Khi Tôi Lâm Chung

Lượt đọc: 787 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
40, Addie

❊ ❊ ❊

Buổi chiều, trường học tan lớp, ngay cả đứa học sinh tiểu học cuối cùng cũng lê lết cái mũi nước nhầy nhụa ra về, tôi không về nhà mà đi xuống sườn đồi đến bên bờ suối. Ở đây, tôi có thể yên tĩnh một lát, cũng có thể trút bỏ sự hận thù đối với bọn họ. Đến lúc này, nơi đây cũng khá yên tĩnh, nước suối róc rách tuôn trào rồi chảy đi xa, ánh chiều tà lặng lẽ xiên chiếu trên cây cối, khắp nơi đều tràn ngập một luồng khí tức ẩm ướt, mục rữa của lá cây và sự tĩnh mịch của đất mới khai khẩn; đặc biệt là vào đầu xuân, mùi vị này lại càng nồng đượm.

Tôi chỉ lờ mờ nhớ được cha mình thường nói, lý do sống trên đời này chỉ là để chuẩn bị cho một giấc ngủ dài. Lúc đó, ngày qua ngày, tôi phải nhìn đám học sinh nam nữ kia, mỗi đứa trong bọn chúng đều có những suy nghĩ ích kỷ, bí mật của riêng mình, dòng máu chảy trong người mỗi đứa cũng chẳng giống nhau, mà cũng chẳng giống của tôi. Thế là tôi nghĩ, cuộc sống kiểu này xem ra chính là con đường duy nhất để tôi chuẩn bị cho giấc ngủ dài đó, tôi không khỏi hận cha mình vì sao lại sinh ra tôi, nuôi dạy tôi. Tôi luôn chờ đợi học sinh phạm lỗi, để tôi có thể cầm roi đánh chúng. Khi chiếc roi hạ xuống, tôi như cảm thấy nó đang quất vào chính thân thể mình; khi nó để lại những lằn roi khiến da thịt sưng tấy lên, tôi cảm thấy như máu của chính mình đang chảy xiết, theo mỗi cú quất xuống, tôi lại nghĩ như vậy: Bây giờ thì mày đã biết tay tao rồi chứ! Giờ đây, ta đã trở thành một phần trong cuộc sống ích kỷ đầy bí mật của ngươi, ta đã dùng chính máu của mình để lưu lại dấu vết trong dòng máu của ngươi mãi mãi, mãi mãi.

Sau đó, tôi chấp nhận Anse. Sau ba, bốn lần liên tiếp nhìn thấy ông ta xuất hiện trước cửa lớp học, tôi mới biết ông ta đã phải đánh xe đi đường vòng bốn dặm chỉ để đến đây. Lúc đó tôi cũng để ý thấy lưng ông ta bắt đầu hơi còng - ông ta cao lớn, tuổi cũng chưa lớn lắm - cho nên khi ngồi trên ghế lái của chiếc xe ngựa lớn, trông ông ta đã rất giống một con chim cao lớn, đang co mình trong tiết trời giá rét. Ông ta luôn đánh cỗ xe cọt kẹt chậm rãi đi qua trước trường học, vừa chầm chậm ngoái đầu lại nhìn cánh cửa lớp học, cho đến khi rẽ ngoặt qua khúc đường khuất khỏi tầm mắt tôi. Một ngày nọ, khi ông ta đi ngang qua, tôi bước ra cửa lớp, đứng đó. Vừa nhìn thấy tôi, ông ta vội vàng chuyển ánh mắt đi chỗ khác, không bao giờ ngoái đầu lại nữa.

Tiết trời đầu xuân là lúc khó chịu nhất. Đôi khi tôi thật sự thấy không thể chịu đựng nổi, nửa đêm nằm trên giường, lắng nghe lũ ngỗng hoang bay về phương bắc, tiếng kêu dài của chúng dần xa, cao vút, hoang dại, tan biến trong bầu trời đêm thăm thẳm, còn ban ngày, tôi dường như lúc nào cũng không đợi nổi cho đến khi học sinh cuối cùng rời đi, để tôi có thể xuống đồi đến bên bờ suối. Một ngày nọ, tôi ngẩng đầu lên, nhìn thấy Anse mặc bộ quần áo đẹp nhất của ngày Chủ nhật đang đứng đó, chiếc mũ trong tay xoay đi xoay lại, tôi liền hỏi:

"Chẳng lẽ nhà anh không có đàn bà sao? Sao họ không nghĩ đến chuyện bảo anh đi cắt tóc?"

