Khi Tôi Lâm Chung

Lượt đọc: 787 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
32, Darl

❊ ❊ ❊

Nó ngồi trên lưng ngựa, giận dữ trừng mắt nhìn Vernon, khuôn mặt gầy gò đầy vẻ tức giận, mặt đỏ gay, đến nỗi dường như muốn nhuốm đỏ cả lòng trắng mắt cứng đờ. Mùa hè năm nó mười lăm tuổi, nó đột nhiên bị cơn buồn ngủ hành hạ. Một buổi sáng nọ tôi đi cho lũ la ăn, mấy con bò cái vẫn còn trong chái nhà, tôi nghe thấy bố quay lại nhà gọi nó. Đến khi chúng tôi trở lại nhà ăn sáng, nó đi ngang qua chúng tôi, tay xách hai thùng sữa, loạng choạng như kẻ say rượu. Nó đi vắt sữa. Chúng tôi thắng la vào cày, ra đồng, không đợi nó nữa. Chúng tôi làm việc ngoài đồng một tiếng đồng hồ vẫn không thấy bóng dáng nó đâu. Sau đó Dewey Dell mang cơm trưa đến, bố bảo con bé quay về tìm Jewel. Họ tìm thấy nó đang ngủ gật trên chiếc ghế đẩu trong chuồng bò.

Kể từ đó, mỗi sáng bố đều phải vào nhà gọi nó dậy. Nó ăn tối xong là ngủ gật ngay bên bàn, vừa ăn xong là vội vã lên giường, đến lúc tôi lên giường thì nó đã nằm bất động như người chết rồi. Thế mà đến sáng bố vẫn phải gọi nó dậy. Nó dậy thì dậy thật, nhưng vẫn như kẻ mất hồn. Bố lải nhải quở trách, nó nghe không một lời đáp lại, rồi xách thùng sữa đi về phía chuồng bò. Nhưng có một lần tôi phát hiện nó lại ngủ thiếp đi bên cạnh bò cái, thùng sữa đặt đó, chỉ mới đầy một nửa, hai tay nó ngập trong sữa đến tận cổ tay, đầu tựa vào bụng bò.

Từ đó về sau chỉ còn cách để Dewey Dell đi vắt sữa. Bố gọi thì nó cũng chịu dậy, người khác bảo làm gì thì nó mơ màng đi làm việc đó. Hình như nó cũng muốn cố gắng làm tốt công việc, hình như cũng cảm thấy áy náy như người khác vậy.

"Mày có bệnh không?" mẹ nói. "Mày thấy chỗ nào không khỏe à?"

"Không sao cả," Jewel nói. "Con thấy khỏe mà."

"Nó chỉ lười thôi, muốn làm tôi tức chết đây mà," bố nói, nhưng Jewel cứ đứng đó, như thể lại sắp ngủ gật. "Phải không?" bố nói, lay Jewel tỉnh dậy để nó trả lời.

"Không phải," Jewel nói.

"Hôm nay con đừng làm nữa, ở nhà nghỉ một ngày đi," mẹ nói.

"Đất trũng chưa làm xong mà đã muốn nghỉ?" bố nói. "Nếu mày không bệnh, vậy rốt cuộc là chuyện gì xảy ra?"

"Không sao cả," Jewel nói. "Con vẫn khỏe."

"Khỏe cái gì?" bố nói. "Mày nói chuyện mà sắp đứng ngủ gật rồi kìa."

"Không có," Jewel nói. "Con vẫn khỏe."

"Tôi muốn cho nó ở nhà một ngày," mẹ nói.

"Tôi không thể thiếu nó được," bố nói. "Tất cả chúng ta cùng làm còn thấy thiếu người đây này."

"Ông chỉ còn cách làm bao nhiêu hay bấy nhiêu với Cash và Darl thôi," mẹ nói. "Tôi muốn cho nó nghỉ một ngày."

