Con đường này thật tệ hại. Vả lại, trời chắc chắn sắp mưa. Tôi đứng đây nhìn thấy rõ mồn một, cứ như thể có thiên lý nhãn vậy, tôi thấy bầu trời tối sầm lại giống như một bức tường chặn ở phía sau lưng chúng, chặn giữa chúng và lời hứa của tôi. Tôi đã làm hết sức mình rồi, cũng giống như khi tôi làm bất cứ việc gì vậy, chỉ là đám trẻ này thật quá xui xẻo.
Con đường nằm đó, thông thẳng đến tận cửa nhà tôi, bất kể vận rủi lớn nhỏ nào đi ngang qua cũng đều tìm thấy cửa nhà tôi. Tôi đã nói với Addie rằng, sống bên cạnh đường, sát ngay trước đường thì chẳng bao giờ gặp được chút vận may nào, cô ấy lại nói, toàn là quan điểm của đàn bà con gái, "Vậy ông đứng dậy mà dọn nhà đi." Tôi đành phải nói với cô ấy rằng việc này chẳng liên quan gì đến vận may cả, vì Chúa tạo ra đường là để người ta đi lại: nếu không thì tại sao Ngài lại để con đường nằm phẳng trên mặt đất cơ chứ. Khi Ngài tạo ra những thứ luôn di chuyển, Ngài làm cho chúng nằm phẳng, giống như con đường, con ngựa, cỗ xe, đều là như vậy. Thế nhưng khi Ngài tạo ra những thứ đứng yên, Ngài lại làm cho chúng thẳng đứng, như cây cối, con người, chính là như vậy. Vì thế, Ngài chưa bao giờ có ý định để người ta sống bên đường, vì rốt cuộc thì thứ nào xuất hiện ở đây trước chứ, tôi nói, là con đường hay là ngôi nhà? Đã bao giờ ông nghe nói Ngài đặt một con đường bên cạnh một ngôi nhà chưa? Tôi hỏi. Không, ông chưa bao giờ nghe nói, tôi nói, vì thông thường người ta cứ phải khăng khăng xây nhà ở nơi mà bất cứ ai lái xe qua cũng có thể nhổ nước bọt vào ngay cửa nhà mình mới thấy an tâm. Con người cứ luôn không được yên ổn, cứ luôn lăng xăng muốn đi đâu đó, trong khi thực ra ý định của Ngài là muốn con người cứ ở yên một chỗ như một cái cây hay một thân ngô vậy. Bởi vì nếu Ngài định để con người cứ đi đi lại lại đến nơi khác, chẳng phải Ngài đã khiến họ nằm sấp bụng sát mặt đất như loài rắn rồi sao? Đáng lẽ ra Ngài có thể làm thế.
Nhưng giờ thì sao, con đường lại trải thẳng đến cửa nhà tôi, không chỉ khiến mọi thứ xui xẻo đều tìm đến cửa, mà còn bắt tôi phải đóng đủ loại thuế. Cash không biết học đâu ra cái ý tưởng tồi tệ là đi học nghề thợ mộc, nhất quyết bắt tôi phải đóng học phí cho nó. Nếu không có con đường này thông đến đây, nó đã chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện đó. Kết quả là nó lại ngã từ trên nhà thờ xuống, suốt sáu tháng trời không làm được việc gì, khiến tôi và Addie phải làm nô lệ hầu hạ nó. Trong khoảng thời gian đó, nếu nó cầm nổi cái cưa, thì việc thợ mộc ở quanh vùng này đầy ra đấy.
Còn chuyện của Darl nữa. Cứ luôn xúi giục tôi đuổi nó đi, mấy cái đồ khốn nạn ấy. Không phải là tôi sợ làm việc; tôi luôn có thể nuôi sống bản thân và cả nhà, còn lo cho họ có mái nhà che mưa che nắng: đó là vì họ muốn tôi thiếu người làm, bởi vì Darl chỉ biết lo việc của mình, lúc nào trong mắt cũng chỉ có mảnh đất đó. Tôi nói với họ rằng, thằng bé ban đầu rất bình thường, mặc dù trong mắt chỉ nhìn thấy một mảnh đất, vì lúc đó mảnh đất đang dựng đứng; sau đó có con đường này, nó vặn vẹo mảnh đất thành nằm phẳng, lúc đó trong mắt nó vẫn chỉ nhìn thấy một mảnh đất, họ bắt đầu đe dọa ép tôi đuổi nó đi, muốn dùng pháp luật để khiến tôi thiếu người làm.
Còn bắt tôi vì chuyện này mà hao tài tốn của. Cô ấy vốn dĩ rất tốt, khỏe mạnh, chẳng kém bất cứ người đàn bà nào, cũng chỉ vì có con đường kia mà ra nông nỗi này. Chẳng vì lý do gì mà nằm xuống, ngủ trên cái giường của chính mình, cái gì cũng không cần. "Em bị bệnh à, Addie?" Tôi hỏi.