"Một người cũng không," ông ta nói. Tiếp đó, ông ta ngây ngốc nói, hai mắt chằm chằm nhìn tôi, y hệt như hai con chó săn đi vào sân của người lạ: "Tôi đến đây chính là vì chuyện này."

"Cũng không bảo anh đứng thẳng vai lên à," tôi nói. "Chẳng lẽ nhà anh không có một người đàn bà nào sao? Nhưng anh có nhà mà. Người ta nói anh có một ngôi nhà, còn có một trang trại khá tốt. Vậy là anh sống ở đó một mình, tự mình lo liệu, đúng không?" Ông ta cứ ngây ngốc nhìn tôi như thế, xoay xoay chiếc mũ trong tay. "Một ngôi nhà mới," tôi nói. "Anh định kết hôn à?"

Ông ta lặp lại câu nói đó, đôi mắt nhìn chằm chằm vào mắt tôi. "Tôi đến đây chính là vì chuyện này."

Sau đó, ông ta nói với tôi: "Tôi không còn người thân nào cả. Cho nên cô không cần phải lo lắng về chuyện này. Tôi nghĩ tình cảnh của cô chắc không giống với tôi đâu."

"Không giống. Tôi có người thân. Ở Jefferson."

Sắc mặt ông ta sầm lại một chút. "Ừm, tôi cũng có chút sản nghiệp. Cuộc sống của tôi cũng khá dư dả; danh tiếng của tôi cũng được. Tôi hiểu người trong thành phố, nhưng có lẽ họ nhắc đến tôi thì..."

"Họ chỉ có thể nghe thôi," tôi nói. "Muốn họ mở miệng chắc không dễ đâu." Ông ta chăm chú nhìn khuôn mặt tôi. "Họ đều nằm dưới nghĩa trang cả rồi."

"Vậy người thân còn sống của cô thì sao," ông ta nói. "Họ sẽ có cách nhìn khác đấy."

"Họ sẽ thế sao?" tôi nói. "Tôi không biết nữa. Tôi chưa bao giờ có kiểu người thân nào khác."

Thế là tôi chấp nhận Anse. Sau này, khi biết mình đã mang thai Jewel, tôi mới hiểu rằng cuộc sống là gian nan, đó chính là cái giá của hôn nhân. Cũng chính vào lúc này, tôi hiểu ra rằng ngôn từ là thứ vô giá trị nhất; người ta đang nói chuyện thì ý nghĩa đã thay đổi mất rồi. Khi Jewel chào đời, tôi biết rằng từ "tình mẫu tử" cần phải có một người nào đó cần đến từ này mới phát minh ra, bởi vì người sinh con chẳng bận tâm có từ đó hay không. Tôi biết rằng sự sợ hãi là do những kẻ hoàn toàn không biết sợ hãi là gì phát minh ra; từ "kiêu hãnh" cũng vậy. Tôi biết cuộc sống thật khủng khiếp, không phải vì bọn chúng chảy nước mũi, mà vì chúng ta phải lợi dụng lẫn nhau thông qua ngôn từ, giống như những con nhện dựa vào miệng nhả tơ để treo mình lơ lửng từ một chiếc xà ngang, đung đưa, xoay tròn, nhưng chẳng bao giờ chạm vào nhau, chỉ có thông qua những cú quất roi mới có thể khiến máu của tôi và máu của bọn chúng chảy trong cùng một mạch máu. Tôi biết cuộc sống thật khủng khiếp, không phải vì sự cô độc của tôi ngày này qua ngày khác bị xâm phạm, mà vì trước khi Jewel chào đời, nó chưa bao giờ bị xâm phạm. Thậm chí cả Anse vào ban đêm cũng không thể xâm phạm sự cô độc của tôi.