Nhưng nó còn chẳng chịu nữa. "Con vẫn khỏe," nó nói rồi lại bước ra ngoài. Thế nhưng nó vẫn không bình thường. Ai cũng nhìn ra được. Nó gầy đi từng chút một, tôi từng thấy nó đang cuốc đất mà ngủ thiếp đi; nhìn kìa, cái cuốc vung lên ngày càng chậm, ngày càng chậm, biên độ cũng ngày càng nhỏ, ngày càng nhỏ, cuối cùng thì dừng hẳn, nó chống cán cuốc đứng bất động dưới ánh nắng gay gắt.

Mẹ muốn đi mời bác sĩ, nhưng bố thì trừ khi bất đắc dĩ lắm mới chịu tốn khoản tiền đó, mà Jewel trông cũng chẳng có gì nghiêm trọng, chỉ là gầy đi chút ít, thêm việc thỉnh thoảng lại ngủ gật. Ăn uống của nó vẫn tốt, chỉ là vừa ăn vừa ngủ gật trên đĩa của mình, một miếng bánh mì còn lộ một nửa ngoài miệng, trong miệng vẫn đang nhai. Thế nhưng nó nhất quyết bảo mình không sao cả.

Chính mẹ là người để Dewey Dell thay nó vắt sữa, cho con bé chút lợi lộc là được, trong nhà còn vài việc vặt vốn dĩ do Jewel làm trước bữa tối, mẹ tìm cách để Dewey Dell và Vardaman chia nhau làm. Nếu bố không có nhà thì bà tự mình làm. Bà còn làm riêng vài món cho nó ăn, lại còn giấu giếm không cho người khác thấy. Đây có lẽ là lần đầu tiên tôi phát hiện ra Addie Bundren cũng có những chuyện phải lén lút làm, bà ấy vốn luôn dạy chúng tôi lừa dối là nguồn gốc của mọi tội lỗi trên đời, so với nó thì nghèo khó chẳng là gì cả. Thỉnh thoảng tôi vào phòng ngủ thì thấy bà ngồi trong bóng tối bên cạnh Jewel nhìn nó ngủ. Tôi biết bà đang tự trách mình vì hành vi lừa dối, cũng hận Jewel vì chính mình lại yêu nó đến mức không kìm lòng được mà làm ra hành vi lừa dối.

Một tối nọ bà bị bệnh, tôi ra kho thóc thắng xe định lái đến nhà Tull, vậy mà tôi không tìm thấy cái đèn bão. Tôi nhớ tối hôm qua vẫn còn thấy nó treo trên đinh, vậy mà nửa đêm dậy lại không thấy ở đó nữa. Thế là tôi đành mò mẫm thắng xe lên đường, trời vừa rạng sáng đã đón bà Tull về. Cái đèn đó lại ở đó, treo trên cái đinh ấy, nơi tôi nhớ là nó ở đó mà lúc nãy không thấy. Rồi một buổi sáng nọ trước lúc mặt trời mọc, Dewey Dell đang vắt sữa, Jewel chui từ lỗ hổng trên tường phía sau vào kho thóc, tay xách cái đèn bão đó.

Tôi kể chuyện này cho Cash nghe, Cash và tôi nhìn nhau.

"Động đực rồi," Cash nói.

"Đúng vậy," tôi nói. "Nhưng tại sao lại cần cái đèn đó? Hơn nữa tối nào cũng đi. Bảo sao nó không gầy đi. Anh có muốn nói chuyện với nó không?"

"Chẳng ích gì đâu," Cash nói.

"Nó cứ làm thế này cũng chẳng ích gì."

"Tôi biết. Nhưng phải để tự nó hiểu ra mới được. Cho nó thời gian mà suy nghĩ, phải biết giữ sức, đường đời còn dài, như thế nó mới không xảy ra chuyện. Tôi nghĩ tôi sẽ không nói với ai đâu."

"Đúng vậy," tôi nói. "Tôi đã bảo Dewey Dell đừng nói ra rồi. Ít nhất là đừng nói với mẹ."

"Đúng vậy. Đừng nói với mẹ."