"Em không bị bệnh," cô ấy nói.
"Vậy thì em cứ nằm nghỉ ngơi cho khỏe đi," tôi nói. "Anh biết em không bị bệnh. Em chỉ là bị mệt thôi. Em cứ nằm nghỉ ngơi đi."
"Em không bị bệnh," cô ấy nói. "Em sẽ dậy thôi."
"Nằm im đi, nghỉ ngơi chút đã," tôi nói. "Em chỉ là bị mệt thôi. Ngày mai em sẽ dậy được." Thế nhưng cô ấy cứ nằm xuống như vậy, vốn dĩ rất tốt, khỏe mạnh, chẳng kém bất cứ người đàn bà nào, tất cả đều là vì con đường kia mà ra.
"Tôi chưa bao giờ mời ông đến cả," tôi nói. "Ông phải chứng minh cho tôi thấy là tôi chưa bao giờ mời ông đến."
"Tôi biết ông không mời," Peabody nói. "Tôi sẽ chứng minh cho. Bà ấy đâu?"
"Bà ấy đang nằm," tôi nói. "Bà ấy chỉ hơi mệt một chút, nhưng bà ấy sẽ..."
"Ông ra ngoài một lát đi, Anse," ông ta nói. "Ra hiên ngồi một lúc đi."
Bây giờ tôi buộc phải trả phí khám bệnh cho ông ta, trong khi bản thân tôi, trong miệng chẳng còn lấy một chiếc răng nào, cứ mong mỏi gia nghiệp hưng vượng để có tiền lắp một bộ răng giả, để ăn những thức ăn Chúa ban cũng ra dáng con người. Vả lại, trước ngày hôm đó, chẳng phải bà ấy vẫn tốt và khỏe mạnh lắm sao, chẳng kém bất cứ người đàn bà nào trong vùng cả. Để kiếm được ba đồng bạc đó cũng phải trả giá. Để hai đứa con ra đường kiếm tiền cũng phải trả giá. Giờ đây, tôi cứ như có thiên lý nhãn, nhìn thấy rõ mồn một màn mưa chắn giữa tôi và hai đứa nhỏ, cơn mưa khốn kiếp này cứ quét qua trên đường, như thể thế giới này rộng lớn thế mà nó chẳng còn ngôi nhà nào khác để tưới xuống vậy.
Tôi từng nghe người ta than vãn số phận mình không tốt, đó cũng là tội đáng phải chịu, vì vốn dĩ họ là tội nhân. Tôi lại không cho rằng mình bị trời phạt, vì tôi chưa từng làm chuyện xấu nào đáng bị trời phạt. Tôi không coi là sùng đạo lắm, điều này tôi thừa nhận. Nhưng tôi thẹn với lòng mình: điều này tôi biết rất rõ. Những việc tôi làm so với mấy kẻ giả nhân giả nghĩa kia, có lẽ không khá hơn bao nhiêu, nhưng cũng chẳng tệ đến mức nào, tôi biết Thiên Chúa nếu đã không để một con chim sẻ nào rơi xuống đất, thì sẽ không bỏ mặc tôi. Nhưng một người khốn cùng như tôi mà còn phải chịu sự ức hiếp của một con đường như thế này, thì quả là quá đáng.
Vardaman vòng qua góc nhà đi tới, từ đầu gối trở xuống dính đầy máu, bẩn như một con lợn, chắc chắn là dùng rìu chặt con cá đó rồi, không chừng còn vứt trên mặt đất cho chó hoang ăn nữa. Hừ, tôi thấy chẳng cần trông mong gì ở nó đâu, nó cũng chẳng khá hơn mấy người anh lớn kia là bao. Nó đi tới, nhìn vào ngôi nhà, không nói một lời, ngồi xuống bậc thềm. "Hô," nó nói, "con thực sự mệt đứt hơi rồi."
"Đi rửa sạch đôi bàn tay đó đi," tôi nói. Trên đời này chẳng có người đàn bà nào bỏ công sức chăm chút cho bọn trẻ sạch sẽ như Addie, dù là mấy cậu lớn hay cậu nhỏ, cô ấy đều để mắt trông chừng rất kỹ: về điểm này tôi phải nói một lời công bằng cho cô ấy.
"Máu và nội tạng con cá đó nhiều như một con lợn vậy," nó nói. Nhưng tôi lười chẳng muốn quản nhiều chuyện như vậy, cái thời tiết quỷ quái này khiến tôi chẳng còn chút sức lực nào. "Cha," nó nói, "Mẹ có phải bệnh nặng hơn rồi không?"
"Đi rửa sạch đôi bàn tay đó đi," tôi nói. Nhưng tôi thật sự lười chẳng muốn quản mấy chuyện lằng nhằng này.