Khi khâm liệm Nhị nãi nãi, tất cả mọi người đều lấy khăn tay bằng da cừu tẩm rượu cao lương bị chặt miệng lại.

Tôi đã rời xa quê hương mười năm, mang theo sự giả dối được truyền nhiễm từ giới thượng lưu thông minh, mang theo thể xác bị nước hôi thối của đời sống đô thị bẩn thỉu ngâm tẩm khiến từng lỗ chân lông đều tỏa ra mùi hôi thối nồng nặc, lại một lần nữa đứng trước phần mộ của Nhị nãi nãi. Tôi đã đi bái lạy vô số ngôi mộ rồi mới tới bái lạy mộ của Nhị nãi nãi. Cuộc đời ngắn ngủi rực rỡ muôn màu của Nhị nãi nãi, trong lịch sử "anh hùng hào hiệp nhất, khốn nạn đồi bại nhất" của quê hương tôi, đã tô điểm một nét bút thật nổi bật. Bằng quá trình cái chết kỳ dị siêu phàm của mình, bà đã đánh thức thứ cảm xúc thần bí nào đó đang ngủ quên tận sâu trong tâm hồn những người dân hương Đông Bắc Cao Mật chúng tôi. Thứ cảm xúc thần bí này chỉ có thể nảy mầm, sinh trưởng, lớn mạnh khi chìm đắm trong dòng chảy chậm chạp của tư tưởng những bậc cao niên trong quê hương hoài niệm về quá khứ – tựa như dòng si rô củ cải đường màu đỏ sẫm ngọt ngào đặc quánh, để rồi trở thành một thứ vũ khí tư tưởng mạnh mẽ nắm bắt thế giới chưa biết. Mỗi lần trở về quê hương, tôi đều có thể đón nhận sự khải thị của thứ sức mạnh thần bí này từ ánh mắt say xưa cổ xưa của người quê. Những lúc như thế, tôi thường không muốn so sánh và đối chiếu, nhưng quán tính mạnh mẽ của tư duy logic lại kéo tôi cưỡng bức vào xoáy nước của sự so sánh và đối chiếu. Trong xoáy nước của tư duy, tôi hoảng sợ nhận ra rằng, những đôi mắt đẹp đẽ mà tôi quen thuộc trong mười năm xa quê, phần lớn đều được lắp trên cái đầu thỏ rừng tinh xảo khéo léo, dục vọng vô tận khiến những đôi mắt ấy đỏ au rướm máu như quả táo gai và mang theo những đốm đen nhỏ li ti. Tôi thậm chí cho rằng, thông qua việc so sánh và đối chiếu, theo một ý nghĩa nào đó đã chứng minh được hai chủng người khác nhau. Mọi người đều đang tiến hóa theo cách của riêng mình, mỗi người đều lao về cảnh giới hoàn mỹ được xác định trong hệ thống giá trị của riêng mình. Tôi sợ trong mắt mình cũng sinh ra cái khí chất thông minh lanh lợi ấy, tôi sợ cái miệng của mình cũng lặp lại những ngôn từ người khác chép lại từ sách vở của người khác, tôi sợ bản thân mình trở thành một cuốn "Đọc giả văn sao" bán chạy.

Nhị nãi nãi nhảy từ trong mồ ra, hai tay ôm một tấm gương đồng vàng óng, hai bên khóe môi dày dựng đứng hai đường vân nhạo báng sâu sắc, nói: "Chẳng phải cháu chắt gì của ta, hãy soi lại cái tôn dung của mày đi!"

Vạt áo tà váy Nhị nãi nãi phấp phới, y hệt như cảnh tượng lúc khâm liệm, vẻ bề ngoài thực tế của bà trẻ hơn, xinh đẹp hơn tôi tưởng tượng; thông tin tiết lộ từ giọng nói của bà cho thấy tư tưởng của bà sâu sắc vô bờ bến so với tư tưởng của tôi; tư tưởng của bà bao dung, trầm tĩnh, đầy tính đàn hồi mà lại an nhiên kiên cố, tư tưởng của tôi thì run rẩy trong không khí giống như màng sáo trong suốt.

Tôi đã nhìn thấy chính mình trong chiếc gương đồng của Nhị nãi nãi. Trong mắt tôi quả thực có khí chất thỏ rừng thông minh lanh lợi. Trong miệng tôi quả thực đang phát ra âm thanh không thuộc về mình, giống như âm thanh Nhị nãi nãi phát ra trước lúc lâm chung cũng không thuộc về chính bà vậy. Trên người tôi đóng đầy con dấu của những nhân vật nổi tiếng.

Tôi sợ đến phát hoảng.

Nhị nãi nãi bao dung độ lượng nói: "Cháu ơi, về đi thôi! Không về nữa thì cháu hết cứu rồi. Ta biết cháu không muốn về, cháu sợ ruồi nhặng che kín bầu trời, cháu sợ muỗi mòng như mây đen, cháu sợ con rắn bò không chân trong ruộng cao lương ẩm ướt. Cháu sùng bái anh hùng, nhưng căm thù đồ khốn nạn, thế nhưng ai mà chẳng là "anh hùng hào hiệp nhất, khốn nạn đồi bại nhất" cơ chứ? Bây giờ cháu đứng trước mặt ta, ta đã ngửi thấy cái mùi khí chất thỏ rừng mà cháu mang từ thành phố về rồi, cháu mau nhảy xuống sông Mực mà đi. Ngâm mình ba ngày ba đêm——chỉ sợ con cá nheo dưới sông, uống phải thứ nước thối do cháu rửa ra, trên đầu cũng sẽ mọc ra một đôi tai thỏ rừng cho mà xem!"