Ông ta cũng sở hữu một từ. Tình yêu, ông ta gọi như vậy. Nhưng tôi đã quá quen thuộc với ngôn từ từ lâu rồi. Tôi biết từ này cũng giống như những từ khác: chẳng qua chỉ là một cái bóng để lấp đầy khoảng trống; khi thời cơ đến, bạn không cần dùng ngôn từ làm vật thay thế nữa, cũng như không cần đến sự kiêu hãnh hay nỗi sợ hãi vậy. Jewel không cần nói từ đó với tôi, tôi cũng không cần nói với nó, tôi luôn nói, Anse muốn dùng thì cứ để ông ta dùng đi. Cho nên kết quả là Anse hay tình yêu; tình yêu hay Anse: gọi thế nào cũng được.

Tôi luôn nghĩ như vậy, ngay cả khi tôi nằm cùng ông ta trong bóng tối cũng vậy, - Jewel ngủ trong chiếc nôi ngay trong tầm tay tôi. Tôi luôn nghĩ, nếu nó tỉnh dậy khóc, tôi cũng sẽ cho nó bú. Anse hay tình yêu: gọi thế nào cũng được. Sự cô độc của tôi đã bị xâm phạm và vì sự xâm phạm này mà trở nên trọn vẹn: thời gian, Anse, tình yêu, anh muốn gọi là gì thì gọi, đều nằm ngoài vòng tròn đó.

Tiếp đó, tôi phát hiện mình lại mang thai Darl. Ban đầu tôi còn không muốn tin. Sau đó tôi tin rằng mình sẽ giết chết Anse. Điều này giống như là ông ta đã lừa dối tôi, ông ta trốn sau một từ ngữ, trốn sau một tấm màn bằng giấy, ông ta chọc thủng tờ giấy rồi đâm tôi một nhát. Nhưng sau đó tôi hiểu ra kẻ lừa dối tôi là những ngôn từ cổ xưa hơn cả Anse và tình yêu, chính từ ngữ này cũng đã lừa dối Anse, và sự trả thù của tôi sẽ là việc ông ta vĩnh viễn không bao giờ biết rằng tôi đang thực hiện hành vi trả thù đối với ông ta. Sau khi Darl chào đời, tôi bắt Anse phải hứa với tôi rằng sau khi tôi chết nhất định phải đưa tôi về Jefferson để an táng, bởi vì khi đó tôi mới biết ý kiến của cha tôi là đúng, mặc dù trước đây ông không thể nào biết ông đã đúng, cũng giống như trước đây tôi không thể nào biết mình đã sai.

"Đừng nói nhảm nữa," Anse nói; "Cô và tôi còn chưa sinh đủ con đâu, mới chỉ có hai đứa thôi."

Lúc đó ông ta không biết rằng mình đã chết rồi. Đôi khi vào ban đêm, tôi nằm cạnh ông ta trong bóng tối, lắng nghe tiếng nói của đất đai vốn đã trở thành một phần máu thịt của tôi, tôi luôn nghĩ: Anse. Tại sao lại là Anse. Tại sao lại là anh, Anse. Tôi cứ nghĩ mãi về cái tên của ông ta đến nỗi về sau có thể nhìn thấy hình ảnh và vật chứa của từ ngữ này, tôi có thể nhìn thấy nó hóa lỏng và như siro lạnh chảy từ trong bóng tối vào cái vật chứa giống như cái bình kia, cho đến khi cái bình đầy ắp, đứng thẳng, không hề cử động: một hình ảnh đầy ý nghĩa, không chút sức sống, giống như một khung cửa trống rỗng; nhưng sau đó tôi sẽ phát hiện ra mình đã quên mất cái tên của cái bình đó rồi. Tôi luôn nghĩ: khi tôi còn là một trinh nữ, hình thể cơ thể tôi xuất hiện dưới hình thức và tôi không thể nhớ nổi cái tên Anse, không nhớ được cái tên Anse. Không phải là tôi có thể tưởng tượng mình không còn là trinh nữ nữa, vì bây giờ tôi đã trở thành ba người rồi. Khi tôi nghĩ về Jewel và Darl theo cách đó cho đến khi tên của chúng tiêu vong và ngưng kết thành một hình ảnh, tôi sẽ nói, được thôi. Chẳng quan hệ gì cả. Người ta gọi chúng bằng tên gì cũng chẳng quan hệ gì cả.