Từ đó về sau tôi thấy chuyện này khá thú vị: hành động của nó mơ màng như vậy, vội vàng như vậy, buồn ngủ như vậy, gầy như cây sào phơi đậu, mà còn tưởng mình làm việc rất ổn thỏa. Tôi tự hỏi cô gái đó là ai. Tôi sàng lọc qua từng người một mà tôi biết, nhưng vẫn không chắc là ai.

"Không thể là con gái nhà lành," Cash nói. "Chắc là vợ của ai đó ở đâu thôi. Con gái trẻ không gan dạ thế đâu, cũng không có sức chịu đựng thế đâu. Đây chính là điểm tôi không thích."

"Tại sao?" tôi nói. "Đối với nó, cô ấy an toàn hơn con gái trẻ, cũng chín chắn hơn."

Nó nhìn tôi, ánh mắt dao động, những từ ngữ nó muốn nói cũng tỏ ra dao động. "Trên đời này không phải việc an toàn thì..."

"Anh muốn nói, việc an toàn không nhất thiết là việc tốt nhất?"

"Ừ; chuyện tốt nhất," nó nói, lại dao động tiếp. "Chuyện tốt với nó, không phải là chuyện tốt nhất, ... một cậu thanh niên. Người ta luôn không thích nhìn thấy... lăn lộn trong vũng bùn của người khác..." Đó là điều nó phải mất nửa ngày mới diễn đạt được. Khi một thứ mới mẻ nổi lên, luôn nên yêu cầu một hoàn cảnh cao hơn "an toàn" một chút, bởi vì an toàn là thứ con người đã quen thuộc đến mức mài mòn cả góc cạnh, lặp lại nó không thể khiến một người nói: việc này thật là vô tiền khoáng hậu.

Vì vậy, chúng tôi không nói gì cả, cho đến mãi sau này cũng không nói, lúc đó nó đột nhiên xuất hiện ngoài đồng vào buổi sáng để làm việc cùng chúng tôi, thời gian gấp rút đến mức không về nhà, cũng không giả vờ như đã ngủ trên giường cả đêm. Nó sẽ nói với mẹ rằng nó không đói, không muốn ăn sáng hoặc lúc thắng gia súc nó đã nhét miếng bánh mì vào miệng rồi. Nhưng Cash và tôi đều biết mấy đêm đó nó hoàn toàn không ngủ ở nhà, nó từ trong rừng đi ra làm ruộng cùng chúng tôi. Nhưng chúng tôi không nói gì cả. Lúc đó mùa hè sắp qua rồi; chúng tôi biết đợi khi đêm bắt đầu trở lạnh, nếu nó còn chịu được thì cô ấy cũng không chịu nổi nữa.

Nhưng khi mùa thu đến, đêm bắt đầu dài ra, thay đổi duy nhất là nó lại luôn ngủ trên giường chờ bố gọi dậy, gọi mãi mới dậy thì vẫn trong trạng thái nửa ngẩn ngơ, y như giai đoạn đầu, thậm chí còn tệ hơn lúc nó không về nhà qua đêm.

"Cô ta thật không đơn giản," tôi nói với Cash. "Trước đây tôi ngưỡng mộ cô ta, nhưng giờ tôi thật sự phục rồi."

"Không phải chuyện của phụ nữ nào đâu," nó nói.

"Anh biết rồi," tôi nói. Nhưng nó chỉ nhìn chằm chằm tôi. "Vậy rốt cuộc là cái gì?"

"Đây chính là điều tôi định tìm hiểu," nó nói.

"Nếu anh muốn, anh có thể rình nó cả đêm trong rừng," tôi nói. "Tôi thì không muốn làm thế."

"Tôi không phải muốn rình nó," nó nói.

"Vậy anh gọi việc đó là gì?"

"Tôi không muốn rình nó," nó nói. "Tôi không có ý đó."