Nhị nãi nãi phắt một cái chui vào mộ. Cây cao lương lặng lẽ đứng nghiêm, ánh nắng ẩm ướt oi bức, không gió. Trên mộ Nhị nãi nãi cỏ dại sum suê, hương cỏ ngào ngạt. Dường như chẳng có chuyện gì xảy ra cả. Từ đằng xa truyền đến tiếng hát cao vút của những người nông dân đang làm cỏ.

Lúc này, vây quanh ngôi mộ của Nhị nãi nãi đã là giống cao lương lai được lai giống trở về từ đảo Hải Nam rồi, lúc này, thứ xanh tươi mơn mởn bao phủ lấy mảnh đất đen của hương Đông Bắc Cao Mật cũng là giống cao lương lai rồi. Cây cao lương đỏ mà tôi hết lời ca tụng tán dương, đỏ rực như biển máu đã bị cơn hồng thủy cách mạng xung kích đến mức không còn một mảnh, thay thế chúng là giống cao lương lai lùn cây, thân to, lá dày đặc, toàn thân dính đầy phấn trắng, bông dài như đuôi chó này. Năng suất của chúng cao, vị đắng chát, gây ra tình trạng táo bón cho vô số người. Hồi đó người quê ngoài các cán bộ từ cấp bí thư trở lên ra, tất cả bách tính đều có khuôn mặt như sắt gỉ.

Tôi căm thù cao lương lai.

Cao lương lai hình như vĩnh viễn không bao giờ chín. Nó vĩnh viễn nheo nửa đôi mắt màu xám xanh ấy. Tôi đứng trước mộ Nhị nãi nãi, nhìn những kẻ lai tạp xấu xí này, kẻ dài người ngắn chiếm lĩnh địa bàn của cao lương đỏ. Chúng mang tiếng là cao lương, nhưng không có thân cao vút thẳng thắn của cao lương; chúng mang tiếng là cao lương, nhưng không có màu sắc huy hoàng của cao lương. Thứ mà chúng thực sự thiếu, chính là linh hồn và phong độ của cao lương. Chúng dùng khuôn mặt thuôn dài mơ hồ mờ ám của mình để làm ô nhiễm bầu không khí trong lành của hương Đông Bắc Cao Mật.

Trong sự bao vây của cao lương lai, tôi cảm thấy thất vọng.

Tôi đứng trong trận địa dày đặc của cao lương lai, tưởng nhớ đến khung cảnh tráng lệ không còn tồn tại nữa: Tháng tám cuối thu, trời cao khí sảng, khắp đồng cao lương đỏ rực thành biển máu mênh mông. Nếu nước lũ mùa thu tràn lan, ruộng cao lương biến thành một vùng biển nước, những cái đầu cao lương màu đỏ sẫm giơ cao trong làn nước vàng đục, ngoan cường kêu cứu với trời xanh. Nếu mặt trời mọc lên, chiếu rọi dòng nước mênh mông, giữa trời đất liền tràn ngập màu sắc vô cùng phong phú, vô cùng tráng lệ.

Đây chính là cảnh giới cực hạn của con người và cảnh giới cực hạn của cái đẹp mà tôi hướng tới, sẽ mãi mãi hướng tới.

Nhưng tôi bị cao lương lai bao vây, những chiếc lá giống như loài rắn của chúng quấn lấy thân thể tôi, độc tố màu xanh sậm lưu thông khắp cơ thể chúng đang đầu độc tư duy của tôi, tôi thở dốc trong sự trói buộc khó lòng thoát khỏi, tôi chìm đắm vào tận cùng bi ai vì không thể thoát khỏi nỗi thống khổ này.

Lúc này, một âm thanh tang thương truyền đến từ sâu thẳm đại địa bao la, âm thanh này vừa quen thuộc vừa xa lạ, giống như tiếng của gia gia tôi, lại giống như tiếng của phụ thân tôi, cũng giống như tiếng của Lạc Hán đại gia, lại giống như giọng ca lảnh lót của nãi nãi, Nhị nãi nãi, Tam nãi nãi. Vong linh của toàn bộ gia tộc tôi, đã phát ra sự khải thị chỉ đường dẫn lối cho tôi:

Đứa trẻ đáng thương, yếu đuối, đa nghi, cố chấp, bị linh hồn mê hoặc bởi chén rượu độc này ơi, mày hãy đến sông Mực ngâm mình ba ngày ba đêm——nhớ kỹ, nhiều hơn một ngày cũng không được, ít hơn một ngày cũng không xong, gột rửa sạch sẽ thể xác và linh hồn mày rồi, thì hãy quay trở về thế giới của mày đi. Ở phía nam núi Bạch Mã, phía bắc sông Mực, vẫn còn một gốc cao lương đỏ thuần chủng, mày phải không tiếc mọi nỗ lực để tìm cho ra nó. Mày hãy giương cao nó để xông xáo vào thế giới gai góc rậm rạp, hổ lang hoành hành của mày, nó là bùa hộ mệnh của mày, đồng thời cũng là vật tổ vinh quang của gia tộc chúng ta và là biểu tượng tinh thần truyền thống của hương Đông Bắc Cao Mật chúng ta!