Vì vậy, khi Cora liên tục nói với tôi rằng tôi không phải là một người mẹ thực thụ, tôi luôn nghĩ ngôn từ làm sao biến thành một sợi chỉ mảnh, bay thẳng lên trời, vừa nhẹ nhàng vừa suôn sẻ, trong khi hành động lại chậm chạp bò trên mặt đất, sát rạt mặt đất, cho nên sau một hồi, hai sợi chỉ này khoảng cách ngày càng xa, đến nỗi cùng một người cũng không thể bước từ sợi này sang sợi kia được; mà tội lỗi hay tình yêu hay nỗi sợ hãi đều chỉ là một loại âm thanh mà những kẻ chưa bao giờ có tội lỗi, tình yêu, nỗi sợ hãi sở hữu, dùng để thay thế cho những thứ mà cho đến khi họ quên đi những ngôn từ này, họ cũng không có và cũng không thể có được. Cora chính là người như vậy, đến cơm cô ta còn nấu không xong.

Cô ta luôn nói với tôi rằng tôi nợ những đứa con của tôi, nợ Anse, nợ Chúa. Tôi đã sinh con cho Anse. Tôi không hề muốn có được chúng. Tôi thậm chí còn không yêu cầu ông ta cho tôi thứ mà lẽ ra ông ta có thể cho tôi, đó chính là sự phi-Anse. Không yêu cầu ông ta chuyện này chính là nghĩa vụ của tôi đối với ông ta, nghĩa vụ này tôi đã hoàn thành rồi. Tôi vẫn sẽ là tôi; tôi sẽ để ông ta trở thành hình dáng và tiếng vang của ngôn từ của chính ông ta. Điều này đã vượt quá những gì ông ta yêu cầu, vì ông ta không thể vừa là Anse vừa đưa ra yêu cầu như vậy, một người đối đãi với ngôn từ như ông ta.

Sau đó ông ta chết. Bản thân ông ta không biết mình đã chết. Tôi nằm cạnh ông ta trong bóng tối, lắng nghe mặt đất đen kịt kể lể về tình yêu của Chúa, vẻ đẹp của Ngài và tội lỗi của Ngài; lắng nghe những âm thanh thiên nhiên vô thanh trong bóng tối, ở nơi này ngôn từ chính là hành động, cũng lắng nghe những ngôn từ khác không phải là hành động, chúng chỉ là những khoảng trống mà con người thiếu hụt, giống như tiếng ngỗng kêu trong đêm kinh hoàng ngày xưa lao xuống từ bóng tối hoang dại, đi sờ soạng tìm kiếm hành động giống như những đứa trẻ mồ côi, người ta chỉ vào hai khuôn mặt trong đám đông và nói rằng, đó chính là cha các người, là mẹ các người đấy.

Tôi tin rằng tôi đã tìm thấy tội lỗi của mình. Tôi tin nguyên nhân của nó chính là trách nhiệm đối với những người đang sống, đối với dòng máu khủng khiếp, dòng máu đỏ thẫm đau thương sôi sục chảy qua mặt đất. Tôi sẽ nghĩ về tội lỗi giống như tôi nghĩ về bộ quần áo mà cả hai chúng tôi đều phải mặc trước mặt thế gian, giống như tôi nghĩ về sự thận trọng cần phải có, bởi vì ông ta là ông ta còn tôi là tôi; tội lỗi này trở nên nghiêm trọng hơn, khủng khiếp hơn vì ông ta là công cụ do Chúa bổ nhiệm, mà tội lỗi chính là do Chúa tạo ra, để thanh tẩy cái tội lỗi mà Ngài đã tạo ra đó. Khi tôi đợi ông ta trong rừng, đợi ông ta nhìn thấy tôi, lúc này, tôi luôn tưởng tượng ông ta là người mặc bộ quần áo tội lỗi. Tôi cũng luôn tưởng tượng ông ta cũng tưởng tượng tôi cũng mặc bộ quần áo tội lỗi như vậy, ông ta đẹp hơn vì chiếc áo khoác mà ông ta dùng để đổi lấy bộ đồ tội lỗi là lễ phục. Tôi luôn tưởng tượng tội lỗi là quần áo, để làm cho dòng máu khủng khiếp có hình dáng, buộc nó phải phản hồi lại tiếng vang bi thương của những ngôn từ đã chết bay lơ lửng trên cao, chúng ta bắt buộc phải cởi bỏ bộ quần áo này. Sau đó tôi sẽ nằm cùng Anse - tôi không hề nói dối ông ta: tôi chỉ là từ chối yêu cầu của ông ta, cũng giống như khi Jewel và Darl đến tuổi cai sữa thì tôi không cho chúng bú nữa - tôi lắng nghe mặt đất đen kịt kể lể bằng thứ ngôn ngữ vô thanh.