Qua vài đêm, tôi nghe thấy Jewel dậy, trèo qua cửa sổ ra ngoài, tiếp đó tôi lại nghe thấy Cash dậy đi theo sau nó. Sáng hôm sau tôi ra kho thóc, Cash đã ở đó rồi, lũ la đã được cho ăn, nó đang giúp Dewey Dell vắt sữa. Tôi vừa nhìn thấy nó là hiểu ngay nó đã biết chuyện gì xảy ra. Chẳng bao lâu sau tôi có thể thấy nó dùng ánh mắt kỳ lạ nhìn Jewel, như thể sau khi điều tra rõ tung tích và hành động của Jewel, cuối cùng nó cũng có việc để mà suy ngẫm, nhưng đó không phải là ánh mắt lo lắng; mà là biểu cảm tôi phát hiện thấy khi nó làm việc nhà thay cho Jewel, bố còn tưởng những việc này vẫn do Jewel làm còn mẹ thì tưởng là Dewey Dell làm. Vì vậy tôi cũng không nói gì với nó, tin rằng đợi đến khi nó suy ngẫm trong đầu xong xuôi thì tự nhiên sẽ kể cho tôi. Nhưng nó mãi không kể.

Một buổi sáng nọ—lúc đó đã là tháng Mười một, năm tháng sau khi mọi chuyện bắt đầu—Jewel không có trên giường, cũng không ra đồng làm việc cùng chúng tôi. Đó là lần đầu tiên mẹ phát hiện sự việc có chút kỳ lạ. Bà sai Vardaman ra đồng tìm Jewel, một lát sau chính bà cũng tới. Hình như chỉ cần sự lừa dối diễn ra lặng lẽ, không ồn ào thì mọi người đều cam tâm tình nguyện bị lừa, hơn nữa còn giúp che giấu, có lẽ là do hèn nhát, bởi vì tất cả mọi người đều là kẻ hèn nhát. Kẻ hèn nhát tự nhiên là thà chọn lừa dối, bởi vì nó có một vẻ ngoài dịu dàng. Nhưng bây giờ hình như mọi người đều—do có thần giao cách cảm mà vô tình thừa nhận nỗi sợ hãi—lật tung toàn bộ sự việc lên như lật tấm chăn trên giường, chúng tôi đều ngồi thẳng tắp, không có gì che đậy, nhìn nhau, và nói: "Tình hình thực tế chính là như vậy. Nó không về nhà. Nó đã xảy ra chuyện gì rồi. Chúng ta không trông chừng nó nên để nó xảy ra vấn đề."

Lúc này chúng tôi nhìn thấy nó. Nó đi dọc theo mương nước, rồi rẽ qua cánh đồng, cưỡi trên lưng ngựa. Bờm ngựa và đuôi ngựa phấp phới, như thể chỉ cần cử động như vậy là chúng đang phô diễn những đốm màu trên thân ngựa: Jewel giống như đang ngồi trên một chiếc chong chóng giấy lớn, không có yên ngựa, chỉ cầm một sợi dây thừng thay cho cương, trên đầu cũng không đội mũ. Đó là hậu duệ của đàn ngựa mà Flem Snopes mang từ bang Texas về hai mươi lăm năm trước, lúc đó hắn bán cho mọi người với giá hai đồng một con, chỉ duy nhất mình lão Lon Quick bắt được con nó mua đem về nhà, lão còn sở hữu vài con ngựa loại này, bởi vì lão luôn không thể bán tống bán tháo đi được.

Nó thúc ngựa phi nước đại tới, ghì cương dừng lại, gót chân nó ép chặt vào hông ngựa, con ngựa nhảy lên xoay tròn, như thể bờm ngựa, đuôi ngựa, đốm màu chẳng hề liên quan gì đến xương thịt bên trong, còn nó thì ngồi trên lưng ngựa, nhìn chúng tôi.

"Con ngựa này mày lấy đâu ra?" bố nói.

"Mua," Jewel nói. "Mua từ chỗ ông Quick."

"Mua?" bố nói. "Lấy gì để mua? Là ghi nợ dưới tên tao à?"

"Dùng tiền của chính con," Jewel nói. "Con tự kiếm được. Bố không cần phải lo chuyện này."

