ông ta: "Ông dùng xót xót giùm cho, hai con lừa này, là của chủ nhà tôi đấy." Ông lão ngơ ngác cúi đầu, dắt lừa, đi vào đại đội lừa ngựa đang khai phá đường đi. Trên bờ mông nhẵn bóng của con lừa đen phản chiếu từng chấm ánh nắng. Trên đầu vẫn đang chảy máu, La Hán đại gia ngồi xuống, bốc một nắm đất đen, ấn lên vết thương. Cơn đau âm ỉ nặng nề trên đỉnh đầu truyền thẳng xuống mười ngón chân, ông cảm thấy đầu như nứt làm đôi.

Ở mép công trường đứng rải rác những tên quỷ tử và ngụy quân lăm lăm cầm súng. Đốc công tay cầm roi mây, như những bóng ma đi đi lại lại trên công trường, La Hán đại gia đi trên công trường, các dân phu nhìn cái đầu be bét máu bùn của ông, sợ đến mức nhãn cầu run rẩy. La Hán đại gia bê một tảng đá làm cầu, vừa đi được vài bước, liền nghe thấy phía sau vang lên một luồng gió nhỏ sắc lẹm, ngay sau đó có một vệt đau rát dài đâm vào lưng ông. Ông ném tảng đá làm cầu xuống, thấy tên đốc công kia đang cười với mình. La Hán đại gia nói: "Đại nhân, có gì từ từ nói, sao ông lại giơ tay đánh người?"

Đốc công mỉm cười không nói, giơ roi mây lên lại quất ngang một phát vào eo ông. La Hán đại gia cảm thấy phát roi mây này gần như đánh mình làm đôi, hai dòng nước mắt nóng hổi trào ra từ hốc mắt. Máu xộc lên đỉnh đầu, vảy máu ngưng tụ cùng đất trên đầu nhảy loi nhoi, dường như muốn vỡ tung.

La Hán đại gia gào: "Đại nhân!"

Đại nhân lại cho ông một roi mây.

La Hán đại gia nói: "Đại nhân, đánh tôi là vì cái gì?"

Đại nhân rung rung roi mây trong tay, cười híp mắt nói: "Cho ngươi sáng cái mắt ra, đồ chó đẻ."

La Hán đại gia nghẹn họng, mắt lệ nhòa lệ, từ trong đống đá bê lên một tảng đá lớn, lảo đảo đi về phía cầu nhỏ. Đầu ông sưng to, trước mắt một vùng trắng xóa. Góc cạnh sắc nhọn của tảng đá đâm vào bụng và xương sườn ông, ông đều không cảm thấy đau nữa.

Đốc công chống roi mây đứng nguyên tại chỗ, La Hán đại gia bê đá, nơm nớp lo sợ đi qua trước mặt hắn. Đốc công quất một roi mây vào cổ La Hán đại gia. Đại gia nhào về phía trước một cái, ôm tảng đá lớn, quỳ gối xuống đất. Tảng đá đè vỡ hai tay ông, cằm ông va vào tảng đá dập nát be bét máu thịt. Đại gia bị đánh đến hồn siêu phách lạc, khóc lóc ngớ ngẩn như một đứa trẻ. Lúc này, một luồng lửa màu tím đỏ, cũng từ từ bùng sáng lên trong cái đầu trống rỗng của ông.

Ông chật vật rút tay ra từ dưới tảng đá, đứng dậy, lưng hơi khom xuống, giống như một con mèo gầy già đang giận dữ.

Một người đàn ông trung niên khoảng hơn bốn mươi tuổi, mặt mày hớn hở, đi đến trước mặt đốc công, từ trong túi móc ra một bao thuốc lá, rút ra một điếu, dâng đến bên miệng đốc công. Đốc công há miệng ngậm lấy điếu thuốc, lại chờ người đó châm lửa cho mình.

Người trung niên nói: "Ngài hơi đâu mà tức giận với khúc gỗ mục này."

Đốc công phun khói thuốc từ mũi ra, không nói một lời. Đại gia nhìn thấy ngón tay vàng ẻo cầm roi mây của hắn đang xoắn lại dồn dập.

Người trung niên nhét bao thuốc lá đó vào túi đốc công. Đốc công như thể hoàn toàn không hay biết, hừ một tiếng, lấy bàn tay đè đè lên túi, quay người bỏ đi.

"Ông anh, anh mới đến đúng không?" Người trung niên hỏi.

La Hán đại gia ừ một tiếng.

Người đó hỏi: "Anh không tặng hắn chút quà ra mắt à?"

La Hán đại gia nói: "Không vô lý, chó! Không vô lý, bọn chúng ép bắt tôi đến đây."

Người trung niên nói: "Tặng hắn chút tiền, tặng hắn bao thuốc đều được, không đánh người chăm, không đánh người lười, chỉ đánh kẻ không biết điều."

Người trung niên ngẩng đầu đi vào hàng ngũ dân phu.