Tôi không che giấu điều gì. Tôi không muốn lừa dối ai. Bản thân tôi vốn dĩ chẳng bận tâm. Tôi cẩn trọng dè dặt chỉ là vì lý do của ông ta, không phải vì sự an toàn của tôi, điều này cũng giống như việc tôi mặc quần áo trước mặt thế gian vậy, chỉ có thế thôi. Khi Cora và tôi nói chuyện, tôi luôn cảm thấy những ngôn từ chết cứng cao giọng kia đến một lúc nào đó, ngay cả âm thanh chết chóc của chúng cũng trở nên vô nghĩa.

Tiếp đó mọi chuyện đều đã qua. Cái gọi là đã qua tức là ông ta đã đi rồi, điều này tôi biết, mặc dù đôi khi vẫn còn gặp, nhưng sẽ không còn thấy ông ta đi nhanh và bí mật về phía tôi trong rừng nữa, ông ta mặc bộ đồ tội lỗi, cứ như thể đó là một chiếc áo choàng đẹp đẽ, do hành tiến bí mật nên tốc độ rất nhanh, chiếc áo choàng đã bị gió thổi tung lên.

Nhưng đối với tôi mọi việc vẫn chưa kết thúc. Cái mà tôi gọi là "kết thúc", chính là "kết thúc" theo ý nghĩa có bắt đầu có kết thúc, bởi vì đối với tôi lúc đó chẳng có gì bắt đầu cũng chẳng có gì kết thúc. Tôi thậm chí còn bắt Anse tiết dục, không phải tôi chỉ chấm dứt chuyện giường chiếu với ông ta, mà cứ như thể giữa chúng tôi căn bản chưa từng xảy ra chuyện đó. Các con của tôi đều là của một mình tôi, là của dòng máu hoang dại, sôi sục đang cuộn trào trên mặt đất, là của tôi và của tất cả những người đang sống trên thế giới này. Sau đó tôi phát hiện mình mang thai Jewel. Khi tôi tỉnh táo lại, nhớ ra và phát hiện chuyện này, ông ta đã bỏ đi được hai tháng rồi.

Cha tôi nói lý do sống là để chuẩn bị cho cái chết vĩnh hằng. Cuối cùng tôi cũng lĩnh hội được ý nghĩa của ông, cũng biết rằng lúc đó ông không thể nào hiểu được ý nghĩa những lời mình nói, vì một người đàn ông không thể hiểu được chuyện sau khi mọi việc xong xuôi thì phải quét dọn ngôi nhà. Thế là tôi đã dọn dẹp ngôi nhà của mình sạch sẽ rồi. Có Jewel - tôi nằm bên cạnh ngọn đèn, chống đầu lên, nhìn ông ta trước khi bắt đầu thở đã băng bó khâu vá chỗ đó lại - dòng máu hoang dại, cuồn cuộn đó chảy đi, tiếng ồn ào của nó cũng dừng lại rồi. Bây giờ chỉ còn lại sữa mẹ, ấm áp, bình yên, tôi cũng nằm an nhiên trong sự tĩnh mịch chậm chạp, chuẩn bị dọn dẹp ngôi nhà của mình.

Tôi đưa Dewey Dell cho Anse để bù đắp cho Jewel. Tiếp đó tôi lại đưa Vardaman cho ông ta để bù đắp cho đứa trẻ mà tôi đã cướp mất từ tay ông ta. Bây giờ ông ta đã có ba đứa con thuộc về ông ta chứ không thuộc về tôi rồi. Thế là tôi có thể chuẩn bị chết được rồi.

Một ngày nọ, tôi và Cora nói chuyện. Cô ta cầu nguyện cho tôi, bởi vì cô ta tin rằng tôi nhắm mắt làm ngơ trước tội lỗi của chính mình, cô ta muốn tôi cũng quỳ xuống cầu nguyện, bởi vì đối với những kẻ mà tội lỗi chỉ là vấn đề ngôn từ, thì sự cứu rỗi trong mắt họ cũng chỉ cần dùng ngôn từ là có thể đạt được.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.