"Jewel," mẹ nói; "Jewel."

"Đúng vậy," Cash nói. "Tiền là tự nó kiếm. Nó làm sạch bốn mươi mẫu đất mới mà Quick vạch ra hồi mùa xuân. Nó làm một mình, ban đêm thắp đèn lồng mà làm. Tôi trông thấy. Vì vậy tôi thấy con ngựa này không tiêu tốn tiền của bất kỳ ai khác. Tôi thấy chúng ta chẳng có gì phải lo cả."

"Jewel," mẹ nói. "Jewel..." Tiếp đó bà lại nói: "Mày về nhà lên giường ngủ ngay cho tao."

"Chưa được," Jewel nói. "Con không rảnh. Con còn thiếu một cái yên ngựa, một cái bộ dây cương. Ông Quick nói ông ấy..."

"Jewel," mẹ nói, đôi mắt nhìn chằm chằm vào nó. "Mẹ sẽ đưa—mẹ sẽ đưa... đưa..." Tiếp đó bà bật khóc. Bà khóc rất đau lòng, không che mặt mình, đứng đó mặc bộ áo ngủ đã phai màu, nhìn chằm chằm vào nó, còn nó thì ngồi trên lưng ngựa, nhìn xuống bà, vẻ mặt trở nên lạnh lùng, hơn nữa còn mang chút bệnh tật, cuối cùng nó vội vàng dời ánh mắt đi, lúc này Cash bước tới chạm vào người mẹ.

"Mẹ vào nhà đi," Cash nói. "Đất ở đây quá ẩm, không tốt cho sức khỏe của mẹ đâu. Mẹ vào nhà đi." Lúc này bà mới đặt hai tay lên mặt, một lát sau bà bước quay về, đi loạng choạng trên luống cày. Nhưng rất nhanh bà đã đứng thẳng lưng đi về phía trước. Bà không hề quay đầu lại. Khi đi đến mương ruộng bà dừng lại gọi Vardaman. Vardaman đang ngắm ngựa, nhảy nhót bên cạnh con ngựa.

"Cho con cưỡi với, Jewel," nó nói. "Cho con cưỡi với, Jewel."

Jewel nhìn nó, lại dời ánh mắt đi, nó cầm dây cương ra phía sau. Bố nhìn nó, đôi môi mấp máy.

"Thì ra mày mua một con ngựa," bố nói. "Mày lén tao đi mua một con ngựa. Mày hoàn toàn không bàn bạc với tao; mày cũng biết nhà mình sống eo hẹp thế nào. Nhưng mày lại đi mua một con ngựa về để tao nuôi. Ăn bớt thời gian từ trong nhà ra, lấy cái này để mua ngựa."

Jewel nhìn bố, đôi mắt nó tỏ ra lạnh lùng hơn bình thường. "Nó sẽ không ăn một cọng cỏ nào của bố cả," nó nói. "Một cọng cũng không. Nó mà ăn thì con giết nó trước. Bố cứ yên tâm đi. Cứ yên tâm đi."

"Cho con cưỡi với, Jewel," Vardaman nói. "Cho con cưỡi với, Jewel." Giọng nó nghe như tiếng một con dế trong bụi cỏ, một con dế nhỏ xíu. "Cho con cưỡi với, Jewel."

Đêm đó tôi thấy mẹ ngồi trong bóng tối bên cạnh chiếc giường Jewel nằm ngủ. Bà khóc rất đau lòng, có lẽ vì bà sợ khóc thành tiếng, có lẽ vì bà có cái nhìn về việc rơi nước mắt giống như với sự lừa dối. Bà hận chính mình rơi nước mắt, cũng hận nó, bởi vì nó khiến bà buộc phải rơi nước mắt. Đến lúc này, tôi mới biết mình đã hiểu. Ngày hôm đó tôi mới hiểu rõ ràng, cũng giống như ngày hôm trước đã hiểu rõ ràng về chuyện của Dewey Dell vậy.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.